:: wikimiki.org ::
| Suid-Amerika |
Suid-AmerikaSuid-Amerika is 'n kontinent met meeste van sy gebied in die Suidelike halfrond. Dit lê tussen die Stille Oseaan en die Atlantiese Oseaan. Die Andesgebergtes loop langs die westekant van die kontinent. Die gebied oos van die Andes is hoofsaaklik tropiese reenwoud, die Amasonerivierkom.
Lande in Suid-Amerika
- Argentinië
- Bolivia
- Brasilië
- Chile
- Colombia
- Ecuador
- Falkland-eilande
- Frans-Guyana
- Paraguay
- Peru
- Suriname
- Uruguay
- Venezuela
Links in English
- [http://www.geographicguide.com/brazil.htm Brazil]
- [http://www.geographicguide.com/south-america.htm South America].
Kategorie:Kontinente
ja:南アメリカ
ko:남아메리카
simple:South America
th:ทวีปอเมริกาใต้
zh-min-nan:Lâm Bí-chiu
Kontinent'n Kontinent is 'n groot aaneenlopende landmassa.
ja:大陸
ms:Benua
simple:Continent
th:ทวีป
zh-min-nan:Tāi-lio̍k
Atlantiese Oseaan
Die Atlantiese Oseaan is die Aarde se tweede-grootste oseaan wat ongeveer een vyfde van die oppervlak beslaan. Die oseaan se naam, van Griekse mitologie verleen, beteken die "See van Atlas".
Die oseaan beslaan 'n verlengde, S-vormige kom wat in 'n noord-suid-rigting strek, en is verdeel in die Noord-Atlantiese en Suid-Atlantiese oseane deur ewenaar-teëstrome by omtrent 8° Noord breedteligging. Afgesper deur Noord- en Suid-Amerika aan die weste, en Europa en Afrika aan die ooste, word die Atlantiese Oseaan aan die Stille Oseaan verbind deur die Arktiese Oseaan aan die noorde en die Drake Deurgang, wat tussen Antarktika en Kaap Hoorn lê, aan die suide. 'n Mensgemaakte verbinding na die Stille Oseaan word deur die Panamakanaal verskaf. Aan die ooste word die skeidslyn tussen die Atlantiese en Indiese Oseaan getrek op die 20° Oos lengtelyn. Die skeiding tussen die Atlantiese en Arktiese Oseaan word deur 'n lyn vanaf Groenland tot die suidelike Svalbard tot die noordelike Noorweë.
Noorweë op 'n mooi dag.]]
Deurdat dit sowat 20% van die Aarde se oppervlak beslaan is die Atlantiese Oseaan slegs kleiner as die Stille Oseaan in grootte. Met die aanliggende seë beslaan dit 'n oppervlakte van sowat 106,450,000 km² (41,100,000 vierkante myl); sonder hulle het dit 'n oppervlakte van 82,362,000 km² (31,800,000 vk. myl). Die landoppervlakte wat in die Atlantiese Oseaan dreineer is vier keer díé van die Stille of Indiese oseane. Die volume van die Atlantiese Oseaan met die aanliggende seë is 354,700,000 km³ (85,093,000 kubiese myl), en 323,600,000 km³ (77,632,000 kubiese myl) sonder hulle.
Die gemiddelde diepte van die oseaan, tesame met die aanliggende seë, is 3332 m (10,932 voet); sonder hulle is dit 3926 m (12,877 voet). Die grootste diepte, 8,605 m (28,232 voet), is in die Puerto Ricotrog. Die wydte van die oseaan wissel van 2,848 km (1,769 myl) tussen Brasilië en Liberië, tot omtrent 4,830 km (3,000 myl) tussen die Verenigde State en Noord-Afrika.
Die oseaan het onreëlmatige kuslyne wat deur vele baaie, golwe en seë ingekeep word. Hierdie sluit die Karibbiese See, die Golf van Mexiko, die Golf van Sint Lawrence, die Middellandse See, die Swart See, die Noordsee, die Baltiese See en die Noorweë-Groenland See in. Eilande in die oseaan sluit in Svalbard, Groenland, Ysland, Rockall, Groot-Brittanje, Ierland, Fernando de Noronha, die Asore, die Madeira-eilande, die Kanariese Eilande, die Kaap-Verdiese Eilande, Bermuda, die Wes-Indies, Ascension Eiland, Sint Helena, Tristan da Cunha, die Falkland-eilande en Suid-Georgia-eiland.
Suid-Georgia-eiland
Oseaanbodem
Die grootste kenmerk van die bodemtopografie van die Atlantiese Oseaan is 'n groot onderwater bergreeks genaamd die Middel-Atlantiese Rif. Dit strek vanaf Ysland in die noorde tot ongeveer 58° suid breedteligging, en bereik 'n maksimumwydte van ongeveer 1600 km (1000 myl). 'n Groot rifvallei loop langs die rif vir meeste van sy lengte. Die waterdiepte bo-oor die rif is minder as 2700m (8900 voet) in meeste plekke, en verskeie bergspitse verrys bó die water en vorm eilande. Die Suid-Atlantiese Oseaan het 'n verdere onderwater-rif, genaamd die Walvisrif.
Die Middel-Atlantiese Rif skei die Atlantiese Oseaan in twee groot trôe, met dieptes wat gemiddeld tussen 3600 en 5485m (12,000 en 18,000 voet) is. Dwarsriwwe wat loop tussen die vastelande en die Middel-Atlantiese Rif breek die oseaanvloer op in verskeie komme. Sommige van die groter komme sluit die Guiana, Noord-Amerikaanse, Kaap Verde en Kanariese komme in die Noord-Atlantiese oseaan in. Die grootste Suid-Atlantiese komme is die Angola, Kaapse, Argentina en Brasilië-komme.
Die diep oseaanvloer is bedenklik plat, alhoewel verskeie seeberge en 'n paar guyote bestaan. Verskeie dieptes of trôe word ook gevind in die oseaanvloer: Die Puerto Rico Trog, in die Noord-Atlantiese oseaan, is die diepste. In die Suid-Atlantiese oseaan bereik die Suid-Sandwich Trog 'n diepte van 8428m (27,651 voet). 'n Derde groot trog, die Romanche Trog, is te vinde naby die ewenaar en bereik 'n diepte van sowat 7760m (24,455 voet). Die plate langs die rande van die vastelande vorm sowat 11% van die bodemtopografie. Verder sny 'n aantal diep kanale dwarsoor die kontinentale verrysing.
:Die volgende paragraaf is nog nie volledig vertaal nie, en uitstaande terme is in skuinsskrif
Oseaansedimente bestaan uitr terrigene, pelagiese en authigenic materiale. Terrigene depositos bestaan uit sand, modder en klipdele wat deur erosie, verwering en vulkaniese aktiwiteit op land gevorm word, en dan see toe gespoel word. Hierdie materiale word grootliks gevind op die kontinentale plate, en is die dikste by groot riviermonde of langs woestynkuste. Pelagiese depositos, wat die oorblyfsels van organismes wat na die oseaanvloer gesink het bevat, sluit rooi kleie en Globigerina, pteropod, and siliceous oozes in. Hulle beslaan meeste van die oseaanvloer en wissel in dikte van 60m (200 voet) tot 3300m (10,900 voet), en is die dikste in die convergence belts en in sones van upwelling. Authigenic depositos bestaan uit materiale soos mangaanklonte, en kom voor waar sedimentasie stadig vorder, of seestrome die depositos sorteer.
Watereienskappe
Die soutgehalte van oppervlakwater in die oop oseaan wissel van 33 tot 37 dele per duisend, en wissel met breedteligging en seisoen. Alhoewel die minimum soutgrade net noord van die ewenaar gevind word, word die laagste waardes in die algemeen by hoë breedteliggings en langs kuste met groot riviermonde gevind. Maksimum southeid word gekry by sowat 25° noord breedteligging. Die oppervlak se southeid word deur verdamping, neerslag, rivierinvloeie en die smelt van see-ys beïnvloed.
Die watertemperatuur by die oppervlak, wat ook met breedteligging, stromingstelsel en seisoen wissel, vertoon die breedteverspreiding van sonenergie, en wissel van minder as 2° tot 29°C (28° tot 84°F). Maksimumtemperature kom noord van die ewenaar voor, en minimumwaardes wat in die poolstreke gevind. In die middel-breedteliggings, die streek met die grootste temperatuurwisselings, kan waardes wissel tussen 7 tot 8°C (12.6 tot 14.4°F).
Die Atlantiese Oseaan bestaan uit vier groot watermassas. Die Noord- en Suid-Atlantiese sentrale waters maak die oppervlakwaters uit. Die sub-Antarktiese tussenwater strek tot dieptes van 1000m (3300 voet), en die Noord-Atlantiese diepwater strek só ver as 4000m (13,200 voet). Die Antarktiese bodemwater beslaan oseaankomme by dieptes groter as 4000m (13,200 voet).
As gevolg van Corioliskragte sirkuleer water in die Noord-Atlantiese oseaan kloksgewys, waar water anti-kloksgewys in die Suide sirkuleer. Die Suidelike getye in die oseaan is halfdaagliks; d.w.s., twee hooggetye kom binne elke 24 maanure voor. Die getye is 'n algemene golf wat van die suide na die noorde bewees. In breedteliggings bó 40° noord kom oos-wes ossilasie voor.
Klimaat
The climate of the Atlantic Ocean and adjacent land areas is influenced by the temperatures of the surface waters and water currents as well as the winds blowing across the waters. Because of the oceans' great capacity for retaining heat, maritime climates are moderate and free of extreme seasonal variations. Precipitation can be approximated from coastal weather data and air temperature from the water temperatures. The oceans are the major source of the atmospheric moisture that is obtained through evaporation. Climatic zones vary with latitude; the warmest climatic zones stretch across the Atlantic north of the equator. The coldest zones are in the high latitudes, with the coldest regions corresponding to the areas covered by sea ice. Ocean currents contribute to climatic control by transporting warm and cold waters to other regions. Adjacent land areas are affected by the winds that are cooled or warmed when blowing over these currents. The Gulf Stream, for example, warms the atmosphere of the British Isles and northwestern Europe, and the cold water currents contribute to heavy fog off the coast of northeastern Canada (the Grand Banks area) and the northwestern coast of Africa. In general, winds tend to transport moisture and warm or cool air over land areas. Hurricanes develop in the southern part of the North Atlantic Ocean.
History and Economy
The Atlantic Ocean appears to be the youngest of the world's oceans. Evidence indicates that it did not exist prior to 100 million years ago, when the continents that formed from the breakup of the ancestral supercontinent, Pangaea, were being rafted apart by the process of seafloor spreading. The Atlantic has been extensively explored since the earliest settlements were established along its shores. The Vikings, Portuguese, and Christopher Columbus were the most famous among its early explorers. After Columbus, European exploration rapidly accelerated, and many new trade routes were established. As a result, the Atlantic became and remains the major artery between Europe and the Americas (known as transatlantic trade). Numerous scientific explorations have been undertaken, including those by the German Meteor expedition, Columbia University's Lamont Geological Observatory, and the U.S. Navy Hydrographic Office.
The ocean has also contributed significantly to the development and economy of the countries around it. Besides its major "transatlantic" transportation and communication routes, the Atlantic offers abundant petroleum deposits in the sedimentary rocks of the continental shelves and the world's richest fishing resources, especially in the waters covering the shelves. The major species of fish caught are cod, haddock, hake, herring, and mackerel. The most productive areas include the Grand Banks off Newfoundland, the shelf area off Nova Scotia, Georges Bank off Cape Cod, the Bahama Banks, the waters around Iceland, the Irish Sea, the Dogger bank of the North Sea, and the Falkland Banks. Eel, lobster, and whales have also been taken in great quantities. All these factors, taken together, tremendously enhance the Atlantic's great commercial value. Because of the threats to the ocean environment presented by oil spills, plastic debris, and the incineration of toxic wastes at sea, various international treaties exist to reduce some forms of pollution.
- In 1919, the American NC-4 became the first airplane to cross the Atlantic (though it made a couple landings on islands along the way).
- Later in 1919, a British airplane piloted by two men named Alcock and Brown made the first non-stop transatlantic flight from Newfoundland to Ireland.
- In 1921, the British were the first to cross the Atlantic in an airship.
- In 1927, Charles Lindbergh made the first solo non-stop transatlantic flight in an airplane (between New York City and Paris).
- After rowing for 81 days and 2,962 miles, on December 3, 1999 Tori Murden became the first woman to cross the Atlantic Ocean by rowboat alone when she reached Guadeloupe from the Canary Islands.
Location:
body of water between Africa, Europe, the Southern Ocean, and the Americas
Geographic coordinates:
0 00 N, 25 00 W
Map references:
World
Area:
- total: 76.762 million km²
- note: includes Baltic Sea, Black Sea, Caribbean Sea, Davis Strait, Denmark Strait, part of the Drake Passage, Gulf of Mexico, Mediterranean Sea, North Sea, Norwegian Sea, almost all of the Scotia Sea, and other tributary water bodies
Area - comparative:
slightly less than 6.5 times the size of the US
Coastline:
111,866 km
Climate:
tropical cyclones (hurricanes) develop off the coast of Africa near Cape Verde and move westward into the Caribbean Sea; hurricanes can occur from May to December, but are most frequent from August to November. Storms are common in the North Atlantic during northern winters, making ocean crossings more difficult and dangerous.
Terrain
surface usually covered with sea ice in Labrador Sea, Denmark Strait, and Baltic Sea from October to June; clockwise warm-water gyre (broad, circular system of currents) in the northern Atlantic, counter-clockwise warm-water gyre in the southern Atlantic; the ocean floor is dominated by the Mid-Atlantic Ridge, a rugged north-south centerline for the entire Atlantic basin first discovered by the Challenger Expedition.
Elevation extremes
- lowest point: Milwaukee Deep in the Puerto Rico Trench -8,605 m
- highest point: sea level 0 m
Natural resources
oil and gas fields, fish, marine mammals (seals and whales), sand and gravel aggregates, placer deposits, polymetallic nodules, precious stones
Natural hazards
Icebergs common in Davis Strait, Denmark Strait, and the northwestern Atlantic Ocean from February to August and have been spotted as far south as Bermuda and the Madeira Islands; ships subject to superstructure icing in extreme northern Atlantic from October to May; persistent fog can be a maritime hazard from May to September; hurricanes north of the equator (May to December)
Environment – current issues
Endangered marine species include the manatee, seals, sea lions, turtles, and whales; drift net fishing is killing dolphins, albatrosses and other seabirds (petrels, auks), hastening the decline of fish stocks and contributing to international disputes; municipal sludge pollution off eastern US, southern Brazil, and eastern Argentina; oil pollution in Caribbean Sea, Gulf of Mexico, Lake Maracaibo, Mediterranean Sea, and North Sea; industrial waste and municipal sewage pollution in Baltic Sea, North Sea, and Mediterranean Sea
Geography – note
Major chokepoints include the Dardanelles, Strait of Gibraltar, access to the Panama and Suez Canals; strategic straits include the Strait of Dover, Straits of Florida, Mona Passage, The Sound (Oresund), and Windward Passage; the Equator divides the Atlantic Ocean into the North Atlantic Ocean and South Atlantic Ocean (previously known as the Ethiopic Ocean). During the Cold War the so called Greenland-Iceland-UK (GIUK) Gap was a major strategic concern, the seabed in that area was laid with extensive hydrophone systems to track Soviet submarines.
Ports and harbours
Abidjan (Côte d'Ivoire), Accra (Ghana), Amsterdam (Nederland), Antwerpen (België), Bahia Blanca (Argentinië), Baltimore (Verenigde State), Banjul (Gambia), Belfast (Verenigde Koninkryk, Bergen (Noorweë), Betio (Kiribati), Bissau (Guinea-Bissau), Bordeaux (Frankryk), Boston (VSA), Bremen (Duitsland), Brest (Frankryk), Bristol (Verenigde Koninkryk, Buenos Aires (Argentinië), Cadiz (Spain), Casablanca (Marokko), Cayenne (Frans-Guyana), Charleston (VSA), Cherbourg (Frankryk), Conakry (Guinea), Cork (Republiek van Ierland), Cotonou (Benin), Dakar (Senegal), Douala (Kameroen), Dublin (Republiek van Ierland), Duinkerke (Frankryk), Edinburgh (Verenigde Koninkryk), Fortaleza (Brasilië), Georgetown (Guyana), Glasgow (Verenigde Koninkryk), Hamburg (Duitsland), Halifax (Kanada), Jacksonville (VSA), Kaapstad (Suid-Afrika), La Coruña (Spanje), Lagos (Nigeria), Las Palmas (Kanariese Eilande, Spanje), Le Havre (Frankryk), Libreville (Gabon), Lisbon (Portugal), Liverpool (Verenigde Koninkryk), Lomé (Togo), Londen (Verenigde Koninkryk), Luanda (Angola), Malabo (Ekwatoriaal-Guinee), Monrovia (Liberia), Montevideo (Uruguay), Montréal (Kanada), New Haven (VSA), New York (VSA), Newcastle upon Tyne (Verenigde KOninkryk), Newport News (VSA), Norfolk (VSA), Nouakchott (Mauritania), Oslo (Norway), Ostend (België), Paramaribo (Suriname), Philadelphia (VSA), Port Harcourt (Nigeria), Porto (Portugal), Porto-Novo (Benin), Portsmouth (Verenigde Koninkryk), Portsmouth (VSA), Providence (VSA), Rabat (Morocco), Recife (Brasilië), Rio de Janeiro (Brasilië), Rotterdam (Nederland), Salvador (Brasilië), Santander (Spanje), Santos (Brasilië), Savannah (VSA), Sevilla (Spanje), Southampton (Verenigde Koninkryk), Tangier (Marokko), Trondheim (Noorweë), Vigo (Spanje), Walvisbaai (Namibië), Wilmington (VSA)
Transportation – note
Kiel Canal and Saint Lawrence Seaway are two important waterways
Eksterne skakels
- [http://www.cia.gov/cia/publications/factbook/geos/zh.html CIA – The World Factbook – Atlantic Ocean]
Category:Atlantiese Oseaan
Category:Oseane
als:Atlantik
ja:大西洋
ko:대서양
simple:Atlantic Ocean
th:มหาสมุทรแอตแลนติก
zh-min-nan:Tāi-se-iûⁿ
Argentinië
Die Republiek Argentinië is 'n Spaanse land in die suide van Suid-Amerika, tussen die Andesgebergte en die suidelike Atlantiese Oseaan. Dit is die land van Evita, Maradona en die Tango. Argentinië is Suid-Amerika se top Rugbyspelende land en ook die land waarheen 'n groep Afrikaners vroeg in die vorige eeu getrek het. Argentinië grens aan Uruguay, Brasilië, Paraguay, Bolivia en Chili. Die naam, Argentinië, is afgelei van die Latynse woord argentum (silwer), 'n edelmetaal wat 'n belangrike rol gespeel het in die opkoms van Europese kolonialisme in Argentinië. In 2001 het ekonomiese probleme insluitend die grootste wanbetaling van buitelandse skuld ($88 biljoen) ooit, gelei tot bloedige onluste en die val van die regering. Ekonomiese maatreëls soos die ontkoppeling van die peso van die dollar het egter intussen tot indrukwekkende ekonomiese herstel gelei en Argentinië is nou ook 'n gewilde toeriste-bestemming, aangehelp deur die gunstige wisselkoers teenoor meeste belangrike geldeenhede.
Geskiedenis
In die begin van die 16e eeu arriveer die eerste Europeërs in die omgewing opsoek na 'n suidelike deurgang van die Atlantiese na die Stille Oseaan. Die sluit onder meer Ferdinand Magellaan en Pedro de Mendoza in. Laasgenoemde stig die nedersetting 'Nuestra Senora Santa Maria del Buen Aire', die huidige Buenos Aires in omtrent 1536. In die noordweste van die land, waar goeie landbougrond gevind word, stig die Spanjaarde wat vanuit die onderkoninkryk Bolivia kom verskillende nedersettings: Mendoza, Tucuman, Cordoba en Salta. Daar word perde geteel, vee vir vleisproduksie aangehou, en suiker, tabak en groente verbou. Die noordwestelike deel van Argentinië beleef 'n bloei tydperk in die 17de en 18de eeu as gevolg van handel met die onderkoninkryk Peru, terwyl Buenos Aires slegs 'n tweederangse hawe was. Dit verander eers in 1776, toe Buenos Aires die bestuursentrum word van die nuwe vise-koninkryk 'Rio de la Plata', 'n gebied wat die huidige Argentinië, Uruguay, Paraguay en 'n deel van Bolivia ingesluit het.
Buenos Aires
In 1816 word Argentinië onafhanklik van Spanje, na 'n kort stryd met die Spaanse besetters, onder leiding van José de San Martin. De Sa Martin, wat ook in Chili, en Peru vir onafhanklikheid geveg het, word nog steeds deur die Argentyne as 'n held beskou. In die eerste jare van die jong nasie ontstaan diverse konflikte tussen sentraliste en federaliste, tot in 1853, toe 'n nuwe grondwet aangeneem is. In die tweede helfte van die 19de eeu, gaan Buenos Aires snel vooruit, deels as gevolg van die aankoms van duisende immigrante. Nuwe tegnologië (vries van vleis, spoorweë) stimuleer landbou en veeteelt. Nuwe gebiede soos Patagonië word verower. Immigrante uit Engeland en Wallis begin skaapteelt op groot estancias. Argentinië word na die Verenigde State die tweede 'Beloofde Land' van Amerika.
Vervolgens word Argentinië egter gekenmerk deur aanhoudende politieke konflikte tussen konserwatiewe en liberale elemente en tussen burgers en die weermag . Na die Tweede Wêreldoorlog verskyn die populistiese peronisme, wat die verhouding tot 'n punt dryf . Tot 1983 word steeds bloediger optredende militêre junta's afgewissel met outoritêre siviele regerings, wat lei tot toenemende ekonomiese probleme, korrupsie, algemene afkeur in die politiek en die nederlaag in die Falklandoorlog teen die Verenigde Koninkryk.
Hierna help vier vrye verkiesings om demokrasie in Argentinië stewig te vestig. Die ekonomie stort egter in 2001 in een.
Politiek
Die Argentynse grondwet van 1853 (hersien in 1994), bepaal 'n skeiding van magte tussen uitvoerende, wetgewende en regsprekende magte, sowel op nasionale as provinsiale vlak. Die president en vise-president word direk verkies vir vier jaar termyne. Beide mag slegs twee opeenvolgende termyne dien, maar kan na 'n tussenpose van ten minste een termyn vir 'n derde termyn staan. Die president benoem die ministers. Die grondwet gee aansienlike mag aan die president in die dubbel funksie van staatshoof en regeringsleier. Die president het onder andere die vermoë om in "dwingende en noodsaaklike" omstandighede presidensiële dekrete uit te vaardig. Die huidige regeringsleier is Néstor Kirchner.
Die Argentynse parlement (Nasionale Kongres/Congreso Nacional) bestaan uit die Senaat (Senado) met 72 setels en 'n Kamer van Afgevaardigdes (Cámara de Diputados) met 257 setels. Sedert 2001 word senators direk verkies, in trem waarvan elke provinsie, insluitend die federale hoofstad, verteenwoordig word deur drie senators. Senators dien 'n termyn van ses jaar, afgevaardigdes vier jaar. Verkiesings word elke twee jaar gehou vir een derde van die senaat- en die helfte van die afgevaardigdes se setels. Beide kamers word verkies deur proporsionele verteenwoordiging.
Politieke betrekkinge met Suid-Afrika
Suid-Afrikaanse diplomatieke skakeling met Argentinië begin in die jaar 1938; Argentinië verbreek sy betrekkinge met Suid-Afrika egter tydelik op 23 Mei 1986.
Die moontlikheid van 'n Suid-Atlantiese Verdragsorganisasie is in die sewentigerjare voorgestel. 'n Dergelike militêre alliansie tussen Suid-Afrika, Argentinië, Brasilië, Chili, Paraguay en Uruguay word veral deur die Raad vir Inter-Amerikaanse Veiligheid bepleit. Dit kom egter nooit tot stand nie.
Provinsies
1986
Argentinië bestaan uit 23 provinsies (provincias, enkelvoud: provincia) en 'n federale distrik (distrito federal). Argentinië maak aanspraak op 'n gedeelte van Antarktika (Spaans: Antártida), alhoewel hierdie vasteland algemeen as supranasionaal en besit van die wêreldgemeenskap beskou word. Die grondgebied van die Provinsie Tierra del Fuego, Antártida en Islas del Atlántico Sur bevat dus ook internasionale gebiede.
- Die huidige amptelike naam vir die federale distrik is "Ciudad Autónoma de Buenos Aires".
Geografie
1986
1986
Meer nog as Suid-Afrika, wat hierdie leuse al in die tagtigerjare ter bemarking van sy toerismebedryf gebruik, kan Argentinië met trots beweer dat hy alle klimaatsones - en dus die wêreld - in een land verteenwoordig. Die land strek van die tropiese gebiede in die noorde tot by die subantarktiese streke van die suide en beskou ook 'n gedeelte van Antarktika as Argentynse staatsgebied.
Argentinië kan rofweg in drie geografiese gebiede verdeel word: die vrugbare vlaktes van die pampa's in die noordelike helfte van die land, die bron van die Argentynse agrariese rykdom; die plato van Patagonië in die suidelike helfte tot aan Vuurland (Terra del Fuego); en die rotsagtige Andes-bergrug langs die westelike grens met Chili, met die Aconcagua as hoogste punt (6 960m).
Belangrike riviere is die Paraguay, die Bermejo, die Colorado, die Uruguay en die langste rivier, die Paraná. Die laaste twee kom saam in die Rio de La Plata voordat dit in die Atlantiese Oseaan uitmond. Die Argentynse klimaat is hoofsaaklik gematig. Die Noorde is subtropies, die suide droog en sub-Antarkties.
Ekonomie
Argentinië profiteer van 'n ruim hoeveelheid natuurlike hulpbronne, 'n geletterde bevolking, 'n uitvoergerigte landbousektor en gevarieerde industrie. Vanaf die einde van die jare 80 van die 20ste eeu loop internasionale skuld egter hoog op. Inflasie bedra 200% en produksie stort ineen. Om die ekonomiese krisis teë te werk besluit die regering om vrye handel, deregulering en privatisering na te volg. In 1991 vind radikale monetêre hervorming plaas, waarvolgens die peso aan die Amerikaanse dollar verbind word en geldgroei tot die groei in nasionale reserwes beperk word.
Andes-bergrug
Aanvanklik was die hervorminge 'n sukses. Inflasie daal en die bruto nasionale produk (BNP) styg, maar opeenvolgende ekonomiese krisisse in Mexiko, Asië, Rusland en Brasilië lei tot 'n nog groter ekonomiese val vanaf 1999. Die regering reageer met belastingverhogings en besuinigings ter beperking van die begrotingstekort, wat teen 1999 tot 2,5% van BNP gestyg het. Binnelandse en internasionale beleggers hou egter aan twyfel in die regering se vermoë om die skulde af te los en die vaste wisselkoers tussen die peso en dollar te handhaaf.
In 2001 versleg die toestand nog meer deur die groei van die aantal verpligtinge, massale geldopnames by banke en 'n verdere val van verbruikers- en produsentevertroue. Regering pogings om 'n begroting wat klop te bereik om so die bankstelsel te stabiliseer en ekonomiese groei te herstel blyk onvoldoende resultaat op te lewer. Die pas verkose president Eduardo Duhalde slaag daarin om van die Internasionale Monetêre Fonds 'n lening van 20 miljard dollar te verkry, maar verdere maatreëls word blykbaar nie toegepas nie. In Januarie 2002 word die peso losgemaak van die dollar.
Argentynse motorfabrikate: Anadón, ASA, Biscayne, JVA en volgens sommige is Lamborghini Latinoamérica 'n aparte automerk.
Suid-Afrikaanse handel met Argentinië
Dekades lank word die ekonomiese bande met Latyns-Amerika nouliks ontwikkel; die Suid-Afrikaanse handel met Argentinië groei stadig en beloop in 1980 nog steeds minder as 100 miljoen VSA-dollar. 'n Suid-Afrikaanse Kamer van Koophandel bestaan sedert 1973 in Buenos Aires, terwyl sy Argentynse eweknie vyf jaar later in Johannesburg gestig word.
Suid-Afrika se belangrikste uitoerprodukte op die Argentynse mark is aanvanklik staal, ystererts, asbes en mangaan, terwyl Argentinië leerware, verwerkte voedsel, tekstielgoedere, chemiese produkte en landboumasjiene na Suid-Afrika uitvoer.
Sien ook: Argentynse wyn.
Demografie
Die Argentynse bevolking is 'n mengsel van nasionale en etniese groepe, waarin die nakomelinge van Italiaanse en Spaanse immigrante oorheers. Aan die einde van die 19de en begin van de 20ste eeu kom baie immigrante uit Europese lande. Veral in die stedelike gebiede woon ongeveer 'n half miljoen immigrante uit Sirië, Libanon en andere lande in die Midde-Ooste. Sedert die negentigerjare vestig 'n aantal immigrante uit Oos-Asië en die voormalige Sowjetunie hulle in die land. Die land trek ook sommige sogenaamde ekologiese immigrante uit Europa. Die oorspronklike inheemse bevolking, ongeveer 700 000 mense, leef veral in die noorde, noordweste en die suide.
Klein groepe Afrikaners - die sogenaamde "bittereinders" - vestig hulle na die Anglo-Boere Oorlog in die omgewing van Comodoro Rivadavia (provinsie Chubut). Die meeste van die sowat 600 emigrante keer in die dertigerjare weer na Suid-Afrika terug.
De enigste amptelike taal is Spaans, hoewel die immigrante ten dele hulle eie taal behou het.
Die Argentyne is hoofsaaklik aanhangers van die offisiële godsdiens, die Rooms-Katolisisme. Die joodse gemeenskap is met 'n kwart miljoen siele die grootste in Latyns-Amerika.
Bekende Argentyne
- President Eduardo Duhalde
- President Juan Perón
- Presidentsvrou en weldoener Eva Duarte de Perón
- Anadón-oprigter Leonidas Jorge Anadón
- Biscayne- en JVA-oprigter Osvaldo Bessia
- Sokkerster Diego Maradona
- Komponis Astor Piazzolla
- Prinses Máxima Zorreguieta
- Vryheidsvegter Che Guevara
- Swemmer José Meolans
Eksterne skakels
- http://argentinie.pagina.nl
- http://argentinie.startkabel.nl
- [http://www.info.gov.ar Gobierno Electrónico] - Official governmental gateway
- [http://www.presidencia.gov.ar Presidencia] - Official presidential site (in Spanish)
- [http://www.senado.gov.ar Honorable Senado de la Nación] - Official senatorial site (in Spanish)
- [http://www.diputados.gov.ar Honorable Cámara de Diputados de la Nación] - Official lower house site (in Spanish)
- [http://www.loc.gov/rr/international/hispanic/argentina/argentina.html Library of Congress Portals on the World - Argentina]
- [http://www.coha.org Council on Hemispheric Affairs] Latin American information and analysis
- [http://www.telam.com.ar Official news agency]
- [http://ar.todalanet.net Todalanet.net Argentina] - Search engine of Argentinean only web pages.
- [http://www.geographicguide.com/south-america.htm South America Pictures]
- [http://www.geographicguide.com/south-america-map.htm South America Map]
- [http://www.globe-images.com/south-america.htm South America Satellite Images]
- [http://www.thowra.com/argentina.html Travelling in Argentina] - Find out about some of the main places to go. (in English)
- [http://www.roadjunky.com/argentina/guide_argentina.shtml A Guide to Travel in Argentina] - Travel tips and a deep look at Argentine culture. (in English)
- [http://expat-argentina.blogspot.com/ Expat Argentina] - Blog about expat life and issues in Argentina
- [http://www.argentina-information.com/ Argentina Information] - Facts and information on different aspects of life in Argentina.
- [http://www.vester.com.ar/argentina/ Pictures of Argentina] - Pictures of Argentina. Provinces, regions, landscapes and people.
Argentynse koerante
- [http://www.clarin.com Clarín], "Clarin", Argentina's most popular newspaper.
- [http://www.lanacion.com La Nación], "The Nation", a conservative newspaper in Spanish.
- [http://www.pagina12.com.ar Página/12], formerly a progressive newspaper in Spanish. It now belongs to Clarín.
- [http://www.larazon.com.ar La Razon], Buenos Aires free evening newspaper, belongs to Clarin
- [http://www.infobae.com InfoBae], a right-wing newspaper in Spanish.
- [http://www.buenosairesherald.com Buenos Aires Herald], a newspaper in English.
- [http://www.lanueva.com.ar La Nueva Provincia], "The New Province", a conservative newspaper of Bahía Blanca, a city south of Buenos Aires.
- [http://www.tageblatt.com.ar Argentinisches Tageblatt], a newspaper in German
- [http://www.lacapital.com.ar Diario La Capital], a newspaper from Rosario, Argentina's third largest city
- [http://www.lavozdelinterior.com.ar La Voz Del Interior], the newspaper of Córdoba, Argentina's second largest city
- [http://www.lagaceta.com.ar La Gaceta], The newspaper of Tucuman, the main city in the Northwest region
Kategorie:Suid-Amerika
fiu-vro:Argentina
ja:アルゼンチン
ko:아르헨티나
ms:Argentina
simple:Argentina
th:ประเทศอาร์เจนตินา
Bolivia
Bolivia is 'n land in Suid-Amerika. Dit grens Brazilië in die noord en oos, Paraguay en Argentinië in die suid, en Chili en Peru in die wes.
Peru
Kategorie:Suid-Amerika
ja:ボリビア
ko:볼리비아
ms:Bolivia
th:ประเทศโบลิเวีย
zh-min-nan:Bolivia
Chile
Chile is 'n land aan die weskus van Suid-Amerika. Santiago is die hoofstad. Ander stede sluit in Antofagasta, Concepción, Coquimbo, Iquique, Puerto Montt, Punta Arenas, Rancagua, Talca, Temuco, en Valparaíso. Bekend vir phyloxera vrye wyn, koper, die landskap, en die vryemarkhervormings van die 1980s.
Eksterne skakels
Regeringsbronne
- [http://www.gobiernodechile.cl/ Gobierno] - Government ([http://www.chileangovernment.cl/ English version])
- [http://www.presidencia.cl/ Presidencia] - Presidency ([http://www.presidencyofchile.cl/ English version])
- [http://www.interior.cl/ Ministerio del Interior] - Interior Ministry
- [http://www.minrel.cl/ Ministerio de Relaciones Exteriores] - Ministry of Foreign Affairs
- [http://www.congreso.cl/ Congreso Nacional] - National Congress
- [http://www.senado.cl/ Senado] - Senate
- [http://www.camara.cl/ Cámara de Diputados] - Chamber of Deputies
- [http://www.bcn.cl/ Biblioteca del Congreso Nacional] - Library of National Congress
- [http://www.poderjudicial.cl/ Poder Judicial] - Judiciary
Algemene inligting
- [http://www.chile.com Chile.com]
- [http://www.chile-explorer.com Chile Explorer]
- [http://www.chilephoto.cl/cgi-bin/chilephoto/chilephoto.cgi Beelde]
- [http://www1.lanic.utexas.edu/la/chile/ Verskeie skakels deur LANIC versamel]
Kategorie:Suid-Amerika
fiu-vro:Tsiili
ja:チリ
ko:칠레
ms:Chile
simple:Chile
th:ประเทศชิลี
zh-min-nan:Chile
Colombia
Die Republiek van Kolombië is 'n land in die noordweste van Suid-Amerika. Dit grens in die noorde aan die Karibiese See, in die ooste aan Venezuela, in die suidooste aan Brazilië, in die suide aan Peru en Ecuador, en in die weste aan Panama en die Stille Oseaan. Bekende Kolombiane sluit in die Nobelprys wenner vir Letterkunde, Gabriel García Márquez, popsangeres Shakira, Formule 1 renjaer Juan Pablo Montoya en dwelmbaron Pablo Escobar, wat met die hulp van die Amerikaners in 'n koeëlreën uit die weg geruim is. Die land is dan ook berug vir die verbouing van kokaïne en die kombinasie van dwelmhandel en verbouing met 'n geweldadige politiese stryd teen FARC dra daartoe by dat Kolombië die hoogste per kapita moordsyfer in die wêreld het.
Geskiedenis van Kolombië
Prekolombiaanse Tydperk
In die prekolombiaanse tydperk is die land bewoon deur inheemse volke met verskillende vlakke van beskawing en organisasie. Die vroegste tekens van menslike bewoning dateer sowat 16,400 jaar terug. Dit sluit in oorblyfsels van gereedskap wat gevind is naby Girardot. Die oudste menslike reste is 12,500 jaar oud en is by Zipaquirá gevind. Beide plekke lê in die relatief droë Andesgebied. Daar word egter gemeen dat die warm en vogtige Amazone gebiede en die Karibiese en Stille Oseaan kuste selfs vroeër reeds bewoon is hoewel die oudste vondse daar slegs 9,000 jaar oud is.
Die inheemse volke was rondom 3500 v.C. primitiewe jagters en nomadiese landbouers, wat die see- en rivierkuste bevolk het. Met die koms van mielies as voedselbron in die 2e eeu v.C. begin groepe hulle hier vestig. Vroeë precolombiaanse volke in die noorde het die Urabá (1000 v.C. - 0) en Sinú (0 - 1000 n.C.), (veral bekend vir uitgebreide wateraanleg en dreinering van landbougrond) ingesluit. Die Tumaco, Calima (1000 v.C. - 800 n.C.), Malagana (300 v.C. - 300 n.C.), Cauca, San Agustín (1000 v.C. - 500 n.C.), Tierradentro, Nariño, Quimbaya (0 - 900 n.C.) en Tolima (200 v.C. - 500 n.C.) het in die suid-weste geleef . Ten tyde van die Spaanse verowerings was daar drie taalfamilies in Colombia: Chibcha, Carib en Arawak.
Die Chibcha-sprekende indiane het 300 tot 400 jaar voor die huidige jaartelling vanuit Sentraal-Amerika na Kolombië, Venezuela en Ekwador getrek - oorspronklik aan die Atlantiese (Karibiese) kus. Arawak-indiane het vanuit die ooste na Kolombië geïmmigreer en hulle veral in die oostelike riviergebiede van die Orinoco en Amazone gevestig. Rondom 1000 n.C. trek oorlogsugtige Carib-indiane van die Brasiliaanse kusstreek en die eilande na die Kolombiaanse kuste en rivierdale Rio Magdalena en Rio Cauca en verdryf die Chibcha na die hoërliggende Andes-gebiede. Die Chibcha bereik 'n hoë graad van ekonomiese en politieke ontwikkeling. Toe die Europeërs rondom 1500 Suid-Amerika ingegaan het, was die Chibcha die mees prominente etniese groep. Hulle was onderverdeel in die Muisca en die Tairona, en nog enkele kleiner groepe. Die grootste groep, die Muisca, het hulle woongebied op die hooglande van die huidige Cundinamarca en Boyacá gehad en was landbouers. Hulle maatskaplike organisasie het om die cacicazgo, die stamhoof, en een oorerfbare leier oor die vroulike lyn, gewentel. Die opvolger/erfgenaam van die stamhoof was die seun van sy suster.
Daar het twee groot Muisca bondgenootskappe bestaan ten tye van die Spaanse verowerings: Bacatá (Bogotá) en Hunza (Tunja). Aan die hoof van die Bacatá was 'n Zipa, die opperhoof. Die Hunza opperhoof het Zaque geheet. Die kleiner Chibcha-sprekende groep, Tairona, het die noordelike uitloop van die Sierra Nevada de Santa Marta berggebied bevolk. Tairona het uit twee groepe, naamlik een in die Karibiese laaglande en die ander in die Andes hooglande. Die eerste groep het van visvang en soutwinning geleef, dus produkte wat hulle vir tekstiel van die Tairona in die hooglande verruil het. Die Tairona het in talle goed-georganiseerde stede, wat met klippaaie verbind was, geleef.
Kolonialisering
Rodrigo de Bastidas land in 1500 as eerste Spanjaard op die Kolombiaanse kus. In 1509 stig Alonso de Ojeda die noord-westelike kusdorp San Sebastian de Urabá. Vasco Nuñez de Balboa stig Santa Maria la Antigua del Darién vanwaar hy 'n ekspedisie na die Stille Oseaan kus onderneem (1513). Met Santa Marta (1525) en Cartagena (1533) word vestings op die kus gestig vanwaar koloniale oorheersing van die binneland, aangemoedig deur die 'El Dorado' mite - 'n oorvloedige bron van goud - begin. Onder leiding van Gonzalo Jiménez de Queasada en Sebastián de Belalcázar word die huidige Kolombië ontdek (1536). In 1557 word in Santafé de Bogotá de 'Real Audiencia del Nuevo Reino de Granada' opgerig. Die verowering van Nueva Granada, soos die gebied toe bekend was, na die geboortegrond van Quesada, is gekenmerk deur die geplunder van die Indiaanse kultuurgoedere, afdwinging van Spaanse gebruike en godsdiens, en slawerny. Die brutale Spaanse régime het 'n uitdunning van die indiaanse bevolking tot gevolg, wat lei tot die invoer van slawe uit Afrika.
Onafhanklikheid en 20ste eeuse geskiedenis
Tot 1810 was die land 'n kolonie van Spanje en 'n belangrike bron van goud, maar in dié jaar verklaar Kolombië onafhanklikheid. Spaanse troepe onder leiding van generaal Pablo Morillo herower die land egter na die Napoleontiese oorloë.
Sedert 1819 was daar al sprake van egte onafhanklikheid onder leiding van Simón Bolívar en Francisco Paula de Santander. Simón Bolívar word die eerste president van Kolombië wat toe nog uit die huidige Kolombië en (dele van) Ekwador, Venezuela en Panama bestaan. In 1830 word die regering van Bolivar omvergewerp wat tot die verbrokkeling van die Republiek gelei het. Ekwador en Venezuela ontstaan as onafhanklike state, terwyl Panama nog deel van Kolombië bly tot 1903. Van die begin af was die politieke situasie onrustig o.a. omdat die politieke stelsel uit slegs twee partye bestaan het, die liberales en die konserwatiewes. Hierdie tweeledigheid het ook rofweg ooreengekom met die sosiale tweeledigheid van die land: Aan die kus het die 'costeños', meestal afstammelinge van die slawe gewoon - in die sentrale hooglande die 'cachacos', die Spaanse afstammelinge. As gevolg van die slegte ekonomiese toestande, verskillende staatsgrepe en voortdurende gewelddadige konflikte begin die 1,000-daagse Oorlog in 1899 tussen die regerende konserwatiewes en die liberale troepe. Die oorlog, wat tot 1902 duur, sou uiteindelik tussen 60,000 en 130,000 lewens eis en die land vernield agterlaat. In 1903 begin 'n opstand, gesteun deur die VSA wat die Panama-kanaal wou bou, tot die afskeiding van Panama. In 1928 vind die bloedbad van die Piesangstaking plaas. Die Amerikaanse "United Fruit Company" het 'n monopolie in die piesangplantasies gehad en die werkers uitgebuit. Die staking word met geweld beëindig met honderde slagoffers tot gevolg. Vanaf 1948 vind 'n bloedige volksopstand plaas nadat die liberale presidentskandidaat Jorge Eliécer Gaitán vermoor word. Die volksopstand in Bogotá, waarin 2,500 mense sterf, versprei oor die hele land. Hierdie stryd, bekend as 'La Violencia', het die lewe gekos van waarskynlik meer as 'n honderdduisend mense. Stede en dorpe word afgebrand en meer as 'n miljoen mense vlug na Venezuela. Van 1953 tot 1957 lei generaal Gustavo Rojas Pinilla 'n militêre diktatuur. In 'n poging om politieke geweld en outoritêre optrede te beëindig, kom die twee groot politieke partye, die Konserwatiewe en die Liberale, in 1958 ooreen om afwisselend die bestuur van die land oor te neem. Hierdie periode duur tot 1974 maar van 1965 tot 1968 word 'n staat van beleg uitgeroep, as gevolg van geweld van linkse guerrilla's en opstand vanuit die Universiteit van Bogotá.
Die huidige grondwet dateer uit 1991.
Kontemporêre geskiedenis
Die huidige politieke bestaan is onrustig. Teenoor die owerheid ontstaan linkse guerrillagroepe FARC en ELN. Groot grondbesitters het van oudsher hul eie gewapende magte om hulle grond te verdedig. Oorblyfsels hiervan vorm nou nog die baie paramilitêre regse strydgroepe. Met die opkoms van kokaïenproduksie, bewapen die onwettige magte hulle ook op groot skaal. 'n Ideale uitkoms lyk nie moontlik nie. Die onwettige magte gebruik die beskerming van die guerrillas, en die guerrillas finansier die dwelmoorlog teen die owerheid met dwelmgeld. Die stryd teen paramilitêre geweld, guerrillas, kokaïen mafias, korrupsie en magsmisbruik het 'n voortdurende invloed op die politieke situasie. In 2002 is die presidentskandidaat, Ingrid Betancourt, voorstaander van dialoog, deur die linkse guerrillagroep FARC ontvoer. Hierdie faktore maak dit vir buitelandse beleggers 'n onaantreklike land en dit word weerspieël in die ekonomiese toestande. Die huidige president, Álvaro Uribe Vélez, volg enersyds 'n ferm beleid teen die terreur en probeer andersyds om 'n houvas te verkry op die paramilitêre groepe deur ooreenkomste te sluit en hulle te integreer in die leër en politiek. Deur ferm hantering word die FARC tot verdediging gedwing en verbeter die ekonomiese toestand effens. Die kokaïenmafia word met wisselende sukses bestry in die oorlog teen dwelms, wat grotendeels deur die VSA finansier word.
Geografie
Gustavo Rojas Pinilla
Gustavo Rojas Pinilla
Colombia kan rofweg in drie geografiese dele verdeel word:
- Die Andesgebergte in die weste. Die grootste deel van die bevolking woon hier en die drie miljoenstede, Bogotá, Medellín en Cali word hier aangetref
- Die Karibiese kus. Ook hier word enkele belangrike bevolkingssentra, soos Cartagena gevind.
- Die oostelike deel van Colombia, is hoofsaakelik bebos en behoort tot die uitlopers van die enorme Amazonewoud. Dit beslaan 54 % van die oppervlakte van Colombia, maar slegs 3 % van de Colombianen woon daar .
Administratiewe indeling
Kolombië bestaan uit 32 departemente (hoofstede tussen hakkies):
Amazonas (Leticia), Antioquia (Medellin), Arauca (Arauca), Eilandgroep San Andres, Providencia en Sta. Catalina (San Andres), Atlantico (Barranquilla), Bolivar (Cartagena), Boyaca (Tunja), Caldas (Manizales), Caqueta (Florencia), Casanare (Yopal), Cordoba (Monteria), Cundinamarca (Bogotá), Choco (Quibdo), Guainia (Inrida), Guajira (Riochacha), Guaviare (San Jose del Guaviare), Huila (Neiva), Magdalena (Santa Marta), Meta (Villavicencio), Nariño (Pasto), Norte de Santander (Cucuta), Putumayo (Mocoa), Quindio (Armenia), Risaralda (Pereira), Santander (Bucaramanga), Sucre (Sincelejo), Tolima (Ibague), Valle del Cauca (Cali), Vaupes (Mitu), Vichada Puerto (Carreño)
Staatshoof en Regeringsleider is Álvaro Uribe Vélez
Bekende Colombiane
Cali
- Fernando Botero, skilder
- Gabriel García Márquez, skrywer en nobelpryswenner
- Carlos Vives, sanger
- Shakira, sangeres
- Juanes, sanger
- Juan Pablo Montoya, Formule 1 renjaer
- Álvaro Uribe Vélez, president van Colombia
- Ingrid Betancourt, ontvoerde presidentskandidaat
- Pablo Escobar, oorlede dwelmbaron
Sien ook
- Colombiaanse musiek
- Monumente op die Wêrelderfenislys
- Organization of American States (OSA)
Eksterne skakels
- [http://lanic.utexas.edu/la/colombia/ LANIC] Colombia page of the Latin American Network Information Center
- [http://www.gobiernoenlinea.gov.co PEC] – Official governmental portal (in Spanish)
- [http://cne.presidencia.gov.co Palacio de Nariño] – Official presidential site (in Spanish)
- [http://www.coinvertir.org Coinvertir] - Corporación Invertir en Colombia.
- [http://www.proexport.gov.co Proexport] - Entidad encargada de la promoción comercial de las exportaciones.
- [http://www.banrep.gov.co Banco de la República].
- [http://camara.ccb.org.co Cámara de Comercio de Bogotá].
- [http://wikitravel.org/en/article/Colombia] Wiki travel guide in formation
- [http://www.ejercito.mil.co Ejército Nacional de Colombia] - Official Army site (in Spanish and English)
- [http://www.armada.mil.co Armada Nacional de Colombia] - Official Navy site (in Spanish and English)
- [http://www.fac.mil.co Fuérza Aérea Colombiana] - Official Air Force site (in Spanish)
- [http://www.ryanrowe.com/colombia/colombia.html Vive Colombia, Viaja Por Ella!] - Personal webpage intended to improve Colombia's reputation abroad (in English & Spanish)
- [http://www.amnestyusa.org/countries/colombia/index.do Human Rights Concerns ] - Amnesty International USA
Bronne
- Eugenio Gutierez Cely, Miguel Angel Urrego Ardila (1995). 1.001 cosas sobre la historia de Colombia que todos debemos saber. Bogotá: Circulo de Lectores S.A. ISBN 958-28-0751-2
- Library of Congress: Country Studies - Colombia (http://countrystudies.us/colombia/)
Kategorie:Suid-Amerika
ja:コロンビア
ko:콜롬비아
ms:Colombia
zh-min-nan:Colombia
Ecuador
Ecuador is 'n land in die middel van Suid-Amerika wat in die noorde grens aan Colombia, in die ooste en die suide aan Peru, en in die weste aan die Stille Oseaan. Die naam van die land is Spaans vir die ewenaar, wat deur die land loop. Die land sluit die Galápagos-Eilande (Spaans: 'Colón Archipelago') in die Stille Oseaan, ongeveer 965km wes van die vasteland, in. Die eilande het 'n belangrike rol gespeel in Darwin se reise wat sy idees oor evolusie help vorm het. Ecuador was deel van die magtige Inkaryk, een van die mees gevorderde beskawings in die nuwe wêreld, wat ook Peru en Bolivia ingesluit het. Ecuador is 'n olieprodusent en was van 1973 tot 1992 'n lid van OPUL.
Geskiedenis
Gevorderde beskawings het reeds in Ecuador floreer toe die land in die 15e eeu deur die Inkas verower is. Die Spaanse conquistadores verower die Inkaleërs in 1534 en die Spaanse koloniste word die nuwe elite. Die inheemse bevolking is afgemaai deur die uitbreek van siektes waarteen die Inkas nie weerstand gehad het nie en is onderdruk deur die "encomienda"-arbeidstelsel waarvolgens hulle vir Spaanse grondeienaars moes werk. In 1563 word die nuwe hoofstad, Quito, in Ecuador 'n setel van die koninklike "audiencia" (administratiewe distrik) van Spanje.
Na onafhanklikheidsmagte die koninklikgesinde weermag in 1822 verslaan het, sluit Ecuador aan by Simon Bolivar se Republiek van Gran Colombia, net om in 1830 'n aparte republiek te word. Die 19de eeu is gekenmerk deur onbestendigheid en vinnig opeenvolgende heersers. Die konserwatiewe Gabriel Garcia Moreno verenig die land in die 1860's met die ondersteuning van die Katolieke kerk. In die laat 1800's, dra die wêreldwye vraag na kakao daartoe by dat die land se ekonomie swaar steun op uitvoer van primêre produkte en lei dit tot migrasie van die hooglande na die landbouvoorposte langs die kus.
'n Kusgebaseerde revolusie in 1895 onder leiding van Eloy Alfaro het die mag van die kerklui verminder en die weg gebaan vir kapitalistiese ontwikkeling. Die einde van die kakaovoorspoedgolf het hernude politieke onstabiliteit te weeg gebring en gelei tot 'n militêre staatsgreep in 1925. Die 1930's en 1940's is die regering gekenmerk deur populistiese politici soos die vyf-keer President Jose Velasco Ibarra.
Resessie en populêre onrus het in die 1960's terugkeer na populistiese politiek en binnelandse militêre ingrypings gelei, terwyl buitelandse maatskappye oliebronne in die Ecuadoriaanse Amasone ontwikkel het. In 1972, het 'n nasionalistiese militêre regering aan bewind gekom en die nuwe olierykdom en buitelandse lenings gebruik vir 'n industrialisasieprogram, grondhervorming, en subsidies vir stedelike verbruikers. Terwyl die olie-opbloei begin taan, het Ecuador in 1979 teruggekeer tot demokrasie, maar teen 1982 het die regering 'n ekonomiese krisis in die gesig gestaar gekenmerk deur inflasie, begrotingstekorte, 'n dalende geldeenheid, skuld wat ophoop en 'n onmededingende industrie.
Sedert die terugkeer na demokrasie het opeenvolgende presidente probeer om die oligargie te breek deur verskeie pogings om ekonomiese hervormings in werking te stel. Meeste hiervan het egter gefaal, óf as gevolg van weerstand deur die heersende klas óf as gevolg van korrupsie. In 2005 is die president, Gutierezz, afgeset vanweë korrupsie en diefstal wat daarna lei tot politieke chaos wat tans ondervind word.
Hoewel Ecudaor vir meeste van die 20ste eeu politieke onrus beleef het was dit tog heelwat rustiger as die naburige Colombia. Tussen 1999 – 2003 het enorme getalle Comlombiane na Ecuador gevlug met die gevolg dat daar nou 'n groot hoeveelheid Comlombiane in Ecuador is.
Geografie
2003
Ecuador is 'n kleurryke land met drie verskillende klimate: 1) Costa (kus) - sonnig en warm met perfekte strandweer. 2) Sierra (die hoogland) - die Andesgebergte loop deur die middel van die land en die stede wat daar geleë is, is ten minste 1000m bo seespieël en is dus aangenaam koud en daar val ook sneeu. 3) Amazonas (die Amasone) die reënwoud met 'n reënwoudklimaat.
Die Galápagos-eilande met hulle besondere fauna vorm deel van Ecuador.
- lengte landgrense: 2010 km (590km met Colombia, 1420km met Peru)
- kuslyn: 2 237km
- grootste riviere: xxxx, #### km.
- grootste meer: xxxx, #### km2
- hoogste punt: Chimborazo in die Andes (6 310m)
- laagste punt seevlak
image:Kaart van Ecuador
Demografie
image:Kaart van Ecuador
image:Kaart van Ecuador
Kolonisasie deur die spaanjaarde en Europeërs uit Suid-Amerika, slawe uit Afrika wat hulle saamgebring het, en die inheemse Indiane wat oorleef het, dra by tot 'n land met ryk diversiteit. Die grootste etniese groep is die Mestizos (van gemengde Spaans en Indiaanse afkoms) en verteenwoordig net meer as 65 persent van die bevolking. Die Andes-Indiane (indigenas) vorm die tweede grootste groep (~30%). Blankes is meestal Kreole, afstammelinge van die Spaanse koloniste wat nie met ander groepe vermeng het nie en vorm 7% van die bevolking. Die res bestaan uit 'n klein minderheid Afro-Ecuadoriane, insluitend Mulatto's en Zambo's.
Kultuur
Ecuador se kultuur is 'n spieëlbeeld van die land se demografie en bestaan uit 'n kookpot van verskillende invloede. Baie soos die voorouers van die Mestizomeerderheid, is die kultuur van Ecuador 'n mengsel van Europese en Indiaanse invloede, met verskeie ander elemente geërf van afstammelinge van die slawe uit Afrika. 'n Verskedenheid musiek- en dansstyle word beoefen insluitend: Salsa, Merengue, Bachata, Reggaeton, Cumbia, Vallenato, Samba en Capoeira.
Bowen die nasionale kultuur beoefen baie van die inheemse gemeenskappe ook hulle eie kulture.
Eksterne skakels
- [http://www.galapagosmap.com Galapagos Ekotoerisme in Ecuador]
- [http://www.piedrablanca.org/equateur-voyager.htm Ekotoerisme]
- [http://www.ecuaworld.com/ecfran.htm Ecuaworld: die wêreld van Ecuador & Galapagos!]
- [http://www.inwent.org/v-ez/lis/ecuador/index.htm Landeskundliche Informationsseite deutscher Entwicklungshilfe-Organisationen zu Ecuador]
- [http://www.vivecuador.com/html2/eng/home.htm Amptelike Ecuador webtuiste]
- [http://www.ecuaworld.de Ecuaworld: die Welt von Ecuador], Dschungel, Andes & Galápagos-Eilande
- [http://www.elcomercio.com El Comercio] (belangrike koerant uit Quito,
- [http://www.hoy.com.ec El hoy] (ander Ecuadoriaanse dagblaaie uit Quito)
- [http://www.elmercurio.com.ec El Mercurio] (Dagblad uit Cuenca,
- [http://www.eluniverso.com/ El Universo] (Koerant uit Guayaquil,
- [http://www.darwinadventure.com Galapagos]
- [http://www.ecuador.us Ecuador]
- [http://astrid-kaiser.de/gallery/ecuador Foto's van Quito, Otavalo, Cotopaxi, Tumbaco, Mitad del Mundo]
- [http://www.DerMario.de/ecuador Reisberig met baie beelde uit Ecuador en Galápagos]
- [http://astrid-kaiser.de/gallery/galapagos Foto's van 5 Galápagos-Eilande]
- [http://www.amnesty-ecuador.de Duitse menseregte koordineringsgroep in Ecuador]
- [http://www.darwinadventure.com Galapagos]
- [http://www.presidencia.gov.ec Amptelike werf van die presidensie van Ecuador]
- [http://www.galapagosmap.com Galapagos Eilande]
- [http://www.cia.gov/cia/publications/factbook/geos/ec.html CIA - World Factbook -- Ecuador]
- [http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/ectoc.html Ecuador : Land Studies - Federale navorsings Afdeling, Library of Congress]
- [http://www.infoplease.com/ipa/A0107479.html Ecuador] Infoplease
- [http://lanic.utexas.edu/la/ecuador/ LANIC] Ecuador blad van die Latin American Network Information Center
- [http://www.nic.ec NIC.EC - Registro de Dominios .EC del Ecuador], ccTLD Network Information Centre
- [http://www.presidencia.gov.ec Presidencia de la República], amptelike webtuiste van die regering
- [http://schema-root.org/region/americas/south_america/ecuador/ Schema-root.org: Ecuador ] 22 Ecuador onderwerpe, elk met 'n afsonderlike nuusstroom
Kategorie:Suid-Amerika
ja:エクアドル
ko:에콰도르
ms:Ecuador
zh-min-nan:Ecuador
Uruguay
Uruguay is 'n klein land in Suid-Amerika. Dit word begrens deur Brasilië in die noorde, Argentinië met die Uruguayrivier in die weste, die Río de la Plata in die suidweste en die Atlantiese Oseaan in die suidooste. Omtrent die helfte van die bevolking woon in die hoofstad Montevideo.
Die land is die tweede-kleinste in Suid-Amerika, en een van die mees stabiele. Dit vorm vir 'n lang tydperk 'n soort bufferstaat tussen die gebiede van die koloniale moonthede, Portugal en Spanje. Met sy onafhanklikheid in die jaar 1828 lei interne geskille tot 'n fase van politieke magstryd en burgeroorloë, maar uiteindelik word die land danksy die Europese immigrante uit veral Italië en Spanje 'n welvarende land, wat in Europa as die "Switserland van Suid-Amerika" bekend staan.
Die vleisverwerking, wat in die 1860'erjare 'n aanvang in die stad Fray Bentos neem, en die uitvinding van vragskepe met koelingsgeriewe maak van die land een van die grootste vleis-, vel- en woluitvoerders ter wêreld.
Die landbou vorm nog steeds die ekonomiese basis van die land, terwyl die toerisme danksy bekende bestemmings soos Punta del Este en die Costa de Oro 'n groot bydrae tot die vinnig groeiende dienstesektor lewer. Desondanks is honderdduisende Uruguyaners gedwing om 'n heenkome in die buiteland, veral in Argentinië, te vind. 'n Ander probleem bly die oorheersende rol van die hoofstad Montevideo, wat nog steeds meer as die helfte van die bevolking huisves.
Geskiedenis
Costa de Oro
Omtrent 1000 n.C. is die Charrúa, 'n Indiaanse volk, die grootste etniese groep in die gebied van die huidige Uruguay.
Die Spaanse seevaarder Juan Díaz de Solis is in die jaar 1515 die eerste Europeaan, wat in Uruguay voet aan wal sit en met die verkenning van die monding van die Río de la Plata begin. Die Spaanse naam van die rivier - "Silwerrivier" - dui aan dat die Spanjaarde hoop om in die omgewing silwer te vind. 1526 sit Sebastiano de Caboto die verkenningswerk voort en seil stroomop die takrivier Paraná.
Onder hewige verset van die Charrúa-volk begin die Spanjaarde en Portugese met die verowering van die gebied, en alhoewel Uruguay reeds in 1516 'n Spaanse kolonie word, ontstaan die eerste nedersettings nie voor die 17de eeu nie.
Aangesien tegelykertyd setlaars vanuit Buenos Aires en Portugal die land binnedring, bly die gebied 'n twispunt tussen Spanje en Portugal. In 1724 stig Spanjaarde die hoofstad Montevideo, terwyl die posisie van die Portugese in Uruguay begin verswak. In 1776 word die gebied van Uruguay as die "Banda Oriental" (oostelike oewer of land oos van die Uruguayrivier) by die Spaanse Onderkoninkryk Río de la Plata (die historiese voorloper van die huidige Argentinië) ingelyf.
Die onafhanklikheidsbeweging onder leiding van José Gervasio Artigas begin in 1810 om die Spaanse juk af te werp, tog word die land net een jaar later 'n twispunt tussen Argentinië en Brasilië. In 1821 slaag Brasilië daarin om die gebied as Provincia Cisplatina te annekseer. Danksy die militêre ingryping van Argentinië verwerf Uruguay in 1825 sy onafhanklikheid. Die República Oriental del Uruguay (Republiek oos van die Uruguayrivier) word op 4 Oktober 1828 uitgeroep.
Die teenstellings tussen die Argentyns- en Brasiliaansgesinde politieke groeperings lei tot 'n gewelddadige binnelandse konflik. Die sogenaamde "Blancos" (die Wittes), veral konserwatiewe eienaars van groot landgoedere, wat deur die Argentynse diktator Juan Manuel Rosas ondersteun word, veg teen die "Colorados" (Rooies), sosiaal-liberaalgesinde nyweraars en koopmanne.
In 1838 begin diktator Rosas 'n veldtog teen Paraguay, Uruguay en Brasilië; Uruguay word deur Argentynse troepe beset. Frans-Britse troepe gryp in 1845 in en dwing Argentinië om sy buurland weer te ontruim. Met die oorwinning van die Colorados in 1851 begin die politieke situasie stabiliseer.
In 1864 val Paraguay sy buurlande Argentinië, Uruguay en Brasilië aan, maar die land ly 'n vernederende neerlaag. Een jaar later vorm die Colorado-party die nuwe regering, besluit egter om saam met die oppisisieparty, die Partido Nacional (of Blancos), te regeer. Hierdie magsdeling, die sogenaamde kollegiale stelsel, verseker dat Uruguay tot 'n stabiele demokrasie ontwikkel.
Uruguay is uiters geskik vir landbou en veeteelt, en tussen 1830 en 1930 vestig sowat 700 000 immigrante uit Spanje, Italië, Duitsland, Engeland en Switserland hulle in die land. Sy welvarende landbou en die uitvoer van vleis is die basis vir 'n grootskaalse ekonomiese opbloei. Uruguay word een van die rykste state in Latyns-Amerika. Die beleid van president José Batlle y Ordóñez, wat 1903 as staatshoof verkies word, maak van Uruguay 'n moderne staat met 'n gevorderde welvaartstelsel. Hy skei staat en kerk van mekaar en begin met die uitbou en modernisering van die pad- en spoorwegnet. In die 20ste eeu kan die land op sosiale vlak tred hou met die Europese nasies en kry die bynaam "Switserland van Suid-Amerika".
Die Groot Depressie van 1929 tref Uruguay baie hard, en die ekonomiese krisis bevorder in 1933 die verkiesing van Gabriel Terra. Sy regering munt in 'n diktatorskap uit, wat tot 1942 voortduur. Die liberale regering herstel in 1946 die kollegiale stelsel.
Nuwe grondwette word in 1919 en 1951 goedgekeur. Uruguay is in 1945 een van die stigterslede van die Verenigde Nasies.
In die sestigerjare begin die ekonomiese situasie geleidelik versleg. Die sosiale onrus, wat vervolgens opvlam, lei in 1963 tot die vorming van 'n gewapende stadsguerilla, die sogenaamde Tupamaros (vernoem na die Inka-koning Túpac Amarú), wat veral in die hoofstad Montevideo optree. In 1967 word die kollegiale stelsel deur 'n presidiale regering vervang, Jorge Pacheco Areco word die nuwe president. Sy opvolger Juan María Bordaberry (Colorados), wat in 1972 die presidentsamp oorneem, is nie in stat om die land se probleme op te los nie. Die militêre staatsgreep van die jaar 1973, waarby Bordaberry die mag met die Uruguayaanse weermag deel, is 'n poging om 'n einde aan die onluste en terreuraanslae te maak, lui egter ook 'n tydperk van 'n diktatoriale regeringstelsel in, wat eers met die vrye demokratiese verkiesings van 1985 tot 'n einde kom. Die outeritêr-militêre régime verbied alle politieke aktiwiteite en vermoor die leiers van linkse opposisiepartye. Tussen 1973 en 1975 verlaat meer as een miljoen mense om politieke en ekonomiese redes die land. In 1976 word Bordaberry deur die militêre leiers afgesit; die weermag begin die land alleen te regeer en verkies Aparicio Méndez as die nuwe president. Terwyl die ekonomie vanaf 1978 begin herstel, bly Uruguay een van die mees repressiewe lande ter wêreld; die relatiewe aantaal politieke gevangenes is die hoogste ter wêreld.
Die nuwe grondwet, wat die magsposisie van die militêre leiers sou versterk, word deur die bevolking in die referendum van 1980 nie goedgekeur nie. Weens die toenemde politieke instabiliteit en onluste word president Méndez deur generaal Gregorio Alvarez, 'n voorstander van demokratiese hervorming, vervang.
In die eerste vrye verkiesing na die staatsgreep word in 1985 Julio María Sanguinetti Cairolo (Partido Colorado) die nuwe president. Ondanks die hoë inflasiekoers van meer as 70 persent en 'n skuldlas van vier biljoen VSA-dollar slaag hy daarin om die ekonomie te stabiliseer.
Die wenner van die verkiesing in 1990 is Luis Alberto Lacalle de Herrera (Partido Nacional), wat die politiek van sy voorganger voortsit. Sy regering beplan om die groot staatsbedrywe, wat die vervoer-, kommunikasie-, energie- en versekeringsbedryf oorheers en deur groot verliese gekenmerk word, te privatiseer. Hierdie planne word in 'n referendum afgekeur.
Die huidige regering onder die leiding van president Tabaré Vázquez word deur 'n koalisie van linkse partye gevorm.
Ekonomie
Uruguay beskik oor 'n markgerigte ekonomie, alhoewel die staatsektor nog steeds 'n buitengewoon groot aandeel beslaan. In teenstelling met sy buurstate begin die land taamlik laat met die privatisering van sy staatsbedrywe.
Die relatiewe stabiliteit van die Uruguyaanse ekonomie word gereeld deur resessies in Argentinië en Brasilië ondermyn. Sedert die sestigerjare ondervind Uruguay groot ekonomiese moeilikhede, aangesien die land nie meer as 'n werklike mededinger op die wêreldmark kan optree nie. Dit steun nog steeds op die landbou, met name die veeteelt. Die voedselverwerking is die grootste nywerheid van die land.
Alhoewel Uruguay nou 'n lidstaat van die gemeenskaplike Suid-Amerikaanse mark Mercosur geword het en sy ekonomie teen 'n gemiddelde jaarlikse koers van 3,6 persent groei, leef nog steeds 23 persent van sy bevolking benede die broodlyn.
Kategorie:Suid-Amerika
Kategorie:Uruguay
fiu-vro:Uruguay
ja:ウルグアイ
ko:우루과이
ms:Uruguay
th:ประเทศอุรุกวัย
zh-min-nan:Uruguay
VenezuelaDie Boliviaanse Republiek van Venezuela (Spaans: República Bolivariana de Venezuela, "klein Venisië") is 'n land in die noorde van Suid-Amerika 1. Dit grens aan die Karibiese See en die Atlantiese Oseaan aan die Noorde, Guiana aan die Ooste, Brasilië aan die Suide, en Kolombia aan die Weste. Noord van Venezuela lê die Karibiese state van Aruba, die Nederlandse Antilles en Trinidad en Tobago.
Geskiedenis
Hoofartikel: Geskiedenis van Venezuela
State
Hoofartikel: State van Venezuela
Venezuela is verdeel in 23 state (estados), een federale distrik (distrito federal) en een federale afhanklike (dependencia federal), gemerk deur 'n - :
- Amazonas
- Anzoategui
- Apure
- Aragua
- Barinas
- Bolívar
- Carabobo
- Cojedes
- Delta Amacuro
- Falcon
- Federale Afhanklikheid -
- Federale Distrik -
- Guarico
- Lara
- Merida
- Miranda
- Monagas
- Nueva Esparta
- Portuguesa
- Sucre
- Tachira
- Trujillo
- Vargas
- Yaracuy
- Zulia
Geografie
Hoofartikel: Geografie van Venezuela
Venezuela het 'n verskeidenheid van landskappe, soos die noordelike gedeeltes van die Andesgebergte in die noordweste en langs die noordelike Karibiese kus, waar die hoogste punt die piek Pico Bolivar teen 'n hoogte van 5,007 m is. Noord van Venezuela se vasteland lê Los Roques, 'n reeks koraal-eilande.
Ook in die Noordweste is die laeveld gebiede rondom Maracaibo meer en die Golf van Venezuela. Die sentrale deel van die land word gekenmerk deur uitgestrekte vlaktes genoem llanos wat strek van die Kolombiaanse grens tot die rivierdelta van die Orinoco in die ooste. In die Suide is die Guiana Hooglande, tuiste van die Angel Falls, die wêreld se hoogste waterval.
Die klimaat is tropies en oor die algemeen warm en vogtig, alhoewel meer gematig in die hooglande.
Die hoofstad, Caracas is ook die land se grootste stad. Ander groot stede is onder andere Maracaibo, Barquisimeto, Valencia, Maracay, en Ciudad Guayana.
Eksterne verwysings
- [http://www.gobiernoenlinea.ve Gobierno en Línea] - Amtelike staatswebwerf (in Spaans)
- [http://www.venezuela.gov.ve Presidencia de la República de Venezuela] - amptelike presidentswebwerf (in Spaans)
- [http://www.asambleanacional.gov.ve Asamblea Nacional] - Amptelike parlimentêre webwerf (in Spaans)
- [http://numismondo.com/pm/ven/ Banknote van Venezuela]
- [http://www.marceloanelli.com/xoom/ Fotos van Venezuela] (werf in Spaans)
Kategorie:Suid-Amerika
ja:ベネズエラ
ko:베네수엘라
ms:Venezuela
simple:Venezuela
th:ประเทศเวเนซุเอลา
zh-min-nan:Venezuela Îles CrozetLes îles Crozet forment un archipel sub-antarctique du sud de l’océan Indien ; elles constituent un district des Terres australes et antarctiques françaises.
Terres australes et antarctiques françaises
Géographie, géologie et climat
Les îles Crozet sont situées entre les latitudes 45° 95’ et 46° 50’ sud et les longitudes 50° 33’ et 52° 58’ est dans le sud de l’océan Indien. L’archipel est divisé en deux groupes. Le groupe occidental comprend l’île aux cochons (la plus grande du groupe), l’île des pingouins et les îlots des apôtres. Le groupe oriental comprend l’île de la Possession et l’île de l’Est et est distant du précédent d’environ 110 km.
L’île de la Possession est la plus grande de l’archipel, avec environ 150 km². L’île de l’Est recouvre environ 130 km² et l’île aux Cochons 67 km². Les îles atteignent des altitudes de l’ordre de 800 à 1 000 m au-dessus de la mer, le point le plus élevé étant le pic Marion-Dufresne sur l’île de l’Est avec 1 090 m. Toutes les îles sont escarpées : l’île des Pingouins (3 km²) atteint 340 m et le plus haut point des îlots des Apôtres, un groupe de 14 minuscules îles couvrant à peine 1,2 km², est de 289 m.
L’analyse des anomalies magnétiques du plancher océanique indique que le plateau des Crozet, dont les îles forment les points culminants, a été formé il y a 50 millions d’années. Les îles sont d’origine volcanique et du basalte datant d’il y a 8,8 millions d’années y a été trouvé.
Les îles Crozet ne sont en général pas gelées. Les précipitations sont très abondantes (plus de 2 500 mm par an). Il pleut en moyenne 300 jours par an et les vents dépassent les 100 km/h 100 jours par an. Le températures atteignent 18°C en été et descendent rarement en-dessous de 5°C en hiver.
Histoire
Les îles Crozet furent découvertes par l’expédition de l’explorateur français Marc-Joseph Marion du Fresne qui fit débarquer son second Jules Crozet sur l’île de la possession le 24 janvier 1772. Crozet prit alors possession de l’archipel au nom de la France. C'est le capitaine anglais Cook qui nomma les îles d’après Jules Crozet, ayant également donné son nom à l’île Marion dans l’archipel des îles du Prince-Édouard).
Au début du , les îles Crozet étaient souvent visitées par des chasseurs de phoques, provoquant leur quasi disparition vers 1835. Après cette date, la chasse à la baleine fut la principale activité menée autour de l’archipel, particulièrement par les baleiniers du Massachusetts, aux États-Unis.
Les naufrages furent courants sur les îles Crozet. Le chasseur de phoques anglais Princess of Wales coula en 1821 et ses survivants passèrent deux ans sur les îles. En 1887, le navire français Tamaris coula et son équipage se réfugia sur l’île aux cochons. Ils attachèrent une note au pied d’un pétrel qui fut trouvé sept mois plus tard à Fremantle en Australie, mais ne purent jamais être sauvés. Les accidents maritimes autour des îles étaient si fréquents que la Royal Navy avait pris l’habitude d’y envoyer un navire à intervalles plus ou moins réguliers (de quelques années) pour récupérer d’éventuels survivants.
Après 1923 et l'affirmation de sa souveraineté, la France administre les îles Crozet comme une dépendance de Madagascar, mais elles deviennent un district des Terres australes et antarctiques françaises en 1955. En 1961, une première mission a lieu sur l'île de la possession. En 1963, la base permanente est construite au-dessus du site de Port-Alfred, elle reçoit en 1969 le nom d'Alfred Faure (chef de la première mission). À l’heure actuelle (42ème mission en 2005), la station possède une équipe de 18 à 30 personnes suivant la période de l’année et les scientifiques y réalisent des recherches en météorologie, biologie, géologie, magnétisme terrestre et sismographie.
Faune
Les îles Crozet abritent quatre espèces de manchots. Les principales sont le gorfou doré (4 millions d’individus, également appelé gorfou macaroni) et le manchot royal. Le gorfou sauteur et le manchot papou sont également représentés.
Parmi les autres animaux vivant sur les îles Crozet, on trouve d'autres oiseaux marins : pétrels (pétrels géants, pétrels à menton blan, petits pétrels), albatros (albatros hurleurs, albatros à tête grise, albatros à sourcils noirs, albatros à bec jaune, albatros fuligineux), skuas, goélands dominicains, et des mammifères marins : otaries, éléphants de mer, orques.
Les îles Crozet sont une réserve naturelle depuis 1938. L’introduction d’espèces étrangères (des souris, des rats, puis des chats utilisés pour les chasser) a causé de graves dommages à l’écosystème original, en raison notamment de la prédation exercée sur les œufs et les petites espèces de pétrels. Les cochons introduits jadis sur l’île aux cochons et les chèvres amenées sur l’île de la possession — à chaque fois comme source de nouriture - ont été exterminés. L'introduction volontaire ou involontaire d'espèces végétales comme le pissenlit ou la sagine se fait également au détriment des espèces locales.
Parmi les problèmes actuels, on trouve la pêche illégale de la légine par des armements non autorisés. Cette pêche menace la population de légine, mais également les populations de pétrels et d'albatros, victimes accidentelles des palangres, ainsi que la population d'orques pafois chassées à la dynamite. Les eaux des îles Crozet sont régulièrement surveillées par un navire de la marine française, l'Albatros, parfois également par Greenpeace.Voir Pirate de légines-Océan Indien Austral par Jacques NOUGIER aux Editions de l'Harmattan, 2003 (ISBN 2-7475-4459-1 )
Liens externes
- [http://www.taaf.fr/rubriques/taaf/bases/taaf_bases_Crozet.htm Page officielle] (peu d’informations)
- [http://www.google.com/Top/World/Fran%C3%A7ais/R%C3%A9gional/R%C3%A9gions_polaires/Antarctique/Terres_australes_et_antarctiques_fran%C3%A7aises/Archipel_Crozet/ Annuaire de sites personnels sur Crozet]
- [http://www.btinternet.com/~sa_sa/crozet_islands/crozet_islands.html Site assez complet créé par Paul Carroll] (en anglais)
- [http://www.travel-images.com/crozet.html Îles Crozet - images]
Crozet
Crozet
Crozet
ja:クローゼー諸島
hostel krakow gry strategiczne liczniki opisy gg dieta
|
|
|
| | |