:: wikimiki.org ::
| Maart 2003 |
Maart 2003__NOTOC__
- Macedonië - De NAVO-troepen die de vrede in Macedonië moeten bewaren zijn vervangen door troepen van de Europese Unie. Dit is de eerste militaire actie van de EU.
- Irakoorlog
- België - Agalev kamerlid Van Houtte stapt op, vanwege het wapentransport door België. Volgens hem is er een geheim akkoord met Amerika, dat ondanks officieel verzet, met wapenleveringen zal blijven doorgaan.
- België - De stad Oostende verzet zich tegen wapentransport via haar luchthaven.
- Amerika heeft problemen met wapentransport naar Irak via Syrië.
- Bij Najaf worden vier Amerikaanse soldaten gedood in een zelfmoordaanslag.
- Opiniepeilingen geven aan dat de meeste Amerikanen achter de oorlog staan; in Europa is er echter sprake van grootschalig verwerpen van de oorlog.
- Italië - De ondekker van de nieuwe mysterieuze ziekte SARS (Severe Acute Respiratory Syndrome), de Italiaanse arts Urbani Carlos, is overleden aan deze ziekte. Wereldwijd is de ziekte reeds bij 1.500 mensen vastgesteld, en zouden reeds meer dan 50 personen er aan overleden zijn.
- Irakoorlog
- Nog eens 130.000 Amerikaanse soldaten worden naar Irak gezonden.
- Voor de tweede keer slaat een Amerikaanse bom in Bagdad op een marktplein, met 58 doden en tientallen gewonden.
- Turkije - Een vliegtuig van Air Turkey wordt gekaapt door een Turk, en gedwongen naar Athene te vliegen, met de bedoeling Duitsland te bereiken. De kaper geeft zich later over. Er zijn geen gewonden.
- Nederland - In Amsterdam is het strafproces tegen Volkert van der G. gestart, hij vermoorde op 6 mei 2002 Pim Fortuyn, lijsttrekker van de Lijst Pim Fortuyn.
- Irakoorlog - Amerika dropt 1000 militairen in het noorden van Irak om het vliegveld veilig te stellen.
- Irakoorlog
- Twee Amerikaanse kruisraketten zijn op een marktplein in Bagdad terecht gekomen, dit heeft aan minstens veertien burgers het leven gekost.
- Amerikaanse parachutisten nemen in noord-Irak een vliegveld in.
- Servië - De vermoedelijke dader van de moord op 12 maart op de Servische premier Zoran Djindjic is aangehouden, dat meldde de nieuwe Servische premier Zoran Zivkovic vandaag. De dader is een scherpschutter van de JSO, een gevechtseenheid van het ministerie van Binnenlandse Zaken.
- Irakoorlog
- De Britten melden inname van de havenstad Umm Qasr
- Bush vraagt geld voor 30 dagen oorlog.
- Iraakse gewonde burgers kunnen deel het gevolg zijn van neervallende granaatscherven van Iraakse luchtafweer.
- De oprukkende troepen worden sterk gehinderd door een zandstorm.
- Verenigde Staten - De Senaat halveert de belastingdalingen die president Bush had voorgesteld.
- Nederland - In Den Haag is de verpleegster Lucy de B. door de rechtbank veroordeeld tot levenslange gevangenisstraf. Ze werd vervolgd voor de moord op dertien patiënten in verschillende ziekenhuizen in Den Haag, en moordpoging op vijf anderen patiënten. De rechtbank acht 4 moorden en 3 moordpogingen bewezen.
- Irakoorlog
- Een Brits Tornado gevechtsvliegtuig is nabij de grens met Koeweit bij vergissing neergehaald door een Amerikaanse Patriot-raket.
- Volgens de Britse krant The Sunday Telegraph zou de inlichtingendienst de Britse eerste minister Tony Blair hebben ingelicht over de verwondingen die Saddam Hoessein zou hebben opgelopen tijdens de eerste gerichte aanval van 20 maart. Saddam zou ernstig gewond geraakt zijn, echter niet in levensgevaar.
- Saddam was op televisie met een lange toespraak. Sommigen twijfelen eraan of de uitzending live was.
- Nederland - Bij een brand in een kerk in Haarlem komen drie brandweerlieden en een omstander om het leven.
- Slovenië - De bevolking van Slovenië spreekt zich in een dubbelreferendum met verrassend grote meerderheden uit voor toetreding tot de Europese Unie en de NAVO.
- Irakoorlog
- Op vele plaatsen in de wereld demonstreren vele duizenden mensen tegen de Irakoorlog, ook in Nederland en België. In de VS en Engeland komen ook steeds meer mensen op straat, daar zijn het vooral hun leiders George W. Bush en Tony Blair die het moeten bekopen.
- De troepen van de Amerikaans-Britse coalitie strijden met Iraakse troepen in en rond Basra. Een Tv-ploeg van de Britse zender ITN is hier vermist, een van hen was de Vlaamse cameraman Daniël Demoustier, hij kon echter ontkomen.
- Turkije ontkent dat Turkse troepen het noorden van Irak zijn binnengevallen.
- Irakoorlog
- Turkse soldaten trekken Noord-Irak binnen. Als reden geven ze het indijken van de vluchtelingenstroom. Er wordt gevreesd dat dit tot een scheuring van Irak zou kunnen leiden.
- De eerste twee Amerikaanse soldaten sneuvelen tijdens het gevecht. Er waren eerder al veertien slachtoffers aan Amerikaans/Britse zijde bij een derde helikopterongeval.
- Zeven oliebronnen staan in brand.
- Een televisietoespraak door Saddam Hoessein zou bewijzen dat hij nog leeft, mogelijk is deze toespraak opgenomen voor de start van de oorlog.
- Zware bombardementen vinden plaats op diverse doelen in de stad Bagdad. De Britten en Amerikanen zeggen de buitenwijken van Basra bereikt te hebben.
- Irak - Begin van de Irakoorlog. Het zuiden van Irak en Bagdad worden gebombardeerd met vliegtuigen en kruisraketten; Irak zelf vuurt raketten af op Koeweit, gericht op de geallieerde troepen. 's Avonds trekken Amerikaanse en Britse troepen vanuit Koeweit Irak binnen. De havenstad Umm Kasr wordt ingenomen. Een onbekend aantal Iraakse soldaten geeft zich over.
- De VS en Groot-Brittannië stellen Irak een ultimatum: Binnen 48 uur moet aan een aantal eisen voldaan zijn, anders komt er oorlog. Het is van aanvang af duidelijk dat Irak niet bereid zal zijn aan de eisen, waaronder de belangrijkste is dat de Iraakse dictator Saddam Hoessein het land verlaat en in ballingschap gaat, te voldoen.
- Irak - De VN-wapeninspecteurs verlaten Irak nadat duidelijk is geworden dat een oorlog niet meer vermeden kan worden.
- België - Gilbert Bossuyt (SP-A) volgt Steve Stevaert op als minister van vervoer en mobiliteit in de Vlaamse Regering.
- België - De top van de Antwerpse politie wordt ondervraagd wegens een vermoedelijk fraudeschandaal. Luc Lamine, de korpschef van de Antwerpse politie is preventief geschorst.
- De VS, Groot-Brittannië en Spanje besluiten tot een kort (48 uur) ultimatum aan Irak, om daarna het land aan te vallen. Een voorstel aan de veiligheidsraad wordt ingetrokken, omdat het niet de vereiste meerderheid van 9 stemmen zal behalen, en Frankrijk en Rusland hebben aangekondigd hun veto uit te spreken.
- België - Patrick Janssens neemt ontslag als voorzitter van de SP.A om zich kandidaat te kunnen stellen als burgemeester voor Antwerpen. Als gevolg doorvan neemt Steve Stevaert ontslag als Vlaams minister om voorzitter te kunnen worden van de SP.A.
- De wereldgezondheidsorganisatie WHO maakt de naam van de nieuwe, zich snel verspreidende longziekte SARS (Severe Acute Respiratory Syndrome) wereldkundig en kondigt een reisadvies aan.
- Honderduizenden betogen wereldwijd tegen een eventuele oorlog in Irak.
- Nederland - De Westerscheldetunnel wordt geopend.
- Turkije - Recep Erdoğan wordt gekozen tot nieuwe premier van Turkije.
- België - In Antwerpen neemt het voltallige schepencollege en burgemeester Leona Detiège ontslag nadat bleek dat meerdere schepenen met een VISA-kaart van de stad persoonlijke aankopen hadden gedaan.
- Servië en Montenegro - De Servische premier Zoran Djindjic wordt in Belgrado doodgeschoten.
- Frankrijk - De profwielrenner Andrei Kivilev uit Kazachstan overlijdt na een val in de etappekoers Parijs-Nice.
- Wereld - De wereldgezondheidsorganisatie WHO geeft een wereldwijde waarschuwing af voor een nieuwe, ernstige vorm van longontsteking, die in China, Hong Kong en Vietnam is uitgebroken en zich razendsnel verspreidt. Diverse overheden en autoriteiten nemen maatregelen om verdere verspreiding te voorkomen.
- Nederland - De provinciale statenverkiezingen brengen geen verrassende uitslag. CDA en PvdA hebben na mei een meerderheid in de Eerste Kamer zowel als de Tweede Kamer.
- België - De Antwerpse stadssecretaris Fred Nolf, zijn adjunct en de stadssecretaris nemen ontslag nadat zij overheidsgeld zouden gebruikt hebben voor privé-uitgaven.
- Nederland - Met de beëdiging van de eerste 18 rechters begint het internationaal strafhof in Den Haag zijn werk.
- Palestijnse Autoriteit - De post van premier van de Palestijnse Autoriteit wordt ingesteld.
- Malta - Bij een referendum stemt een meerderheid van de Maltezen voor toetreding tot de Europese Unie.
- VN - De VN-wapeninspecteurs Hans Blix en Mohammed ElBaradei stellen opnieuw een rapport over Irak voor. De VN-Veiligheidsraad is verdeeld.
- Servië en Montenegro - Svetozar Marovic wordt gekozen tot de eerste president van de statenbond gevormd door de overblijvende staten van het voormalige Joegoslavië.
- VN - Hans Blix, leider van de wapeninspecties, meldt dat Irak zich meer hulpvaardig opstelt ten opzichte van de inspecteurs.
- VN - De Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk en Spanje ontwerpen een nieuwe resolutie, die Irak een deadline van 17 maart voor coöperatie moet geven; Frankrijk geeft aan, tegen te zullen stemmen.
- Bij een Israëlische militaire actie tegen een Palestijns vluchtelingenkamp, op zoek naar een Hamas-leider, breken gevechten uit en komen 11 Palestijnen om.
- Israël - Bij een zelfmoordaanslag tegen een bus in Haifa vallen 16 doden, inclusief de dader.
- VN - Hans Blix vraagt meer tijd voor de wapeninspecties in Irak. Frankrijk, Rusland en Duitsland geven aan niet in te stemmen met een Amerikaans-Brits-Spaanse ontwerpresolutie die gewapende actie tegen Irak moet mogelijk maken.
- Algerije - Jacques Chirac begint een driedaags bezoek aan Algerije. Het is het eerste bezoek van een Franse president aan het land op het hoogste protocollaire niveau sinds de onafhankelijkheid van Algerije in 1962.
- Nederland - Op verschillende pluimveebedrijven in Barneveld en elders in de Gelderse Vallei is een uitbraak van de vogelpest vastgesteld.
- Turkije - In een stemming in het parlement wordt de noodzakelijke meerderheid om de Verenigde Staten toe te staan soldaten in Turkije te stationeren voor een eventuele aanval op Irak, niet gehaald.
- Pakistan - Khaled sheikh Mohammed, een vertrouweling van Osama bin Laden in al-Khaida, verdacht de organisator te zijn van de terreuraanslagen van 11 september 2001, wordt gevangen genomen.
- Irak - Irak begint vernietiging van de al-Samoud 2 raketten.
----
2003 - Januari 2003 - Februari 2003 - Maart 2003 - April 2003 - Mei 2003
Categorie:2003
3-03
ja:「最近の出来事」2003年3月
31 maart
Gebeurtenissen
- Algemeen
- 1931 - Een aardbeving vernietigt Managua in Nicaragua, tweeduizend mensen komen om.
- 1986 - Een Mexicana Boeing 727 op weg naar Puerto Vallarta barst in vlammen uit en stort neer in de bergen ten noordwesten van Mexico-stad, 166 mensen komen om.
- 1994 - in Alphen aan den Rijn wordt het themapark Archeon geopend
- Kunst
- 1993 - Acteur Brandon Lee overlijdt tijdens een ongeluk op de set van de film The Crow.
- Oorlog
- 1866 - De Spaanse marine bombardeert de haven van Valparaíso, Chili.
- 1943 - Bombardement op 't Westen van Rotterdam, 326 doden en vierhonderd gewonden.
- 1991 - Kroaten en Kroatische Serviërs raken slaags in Plitvice, het sluipende begin van de oorlog in Kroatië.
- Politiek
- 307 - Na de echtscheiding van zijn vrouw Minerva trouwt Constantijn de Grote met Fausta, de dochter van de gepensioneerde Romeinse keizer Maximianus.
- 1909 - Servië accepteert Oostenrijks gezag over Bosnië-Herzegovina.
- 1917 - De Verenigde Staten nemen de Maagdeneilanden over na betaling van $25 miljoen aan Denemarken.
- 1948 - Het Amerikaanse congres keurt het Marshallplan goed.
- 1959 - De 14e Dalai Lama, Tenzin Gyatso, steekt de grens over naar India en krijgt daar politiek asiel.
- 1991 - Einde van het Warschaupact.
- 2005 - Paul Wolfowitz wordt aangesteld als president van de Wereldbank.
- 2005 - Prins Albert neemt de bestuurlijke taken van Monaco over van zijn zieke vader Prins Rainier III.
- Sport
- 1997 - Martina Hingis lost Steffi Graf na achttien weken af als de nummer één op de wereldranglijst der proftennissters; de Zwitserse moet die positie na tachtig weken afstaan aan haar Amerikaanse collega Lindsay Davenport.
- 2004 - Zwemster Lisbeth Lenton scherpt in Sydney het wereldrecord op de 100 meter vrije slag aan tot 53,66. De mondiale toptijd was sinds 2000 met 53,77 in handen van Inge de Bruijn.
- Wetenschap en Technologie
- 1889 - De Eiffeltoren wordt ingehuldigd.
- 1909 - De kiel van de Titanic wordt gelegd.
- 1966 - De Sovjet-Unie lanceert Luna 10, de eerste ruimtesonde die in een baan om de maan komt.
- 1970 - Explorer 1 komt na 12 jaar terug in de atmosfeer.
Geboren
- 1499 - Paus Pius IV
- 1504 - Guru Angad Dev, tweede goeroe van de Sikh
- 1519 - Hendrik II, koning van Frankrijk
- 1596 - René Descartes, Frans wiskundige en filosoof
- 1675 - Paus Benedictus XIV
- 1732 - Joseph Haydn, Oostenrijks componist
- 1809 - Nikolaj Gogol, schrijver
- 1811 - Robert Bunsen, uitvinder van de Bunsenbrander
- 1885 - Pascin, de "Prins van Montparnasse"
- 1890 - William Lawrence Bragg, Engels natuurkundige
- 1892 - Stanisław Maczek, Pools generaal
- 1900 - Richard Alexander Walter Windsor, Hertog van Gloucester
- 1909 - Pieter Jongeling, Nederlands politicus en auteur
- 1912 - Hermann Höcherl, politicus
- 1914 - Octavio Paz, Mexicaans schrijver, Nobelprijs-winnaar (1990)
- 1920 - Marga Minco, Nederlands schrijfster
- 1922 - Richard Kiley, acteur en zanger
- 1934 - Shirley Jones, zangeres en actrice
- 1935 - Herb Alpert, Amerikaans trompettist
- 1935 - Richard Chamberlain, Amerikaans acteur
- 1937 - Willem Duyn, Nederlands zanger van het duo Mouth and McNeal
- 1939 - Zviad Gamsachoerdia, Georgisch schrijver, president en wetenschapper
- 1939 - Volker Schlöndorff, filmregisseur
- 1940 - Freddy Derby, Surinaams politicus en vakbondsleider
- 1943 - Matthijs Röling, Nederlands kunstenaar
- 1943 - Christopher Walken, Amerikaans acteur
- 1948 - Al Gore, Amerikaans vice-president
- 1948 - Thijs van Leer, Nederlands fluitist
- 1948 - Rhea Perlman, Amerikaans actrice
- 1963 - Judith de Bruin, Nederlands tv-presentatrice
- 1964 - Caroline Tensen, Nederlands tv-presentatrice
- 1966 - Tommy Werner, Zweeds zwemmer
- 1970 - Martin Drent, Nederlands voetballer
- 1971 - Ewan McGregor, Brits acteur
- 1972 - Renate van der Zalm, Nederlands tv-presentatrice, echtgenote van schaatser Erben Wennemars
- 1974 - Stefan Olsdal, bassist, gitarist en toetsenist in de band Placebo
- 1974 - Jani Sievinen, Fins zwemmer
- 1977 - Domenico Fioravanti, Italiaans zwemmer en olympisch kampioen (2000)
Overleden
- 1837 - John Constable (60), schilder
- 1855 - Charlotte Brontë (38), Brits schrijfster
- 1877 - Antoine Cournot (75), Frans wiskundige, econoom en filosoof
- 1917 - Emil Adolf von Behring (63), Nobelprijswinnaar
- 1938 - Willem Kloos (78), Nederlands dichter
- 1980 - Jesse Owens (66), Amerikaans atleet en olympisch kampioen (1936)
- 1993 - Brandon Lee (28), Amerikaans vechtsportacteur, zoon van Bruce Lee
- 2003 - Tommy Seebach (53), Deens muzikant en producer
- 2005 - Terri Schiavo (41), comapatiënte die al dertien jaar in coma leefde
Viering/herdenking
- Zwolle, monument aan de Meppelerstraatweg, herdenking van vijf inwoners van Zwolle en Zwollerkerspel die hier op 31 maart 1945 door de bezetter zijn gefusilleerd.
365 dagenschema: 30 maart - 31 maart - 1 april
Decennia: Jaaroverzichten
Jaarschema's per eeuw
ja:3月31日
ko:3월 31일
ms:31 Mac
simple:March 31
th:31 มีนาคม
NAVO
NAVO is de afkorting van Noord-Atlantische Verdrags Organisatie (North Atlantic Treaty Organisation - NATO), een na de Tweede Wereldoorlog opgerichte organisatie ter ondersteuning van het Noord-Atlantische Verdrag dat in Washington op 4 april 1949 werd getekend. Aanvankelijk deden België, Canada, Denemarken, Frankrijk, IJsland, Italië, Luxemburg, Nederland, Noorwegen, Portugal, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten mee. Later kwamen daar Turkije en Griekenland (februari 1952), West-Duitsland (1955) en Spanje (1982) bij en na het einde van de Koude Oorlog op 12 maart 1999 Tsjechië, Polen en Hongarije en op 29 maart 2004 Estland, Letland, Litouwen, Slowakije, Slovenië, Roemenië en Bulgarije. Frankrijk maakt sinds 1966 geen deel meer uit van de militaire organen van de NAVO. Er zijn hiermee, anno 2004 26 leden.
Het Noord-Atlantisch Verdrag is een militair verdrag dat wederzijdse verdediging en samenwerking van de legers van de westerse landen regelt, aanvankelijk vooral als tegenkracht tegen de landen in het Oostblok. Die vormden op hun beurt in 1955 het Warschaupact. De kern van het verdrag staat in artikel 5, dat stelt dat in geval van een aanval op een van de staten, deze door de anderen zal worden opgevat als een aanval op allemaal en dat alle landen zullen meehelpen (samenwerken) om de aanvaller af te weren.
Warschaupact
Sinds de val van de Berlijnse Muur (1989) is de betekenis van de NAVO afgenomen. Militaire organisaties zochten nieuwe functies, en tot die gevonden waren, krompen zij in. Niettemin wilden alle landen uit de invloedssfeer van de voormalige Sovjet-Unie toetreden tot NAVO. Tsjechië, Polen en Hongarije werden 1999 lid geworden en de overige landen in 2004. Voor de val van het communisme, een decennium eerder, was zoiets nog volstrekt ondenkbaar geweest. Sinds de terroristische aanslagen op 11 september 2001, geeft de Oorlog tegen het terrorisme een nieuw focus aan legers en allianties, waaronder de NAVO.
Artikel 5 is tot op heden 1 maal van toepassing verklaard, na de Terroristische aanslagen op 11 september 2001. Al Qaida, de fundamentele islamitische terreurorganisatie van Osama Bin Laden die prat ging op het doden van bijna 3000 Amerikanen, werd geleid vanuit Afghanistan, waar zich ook trainingskampen bevonden. De vliegtuigkapers die de aanval uitvoerden waren in Afghanistan getraind. Tot een feitelijk militair optreden in NAVO-verband kwam het niet; de inval in Afghanistan en het verdrijven van Al Qaida en haar bondgenoot, het Taliban-regime, werden grotendeels door de Verenigde Staten van Amerika en het Verenigd Koninkrijk uitgevoerd.
In februari 2003 deed het NAVO-lid Turkije een beroep op de overige NAVO-leden op grond van artikel 4 van het verdrag van Washington, dat voorziet in consultatie tussen de verdragsgenoten als het gebied, de politieke onafhankelijkheid of de veiligheid van een lidstaat wordt bedreigd. Turkije deed deze stap in verband met de gespannen situatie rond het buurland Irak. Een aantal westerse landen, waaronder de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk, stond op het punt Irak binnen te vallen om Saddam Hoessein te verdrijven.
Steunmaatregelen aan Turkije werden op 10 februari 2003 door een veto van Frankrijk, Duitsland en België geblokkeerd. Op 16 februari 2003 kondigde secretaris-generaal Lord Robertson echter aan dat er overeenstemming was bereikt, waarbij Frankrijk, dat zich al langer een aparte plaats binnen de NAVO had toebedeeld en niet meer volledig lid was, echter nog niet meedeed. De steunmaatregelen aan Turkije werden in gang gezet. Eerdere formele beroepen op artikel 4 werden wel direct ingewilligd.
De huidige secretaris-generaal, die de hoogste burgerfunctie van de organisatie vervult, is sinds 2004: Jaap de Hoop Scheffer.
Beknopte chronologie
- 1949 - Oprichting op 4 april. Ondertekenaars: België, Canada, Frankrijk, Luxemburg, Nederland, het Verenigd Koninkrijk, Verenigde Staten van Amerika, Denemarken, IJsland, Italië, Noorwegen en Portugal.
- 1952 - Toetreding Turkije en Griekenland
- 1955 - Toetreding West-Duitsland. Oprichting van het Warschaupact
- 1961 - Start van de bouw van de Berlijnse muur; het IJzeren gordijn verdeelt Oost en West-Europa
- 1966 - Frankrijk is een nucleaire macht geworden en trekt zich terug uit de militaire structuur, maar blijft politiek lid
- 1982 - Spanje wordt het zestiende lid
- 1989 - Val van de Berlijnse muur
- 1991 - Opheffing van het Warschaupact
- 1999 - Toetreding van Polen, Tsjechië en Hongarije
- 2004 - Toetreding van Bulgarije, Estland, Letland, Litouwen, Roemenië, Slowakije en Slovenië
Secretarissen-generaal
- 1952 - Lord Ismay (Verenigd Koninkrijk)
- 1957 - Paul-Henri Spaak (België)
- 1961 - Dirk Stikker (Nederland)
- 1964 - Manlio Brosio (Italië)
- 1971 - Joseph Luns (Nederland)
- 1985 - Peter Carrington (Verenigd Koninkrijk)
- 1988 - Manfred Wörner (Duitsland)
- 1994 - Willy Claes (België)
- 1995 - Javier Solana (Spanje)
- 1999 - Lord Robertson (Verenigd Koninkrijk)
- 2004 - Jaap de Hoop Scheffer (Nederland)
Zie ook: Warschaupact
Externe link
- [http://www.nato.int Officiële NATO Website]
----
categorie:Samenwerkingsverband
!
ja:北大西洋条約機構
ko:북대서양 조약 기구
th:องค์การสนธิสัญญาป้องกันแอตแลนติกเหนือ
Europese Unie
De Europese Unie of EU is een intergouvernementele en supranationale organisatie van Europese staten, die momenteel 25 lidstaten heeft. De Unie is onder deze naam opgericht door het Verdrag van Maastricht in 1992. Vele aspecten van de EU bestonden echter al vóór dit verdrag door onderlinge relaties daterend van de jaren '50. Binnen de Unie wordt er onder andere op politiek, economisch en juridisch vlak samengewerkt.
Geschiedenis
Stichting
In de periode van wederopbouw na de Eerste Wereldoorlog, waarin Europa zich geflankeerd zag door de opkomende Verenigde Staten en Sovjet-Unie, oogstte de Oostenrijks-Hongaarse Graaf Richard Coudenhove-Kalergi veel succes met zijn boek Pan-Europa en hij richtte in 1923 de eerste Europese Eenheidsbeweging op (onder dezelfde naam als zijn boek). Gedurende de jaren 1923-1929 nam zijn navolging gestaag toe, uitmondend in een toespraak van de Franse minister van Buitenlandse Zaken Aristide Briand (daarvoor premier geweest) bij de Volkerenbond in 1929. In de jaren 1930 echter werd het enthousiasme van de Europese Beweging al snel terzijde geschoven door het opkomend fascisme en nationaalsocialisme.
Een heropleving volgde in 1941 met een manifest van de Italiaan Altiero Spinelli die - na een kort verblijf in de cellen van Mussolini - in Zwitserland een Europees Congres oprichtte. Hetzelfde enthousiasme maakte zich in die jaren meester van Winston Churchill, die in 1946 opriep tot een "United States of Europe" - waarmee hij echter veel minder bedoelde dan Spinelli. Deze tweedeling tussen federalisme en supranationalisme bestaat nog altijd en was er ook de aanleiding toe dat het Verenigd Koninkrijk niet tot de eerste lidstaten van de Unie behoort. In plaats daarvan richtte het Verenigd Koninkrijk eerst de Europese Vrijhandels Associatie op.
Wederopbouw en eerste kiemen
De echte geboorte van de huidige Europese Unie ligt echter een aantal jaren later en bij een Fransman: Jean Monnet (nog altijd bekend als de grootvader van de Europese Unie). In de jaren direct na de Tweede Wereldoorlog had hij als topambtenaar bij het Franse ministerie van Binnenlandse Zaken de leiding over het Franse moderniseringsplan. Hij kwam snel tot het inzicht dat wat Frankrijk nodig had een langere periode van rust en stabiliteit was. Dit inzicht, in combinatie met het feit dat de meeste Europese oorlogen sinds de val van het West-Romeinse Rijk gevoerd waren om het grensgebied tussen Frankrijk en Duitsland (Elzas-Lotharingen), spoorde hem aan tot het doen van een revolutionair voorstel: een samenwerking met Duitsland om de middelen van het grensgebied (kolen en ijzererts) te delen.
Monnet deed zijn voorstel aan de Franse premier Pléven, die er niet op inging. De Franse minister van Buitenlandse Zaken Robert Schuman echter was wel geïnteresseerd en zo ook de Duitse bondskanselier Konrad Adenauer, zodat Monnet, Schuman en Adenauer op 9 mei 1950 het Schuman Plan presenteerden: de eerste aanzet tot de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (EGKS), die op 25 juli 1952 met zes landen van start ging (Nederland, België, Luxemburg, West-Duitsland, Frankrijk en Italië) en later uit zou groeien tot de Europese Unie.
Voortzetting van het proces
De Europese Unie is voortgekomen uit diverse andere organisaties.
Zo is op 25 maart 1957 het Verdrag van Rome ondertekend door België, Frankrijk, West-Duitsland, Nederland, Luxemburg en Italië. Die landen kwamen overeen vanaf die dag intensief samen te gaan werken op het gebied van handel. Er werden twee verdragen ondertekend.
Italië
Eén van deze verdragen betrof de oprichting van Euratom, een organisatie die de ontwikkeling en het gebruik van kernenergie binnen Europa controleert.
Het andere verdrag creëerde de Europese Economische Gemeenschap (EEG). Deze stond aan de basis van de huidige Europese Unie. Binnen de EEG werd gehandeld over de grenzen heen, zonder nadrukkelijke controles en zonder tolheffingen: er werd zodoende één gemeenschappelijke markt gevormd. Het EEG-verdrag bevatte bepalingen over landbouw, transportmogelijkheden, en economische relaties met niet-leden. Later zouden ook kapitaal en arbeidskrachten deel uitmaken van de gemeenschappelijke markt.
Eerder, in 1952, was de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (EGKS) opgericht. Deze maakte de handel van materialen binnen Europa mogelijk.
In 1967 werden deze drie organisaties samengevoegd en werkten ze verder onder de naam Europese Gemeenschappen (EG). Er was nu slechts één ministerraad die over al deze organisaties waakte en een Europees Hof van Justitie.
In 1986 werd de Europese akte getekend en bekrachtigd.
In 5 landen van de Europese Gemeenschappen ging op 1 januari 1993 het Verdrag van Schengen in. Dat betekent dat de grenzen tussen de verschillende landen open gingen. Geen last meer van paspoorten laten zien, controles enz.
Na bekrachtiging van het Verdrag betreffende de Europese Unie (beter bekend als het Verdrag van Maastricht) door alle lidstaten wordt op 1 november 1993 de Europese Unie gevormd, waarin de Europese Gemeenschappen worden opgenomen.
Zie ook: Geschiedenis van de Europese Unie
Doelstellingen
Belangrijkste doelstellingen van de Europese Unie:
- Vrije handel van goederen en diensten tussen de lidstaten.
- Gemeenschappelijke douanetarieven voor de handel met niet-EU-landen (tolunie). Een gemeenschappelijke opstelling in onderhandelingen over internationale handelsverdragen (onder meer met de EFTA, via de EER).
- Geen grenscontrole tussen de lidstaten (het Verenigd Koninkrijk en Ierland zijn daarvan uitgezonderd).
- Ingezetenen van de lidstaten zijn vrij om overal binnen de EU te werken en te wonen, mits zij in hun eigen onderhoud kunnen voorzien.
- Ingezetenen van de lidstaten mogen overal binnen de EU aan lokale verkiezingen deelnemen en mogen overal deelnemen aan verkiezingen voor het Europese Parlement.
- Vrije beweging van kapitaal tussen lidstaten.
- Harmonisatie van nationale regels en bepalingen, bedrijfsrecht en merkregistraties.
- Een gemeenschappelijke munt, de euro (Gebruikt binnen de Eurozone. Groot-Brittannië en Denemarken zijn daarvan uitgezonderd).
- Gemeenschappelijk landbouw- en visserijbeleid.
- Samenwerking in misdaadbestrijding, onder andere door informatie uit te wisselen (via Europol en het Schengen Informatie Systeem), egalisering van definities van criminele vergrijpen en versnelde uitleveringsprocedures.
- Een gemeenschappelijk buitenlandbeleid.
- Een gemeenschappelijk beveiligingsbeleid, een 60.000 man sterke "Snelle Interventiemacht" die als vredesmacht kan opereren, een militaire staf en een satellietcentrum (voor het vergaren van inlichtingen).
- Een gemeenschappelijk asiel- en immigratiebeleid.
- Harmonisatie van indirecte belastingen, de BTW.
- Een fonds voor de ontwikkeling van achtergebleven regio's.
- Fondsen voor programma's in kandidaat-landen, (andere) Oost-Europese landen en in ontwikkelingslanden.
- Fondsen voor onderzoek.
De trend is dat macht verschuift van individuele staten ofwel opwaarts naar de EU ofwel neerwaarts naar Europese regio's.
Veel van deze doelstellingen vereisen harmonisatie van wetten tussen de lidstaten. Daarom drukken Europese wetten (richtlijnen genaamd) een steeds zwaardere stempel op de wetgeving in de lidstaten. Alle kandidaat-leden dienen hun wetgeving in lijn te brengen met het algemene Europese kader (zie ook EFTA en EEA).
Lidstaten
EEA
Lidstaten van de Europese Unie (volgens jaar van toetreding):
1957: België – West-Duitsland – Frankrijk – Italië – Luxemburg – Nederland
1973: Denemarken – Ierland – Verenigd Koninkrijk
1981: Griekenland
1986: Portugal – Spanje
1990: DDR met West-Duitsland herenigd als Duitsland.
1995: Finland – Oostenrijk – Zweden
2004: Grieks-Cyprus – Estland – Hongarije – Letland – Litouwen – Malta – Polen – Slovenië – Slowakije – Tsjechië
Momenteel zijn er 25 landen lid van de Europese Unie.
Toekomstige uitbreidingen van de EU?
Hoofdartikel: Uitbreiding Europese Unie
Volgens het EU-verdrag kan iedere "Europese" staat lid worden van de EU mits alle andere lidstaten hiermee instemmen. Dit principe van unanimiteit betekent dat één huidige lidstaat (bijvoorbeeld Nederland of Malta) de toetreding van een kandidaat-land als Turkije kan blokkeren.
De landen van de Europese Unie zijn overeengekomen dat een kandidaat-land in ieder geval aan de Criteria van Kopenhagen moet voldoen.
Criteria van Kopenhagen
Staten die wensen toe te treden tot de Europese Unie zijn:
- Turkije (status: kandidaat; startdatum is 4 oktober, werkdatum is 2014, maar deze datum kan wijzigen)
- Kroatië (status: kandidaat; startdatum is 4 oktober, werkdatum is 2008)
- Bulgarije (status: kandidaat; werkdatum voor toelating is 2007)
- Roemenië (status: kandidaat; werkdatum voor toelating is 2007)
- Macedonië (status: officieel verzoek tot toetreding ingediend in 2005; waarschijnlijk kandidaat begin 2006)
- Oekraïne (status: nog geen kandidaat, maar president Viktor Joesjtsjenko heeft aangegeven de Oekraïne de EU binnen te willen loodsen)
- Georgië (status: nog geen kandidaat, maar wil op termijn tot de EU toetreden)
De Balkanlanden Bosnië-Herzegovina, Servië en Montenegro, Macedonië en Albanië hebben van de EU te horen gekregen dat ze op termijn lid kunnen worden van de EU. Hun toetreding heeft voor de EU meer prioriteit dan die van Oekraïne of Georgië.
De volgende landen zijn geen lid van de EU, maar zouden goed passen binnen de EU:
- Zwitserland
- Noorwegen
- Liechtenstein
- Andorra
- Monaco
- San Marino
- IJsland
Over toekomstige uitbreidingen van de EU bestaat veel debat. Ook in het verleden was hierover veel discussie. Zo is de Marokkaanse regering van mening dat Marokko een Europees land is en diende op 20 juli 1987 een aanvraag in voor EU-lidmaatschap. De EU-lidstaten wezen deze aanvraag af omdat zij Marokko geen Europees land vonden.
Intergouvernementalisme of supranationalisme
Binnen de EU bestaat een spanningsveld tussen intergouvernementele en supranationale tendensen. Intergouvernementalisme is een methode van besluitvorming in internationale organisaties waarbij de macht bij de lidstaten ligt en beslissingen met unanimiteit genomen moeten worden. Afgevaardigden van de regeringen of van gekozen vertegenwoordigingen hebben uitsluitend adviserende of uitvoerende functies. De meeste internationale organisaties hebben tegenwoordig een intergouvernementele grondslag.
Supranationalisme (zie ook federalisme) is een andere methode van besluitvorming. Hier ligt de macht bij onafhankelijke afgevaardigden van de regeringen of van gekozen vertegenwoordigingen. Lidstaten hebben nog steeds macht, maar moeten deze delen met andere instanties. Bovendien worden beslissingen nu bij meerderheid van stemmen genomen. Het kan dan ook gebeuren dat een lidstaat, gedwongen door andere lidstaten, een beslissing tegen zijn wil moet uitvoeren.
Beide vormen van besluitvorming hebben aanhangers binnen de EU. Voorstanders van supranationalisme redeneren dat dit het proces van integratie kan versnellen. Wanneer beslissingen de unanieme goedkeuring van alle betrokken regeringen vereisen, kan het jaren duren voor een besluit valt, als het er al ooit van komt. Voorstanders van intergouvernementalisme argumenteren dat supranationalisme de soevereiniteit en het democratisch gehalte van afzonderlijke staten in gevaar brengt en menen dat de legitimiteit van gemeenschappelijke besluiten alleen afgeleid kan worden van de legitimiteit van de nationale regeringen. Frankrijk is traditioneel een voorstander van een intergouvernementele EU geweest. Dit geldt ook voor Euroskeptische landen als Groot-Brittannië en Denemarken. Landen als België, Duitsland en Italië neigen meer naar de supranationale benadering. In de praktijk balanceert de EU tussen beide extremen. Deze balans is echter een moeizaam compromis, dat vaak tot ingewikkelde besluitvormingsprocedures leidt.
Sinds maart 2002 staat herziening van deze balans weer op de politieke agenda. De Europese Conventie kreeg de opdracht om voorstellen te doen om de instellingen en besluitvormingsmechanismen aan te passen aan de steeds groter wordende EU. Uiteindelijk baarde de Conventie een ontwerp van het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa. In 2004 bereikten de staats- en regeringsleiders in de Europese Raad een compromis over dit Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa. Het akkoord beslecht allerminst de strijd tussen de 'supranationalisten' en de 'intergouvernementalisten'. De tekst bevat immers, zoals het een compromis betaamt, elementen van beide strekkingen. De supranationalisten haalden wel hun slag thuis met de aanvaarding van de naam 'Grondwet'. De aanhangers van de intergouvernementele strekking vinden immers dat de EU geen grondwet behoeft, maar gebouwd dient te zijn op verdragen. Meer dan een naam is het echter niet, juridisch gezien is het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa een gewoon verdrag tussen staten. Het is een grondwettelijke verdrag. Het verschil tussen gewone verdrag en grondwettelijke verdrag is gering.
De drie pijlers
Zie ook: Pijlerstructuur van de Europese Unie
De politiek van de EU is in drie gebieden verdeeld, die 'pijlers' genoemd worden. De eerste pijler, de 'gemeenschapspijler' betreft de gemeenschappelijke economische, sociale en milieupolitiek. De tweede pijler betreft het Gemeenschappelijk Buitenlands en Veiligheidsbeleid (GBVB). De derde pijler behelst de Politiële en Justitiële Samenwerking in Strafzaken (PJSS).
Binnen elke pijler is een ander evenwicht gevonden tussen supranationale en intergouvernementele principes. Supranationalisme is het sterkst aanwezig in de eerste pijler, terwijl de andere twee vooral intergouvernementeel zijn. In de tweede en derde pijler zijn de bevoegdheden van het Europees Parlement, de Europese Commissie en het Europees Gerechtshof beperkt, maar niet afwezig.
Het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa, dat pas van kracht zal worden na ratificatie door de lidstaten, schaft de pijlerstructuur af. Voortaan zullen de materies waar de EU zich mee bezighoudt ingedeeld worden in:
- Exclusieve bevoegdheden: enkel de EU kan op deze domeinen optreden. De lidstaten kunnen enkel nog de beslissingen van de EU uitvoeren.
- Gedeelde bevoegdheden: Zowel de EU als de lidstaten kunnen wetgevend optreden. Indien de EU wetgeving in deze sectoren uitvaardigt hebben de EU-regels wel voorrang op de nationale wetten die eventueel al bestonden. De meeste EU-bevoegdheden zijn van dit type.
- Ondersteunende, coördinerende en aanvullende bevoegdheden: zoals de naam het zegt mag de EU het beleid van de lidstaten in deze sectoren ondersteunen, aanvullen of coördineren. De lidstaten behouden echter altijd de volledige wetgevende vrijheid. De EU mag op deze gebieden geen harmonisatie tussen de verschillende nationale stelsels nastreven. Meestal nemen dit type bevoegdheden de vorm aan van een financiële bijdrage vanwege de EU.
Welke instellingen instaan voor de uitvaardiging van de wetgeving is dan nog een andere zaak. De gewone wetgevingsprocedure bestaat erin dat de Europese Commissie een voorstel doet, en het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie allebei hun goedkeuring moeten geven. De Grondwet omschrijft echter gevallen waarin enkel het Parlement of enkel de Raad akkoord moeten zijn. Dit gebeurt dan via bijzondere wetgevingsprocedures.
Seculier karakter
Hoewel de EU en het Europese proces door religieus geïnspireerde persoonlijkheden ondersteund werden bij hun ontstaan, kenmerkt de huidige Europese Unie zich door een uitgesproken seculier karakter. Niet alleen wordt geen dominante Godsdienst beleden, maar tevens wordt actief de invloed van de religie op de Europese politiek beperkt. In 2004 werd de Italiaanse, overtuigd katholieke politicus Rocco Buttiglione weggestemd en -gejouwd door de socialistische en liberale meerderheid in het Europees Parlement. Buttiglione had te kennen gegeven homoseksuele daden als zondig te zien en abortus af te keuren. Hij haastte zich er echter bij te zeggen, dat hij de homoseksuelen even goed voor discriminatie wilde beschermen. Het mocht niet baten: Buttiglione verloor zijn positie binnen de toekomstige Europese Commissie.
Na de toetreding van het conservatieve, Rooms-katholieke Polen en landen als Litouwen en Slovenië lijkt religie een belangrijke speler te worden op Europees niveau. Ook de onderhandelingen met Turkije dat zeer strengislamitische regio's kent, lijken een definitief einde te gaan maken aan het seculiere karakter dat de Europese Unie decennia lang kenmerkte. Het Franse liberale antiklerikalisme en de strenge West-Europese scheiding van Kerk en staat zijn wellicht niet in staat hun invloed niet handhaven.
Instellingen
Zie: lijst van instellingen van de Europese Unie
Officiële talen
Hoofdartikel: Talen van de Europese Unie
De officiële talen van de instituten van de Europese Unie zijn:
- Deens
- Duits
- Engels
- Ests
- Fins
- Frans
- Grieks
- Hongaars
- Iers-Gaelisch (per 1 januari 2007)
- Italiaans
- Lets
- Litouws
- Maltees
- Nederlands
- Pools
- Portugees
- Sloveens
- Slowaaks
- Spaans
- Tsjechisch
- Zweeds
Andere talen in de Europese Unie
De Spaanse regering zal spoedig een voorstel indien om het Catalaans als semi-officiële taal te gebruiken voor de toekomstige Europese grondwet.
De Italiaanse Partito Radicale en het Poolse parlementslid Małgorzata Handzlik pleiten voor de invoering van de internationale taal Esperanto als tweede taal in Europa. Op 1 april 2004 werd hierover gestemd. Van de 626 leden waren er 346 om allerlei redenen niet aanwezig. Slechts 280 brachten hun stem uit. Daarvan was 43% vóór.
Andere talen die in de Europese Unie worden gesproken, maar (nog) niet officieel zijn erkend, zijn o.a.:
- Asturisch
- Baskisch
- Bretons
- Cornish
- Corsicaans
- Faeröers
- Fries
- Galicisch
- IJslands
- Jiddisch
- Judeo-Spaans
- Kasjoebisch
- Luxemburgs
- Nedersaksisch
- Occitaans
- Oost-Fries
- Schots-Gaelisch
- Scots
- Sorbisch
- Welsh
Gerelateerde onderwerpen
Zie: EU van A tot Z
Verdrag van Maastricht – EMU – Douanewetgeving – Europa – euro – Europese Economische Ruimte - themajaar – Europees volkslied – Europese vlag - Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa – Europa. Best Belangrijk. – Vogel- en Habitatrichtlijn – Eurodicautom – Uitbreiding Europese Unie – Europeanisme
Externe links
- Officiële website: [http://europa.eu.int/ europa.eu.int]
- [http://www.opzoeknaareuropa.nl Op zoek naar Europa (verkiezingen EP, juni 2004)]
- Een inhoudelijk discussieplatform: [http://wiki.pvdi.nl Wiki voor Europa]
- Stemwijzer die de verkiezingsprogramma's vergelijkt op innovatiebeleid:[http://www.pvdi.nl Innovatiemeter]
- [http://www.nlindeeu.nl. Stichting Nederland in de Europese Unie]
Categorie:Europese Unie
categorie:internationale organisatie
fiu-vro:Õuruupa Liit
ja:欧州連合
ko:유럽 연합
ms:Kesatuan Eropah
simple:European Union
th:สหภาพยุโรป
zh-min-nan:Europa Liân-bêng
29 maart
Gebeurtenissen
- Algemeen
- 1871 - De Royal Albert Hall wordt geopend door Koningin Victoria.
- 1912 - Robert Falcon Scott komt met 4 metgezellen om tijdens een vliegende sneeuwstorm op Antarctica.
- 1951 - Ethel en Julius Rosenberg worden in de Verenigde Staten schuldig bevonden aan samenzwering tot het plegen van spionage.
- 1969 - Lenny Kuhr wint met het liedje De troubadour samen met 3 andere deelnemers het 14e Eurovisiesongfestival in Madrid, Spanje.
- 1973 - De laatste Amerikaanse militairen verlaten Zuid Vietnam.
- 1976 - De laatste Britse militairen verlaten de Maldiven.
- 1985 - Abonneetelevisiezender FilmNet wordt opgericht.
- 1986 - Enige honderden actievoerders verstoren een bijeenkomst van de Centrumpartij in Kedichem.
- Sport
- 1975 - Eddy Merckx wint de tiende editie van Nederlands enige wielerklassieker, de Amstel Gold Race.
- Wetenschap en Technologie
- 1956 - In Londen demonstreren wetenschappers uit de Sovjet-Unie de eerste elektronenmicroscoop.
Geboren
- 1869 - Calouste Gulbenkian, Armeens zakenman en filantroop
- 1895 - Ernst Jünger, Duits militair en auteur
- 1912 - Willy van Hemert, Nederlands regisseur
- 1916 - Eugene McCarthy, Amerikaans politicus
- 1924 - Jules de Corte, Nederlands liedschrijver, componist, pianist en zanger
- 1938 - Bert de Vries, Nederlands politicus
- 1939 - Terence Hill, Italiaans-Amerikaans acteur
- 1943 - Eric Idle, Brits acteur, lid van Monty Python
- 1943 - John Major, Brits premier
- 1943 - Vangelis, Grieks componist
- 1944 - Terry Jacks, Canadees zanger
- 1945 - Willem Ruis, Nederlands tv-presentator
- 1947 - Geert van Istendael Vlaams prozaschrijver, dichter en essayist
- 1950 - Peter Timofeeff, Nederlands weerman
- 1954 - José Hoebee, Nederlands zangeres van onder meer Luv'
- 1954 - Willy Wellens, Belgisch voetballer
- 1956 - Dick Jol, Nederlands voetbalscheidsrechter
- 1959 - Mylène de la Haye, Nederlands tv-presentatrice
- 1962 - Martin Schwab, Nederlands acteur
- 1962 - Frits Wester, Nederlands tv-journalist
- 1964 - Elle MacPherson, Brits fotomodel, bijgenaamd The Body
- 1972 - Manuel Rui Costa, Portugees voetballer
- 1972 - Piet-Hein Geeris, Nederlands hockeyinternational
- 1973 - Marc Overmars, Nederlands voetballer
- 1974 - Marc Gene, Formule 1-coureur
- 1974 - Monique Hugen, Nederlands tv-presentatrice voor RTL4
- 1975 - Jan Bos, Nederlands schaatser
- 1976 - Igor Astarloa, Spaans wielrenner
- 1976 - Jennifer Capriati, Amerikaans tennisster
- 1984 - Jukka Vastaranta, Fins wielrenner
Overleden
- 1912 - Robert Falcon Scott (43), Engels ontdekkingsreiziger
- 1924 - Charles Villiers Stanford (71), Engels componist
- 1942 - Herman van Karnebeek (67), Nederlands diplomaat en minister
- 1965 - Gösta Adrian-Nilsson (80), Zweeds kunstschilder
- 1982 - Carl Orff (86), Duits componist en muziekpedagoog
- 1997 - W.F. de Gaay Fortman, Nederlands politicus
- 2003 - Carlo Urbani, Italiaans arts
- 2004 - Peter Ustinov (82), Brits acteur
- 2005 - Johnnie Cochran (67), Amerikaans advocaat die sterrenstatus verwierf als verdediger van de voormalige footballheld O.J. Simpson
Viering/herdenking
365-dagenschema: 28 maart - 29 maart - 30 maart
Decennia: Jaaroverzichten
Jaarschema's per eeuwen
ja:3月29日
ko:3월 29일
ms:29 Mac
simple:March 29
th:29 มีนาคม
België
|
|-
|
|{| style="float: right; clear: right;" border=0
|
|{| align="right"
|-----
| Gewesten (hieronder)
Afbeelding:Gewestenkaart.png
|-----
| Gemeenschappen (hieronder)
Afbeelding:Gemeenschappenkaart.png
|{{{{{{{
Groen!Groen! is een Vlaamse, progressieve en groene politieke partij, die 6500 leden telt (cijfers voor 2004). Tot 15 november 2003 heette de partij 'Agalev'. De partijvoorzitster en een van de belangrijkste boegbeelden is Vera Dua.
Vera DuaDe vorige naam betekende Anders GAan LEVen, hoewel de partij begin jaren 80 aan het acroniem Agalev volgens de regels van inschrijving een betekenis moest toekennen waarbij alle letters voor een afzonderlijk woord staan; dat werd Anders Gaan Arbeiden, Leven En Vrijen: geïmproviseerd en niet geheel serieus, maar formeel correct.
De politieke partij Agalev werd opgericht in 1981 op basis van het gedachtegoed van de beweging Anders Gaan Leven van de jezuïet Luc Versteylen, die zelf nooit lid werd van de partij. Agalev hanteerde als basisbeginselen: ecologisch, vreedzaam en basisdemocratisch. Naast de partij bleef een beweging 'Anders Gaan Leven' actief met als sleutelbegrippen: stilte, soberheid en saamhorigheid.
Hoewel partij en beweging dezelfde wortels hebben, zijn zij zowel functioneel als inhoudelijk van elkaar verschillend. De partij is zowel organiek als inhoudelijk niet verbonden met de beweging
Pacifisme, sociale rechtvaardigheid en ecologie (duurzame ontwikkeling) zijn drie pijlers van het Groen!-programma. De partij noemt 'de kwaliteit van leven' de 'groene draad door haar programma'. Groen! is een zusterpartij van het Franstalige Ecolo.
De partij maakte deel uit van de paars-groene regering (socialisten, liberalen en groenen) onder premier Guy Verhofstadt. Bij de verkiezingen van 1999 behaalden de Vlaamse groenen 7,0% van de stemmen, een winst van 2,6% ten opzichte van de voorgaande verkiezingen van 1995. Vice-premier en minister van Volksgezondheid en Leefmilieu was tot eind augustus 2002 Magda Aelvoet. Zij trad af vanwege het regeringsbesluit tot wapenleveranties aan Nepal, maar was tevoren al omstreden door haar standpunt over drugs en fluoridetandpasta.
Bij de senaats- en parlementsverkiezingen van 2003 verloor de partij echter al haar zetels en strandde op 2,47%. Vanwege het verlies aan inkomsten als niet-parlementaire partij moest de partij een groot aantal medewerkers ontslaan.
Vlak vóór de verkiezingen van 2004 maakte Antwerps gemeenteraadslid Fauzaya Talhaoui bekend over te stappen naar SPIRIT omdat zij het Groen! kwalijk nam een kartel met SP.a/SPIRIT faliekant af te wijzen. Ook weigerde Bart Martens uit Antwerpen van de Bond Beter Leefmilieu om dezelfde reden in te gaan op de uitnodiging van Groen! in te gaan om zich voor hen te kandideren voor het Vlaams Parlement; hij verkoos de SP.a en werd alsnog verkozen.
Ludo Sannen, de Limburgse minister van Groen!, nam echter ontslag, en ging eveneens in op de uitnodiging van de SP.a om een gezamenlijke lijst te vormen. Dit omdat de nationale partijleiding niet was tussengekomen op een congres waarop de nationale leden de Limburgse afdeling verboden om een kartel te vormen met de SP.a, hoewel dezen daartoe besloten hadden.
Het werd de nationale partijleiding bijzonder kwalijk genomen dat deze de Limburgse deelnemers aan het congres verboden had aan het debat deel te nemen.
Na dit congres kwam het tot een open opstand in de Limburgse afdeling, die slechts ternauwernood kon bezworen worden. De belangrijke afdeling van Hasselt viel tenslotte uiteen in november 2005 om deze reden.
Bij de verkiezingen van 2004 behaalde Groen! echter opnieuw scores die ruim boven de kiesdrempel uitstaken: 7,6% voor het Vlaamse, 9,8% voor het Brusselse en 8% voor het Europees Parlement.
Vera Dua ging op zoek naar 280.000 kiezers en vond er zelfs 10 procent meer: 308.898 kiezers. Momenteel heeft Groen! zes zetels in het Vlaams Parlement, één in het Brusselse en één in het Europees Parlement. In het Europees Parlement zetelt ex-Volksunie en ex-SPIRIT Europarlementariër Bart Staes voor de Europese Federatie van Groene Partijen/Europese Vrije Alliantie; hij vormt daar met het Nederlandse GroenLinks een transnationale fractie.
In Limburg slaagde de partij er echter niet in om de kiesdrempel te halen. Ludo Sannen haalde echter een triomfantelijke score op de SP.a - lijst en werd rechtstreeks verkozen.
Ministers in de federale regering tot de verkiezingen van 18 mei 2003
- Jef Tavernier (Volksgezondheid en Leefmilieu, verving Magda Aelvoet)
- Eddy Boutmans (Ontwikkelingssamenwerking)
Ministers in de Vlaamse regering
Van 1999 tot de verkiezingen van 2004 maakte Agalev/Groen! deel uit van de Vlaamse regering.
- Mieke Vogels (welzijn en ontwikkelingssamenwerking)
- Vera Dua (leefmilieu en landbouw)
Na de verkiezingsnederlaag van 18 mei 2003 namen Mieke Vogels en Vera Dua ontslag en werden ze vervangen door:
- Adelheid Byttebier (welzijn)
- Ludo Sannen (leefmilieu, landbouw en ontwikkelingssamenwerking)
Ludo Sannen werd, na zijn overstap naar het kartel SP.a-SPIRIT (eind 2003), in de Vlaamse regering vervangen door Jef Tavernier.
Agalev was de eerste Belgische partij die ernaar streefde met alleen vrouwelijke lijsttrekkers op te komen.
Dirk Holemans was een tijdlang 'politiek secretaris', als opvolger van Jos Geysels. De functie van politiek secretaris is door het congres van 15 november 2003 opgeheven en vervangen door die van 'algemene voorzitter'. Vera Dua is toen ook verkozen tot de eerste voorzitster.
Waar staat Groen! voor?
- Groen! staat voor een rechtvaardige, gastvrije maatschappij die solidair is met de zwakkeren en oog heeft voor de toekomstige generaties. Groen! wil een kwaliteitsvol leven voor iedereen en streeft naar een leefbare wereld door duurzame productie en consumptie.
- Groen! is een progressieve partij die vandaag groene keuzes maakt voor de toekomst. Want de toekomst bepalen we nu en daarom roepen we iedereen op om samen met ons te bouwen aan morgen.
- Groen! doet een oproep aan iedereen die z’n verantwoordelijkheid wil opnemen om te werken aan een leefbare toekomst en - waar nodig - dwars tegen de huidige ontwikkelingen in te gaan. Voor Groen! is kwaliteit van leven immers belangrijker dan meer consumptie.
- Groen! komt op voor een warme, verdraagzame en solidaire samenleving waarin iedereen zichzelf kan zijn, nu én later. Werk maken van een duurzame levensstijl, met respect voor de natuurlijke grenzen van onze planeet, is daarom essentieel.
- Groen! is er voor het veilig stellen van de toekomst van onze kinderen en kleinkinderen.
De basislijnen van wat dat betekent, zijn te vinden in [http://www.groen.be/nieuwseninformatie/manifest/manifest_inhoud.asp dit manifest].
Zie ook
- Lijst van Vlaamse politieke partijen
Externe links
- [http://www.groen.be/ Website van Groen!]
- [http://www.jonggroen.be/ Website van Jong Groen!]
Categorie:Vlaamse politieke partij
België
|
|-
|
|{| style="float: right; clear: right;" border=0
|
|{| align="right"
|-----
| Gewesten (hieronder)
Afbeelding:Gewestenkaart.png
|-----
| Gemeenschappen (hieronder)
Afbeelding:Gemeenschappenkaart.png
|{{{{{{{
Syrië
De Arabische Republiek Syrië is een land in het Midden-Oosten en grenst in het westen aan de Middellandse Zee, in het noorden aan Turkije, in het oosten en zuidoosten aan Irak, in het zuiden aan Jordanië en in het zuidwesten aan Libanon en Israël. De Eufraat doorsnijdt het land van noordwest naar zuidoost.
De bevolking bestaat uit 89% Arabieren, 9% Koerden, 1% Armeniërs en 1% Tsjerkessen. Zij zijn in meerderheid soennitische moslims, maar er is een belangrijke christelijke minderheid.
De munteenheid is het Syrische pond (SYP) = 100 piaster (1 euro = ongeveer 60 SYP).
Syrië werd op 17 april 1946 een onafhankelijke republiek. Na de val van het Ottomaanse Rijk in 1918 was het samen met het latere Libanon van 1921 tot het einde van de Tweede Wereldoorlog een Frans mandaatgebied (zie Conferentie van Sanremo).
President is Bashar al-Assad, die zijn vader Hafez al-Assad na diens dood in 2000 opvolgde.
Andere grote steden naast de hoofdstad Damascus zijn Aleppo, Homs en Latakia.
Geschiedenis van Syrië
Hoofdartikel: Geschiedenis van Syrië
Syrië ligt in de zogenaamde Vruchtbare Halve Maan en kende vele oude beschavingen zoals Ebla, Amorieten, Hettieten, Babyloniërs en andere.
Syrië werd achtereenvolgens veroverd en bestuurd door de Perzische Achaemeniden, de hellenistische Alexander de Grote en zijn opvolgers de Seleuciden, daarna door de Romeinen en later Byzantijnen.
In de 7e eeuw veroverde het Arabische Rijk Syrië en werd het achtereenvolgens bestuurd door de islamitische dynastieën Omajjaden, Abbasiden, de Turkse Seltsjoeken, de tot de islam bekeerde Mongolen, de Egyptische Mammelukken en tenslotte het Osmaanse Rijk.
In de Eerste Wereldoorlog veroverden de Geallieerden, gesteund door Arabische opstandelingen, het gebied. Gedurende enkele maanden was Syrië als koninkrijk onafhankelijk, maar al snel werd het een mandaatgebied onder de Fransen. De Fransen bleven tot 1946.
Onafhankelijk Syrië werd een republiek die, gesteund door de Sovjet-Unie, toenadering tot andere Arabische landen zocht. Gedurende enige jaren vormde Syrië een staatkundige eenheid met Egypte in de Verenigde Arabische Republiek.
In 1970 kwam in Syrië de Ba'ath-partij van Hafez al-Assad via een staatsgreep aan de macht. Hij vestigde een militaire dictatuur waarvan hijzelf hoofd bleef tot zijn dood in 2000. Daarna nam zijn zoon Bashar al-Assad de macht over, die de regeerstijl van zijn vader grotendeels overnam.
Geschiedenis van het christendom in Syrië
Syrië wordt wel de bakermat genoemd van het christelijk geloof. Hier begon Paulus zijn bekeringstocht door Klein-Azië en onder de heerschappij van de Romeinen werd het christendom staatsgodsdienst. Paulus was een joodse christenvervolger, die op weg naar Damascus een visioen kreeg en vervolgens het christendom ging prediken. Damascus werd al zo'n 3000 jaar voor Christus gesticht en strijdt met de noord-Syrische stad Aleppo om de eer welke de oudste constant bewoonde stad ter wereld is.
In Syrië vinden we de vroegste christelijke kerken en ook nu nog is 13 procent van de bevolking christen. In het bergdorpje Maaloula (50 kilometer van Damascus) spreken de orthodox-christelijke inwoners nog de taal van Jezus, het Aramees. In de rotskerkjes gewijd aan de heiligen Sergius en Thecla hangen oude iconen die regelmatig worden uitgeleend voor belangrijke tentoonstellingen in Europa. In Damascus baden de moslims en christenen nog tot 705 zij aan zij. Nu zijn het alleen de moslims die in de Omajjadenmoskee de relieken van Johannes de Doper vereren. In hun geloof is hij - net als Jezus - een belangrijke profeet.
Staatsinrichting
Syrië is volgens de grondwet van 1973 een volksdemocratische en socialistisch georiënteerde eenheidsstaat. De Arabische Republiek Syrië maakt deel uit van de Federatie van Arabische Republieken en van het "Arabisch Vaderland". Vrijheid van meningsuiting, godsdienst en persoonlijke vrijheid worden door de grondwet gegarandeerd, hoewel de Syrische geheime dienst (Moechabbaraat) gevreesd is. Men heeft in de grondwet achteraf een clausule ingevoerd die bepaalt dat de president een moslim moet zijn, waarbij een imam moest verklaren dat een alawiet een moslim is. Hafez al-Assad was immers een alawiet.
De belangrijkste politieke partij van Syrië is de Ba'ath-partij ('Partij van de Arabische Herrijzenis'). De president van de republiek is tevens secretaris-generaal van de Ba'ath-partij. De Ba'ath-partij is een seculiere partij, die zich beroept op de Arabische tradities (islamitische, joodse en christelijke) en de Arabische eenheid. Voorheen streefde de Ba'ath-partij naar een socialistische maatschappij-opbouw.
De Ba'ath-partij, de Arabische Socialistische Partij en andere nationalistische en sociaal-democratische partijen maken deel uit van een alliantie, het Nationaal Progressief Front (NPF). Het NPF zou de massa verenigen en het Arabische ideaal, een Arabisch vaderland, dichterbij proberen te brengen. De Syrische Communistische Partij, die vroeger ook deel uitmaakte van het NPF, is thans verboden. De alliantie wordt gedomineerd door de Ba'ath-partij.
De Volksvergadering, het parlement, wordt om de vier jaar gekozen door alle volwassen Syriërs. Alle parlementsleden zijn lid van het (NPF).
Het staatshoofd van Syrië is de president (Bashar al-Assad). Hij wordt om de zeven jaar gekozen en kan telkens herkozen worden. Bij het enige referendum over de huidige president en de vijf referenda over de vorige president, zijn vader, waren er geen tegenkandidaten. De president heeft voor een groot deel de uitvoerende macht in handen. Het kabinet wordt voorgezeten door een minister-president (Muhammad Naji al-Otari)
Bezienswaardigheden
- De hoofdstad Damascus, waarschijnlijk de oudste bewoonde stad ter wereld.
- De historische stad Palmyra, in het arabisch bekend als Tadmur
- De historische stad Bosra
- De historische stad Aleppo
Zie ook
- Monumenten op de Werelderfgoedlijst
- Syrië van A tot Z
- Lijst van Staatshoofden van Syrië
Categorie:Syrië
Categorie:Land
Categorie:Midden-Oosten
Categorie:Levant
ja:シリア
ko:시리아
ms:Syria
simple:Syria
th:ประเทศซีเรีย
zh-min-nan:Syria
Najaf
Najaf (Arabisch:نجف) is een heilige stad in Irak ongeveer 160km ten zuiden van Bagdad gelegen aan de Eufraat met als coördinaten 31.99°N 44.33°O. In 2003 bedroeg de bevolking naar schatting 585,600 personen.
Deze stad is belangrijk voor de sjiieten van Irak en de rest van de wereld (onder andere in Iran). De Imam Alimoskee bevindt zich in Najaf.
De stad is in 791 gesticht door kalief Haroen al-Rashid van de Abbasiden op de plek waar het graf van Imam Ali zich bevindt. Imam Ali is de grondlegger van het sjiisme en de eerste Imam. Hij was een neef en schoonzoon van de profeet Mohammed. Echter, sommigen geloven dat hij begraven ligt in Mazaar-i Sharief in Afghanistan. De stad is nu een pelgrimsstad voor moslims. Alleen Mekka en Medina krijgen meer pelgrims.
De Meshed Ali (Tombe van Ali) is gevestigd in een enorm gebouw met een vergulden koepel en kostbare voorwerpen in de muren. Vlakbij is de Wadi-us-Salaam (Vallei van vrede), wat de grootste begraafplaats in de islamitische wereld is (en misschien de grootste ter wereld), met de tombes van andere profeten. Veel gelovigen willen hier begraven worden om op de Dag des oordeels met Imam Ali op te staan. In de loop der eeuwen is de stad een islamitisch centrum geworden. Onder het bewind van Saddam Hoessein is echter veel vernietigd, zo loopt er een snelweg over de begraafplaats heen.
Irakoorlog
Gedurende de Irakoorlog was Najaf een doel van de Verenigde Staten. De stad werd omsingeld op 26 maart 2003, maar de Amerikanen bestormden de stad niet, bang voor de politieke gevolgen voor het mogelijke vernietigen van heiligdommen.
Na de Tweede Golfoorlog werd Najaf één van de steden waar het Iraaks verzet actief werd, met name de sjiieten. Het mahdi-leger van Moqtada al-Sadr bezette enige tijd in augustus 2004 de Imam Alimoskee en leverde van daaruit slag met Amerikaanse soldaten. Na tussenkomst van gematigde ayatollah Ali al-Sistani, gesteund door een grote mensenmenigte, werd de bezetting beëindigd.
Externe links
- [http://www.guardian.co.uk/flash/0,5860,1199973,00.html Interactive Guide: Najaf (Engels)]
----
categorie:Stad in Irak
ja:ナジャフ
ZelfmoordaanslagEen zelfmoordaanslag is een aanslag waarbij een persoon zijn of haar leven opoffert teneinde schade toe te brengen aan een of meer tegenstanders. Deze persoon is zich terdege bewust van het feit dat hij of zij zal overlijden bij of na deze aanslag.
Zelfmoordaanslagen kunnen gebeuren middels gebruik van zelfmoordvesten, met explosieven gevulde en beladen fietsen, bromfietsen, bomauto's, tankwagens tot zelfs vliegtuigen, maar ook middels iedere andere wijze zolang de dood van de pleger vrijwel zeker is (bijvoorbeeld door onmiddellijke executie na de daad).
Soms wordt gesteld dat de term zelfmoordaanslag een verbloeming kan zijn, omdat in de term de zelfmoordenaars - en niet de eventuele vermoorden - als slachtoffer centraal staan. Er wordt dan ook voorgesteld alternatieve termen zoals massamoorden of moordaanslagen te gebruiken (hoewel die eerste problematisch is in het geval van 1 of geen slachtoffers naast de dader).
Reguliere legers gebruiken deze tactiek zelden. Een voorbeeld is de Japanse luchtmacht, die aan het eind van de Tweede Wereldoorlog gebruik maakte van zogeheten kamikazepiloten, die zich met hun vliegtuig op een vijandelijk doel stortten.
Zelfmoordaanslagen worden in hoofdzaak gepleegd door terroristische organisaties.
Bekende zelfmoordaanslagen
- De bekendste zelfmoordaanslag vond plaats op 11 september 2001, toen terroristen met gekaapte vliegtuigen een aanslag uitvoerden op de Twin Towers van het World Trade Center in New York, en op het Pentagon in Washington (zie ook: 11 september 2001).
- Andere bekende zelfmoordaanslag: Terroristische aanslagen in Londen van 7 juli 2005
Doel van zelfmoordaanslagen
De overgrote meerderheid der zelfmoordterroristen is niet ingegeven door religie, maar pleegt aanslagen met een duidelijk strategisch doel voor ogen: staten dwingen hun militaire aanwezigheid terug te trekken uit gebieden die zij als hun thuisland aanzien. Tussen 1980 en 2004 had meer dan 95% van alle gevallen als belangrijkste motief een land te dwingen zich terug te trekken. Eens de troepen zich verwijderden, stopten de zelfmoordaanslagen dikwijls bijna onmiddellijk. [1]
De groepering met het meeste zelfmoordaanslagen op haar conto is bijvoorbeeld de Tamil tijgers in Sri Lanka. Deze marxistische en seculiere organisatie was tevens de uitvinder van de zelfmoordvest (gebruikt in 1991 tijdens een aanslag op Rajiv Ghandi).
Categorie:terrorisme
categorie:Dood
OpiniepeilingEen opiniepeiling is een procedure waarmee een organisatie de mening (opinie) van belanghebbenden in kaart probeert te brengen. Opiniepeilingen kunnen op tal van manieren ten uitvoer worden gebracht, bijvoorbeeld:
- telefonische enquete
- interviews
- handopsteking tijdens een vergadering
Een opiniepeiling heeft doorgaans niet dezelfde consequenties als een stemming of referendum.
categorie:Onderzoek
ja:世論調査
SARSSARS (Severe Acute Respiratory Syndrome, vertaald: ernstige acute ademhalingsziekte) is een soms levensbedreigende vorm van atypische longontsteking (pneumonie), waarover tot nu toe (april 2003) nog weinig bekend is. De eerste gevallen verschenen in de Chinese provincie | | |