:: wikimiki.org ::
| Luxemburg |
Luxemburg
Die Groothertogdom Luxemburg is op een na die kleinste staat van die Europese Unie, met 'n oppervlakte van 2 586 km² en 451 600 inwoners (2004).
Geskiedenis
:Hoofartikel: Geskiedenis van Luxemburg
Koning Lotharius II van Lotaringe (omtrent 835-869) gee die gebied van Luxemburg as leen aan die abdy van Sint Maximinus van Trier (Duitsland). Die owerstes van die klooster regeer Luxemburg as leenhere in die 9de en 10de eeu. Die burg wat tot beskerming van die streek opgerig word verleen sy naam aan die omliggende gebied. Die vroegste dokument waarin die naam Luxemburg verskyn dateer uit die jaar 963 toe graaf Siegfried Lucilinburhuc, die "klein burg" op die rotse van die huidige stad koop.
Luxemburg bly tot 1443 'n onafhanklike graafskap en later hertogdom binne die verband van die Heilige Romeinse Ryk. Tydens die 14de eeu kom Duitse konings en keisers vanuit Luxemburg: Hendrik VII, hertog van Luxemburg en keiser van die Heilige Romeinse Ryk (1308-1313); Johan die Blinde, graaf van Luxemburg en koning van Boheme; Karel IV, Wenceslous II en Sigismond, keisers van die Rooms-Duitse Ryk en konings van Boheme. Keiser Karel IV (1347-1378) verhef Luxemburg tot hertogdom (1354).
Tussen 1443 en 1815 word Luxemburg deur buitelandse magte regeer: Deur die Boergondiërs (1443 tot 1506), deur die Spanjaarde (1506 tot 1684), deur die Franses (1684 tot 1697), deur die Oostenrykers (1714 tot 1795), en 'n tweede keer deur die Franses (1795 tot 1814).
Die Kongres van Wene (1815) verleen die onafhanklikheid aan Luxemburg, as deelstaat van die Duitse Statebond en in personele unie met die koning van Nederland. Eers met die Verdrag van Londen (1839) verkry die groothertogdom sy volle soewereiniteit, wat egter nog twee keer - tydens die Eerste en Tweede Wêreldoorlog - geskend word. Die land word in sy geskiedenis ook drie keer gedwing om gebiede aan Frankryk, België en Duitsland af te staan, maar vandag is Luxemburg 'n trotse lid van die Europese Unie wat ondanks die noue samewerking met sy bure sy onafhanklikheid bewaar. Die nasionale leuse is dan ook "Mir wëlle bleiwe wat mir sinn" (Ons wil bly wat ons is).
Politiek
Die Groothertogdom Luxemburg is 'n konstitusionele monargie met 'n parlementêre demokratiese stelsel. Die Groothertog is volgens die Luxemburgse Grondwet van 1868 die staatshoof. Die parlement met een kamer (Frans: Chambre des Députés) is die wetgewende orgaan van Luxemburg. Nasionale verkiesings vind elke vyf jaar saam met die verkiesings vir die Europese Parlement plaas. Luxemburgers, wat in die amptelike kiesersregister gelys is, is verplig om aan die verkiesings deel te neem.
Die uitvoerende gesag lê by die Groothertog en die regering. Die destydse regering beklee sy amp sedert 31 Julie 2004 en word gevorm deur die Eerste Minister Jean-Claude Juncker, wat ook die tradisionele titel Staatsminister dra, twaalf ministers, 'n adjunk-minister en 'n staatssekretaresse. Die Staatsrad met 27 lede dien as 'n raadgewende orgaan, en nege lede word respektiewelik deur die parlement, die Groothertog en die Staatsraad self benoem.
Die belangrikste politieke partye in Luxemburg is die Chrëstlich-Sozial Vollekspartei (CSV, Christelik-Sosiale Volsparty), die Lëtzebuergesch Sozialistesch Arbechterpartei (LSAP, Luxemburgse Sosialistiese Arbeidersparty), die Demokratesch Partei (DP, Demokraties-Liberale Party), die Gréng Alternativ/Gréng Lëscht Ekologesch Initiativ (Ekologiese Party) en die Aktiounskommittee fir Demokratie an Rentengerechtegkeet (Protesbeweging).
Geografie en klimaat
Jean-Claude Juncker
Jean-Claude Juncker
:Hoofartikel: Geografie van Luxemburg
Luxemburg word soms die "groen hart" van Europa genoem, en Julius Caesar beskryf reeds die ondeurdringbare bosgebiede van die streek.
Uitlopers van die Ardenne- en Eifelgebergtes strek tot by die Ösling, die landskap in die noordelike deel van Luxemburg, wat deur bebosde heuwels, klein riviere en valleie gekenmerk word.
Die Gutland, die suidelike landskap, is 'n vlakte met bosgebiede, klein riviere, weivelde, akkerland en wingerde.
Die belangrikste riviere van Luxemburg is die Mosel (Frans: Moselle), wat in die ooste ook die grens met Duitsland vorm, die Sauer, die Our en die Uelzecht (Frans: Alzette).
Die klimaat van die groothertogdom word deur die westerse Atlantiese winde beïnvloed, die temperatuure en reënval is gevolglik gematig.
Ekonomie
:Hoofartikel: Ekonomie van Luxemburg
Met die opbloei van die staalnywerheid aan die begin van die 20ste eeu word Luxemburg een van die welvarendste Europese nasies. Vandag is die land een van die finansiële sentra van Europa, en danksy die voordelige belastingwetgewing lok Luxemburg groot en klein beleggers. Ander belangrike sektore van die ekonomie is handel en vervoer, assuransiemaatskappye, media en radio- en televisiemaatskappye wat ook programme vir die buurlande uitsaai. Die Luxemburgse onderneming SES-Global is die grootste satellietmaatskappy ter wêreld. Satelliet-TV-, -radio-, en -datatransponders word vir heel Europa aangebied. Die belangrikste uitvoergoedere is metale, masjiene, plastiek en industriële gom.
Demografie
:Hoofartikel: Demografie van Luxemburg
Naas die inheemse Mosel-Frankiese Lëtzebuergers is daar sowat 174 200 buitelanders, veral Portugese (63 800), Franses (21 100), Italianers (18 900), Belgiërs (16 000), Duitsers (10 300), Britte (4 600), Nederlanders (3 600) en Spanjaarde. Meer dan 90% van die bevolking is Rooms-Katoliek. Die grootste stede naas Luxemburg (stad) is Esch-sur-Alzette, Déifferdeng (Frans: Differdange, Duits: Differdingen), Diddeleng (Frans: Dudelange, Duits: Düdelingen) en Sanem. Echternach is 'n bekende bedevaartsentrum en toeristebestemming.
Taalbeleid
Echternach
Weens die noue politieke en ekonomiese bande met België is Frans die taal van die administrasie en wetgewing, terwyl die koerante in Duits verskyn. Die inheemse dialek en omgangstaal, Lëtzebuergesch, is 'n Mosel-Frankiese streektaal wat tot die Middelduitse groep van dialekte behoort. Net soos die Switsers-Duitse dialek in Switserland raak Lëtzebuergesch sedert die Tweede Wêreldoorlog al hoe meer gewild en ontwikkel tot die derde amptelike taal. Hoewel daar in 1946 pogings onderneem is om die spelling te reformeer, volg dit in die algemeen nog steeds meer of minder die reëls van die Duitse taal. Talle vreemde woorde word uit die Franse taal oorgeneem. Meertaligheid beteken in Luxemburg dat net die situasie bepaal watter taal gebruik word: Lëtzebuergesch is die omgangstaal wat ook in die parlement, op die radio en op die televisie gebruik word; Duits is die taal van die meeste koerante; terwyl die onderwys op skool aanvanklik in Duits en later in Frans voorsien word.
Kultuur
:Hoofartikel: Kultuur van Luxemburg
Sien ook
Category:Luxemburg
Category:Lande in Europa
Category:Luxemburg
als:Luxemburg
ja:ルクセンブルク
ko:룩셈부르크
ms:Luxembourg
simple:Luxembourg
th:ประเทศลักเซมเบิร์ก
zh-min-nan:Luxembourg
Europese UnieDie Europese Unie (EU) is 'n internasionale organisasie van 25 Europese state met politiese, ekonomiese en juridiese samewerkingsooreenkomste. Die EU is gestig deur die Verdrag van die Europese Unie (ook bekend as die Verdrag van Maastricht). Die hoofstad is Brussel.
Die totale gebied van die Europese Unie is 3 892 685 km2. In Mei 2004 het die Europese Unie 453,3 miljoen inwoners.
- Vanaf 1957
- België
- Nederland
- Duitsland
- Frankryk
- Luxemburg
- Italië
- Vanaf 1 Januarie 1973
- Verenigde Koninkryk
- Republiek van Ierland
- Denemarke
- Vanaf 1981
- Griekeland
- Vanaf 1986
- Spanje
- Portugal
- Vanaf 1995
- Swede
- Oostenryk
- Finland
- Vanaf 1 Mei 2004
- Estland
- Letland
- Litaue
- Pole
- Tsjeggië
- Slowakye
- Hongarye
- Slowenië
- Malta
- Siprus
fiu-vro:Õuruupa Liit
ja:欧州連合
ko:유럽 연합
ms:Kesatuan Eropah
simple:European Union
th:สหภาพยุโรป
zh-min-nan:Europa Liân-bêng
869 Gebeure
-
Geboortes
-
Sterftes
-
----
Dae | Eeue | Geskiedenis
Kategorie:9de eeu
ko:869년
Duitsland
Duitsland (Duits: Deutschland) is Europa se grootste ekonomie en ook die land in Europa met die hoogste bevolkingtal. Duitsland is geleë in Sentraal-Europa en grens aan Nederland, België, Luxemburg, Frankryk, Switserland, Oostenryk, Tsjeggië, Pole en Denemarke.
Geskiedenis
:Hoofartikel: Geskiedenis van Duitsland
Politiek
:Hoofartikel: Politiek van Duitsland
Geografie
:Hoofartikel: Geografie van Duitsland
State
:Hoofartikel: State van Duitsland
Duitsland bestaan uit 16 deelstate:
- Brandenburg
- Hansestad Hamburg (Hansestadt Hamburg)
- Hansestad Bremen (Hansestadt Bremen)
- Nedersaksen (Niedersachsen)
- Noordryn-Wesfalen (Nordrhein-Westfalen)
- Baden-Württemberg
- Beiere (Bayern)
- Saksen (Sachsen)
- Saksen-Anholt (Sachsen-Anhalt)
- Hessen
- Berlyn (Berlin)
- Mecklenburg-Voorpommeren (Mecklenburg-Vorpommern)
- Thuringen (Thüringen)
- Rynland-Palts (Rheinland-Pfalz)
- Saarland
- Sleeswyk-Holstein (Schleswig-Holstein)
Ekonomie
:Hoofartikel: Ekonomie van Duitsland
Die bruto geografiese produk (BGP) groei in die jaar 2004 met sowat twee persent en bereik 2 200 miljard Euro. Verbruikerspryse het in 2004 met 1,6 persent gestyg.
Tussen 1970 en 2004 het die aandeel werknemers in die nywerheidsektor van 46 tot 26 persent gedaal, terwyl die aandeel werknemers in die dienstesektor verdubbel het en nou 71 persent (of 27 miljoen mense) bedra. Die tersiêre sektor se bydrae tot die BGP beloop tans meer as 70 persent.
Demografie
:Hoofartikel: Demografie van Duitsland
Van die 82,5 miljoen inwoners is meer as 42 miljoen vroulik, en 7,3 miljoen is buitelanders. Die natuurlike bevolkingsaanwas bly negatief, met 706 000 geboortes en 818 000 sterfgevalle in die jaar 2004.
Aangesien die laaste sensus in die Duitse Demokratiese Republiek in 1983 en in die vroeëre Bondsrepubliek Duitsland (Wes-Duitsland) in 1987 plaasgevind het, sal presiese statistieke gegewens eers weer met die gesamentlike Europese sensus van die jaar 2010/11 beskikbaar wees.
Kultuur
:Hoofartikel: Kultuur van Duitsland
Sien ook
Category:Duitsland
Category:Lande in Europa
fiu-vro:S'aksamaa
als:Deutschland
ja:ドイツ
ko:독일
ms:Jerman
roa-rup:Ghirmânii
simple:Germany
th:สหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี
zh-min-nan:Tek-kok
963 Gebeure
- Graaf Siegfried verkry 'n klein kasteel waaruit die stad Luxemburg ontstaan.
Geboortes
-
Sterftes
-
----
Dae | Eeue | Geskiedenis
Kategorie:10de eeu
14de eeuEeue
Kategorie:14de eeu
ja:14世紀
ko:14세기
th:คริสต์ศตวรรษที่ 14
1313 Gebeure
-
Geboortes
- Giovanni Bocaccio, Italiaanse digter († 1370)
Sterftes
-
----
Dae | Eeue | Geskiedenis
Kategorie:14de eeu
ko:1313년
1347
Gebeure
- Edward III van Engeland verower die Franse stad Calais
Geboortes
-
Sterftes
-
----
Dae | Eeue | Geskiedenis
Kategorie:14de eeu
ko:1347년
1354 Gebeure
-
Geboortes
-
Sterftes
-
----
Dae | Eeue | Geskiedenis
Kategorie:14de eeu
ko:1354년
1815 Gebeure
- 3 Februarie - Die eerste moderne kaasfabriek word in Switserland geopen
- 7 April - Tombora bars uit en 92 000 mense sterf.
- 20 Maart - Napoléon I keer terug uit Elba. Begin van die Honderd Dae
- 22 Junie - Napoléon I word weer gedwing af te tree
- Genève word 'n Switserse stad en die hoofstad van die nuwe gelyknamige kanton.
Geboortes
- 7 Julie - Théodore Hersart de la Villemarqué (1815-1895), Bretonse skrywer
Sterftes
-
----
Dae | Eeue | Geskiedenis
Kategorie:19de eeu
ko:1815년
simple:1815
th:พ.ศ. 2358
1443 Gebeure
-
Geboortes
-
Sterftes
-
----
Dae | Eeue | Geskiedenis
Kategorie:15de eeu
ko:1443년
1506 Gebeure
-
Geboortes
-
Sterftes
-
----
Dae | Eeue | Geskiedenis
Kategorie:16de eeu
ko:1506년
1684 Gebeure
-
Geboortes
-
Sterftes
- 1 Oktober - Pierre Corneille, Franse dramaturg (
- 6 Junie 1606)
----
Dae | Eeue | Geskiedenis
Kategorie:17de eeu
ko:1684년
1684 Gebeure
-
Geboortes
-
Sterftes
- 1 Oktober - Pierre Corneille, Franse dramaturg (
- 6 Junie 1606)
----
Dae | Eeue | Geskiedenis
Kategorie:17de eeu
ko:1684년
1697 Gebeure
-
Geboortes
-
Sterftes
-
----
Dae | Eeue | Geskiedenis
Kategorie:17de eeu
ko:1697년
1795 Gebeure
- 19 Januarie - Die Bataafse Republiek word afgeroep in Nederland.
Geboortes
- Augustin Thierry, Franse geskiedkundige (1795-1856)
Sterftes
-
----
Dae | Eeue | Geskiedenis
Kategorie:18de eeu
ko:1795년
1795 Gebeure
- 19 Januarie - Die Bataafse Republiek word afgeroep in Nederland.
Geboortes
- Augustin Thierry, Franse geskiedkundige (1795-1856)
Sterftes
-
----
Dae | Eeue | Geskiedenis
Kategorie:18de eeu
ko:1795년
1815 Gebeure
- 3 Februarie - Die eerste moderne kaasfabriek word in Switserland geopen
- 7 April - Tombora bars uit en 92 000 mense sterf.
- 20 Maart - Napoléon I keer terug uit Elba. Begin van die Honderd Dae
- 22 Junie - Napoléon I word weer gedwing af te tree
- Genève word 'n Switserse stad en die hoofstad van die nuwe gelyknamige kanton.
Geboortes
- 7 Julie - Théodore Hersart de la Villemarqué (1815-1895), Bretonse skrywer
Sterftes
-
----
Dae | Eeue | Geskiedenis
Kategorie:19de eeu
ko:1815년
simple:1815
th:พ.ศ. 2358
Maccabi HaifaMaccabi Haifa FC (MHFC) é um dos maiores times de futebol de Israel. Foi fundado em 1913. Maccabi Haifa é uma associação de esportes em Haifa, Israel. Esta associação opera times de esportes, sendo os de futebol e basquete os principais.
Categoria:Clubes de futebol de Israel
programy aminokwasy Venezia alberghi biako online casinos
|
|
|
| :: RELATED NEWS :: |
R5O Lodestar
The Lockheed 18 Lodestar was a passenger transport aircraft of the Second World War era. The prototype, which first flew in 1939, was constructed from one of a batch of Lockheed L-14 Super Electras which had been returned to the manufacturer by Northwest Airlines after a series of crashes of L-14s. The fuselage was lengthened by 5 feet (1.5 m), enabling the fitti
|
Lockheed Model 18 Lodestar
The Lockheed 18 Lodestar was a passenger transport aircraft of the Second World War era. The prototype, which first flew in 1939, was constructed from one of a batch of Lockheed L-14 Super Electras which had been returned to the manufacturer by Northwest Airlines after a series of crashes of L-14s. The fuselage was lengthened by 5 feet (1.5 m), enabling the fitti
|
C-111 Super Electra
__NOTOC__
The Lockheed Model 14 Super Electra was a civil cargo and passenger aircraft built by Lockheed Aircraft Corporation during the late 1930s. The first Model 14 flew on 29 July, 1937. Lockheed built 114 Model 14s and a further 119 were built under license in Japan. The Model 14 entered commercial service with
|
Port-o-let
The Port-a-john, also called a Port-o-let, Sani-Privy, Port-a-san, Porta-Potty, Portaloo, or any of a variety of other trade names, is a modern portable self-contained outhouse manufactured of molded plastic in a variety of colors.
Port-a-johns are large enough for a single occupant, usually about 90 cm (3 ft) on a side by 210 cm (7 ft). They are held upright by the weight of the disinfectant liquid in the
|
Mathieu Turgeon
Mathieu Turgeon (born August 2, 1979 in Pointe-Claire, Quebec) is a Canadian trampoline gymnast. He, unexpectedly, won a bronze medal at the 2000 Summer Olympics in individual trampoline and qualified for the 2004 Summer Olympics but failed to make the final. He is noted for perform
|
Terry Silver
Terry Silver is a fictional character from the movie The Karate Kid, Part III.
Terrence Silver aka Sensei Terry Silver is a Vietnam veteran and the CEO of GlobalTox Inc, a nuclear waste dumping company in Southern California. He lives in an extravagant mansion overlooking the Valley. Though never confirmed, other residents of his home seem to include Margaret, his personal assistant, Snake, his cabana boy and all around troublemaker, Dennis, a
|
Ice 9
Ice-9 is a fictional material conceived by science fiction writer Kurt Vonnegut in his novel Cat's Cradle. This is supposed to be a special allotropic form of ice which only melts at 114 degrees Fahrenheit, and which will catalyze any normal water at st
|
Bahasa language
Not to be confused with the Malayalam language, spoken in India.
The Malay language, also known locally as Bahasa Melayu, is an Austronesian language spoken by the Malay people who reside in the Malay peninsula, southern Thailand, Singapore, central eastern
|
C-69 Constellation
The Lockheed Constellation (affectionately known as the "Connie") was a four-engine propeller-driven aircraft built by Lockheed between 1943 and 1958 in its Burbank, California, USA, facility. 856 aircraft were produced, in four model variations. It was used as both a civilian
|
Gornergrat Infrared Telescope
The Telescopio InfraRosso del GOrnergrat (TIRGO) is located on the northern tower of the Kulm Hotel at Gornergrat (3135 m altitude) near Zermatt . It was a 1.5m Cassegrain telescope with a tip-tilt correcting secondary and optimized for infrared observations, but was decomissioned in March 2005. The telescope and related instrumentation were run by the
|
|
