:: wikimiki.org ::

Trinidad En Tobago

Trinidad en Tobago

De Republiek Trinidad en Tobago is een land gelegen in de zuidoostelijke hoek van de Caribische Zee, voor de kust van Venezuela. Het bestaat uit twee eilanden, Trinidad en Tobago. Het grootste eiland is Trinidad; het eiland Tobago is veel kleiner en veel minder bevolkt. Beide eilanden maken deel uit van de Bovenwindse Eilanden van de Kleine Antillen.

Geschiedenis

Er is weinig bekend van de geschiedenis van de eilanden voordat ze werden ontdekt door Christoffel Columbus op 31 juli 1498. Hij vernoemde Trinidad naar de Heilige drie-eenheid (Spaans trinidad betekent drie-eenheid) en Tobago werd door hem Bella Forma (nl: Prachtige formatie) genoemd. Later werd dit echter veranderd in Tobago, waarschijnlijk ontleend aan het woord tabak. De Spanjaarden vestigden zich op Trinidad, ondertussen veranderde Tobago regelmatig van Europese eigenaar, maar de nederzettingen op beide eilanden waren klein en onderontwikkeld. De veranderingen van eigenaar was hoofdzakelijk gericht om Tobago vrij te houden van piraten. In 1652 werd het eiland gekoloniseerd door Koerland. Nederland veroverde het in 1655, maar kort daarna ging het weer over op de oude eigenaar. In de 18e eeuw verkregen de Britten beide eilanden en ze werden in 1889 samengevoegd tot de kolonie Trinidad en Tobago. Na de Tweede Wereldoorlog werden er Amerikaanse marinebasissen op Trinidad gevestigd en de eilanden werden onafhankelijk als onderdeel van de West-Indische Federatie in 1958. De federatie werd echter snel ontmanteld en de onafhankelijke natie van Trinidad en Tobago werd in 1962 opgericht. In het begin van de 21e eeuw is het land één van de welvarenste landen in het Caribische gebied, wat ze vooral te danken hebben aan het winnen en verwerken van olie en aardgas. Toerisme, waarvan het meeste op Tobago, is doel van expansie en is groeiende.

Geografie

Het terrein van de eilanden bestaat hoofdzakelijk uit vlaktes, al heeft het hoogste punt van het land, El Cerro del Aripo, een hoogte van 940 meter. Het klimaat is tropisch met een regenseizoen in de tweede helft van het jaar. Anders dan andere Caribische eilanden, hebben Trinidad en Tobago maar in zeldzame gevallen te maken met tropische stormen. De meerderheid van de bevolking woont op Trinidad, waar zich ook de meeste en belangrijkste steden bevinden, inclusief de hoofdstad Port of Spain. De grootste plaats op Tobago is Scarborough.

Staatkundige indeling

Waar Tobago de status heeft van een district (en: ward) en niet verder is onderverdeeld, is Trinidad onderverdeeld in acht graafschappen (en: counties) en drie gemeentes. De graafschappen zijn:
- Caroni
- Mayaro
- Nariva
- Saint Andrew
- Saint David
- Saint George
- Saint Patrick
- Victoria De vijf steden met een gemeentelijke status zijn:
- Arima
- Chaguanas
- Point Fortin
- Port-of-Spain
- San Fernando

Politiek

- staatshoofd: president George Maxwell Richards
- regeringsleider: minister-president Patrick Manning Het staatshoofd van Trinidad en Tobago is de president, die wordt gekozen door het parlement. Dit parlement bestaat uit twee kamers, de Senaat (31 zetels) en het Huis van afgevaardigden (36 zetels). De leden van de Senaat worden aangesteld door de president, de leden van het Huis van afgevaardigden worden gekozen bij de bevolking, door middel van vijfjaarlijkse verkiezingen. De minister-president, die aan het hoofd staat van het Huis van afgevaardigden, wordt aangesteld door de president; normaal gesproken wordt de leider van de grootste partij gekozen. De huidige regeringspartij (2003) is die van de Nationale Volksbeweging (en: People's National Movement), de oppositie is het Verenigd Nationaal Congres (en: United National Congress).

Bevolking

De twee meest dominante etnische groepen zijn de afstammelingen van Afrikaanse slaven (39,5 %) en de Oost-Indiërs, die afstammeling zijn van contractarbeiders uit India (40,3 %). De rest van de bevolking bestaat uit mensen van gemixte afkomst. Er zijn veel verschillende religies in Trinidad en Tobago. De twee grootste zijn de Rooms-katholieke Kerk en het hindoeïsme. De Anglicaanse Kerk en de islam hebben een kleinere groep aanhangers. Het Engels is de enige officiële taal, maar Hindi wordt ook algemeen gesproken door de Oost-Indiërs. Patois wordt amper gesproken.

Cultuur

Trinidad en Tobago zijn beroemd om de oorsprong van de Calypso muziek, alsmede de muziek van de steel pan (waar een patent op schijnt te berusten bij iemand uit Maryland, Verenigde Staten). De diverse culturele en godsdienstige achtergrond, maakt het mogelijk dat er het hele jaar door vele festiviteiten en ceremonies gehouden worden.

Economie

Trinidad en Tobago hebben een reputatie verdiend als een uitermate goed investeringsklimaat voor internationale ondernemingen. De laatste vier jaar is hierin een leidende rol weggelegd voor de snelgroeiende aardgassector. Het toerisme is ook een groeiende sector, al is niet zo groot in proportie dan op vele andere Caribische eilanden. De economie proviteert van een lage inflatie en een handelsoverschot. Het jaar 2002 werd gemarkeerd door een solide groei in de oliesector, deels vertraagd door binnenlandse politieke onzekerheden.

Interessante weetjes

De Munten in Trinidad zijn identiek aan de oude Nederlandse munten (1 cent, stuiver, 10 cent en het kwartje), hetzelfde materiaal, dezelfde grootte, maar een afwijkende opdruk en de waarde in trinidad dollar of zoals ze het lokaal noemen trinidollar.

Externe link

- [http://www.gov.tt/ www.gov.tt] Categorie:Land Categorie:Trinidad en Tobago Categorie:Brits Gemenebest ja:トリニダード・トバゴ ko:트리니다드 토바고 ms:Trinidad dan Tobago zh-min-nan:Trinidad kap Tobago

Venezuela

De Bolivariaanse Republiek Venezuela is een land in het noorden van Zuid-Amerika en grenst aan de Caribische Zee en de Atlantische Oceaan in het noorden, Guyana in het oosten, Brazilië in het zuiden en Colombia in het westen. Voor de Venezolaanse kust liggen Aruba, Bonaire, Curaçao en Trinidad en Tobago.

Geschiedenis

Venezuela was de locatie van de eerste permanente Spaanse vestiging in Zuid-Amerika in 1522, om later deel te worden van het onderkoninkrijk van Nieuw-Granada. Na verschillende onsuccesvolle oproeren werd het land in 1821 onafhankelijk van Spanje onder leiding van Simón Bolívar, Venezuela's beroemdste zoon. Venezuela vormde met het huidige Colombia, Panama en Ecuador de Republiek van Groot-Colombia (Gran Colombia). In 1830 werd Venezuela een onafhankelijke, soevereine republiek. Een groot deel van de negentiende en twintigste eeuw werden gekenmerkt door perioden van politieke instabiliteit, dictoriaal bewind, en revolutionaire onrust. Nadat de militairen in 1958 hun actieve bemoeienis met de nationale politiek gestaakt hadden, begon een tot nu toe onafgebroken periode van democratisch civiel bestuur. In 1992 vond er een mislukte staatsgreep plaats, die van Hugo Chavez georganiseerd was. Hij ging in gevangenschap, maar kreeg zijn vrijheid een paar jaren later. Hij kandideert en wordt president in 1998. In 2002 vond er echter een, vermoedelijk door de VS gesteunde, mislukte staatsgreep plaats. In opeenvolgende verkiezingen en referenda blijft de omstreden Hugo Chavez duidelijke overwinningen behalen.

Politiek

De Venezolaanse president wordt gekozen in directe en algemene verkiezingen en is zowel staatshoofd en regeringsleider. Zijn zittingstermijn is zes jaar en hij mag één maal herkozen worden. De president benoemt een vice-president en bepaalt de omvang en samenstelling van het kabinet. De leden van het kabinet worden benoemd in samenwerking met de wetgevende macht. De president kan de wetgevende macht verzoeken om heroverweging van wetten, maar een parlementaire meerderheid is voldoende om een wet toch door te voeren. Het Venezolaanse parlement, de Nationale Vergadering (Asamblea Nacional), bestaat uit een kamer. De 165 afgevaardigden zitten vijf jaar en kunnen twee keer herkozen worden. Drie zetels zijn gereserveerd voor de oorspronkelijke bevolking. Het hoogste onderdeel van de rechtsprekende macht is het Hoger Tribunaal van Justitie (Tribuna Suprema de Justicia). De rechters worden verkozen door het parlement voor een periode van twaalf jaar.

Staten

Venezuela is onderverdeeld in 23 staten (estados), een federaal district (distrito federaal) en een federaal gebiedsdeel (dependencia federal)

Politieke partijen

Vanaf 1959 is Venezuela een relatief stabiele democratie. Tot het begin van de jaren '90 maakten in feite 2 partijen de dienst uit: de sociaal-democratische Accion Democrática (AD) en de christen-democratische Partido Social Cristiano de Venezuela (COPEI). Beide partijen zijn gematigd progressief. De AD leverde van 1964 tot 1969, van 1974 tot 1979 en van 1984 tot 1993 de president. De COPEI leverde van 1969 tot 1974 en van 1979 tot 1984 de president. Sinds halverwege de jaren '90 is er veel veranderd in het politieke landschap en sinds 1993 maken de AD en de COPEI niet meer de dienst uit in het land. In 1993 werd een lid van de Democratische Convergentie (DC) president. In 1998 werd Hugo Chávez van de linkse Movimiento Quinta República (MVR) president. Hij is nog steeds president.

Geografie

Venezuela kent een grote variëteit landschappen, zoals de noordoostelijke uitlopers van het Andesgebergte in het noordwesten en langs de noordelijke Caribische kust, met als hoogste punt de Pico Bolivar van 5.007 meter. In het noordwesten liggen ook de laaglanden rond het Maracaibo meer en de Golf van Venezuela. Het centrum van het land wordt gekenmerkt door uitgestrekte vlaktes, llanos, die zich uitspreiden van de Colombiaanse grens tot de rivierdelta van de Orinoco. In het zuiden liggen de geïsoleerde Guiana hooglanden, met de Salto Angel, de hoogste waterval in de wereld. Het klimaat is tropisch en over het algemeen heet en vochtig, maar meer gematigd in de hooglanden. De hoofdstad Caracas is de grootste stad van het land. Andere belangrijke steden zijn Maracaibo, Barquisimeto, Valencia, Mérida, Maracay en Ciudad Guayana.

Economie

Na de Eerste Wereldoorlog raakte de Venezolaanse economie, die tot dan toe gericht was op landbouw, meer en meer gebaseerd op de productie en export van aardolie. Die is anno 2004 goed voor een derde van het Bruto Nationaal Product, tachtig procent van de export inkomsten en meer dan de helft van de lopende overheidsopbrengsten. Een sterke val in de olieprijzen zorgde voor een zware recessie in 1999. In 2001 groeide het BNP weer met zo'n 2,7%. Desondanks werd het economisch herstel vertraagd door een zwakke sectoren buiten de olie-industrie, kapitaalvlucht en een tijdelijke val van de olieprijzen. In het begin van 2002 liet de regering de tijdelijke bevriezing van de wisselkoersen los, wat leidde tot een sterke devaluatie van de Bolivar.

Demografie

Venezuela kent een diverse bevolkingssamenstelling. De oorspronkelijke indianen, Spaanse kolonisten en Afrikanen kregen tijdens immigratiegolven in de 20e eeuw gezelschap van Italianen, Portugezen en Duitsers en anderen. Ongeveer 85% van de bevolking leeft in stedelijke gebieden in het noorden van het land. Terwijl ongeveer de helft van Venzuela bezuiden de Orinoco ligt, woont daar slechts 5% van de bevolking. De officiële taal is het Spaans, maar er bestaan talloze oorspronkelijke talen en door immigranten gesproken talen en dialecten. Officieel is 96% van de bevolking Rooms-Katholiek. De rest is voornamelijk Protestant.

Telesur

Op 24 juli 2005 vindt in Caracas, Venezuela, middels het uitzenden van een concert van populaire Mexicaanse, Puertoricaanse en Venezolaanse groepen, de lancering plaats van een nieuw Zuid-Amerikaans televisiestation, genaamd Telesur. 24 juli werd gekozen omdat op die dag in 1783 de vrijheidsstrijder Simon Bolivar geboren werd. Het televisiestation, een initiatief -onder impuls van de Venezolaans president Hugo Chavez- van de Zuid-Amerikaanse regeringen van Argentinië, Brazilië, Cuba, Urugay en Venezuela, wenst een tegenhanger te worden voor bijvoorbeeld CNN qua berichtgeving over Zuid-Amerika en zal proberen om de regionale integratie te bevorderen. De Venezolaans regering heeft 51% van de aandelen van Telesur in handen, Argentinië 20%, Cuba 19% en Uruguay 10%. Het televisiestation zal geleid worden door de Uruguayaanse journalist Aram Aharonian. Het adviesorgaan van Telesur zal Ignacio Ramonet (Spaans-Frans redacteur van Le Monde Diplomatique), Tariq Ali (gereputeert politiek activist, regisseur en auteur afkomstig van Pakistan), Manuel Cabieses (Chileens journalist), Luis Britto (Venezuelaanse schrijver), Danny Glover (Amerikaans acteur), Carmen Lira (Mexicaanse journaliste) en Román Chalbaud (Venezuelaans regisseur) omvatten De Amerikaanse regering reageert uiterst kritisch op dit volgens haar anti-Amerikaanse initiatief, wat de reeds zeer koele relatie die de VS met Venezuela heeft alleen maar zal verharden. Op 18 juli 2005 besliste het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden reeds om radio en tv-uitzendingen naar Venezuela te financieren die een tegengewicht moeten vormen voor Telesur. Daar bovenop trekt de VS ook in 2006 en 2007 telkens 9 miljoen dollar uit om de anti-Chávez oppositie te steunen.

externe link

[http://www.telesurtv.net Telesur]

Zie ook

- Monumenten op de Werelderfgoedlijst

Externe links

- [http://www.gobiernoenlinea.ve Gobierno en Línea] - Officiële regeringssite (in het Spaans)
- [http://www.asambleanacional.gov.ve Asamblea Nacional] - Official parlementaire site (in het Spaans) ---- Categorie:Land Categorie:Venezuela ja:ベネズエラ ko:베네수엘라 ms:Venezuela simple:Venezuela th:ประเทศเวเนซุเอลา zh-min-nan:Venezuela

Eiland

Een eiland is een landoppervlakte die aan alle kanten omringd is door water, maar kleiner is dan een continent en groter dan een rots of een zandbank. Het woord eiland is vermoedelijk een van de oudste Friese leenwoorden in het Nederlands. De betekenis van ei is waarschijnlijk water. Voor de steeds aangroeiende en afkalvende waddeneilanden geldt dat een aangegroeide zandbank een eiland mag worden genoemd als minimaal 160 hectare bij gemiddeld hoog water niet meer door de Noordzee wordt overspoeld. Er is afgesproken dat Groenland het grootste eiland ter wereld is. Australië wordt gezien als een continent, zou het land als een eiland gezien worden dan is het met een oppervlakte van 7.686.850 km² wél het grootste eiland ter wereld (tegen 2.166.086 km² voor Groenland). Groot-Brittannië wordt gezien als een eiland, alhoewel velen zeggen dat sinds de aanleg van de Kanaaltunnel, Groot-Brittannië geen echt eiland meer is. Een getijdeneiland is een eiland dat bij eb bereikbaar is over land, en bij vloed omringd wordt door water, zoals Mont Saint Michel in Frankrijk en St Michael's Mount in Engeland. De eilanden zijn ingedeeld in twee groepen: continentale eilanden en oceanische eilanden. ----

Overzicht van archipels en eilandengroepen

Overzicht van eilanden

A

Ameland – Amsterdam (eiland) – Anticosti – Aruba

B

Baffin – Bali – Bathurst – Bermuda – Bohol – Bonaire – Borneo – Bornholm – Bougainville – Buru

C

Cebu – Celebes – Ceram – Cleareiland – Corsica – Cuba – Cres – Curaçao – Cyprus

D

Delft (eiland) – Dominica

E

Elba – Ellesmere-eiland

F

Falster – Flores – Fuerteventura – Funen

G

Gotland – Gran Canaria – green-island – Groenland – Groot-Brittannië – Groote Eylandt – Guadeloupe – Guam – Guernsey

H

Hainan – Halmahera – Hawaï – Helgoland – Hierro – Hiiumaa – Hispaniola – Hokkaido – Honshu – Hvar

I

Ibiza – Ierland – IJsland

J

Jamaica – Jan Mayen – Java – Jersey

K

Kaapverdië – Kahoolawe – Kangaroo-eiland – Kauai – Komodo – Kos – Kreta – Kyushu – Krk

L

La Palma – La Gomera – Lampedusa – Langeland – Lani – Lesbos – Leyte – Lolland – Lombok – Long Island – Luzon

M

Madagaskar – Majorca – Malta – Man – Marajo – Martinique – Masbate – Maui – Melville – Menorca – Mindoro – Molokai

N

Negros – New Britain – Newfoundland – New Ireland – Nias – Nieuw-Caledonië – Nieuw-Guinea – Niihau – Noordereiland – Normoutier

O

Oahu - Öland - Ometepe

P

Paaseiland – Palawan – Pampus – Panay – Pantelleria – Puerto Rico

R

Rodos – Rømø – Rottumeroog – Rottumerplaat – Rügen

S

Saaremaa – Saba – Sado – Sachalin – Samar – Samos – Samosir – Sardinië – Sark – Schiermonnikoog – Seeland – Shikoku – Siberut – Sicilië – Singapore – Sint Eustatius – Sint Helena – Sint Maarten – Spitsbergen – Sri Lanka – Stewarteiland – Sumatra – Soemba – Soembawa

T

Taiwan – Tasmanië – Tenerife – Terschelling – Texel – Timor – Tobago – Torcello – Trinidad – Tristan da Cunha

U

Usedom

V

Victoria – Vis – Vlieland

Z

Zanzibar – Zuidereiland ----

Eilanden rond Afrika

- Canarische eilanden (Spanje)
- Madagaskar - 587.041 km²

Eilanden rond Noord- en Zuid-Amerika

- Baffin Eiland (Canada) - 507.451 km²
- Victoria Eiland (Canada) - 217.290 km²
- Ellesmere-eiland (Canada) - 196.236 km²
- Cuba - 110.922 km²
- Newfoundland (Canada) - 108.860 km²
- Galápagos-eilanden (Ecuador)
- Hispaniola (Haïti/Dominicaanse Republiek)
- Jamaica
- Trinidad en Tobago
- Nederlandse Antillen: Curaçao, Bonaire, Saba, Sint Eustatius, Sint Maarten
- Aruba (status aparte Nederland)
- Guadeloupe (Frankrijk)
- Bermuda (Verenigd Koninkrijk)
- Puerto Rico (VS)
- Hawaï (VS)

Eilanden rond Azië

- Nieuw-Guinea - 789.900 km²
- Bohol - (Filipijnen)
- Borneo - (Indonesië) - 751.000 km²
- Sumatra (Indonesië) - 422.200 km²
- Honshu (Japan) - 230.092 km²
- Celebes (Indonesië) - 178.700 km²
- Java (Indonesië) - 126.400 km²
- Luzon (Fillipijnen) - 104.400 km²
- Mindoro (Filipijnen)
- Mindanao (Filipijnen)
- Cebu (Fillipijnen) - 5.088 km²
- Hokkaido (Japan)

Eilanden rond Europa

- Groenland (Denemarken) - 2.175.000 km²
- Groot-Brittannië - 229.849 km²
- Ierland
- IJsland - 103.000 km²
- Lampedusa (Italië)
- Sicilië (Italië)
- Sardinië (Italië)
- Torcello (Italië)
- Corsica (Frankrijk)
- Cyprus
- Malta
- Lampedusa (Italië)
- Elba (Italië)
- Majorca (Balearen, Spanje)
- Menorca (Balearen, Spanje)
- Ibiza (Balearen, Spanje)
- Rodos - (Griekenland)
- Kos - (Griekenland)
- Samos - (Griekenland)
- Lesbos (Griekenland)
- Gökçeada (Imros)) (Turkije)
- Kanaaleilanden (Verenigd Koninkrijk): Jersey, Guernsey, Sark
- Öland (Zweden) (Baltische Zee)
- Nova Zembla (Noordelijke IJszee)
- Waddeneilanden (Nederland): Texel, Vlieland, Terschelling, Ameland, Schiermonnikoog

Eilanden rond Australië en Nieuw-Zeeland en in Oceanië

- Zuidereiland (Nieuw-Zeeland) - 150.460 km²
- Noordereiland (Nieuw-Zeeland) - 114.687 km²
- Tasmanië (Australië)
- Fraser Island (Australië)
- Cone Island (Nieuw-Zeeland)
- Fiji Eilanden
- Cookeilanden
- Paaseiland ja:島 ko:섬 ms:Pulau simple:Island th:เกาะ zh-min-nan:Tó-sū

Tobago

Tobago is het kleinste van de twee eilanden die het land Trinidad en Tobago vormen. Het behoort tot de Kleine Antillen en ligt 30 km noordelijk van Trinidad. Het klimaat is tropisch. Er valt ongeveer 200 cm regen per jaar en er zijn twee seizoenen: het regenseizoen van juni tot januari en het droge seizoen van januari tot juni. Tobago heeft een oppervlakte van 300 km² en een bevolking van ongeveer 50.000. Het eiland is van vulkanische oorsprong. Het is 42 km lang en 10 km breed. Het hoogste punt is Pidgeon Peak (572m). De hoofdstad is Scarborough met 17.000 inwoners. Tobago heeft een eigen parlement met 15 leden waarvan er 12 gekozen worden. Evenals Trinidad werd Tobago in 1498 ontdekt door Christoffel Columbus. Hij noemde het eiland, dat werd bewoond door Cariben Indianen, Bella Forma. Later werd de naam gewijzigd in Tobago, waarschijnlijk naar tabak. De oorspronkelijke bewoners werden door de Spaanse kolonisten vrijwel uitgeroeid, de rest ging op in de nieuwe bevolking. Het eiland is in totaal 22 keer van bezitter veranderd. Frankrijk, Nederland, Groot-Brittannië en zelfs Koerland hebben het in handen gehad. In de periodes van de machtswisselingen was het een piratennest. In de tijd dat het eiland Nederlands bezit was, werd het Nieuw Walcheren genoemd. De Zeeuwen stichtten er een nederzetting die zij Nieuw Vlissingen noemden, later omgedoopt tot Lampsinsburg. In 1677 vielen de Fransen Lampsinsburg en de Nederlandse schepen aan. Met de Vrede van Nijmegen (1678) kwam een einde aan Nieuw Walcheren, en werd geheel Tobago Frans gebied. In 1814 kwam Tobago uiteindelijk in Britse handen en in 1888 werd het met Trinidad tot één kolonie samengevoegd. Als deel van de West-Indische Federatie werden de eilanden in 1958 onafhankelijk en in 1962 namen ze de naam Republic of Trinidad and Tobago aan. Categorie:Trinidadiaans eiland ja:トバゴ島

Kleine Antillen

De Kleine Antillen zijn een eilandengroep in de Caribische Zee. Ze maken onderdeel uit van de Antillen. Aangenomen wordt dat de eilanden vanuit Venezuela zijn bevolkt door Arowakken. De Kleine Antillen kunnen worden onderverdeeld in de Bovenwindse Eilanden (Eilanden boven de wind) en Benedenwindse Eilanden (Eilanden beneden de wind).

Bovenwindse Eilanden

Dit is de grootste groep eilanden van de Kleine Antillen, van de Puerto Rico tot de kust van Venezuela. Leeward Islands
De eilanden van Puerto Rico tot en met Dominica worden in het Engels Leeward Islands genoemd. Aangezien de heersende wind in die regio - de pasaat - uit het zuiden komt en dus eerst op de Bovenwindse Eilanden (Windward) botst, worden de Benedenwindse Eilanden in het Engels de Leeward Islands genoemd. "Leeward" = lijzijde: beschutte zijde, kant waarheen de wind waait).
- De Maagdeneilanden
- Anguilla
- SSS-eilanden
- Sint Maarten / Saint Martin
- Saba
- Sint Eustatius
- Saint Barthélemy
- Antigua
- Barbuda
- Saint Kitts
- Nevis
- Montserrat
- Guadeloupe
- Dominica Windward Islands
De eilanden onder Dominica, vanaf Martinique, worden de Windward Islands genoemd om dat ze meer windwaarts liggen dan de Benedenwindse (Leeward) eilanden, wetende dat de overheersende wind in de regio Noordwaarts blaast.
- Martinique
- Saint Lucia
- Barbados
- Saint Vincent
- Grenadinen
- Grenada
- Trinidad en Tobago
- Trinidad
- Tobago

Benedenwindse Eilanden

Dit is een kleinere groep eilanden voor de kust van Venezuela, die in het Engels ook nog onder de Windward Islands vallen.
- Venezolaanse Antillen
- Islas Los Testigos
- La Sola
- Islas Los Frailes
- Isla Margarita
- Coche
- Cubagua
- Islas Los Hermanos
- Blanquilla
- La Tortuga
- Orchila
- Islas Los Roques
- Islas de Aves
- ABC-eilanden
- Bonaire en Klein Bonaire
- Curaçao en Klein Curaçao
- Aruba
- Islas Los Monjes (Venezuela) ---- zie ook: Grote Antillen Categorie:Caraïben

Christoffel Columbus

Christoffel Columbus (Spaans Cristóbal Colón, Italiaans Cristoforo Colombo, Latijn Christophorus Columbus; 1451 - 20 mei 1506) was een Italiaans (Genuees) ontdekkingsreiziger.

Voor 1492

ontdekkingsreiziger Columbus werd geboren in (waarschijnlijk) 1451. Zijn precieze geboorteplaats is onzeker. Hij zei zelf dat hij uit Genua kwam, wat in zijn eigen tijd niet betwijfeld werd, en ook door veel historici aanvaard wordt. Sommigen menen echter dat hij uit Corsica of Chios komt, omdat beide gebieden in de vijftiende eeuw onder Genuees bestuur vielen. Anderen menen dat hij Baskisch, Galicisch, Frans, Joods of Catalaans was, maar dat hij zijn afkomst om een of andere reden liever verzweeg. Vaak worden dergelijke theorieën alleen aanvaard door historici die zelf de betreffende nationaliteit bezitten. Hij ging werken als koopman bij een Italiaanse handelsfirma waarvoor hij op diverse landen langs de Middellandse Zee voer. In 1476 leed Columbus schipbreuk voor de kust van Portugal. In die tijd voeren Portugese schepen langs de kust van Afrika, en ze hoopten ooit Indië te bereiken. Columbus ging in Portugal wonen, en in Portugese dienst voer hij onder meer naar IJsland en naar El Mina in West-Afrika. In tegenstelling tot wat vaak gedacht wordt is Columbus níet de eerste persoon die dacht dat de aarde rond was. In de Middeleeuwen was bij wetenschappers al lang bekend dat de aarde rond was. Columbus vatte het plan op de Atlantische Oceaan over te varen naar Azië, waarvan hij dacht dat het erachter lag. Hij stelde zijn plan voor aan het Portugese hof, maar de koninklijke raadsheren verwierpen zijn plan, omdat ze geloofden dat de reis een stuk langer zou zijn dan Columbus schatte (in werkelijkheid is de afstand westwaarts van Portugal naar Azië nog langer dan deze raadsheren dachten). Columbus ging daarna zoeken naar andere landen om hem te ondersteunen, in het bijzonder Spanje.

Reizen

Spanje In 1492 besloten de Spaanse koning en koningin, Ferdinand V van Aragon en Isabella van Kastilië Columbus de gewenste steun te geven. Hij kreeg drie schepen (de karvelen Pinta, Niña, en het vlaggenschip de kraak Santa Maria) en negentig man bemanning tot zijn beschikking. Op 17 augustus vertrok Columbus uit de haven van Palos, bij Cadiz. Het logboek van Columbus tijdens zijn eerste reis is bekend, echter alleen in een door Bartolomé de las Casas geredigeerde versie. Studies toonden aan dat Columbus de dateringen en afgelegde afstanden nauwgezet noteerde, doch de informatie hierover aan zijn bemanning vervalste. Op 12 oktober 1492 kwam er land in zicht. Columbus dacht dat hij in Indië was en noemde de inwoners Indianen. In werkelijkheid was hij geland op een van de Bahama's, hoewel er nog steeds discussie is over welk eiland dit precies geweest moet zijn. Op deze reis ontdekte Columbus ook het eiland Cuba en Hispaniola. Op dit laatste eiland liet hij enkele kolonisten achter. Daarna voer hij terug naar Spanje. Op 15 maart voer Columbus de haven Palos binnen. Hij bracht verslag uit over zijn reis bij de koning en koningin. 15 maart Op de tweede reis in september 1493 vertrokken 17 schepen uit de haven van Cadiz. Hij zag land bij het eiland Dominica, en ontdekte ook Guadeloupe en Puerto Rico. Columbus wilde zo snel mogelijk weer naar het fort waar hij een deel van zijn bemanning had achtergelaten. Toen hij daar aankwam, hoorde hij dat alle 39 Spanjaarden vermoord waren door de Indianen. Columbus stichtte een nieuwe kolonie op Hispaniola. Voor hij terugvoer naar Spanje voer hij nog naar het westen. Hij ontdekte Jamaica, en volgde een groot deel van de zuidkust van het eiland Cuba, waarvan hij dacht dat het een onderdeel van het vasteland was. Bij zijn terugkomst gaf Columbus veel geschenken aan koning Ferdinand en koningin Isabella. Tijdens zijn derde reis in 1498 ontdekte Columbus het vasteland van Zuid-Amerika, bij de rivier de Orinoco, en het eiland Trinidad. Op Hispaniola had Columbus af te rekenen met een muiterij. De Indianen werden mishandeld en vermoord. Columbus wilde orde op zaken stellen maar dat lukte hem niet. Na vele klachten over Columbus zond de Spaanse koning een 'scheidsrechter'. Deze nam Columbus gevangen wegens wanbestuur en stuurde hem terug naar Spanje. Na zes weken gevangenis in Spanje, werd hij ontvangen door het Hof. Hij vroeg eerherstel, maar het Hof ging niet in op zijn eisen. Columbus behield nog wel zijn titels, maar zij hadden geen betekenis meer. Hij verloor het gouverneurschap van Hispaniola. Wel werd Columbus vrijgelaten. In 1502 kreeg Columbus toestemming voor een vierde reis. Hij ging op zoek naar een doorgang in Midden-Amerika. Hijzelf geloofde nog steeds dat hij Oost-Azië had bereikt. De doorgang die hij zocht wordt beschreven door Marco Polo, en komt overeen met de straat van Malakka, tussen Maleisië en Sumatra. Later leed hij nog schipbreuk op Jamaica. Na een lange zware reis keerde hij op 7 november 1504 terug in Spanje. Zie ook: Santa Maria (schip)

Het einde

Kort na zijn terugkomst stierf koningin Isabella, die hem altijd goed gezind was. Op 20 mei 1506 stierf Columbus in de Spaanse stad Valladolid op vijfenvijftigjarige leeftijd. Hij ligt begraven in de kathedraal van Sevilla (Spanje). Zijn zoon Diego erfde na zijn dood de titels van onderkoning en admiraal. Zelf heeft hij nooit geweten dat hij een tot dan toe onbekend werelddeel, Amerika, had 'ontdekt'. Het werelddeel dat hij uiteindelijk bereikbaar maakte voor Europa, werd Amerika genoemd, naar de ontdekkingsreiziger Amerigo Vespucci.

Epiloog

Vaak wordt in vanuit bepaalde geschiedkundige perspectieven, zoals de Amerikaanse, Columbus als held aangeschreven. Andere, zoals men kan lezen in "A People's History" van Howard Zinn, zijn kritischer voor de persoon, en schilderen hem af als een roofzuchtige conquistador. In alle boeken die je leest over het leven van Columbus kom je de woorden 'waarschijnlijk' en 'misschien' tegen. Dat komt omdat er weinig materiaal van vroeger over is gebleven om alles wat men schrijft ook echt te kunnen bewijzen. Columbus leefde in een overgangstijd. De Middeleeuwen gingen over in de Nieuwe Tijd; de periode van verandering. Het is zelfs zo dat de dag dat Columbus in 1492 voet aan wal zette in Amerika, wel gebruikt werd als datum voor het begin van de Nieuwe Tijd. In Barcelona staat aan het eind van de beroemde straat de Rambla, een hoge zuil, met daarbovenop Columbus. Dramatisch gebaart hij met één hand over zee, richting het westen.

Het ei van Columbus

Tijdens een gastmaal bij kardinaal Mendoza (1503) werd tegen Columbus gezegd dat ook iemand anders Amerika had kunnen ontdekken als hij het niet had gedaan. Columbus vroeg daarop alle aanwezigen of ze hun ei rechtop konden laten staan. Niemand lukte het. De eieren vielen steeds om. Columbus pakte toen zijn ei en maakte één kant plat door het op tafel te tikken. Het ei bleef nu rechtop staan. Hij zei "dat iedereen wel iets kan ontdekken, maar dat het erom gaat wie dat het eerste doet." Maar omdat Columbus nooit geweten heeft dat hij Amerika had ontdekt, wordt dit verhaal ook wel toegeschreven aan andere personen, onder wie aan Filippo Brunelleschi, de bouwer van de koepel van de Dom van Florence. Columbus Columbus categorie:15e eeuw ja:コロンブス ko:크리스토퍼 콜럼버스 ms:Christopher Columbus simple:Christopher Columbus th:คริสตอเฟอร์ โคลัมบัส

1498

---- Gebeurtenissen:
- Koning Karel sterft kinderloos en Anna van Bretagne hertrouwt met Lodewijk XII die zij 2 dochters schenkt.
- De ontdekkingsreiziger Vasco da Gama uit Portugal vaart rond Afrika naar Indië.
- Derde reis van Columbus naar de Nieuwe Wereld (tot 1500) waarbij hij de kust van Venezuela bereikt.
- 18 september - Vasco da Gama keert van zijn reis naar Voor-Indië te Lissabon terug.
- Keizer Maximiliaan schenkt hertog Albrecht van Saksen het leenheerschap van het oorspronkelijke Friesland als onderpand voor een lening van 300.000 gulden. Hiermee gaat de Friese vrijheid definitief verloren en begint voor Friesland een periode van versnippering en politieke ondergeschiktheid. ---- Geboren: ---- Overleden:
- 23 mei - Savonarola op de brandstapel terechtgesteld.
- Isabella van Portugal Categorie:15e eeuw ko:1498년

Spaans

Spaans (of Castiliaans, van 'Kastilië') is een Romaanse taal en derde taal van de wereld. Spaans wordt door meer dan 350 miljoen mensen gesproken. De meesten daarvan leven in Latijns-Amerika.

Uitspraak van het Spaans

De uitspraak en spelling van het Spaans is, in vergelijking met die van veel andere talen, vrij eenvoudig. Grotendeels is de spelling fonetisch: er is voor het grootste deel een een-op-eenrelatie tussen de geschreven letters en de uitgesproken klanken. Regels en voorbeelden: De klemtoon ligt op de laatste lettergreep, maar op de voorlaatste als het woord op een klinker, -n of -s eindigt. Als hiervan wordt afgeweken staat er een accent op de beklemtoonde klinker (bijv. fármaco (geneesmiddel), Córdoba). Wie de basisregels van de Spaanse spelling en uitspraak leert, kan daarom na enige oefening iedere tekst probleemloos lezen. Wel zijn er echter verschillende Spaanse dialecten en streektalen. De uitspraak rond de hoofdstad Madrid klinkt anders dan die in Andalusië, en het Spaans dat in Spanje gesproken wordt klinkt ook anders dan hoe het in Zuid en midden-Amerika wordt gesproken. Ook binnen de Latijns-Amerikaanse landen zijn er verschillende regionale varianten. Het Catalaans, het Galicisch en het Baskisch zijn aparte talen die in bepaalde delen van Spanje "co-officieel" zijn.

Spaanstalige landen

Baskisch #Mexico: 103 miljoen (2003) #Colombia: 40 miljoen (2000) #Spanje: 40 miljoen (2000) #Argentinië: 37,8 miljoen (2000) #Peru: 27,95 miljoen (2000) #Venezuela: 24,29 miljoen (2000) #Chili: 15,32 miljoen (2000) #Ecuador: 13,18 miljoen (2000) #Guatemala: 12,97 miljoen (2000) #Cuba: 11,18 miljoen (2000) #Dominicaanse Republiek: 8,58 miljoen (2000) #Bolivia: 8,3 miljoen (2000) #Honduras: 6,4 miljoen (2000) #El Salvador: 6,23 miljoen (2000) #Paraguay: 5,73 miljoen (2000) #Nicaragua: 4,91 miljoen (2000) #Puerto Rico (afhankelijk gebied van de Verenigde Staten): 3,9 miljoen (2004) #Costa Rica: 3,77 miljoen (2000) #Uruguay: 3,36 miljoen (2000) #Panama: 2,84 miljoen (2000) #Equatoriaal-Guinea: 494.000 (2003)(enige Spaanstalige land in Afrika) Spaans wordt ook nog in andere landen gesproken: #Verenigde Staten: 26 miljoen #Brazilië: een groot deel van de bevolking in het zuiden spreekt naast Portugees ook Spaans #Filipijnen: tot 1898 Spaanse kolonie, Spaanse invloed in lokale talen #Guam: tot 1898 Spaanse kolonie, Spaanse invloed in lokale talen #Antillen #Marokko (het noorden van Marokko en het gebied rond Ifni hoorden vroeger bij Spanje) #Westelijke Sahara: tot 1975 Spaanse kolonie, nu door Marokko bezet #Andorra: Catalaans is officiële taal, maar 60% van de bevolking spreekt Spaans #Gibraltar: Engels is officiële taal, maar de meeste mensen spreken thuis Spaans

Zie ook

- Iberische en Ibero-Amerikaanse namen categorie:Romaanse taal categorie:Taal in Mexico ja:スペイン語 ko:에스파냐어 simple:Spanish language th:ภาษาสเปน

Spanjaarden

Spanjaarden zijn inwoners van Spanje of mensen van Spaanse origine. Categorie:Spanje Categorie:Persoon naar eigenschap

Zeerover

Zeerover, boekanier, piraat en piraterij zijn begrippen die sinds mensenheugenis hebben bestaan, zelfs voor de tijd van de oude Grieken en Romeinen, in alle streken van de wereld (Chinese piraten, Barbarijse piraten aan de Middellandse Zee, in de Nieuwe Wereld en zelfs aan het begin van de 21e eeuw nog in de Zuid-Chinese Zee en de Straat van Malakka...) en die slaan op illegale handelingen uitgevoerd door de bemanning van een schip of luchtvaartuig t.o.v. een ander tuig en zijn bemanning, zelfs op het vasteland. Het eeuwenoude verschijnsel van de piraterij hoort nog steeds bij de huidige internationale zeescheepvaart. Piraterij betekent het roven van goederen of het ontvoeren van mensen in verband met losgeldvordering of slavenhandel. De oorsprong van de piraterij valt samen met het begin van de scheepvaart. Met het opkomen van de overzeese handelsvaart en het bijhorende waardetransport breidde piraterij zich snel uit. Sommige piraten werkten in dienst van een overheid (zie lager: kapers). In 1856 werd deze door de staat geauthoriseerde piraterij in de Parijzer Zeerechtsdeklaration officieel afgeschaft, maar nog in de twee wereldoorlogen van de twintigste eeuw gebruikte men de kaapvaart als middel van zeeoorlog.

Soorten piraten

kaapvaart
- Kapers: deze piraten stonden onder een soort contract van een gevestigde overheid om bepaalde schepen, vaak van een mogendheid waarmee men in oorlog was, te enteren en te beroven, tot zinken te brengen en/of bepaalde personen op die schepen te kidnappen.
- Boekaniers: deze piraten waren vooral Nederlandse, Franse en Engelse avonturiers, ballingen en ontsnapte Afrikaanse slaven, die rondzwierven in de Caribische Zee, en die soms schepen enterden of kusten onveilig maakten om in hun onderhoud te voorzien. Jamaica was een van hun thuishavens. Boekaniers bouwden een eigen leefgemeenschap op, en noemden zichzelf een democratisch geïnspireerde gemeenschap, die leefde volgens haar eigen regels, en niet die van de buitenwereld. Soms werden deze boekaniers ingehuurd door overheden, en werden ze (tijdelijk) zeerovers, maar niet iedere boekanier was een zeerover, en niet iedere zeerover een boekanier.
- Vrijbuiters: deze piraten waren volledig onafhankelijk, en leefden niet volgens een bepaalde code zoals de boekaniers. Sommigen waren zachtaardig in hun doen, maar vaker waren ze ongemeen wreed. Boekaniers konden hen niet luchten, en vaak trokken konvooien boekaniers rond om deze onethische piraten uit te roeien.
- Vikingen: meer dan 1000 jaar geleden doken deze piraten voor de kusten van Europa op. Ze waren afkomstig uit het huidige Scandinavië. Zie ook: Lijst van bekende piraten Categorie:Maritieme geschiedenis Categorie:Persoon naar eigenschap ja:海賊 th:โจรสลัด

1652

---- Gebeurtenissen:
- De Eerste Engelse Oorlog breekt uit. Na de gedeeltelijke ontwapening na de vrede van Münster is de Nederlandse vloot ondanks kundige leiding van Tromp en de Ruyter niet tegen de Engelsen opgewassen.
- Februari. De Nederlandse vloot verliest de Slag bij Portland Bill
- Juni. De Nederlandse vloot verliest de Slag bij Harwich
- Augustus. De Nederlandse vloot verliest de Slag bij Scheveningen.
- De koopvaardijvloot van de Republiek verliest honderden schepen als gevolg van de oorlog.
- Filips IV herovert Barcelona. ---- Geboren: ---- Overleden:
- 21 juni - Inigo Jones, Engels architect
- Maarten Tromp, admiraal, sneuvelt in de Slag bij Scheveningen. Categorie:17e eeuw ko:1652년

Koerland

Koerland (Lets: Kurzeme) is een landstreek in het westen van Letland. Het gebied is vernoemd naar de Koeren, een Baltisch volk dat in de Letten is opgegaan. Het land is vruchtbaar, ligt laag en is moerassig met veel meren en beboste duinen waar naaldbomen, berken en eiken groeien. In 1870 woonden er 619.154 mensen, in 1897 674.437 (waarvan 345.756 vrouwen) en in 1906 naar schatting 714.200. 79% van de bevolking was Lets, 8,75% Duits, 1,7% Russisch, 1% Litouws, 8% joods en een heel klein deel Lijfs.

Geschiedenis

In de dertiende eeuw werden de Koeren overwonnen en bekeerd door de Duitse militaire orde der Christusridders. In 1237 kreeg de Duitse Orde het land in handen. Toen Moskovië een steeds groter gevaar begon te worden gaf de Orde in 1561 de soevereiniteit deels op en maakte Polen opperleenheer. De laatste meester van de Orde van Lijfland, Godhard Kettler, werd de eerste hertog van Koerland. Godhard stierf in 1587 en zijn zoons Frederik en Willem volgden hem op. In 1596 verdeelden ze het land. Frederik werd hertog van het oostelijke deel, Semgallen met als hoofdstad Mitau. Willem kreeg het westelijke deel, simpelweg Koerland genaamd, met als hoofdstad Goldingen. Willem had een zeer slechte relatie met de grootgrondbezitters in zijn gebied. De opperleenheer, koning Sigismund III van Polen, stond echter aan hun kant en in 1616 ontvluchtte Willem het land. Zijn broer Frederik werd hertog van beide delen. Onder de volgende hertog, Jacob (1642-1682), ging het Koerland zeer voorspoedig. De industrie bloeide en het land dreef handel met allerlei landen in West-Europa. In 1651 kreeg het hertogdom zelfs zijn eerste kolonie, het eiland St.-Andreas aan de monding van de Gambia-rivier. Vanuit dit Fort Jacob werden ivoor, goud, bont en specerijen verscheept. Het eiland Tobago werd in 1652 gekoloniseerd en van daaruit exporteerden de Koeren suiker, tabak, koffie en specerijen. In 1655 viel Zweden Koerland binnen en nam Jacob gevangen. Dit was het begin van de Zweeds-Poolse oorlog. In deze periode werden beide kolonies veroverd door de Nederlanders. Na het einde van de oorlog in 1660 kreeg Koerland Tobago weer in bezit. Jacob stierf in 1682 en werd opgevolgd door zijn zoon Frederik Casimir. Diens extravagante levensstijl kostte zoveel geld dat hij Tobago aan de Britten moest verkopen. Het hertogdom leed erg onder de Russisch-Zweedse aanvallen van 1700-1709 in de Grote Noordse Oorlog. Om hier een einde aan te maken beloofde de nieuwe hertog, Frederik Willem, aan tsaar Peter de Grote dat hij met een van diens nichten zou trouwen. In 1710 nam hij inderdaad een dochter van Peters broer Iwan V, Anna, tot vrouw. Na zijn dood in januari 1711 regeerde Anna over Koerland, tot zij in 1730 tsaar Peter opvolgde als Anna I van Rusland. Ze stond de troon van Koerland weer af aan een Kettler, Ferdinand. Ferdinand woonde echter in Danzig en volgens de wet moest de hertog in Koerland wonen. Ferdinand werd niet erkend en in feite was de periode 1730-1737 een hertogloos tijdperk. Met Ferdinands dood in 1737 waren de Kettlers in mannelijke lijn uitgestorven. Anna zette de Koerse adel onder druk om haar vriend Ernst Johan Biron als nieuwe hertog te kiezen, en zo geschiedde. Zij stierf in 1740 en Ernst Johan raakte uit de gratie. Hij werd verbannen maar bleef in feite via de Hertogelijke Raad de macht uitoefenen aangezien hij de steun van de koning van Polen had. De Koerse grootgrondbezitters weigerden echter zijn bevelen op te volgen en uiteindelijk gaf de koning, August III (tevens keurvorst Frederik August II van Saksen), het op en liet Ernst Johan vallen. Hij maakte zijn zoon, graaf Karel van Saksen, tot hertog van Koerland. De situatie werd nu nog meer gespannen, aangezien een deel van de Koeren Ernst Johan steunde en een deel Karel. Tsarina Catharina de Grote loste deze situatie in 1763 uiteindelijk op door Ernst Johans verbanning ongedaan te maken. Hij werd in 1769 opgevolgd door zijn zoon Peter. Rusland en zijn bondgenoten begonnen in 1795 met de derde Poolse deling en Peter gaf zijn recht op de troon op aan Rusland. Koerland zou tot de Eerste Wereldoorlog een deel van Rusland blijven. Daarna werd het deel van Letland. De familie Kettler is uitgestorven, maar de familie Biron bestaat nog onder de geslachtsnaam Biron von Curland. Het huidige hoofd van de familie is Ernst-Johann Karl Oskar Eitel Friedrich Peter Burchard, prins Biron von Curland, titulair hertog van Koerland (geboren 6 augustus 1940 te Berlijn).

Taal

De taal van Koerland was oorspronkelijk het Koers (een Baltische taal). Deze stierf echter in de zeventiende eeuw uit. In de tijd van de hertogen was de officiële taal Duits. Tegenwoordig spreken de inwoners van Koerland Lets.

Hertogen van Koerland

Kettler
- 1561-1587: Godhard
- 1587-1642: Frederik en Willem (tot 1616)
- 1642-1682: Jacob
- 1682-1698: Frederik Casimir
- 1698-1711: Frederik Willem Romanov
- 1711-1730: Anna Kettler
- 1730-1737: Ferdinand Biron
- 1737-1740: Ernst Johan Hertogelijke Raad
- 1740-1758: (geen) Saksen
- 1758-1763: Karel Biron
- 1763-1769: Ernst Johan (opnieuw)
- 1769-1795: Peter Categorie:Letland Categorie:Historisch land in Europa ja:クールラント ko:쿠를란트

1655

---- Gebeurtenissen:
- De Witt en Willem Frederik komen tot een vergelijk. Willem Frederik mag opperbevelhebber van het leger worden, maar hij moet ophouden zich luitenant-stadhouder van Overijssel te noemen. Daarmee erkent hij in feite de Akte van Uitsluiting van Willem III.
- 25 maart - Christiaan Huygens ontdekt Titan, de grootste maan van Saturnus.
- 29 juli - In Amsterdam wordt het Koninklijk Paleis op de Dam in gebruik genomen. Er is 7 jaar aan gebouwd. ---- Geboren:
- 4 mei - Bartolomeo Cristofori, Italiaans muziekinstrumentenbouwer. ---- Overleden: Categorie:17e eeuw ko:1655년

Verenigd Koninkrijk

| |{{{{

1889

----

Gebeurtenissen

Internationaal

- 1 februari - Thanh Thai volgt Dong Khanh op als keizer van Vietnam.
- 11 februari - In Japan wordt de Meiji-grondwet afgekondigd; ze was van 29 november 1890 (tevens eerste zitting van het Japanse parlement (Kokkai)) tot 2 mei 1947 van kracht.
- juli - Oprichting van de Tweede Internationale.
- Eritrea en Italiaans Somaliland worden Italiaanse kolonies.
- Het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk bereiken overeenstemming over de grenzen tussen hun kolonies Gambia en Senegal.
- Tokelau wordt een Brits protectoraat.
- Trinidad en Tobago worden samengevoegd tot de kolonie Trinidad en Tobago.
- De Servische koning treedt af ten voordele van zijn zoon Alexander Obrenovic.

Verenigde Staten

- 4 maart - Benjamin Harrison wordt de 23e president van de Verenigde Staten. Hij volgt Grover Cleveland op.
- 22 april - Benjamin Harrison stelt Oklahoma open voor vestiging door kolonisten.
- 2 november - North Dakota en South Dakota worden staten van de Verenigde Staten.
- 8 november - Montana wordt een staat van de Verenigde Staten.
- 11 november - Washington wordt een staat van de Verenigde Staten.
- In Brazilië wordt het keizerrijk ten val gebracht door een militaire staatsgreep. De staat wordt een republiek.

Nederland en België

- De veenarbeiders in Appelscha richten arbeidersvereniging De Eendracht op.

Wetenschap en techniek

- 8 januari - Herman Hollerith verkrijgt patent voor zijn elektrische tabuleermachine.
- 6 mei - De Eiffeltoren wordt officieel geopend (het was ingehuldigd op 31 maart van dat jaar). Eiffeltoren
- Richard von Krafft-Ebing schrijft Psychopathica sexualis.
- Mizar A is de eerst ontdekte spectroscopische dubbelster.
- Wereldtentoonstelling in Parijs.
- John Venn schrijft The Principles of Empirical Logic.
- Het internationale prototype van de kilogram wordt gemaakt.
- De meter wordt gedefinieerd als de afstand tussen twee krassen op een standaardmeter.
- Hans Meyer beklimt als eerste de Kilimanjaro.

Kunst en cultuur

- Auguste Rodin maakt zijn monument voor Victor Hugo.
- In Parijs houdt de School van Pont-Aven zijn eerste expositie (zie Neo-Impressionisme).
- De bouw van station Amsterdam Centraal komt gereed.
- Georges Seurat schildert Chahut.
- Herman Gorter publiceert zijn gedicht Mei.
- De Franse nachtclub Moulin Rouge wordt geopend.

Economie

- Het bedrijf Nintendo wordt opgericht.

Sport

- 8 december - Op initiatief van Pim Mulier wordt de Nederlandse Atletiek en Voetbalbond, de voorloper van de KNVB, opgericht.
- 23 december - De voetbalclub Recreativo Huelva wordt opgericht. Het is de eerste voetbalclub in Spanje.
- Preston North End wordt de eerste voetbalkampioen van Engeland.
- Wilhelm Steinitz behoudt zijn wereldkampioenschap schaken in een match tegen Michail Tsjigorin.

Geboren

Michail Tsjigorin] ;januari
- 25 - Frederik Ernst Müller, Nederlands NSB-burgemeester van Rotterdam († 1960) ;februari
- 7 - Harry Nyquist, Zweeds natuurkundige
- 11 - John Mills, Amerikaans musicus
- 11 - Vladimir Mikhaylovich Deshevov, componist ;maart
- 23 - David Bueno de Mesquita, Nederlands kunstenaar († 1962) ;april
- 14 - Efim Bogoljubov, Russisch/Duits schaker
- 16 - Charlie Chaplin, Brits acteur and filmregisseur
- 20 - Adolf Hitler, nazi-dictator van Duitsland
- 23 - Karel Doorman, Nederlands marineofficier
- 26 - Ludwig Wittgenstein, Oostenrijks/Brits filosoof
- 28 - António de Oliveira Salazar, dictator van Portugal (1932-1968) ;mei
- 12 - Otto Frank, vader van Anne Frank
- 12 - Abelardo Luján Rodríguez, president van Mexico (1932-1934)
- 15 - Miyoto Kawate, Japans langlevend persoon
- 18 - Thomas Midgley, chemicus en uitvinder
- 28 - Richard Réti, Hongaars schaker ;juli
- 5 - Jean Cocteau, schrijver
- 14 - Ante Pavelić, Kroatisch fascistenleider († 1959)
- 17 - Erle Stanley Gardner, schrijver
- 31 - Frans Masereel, Belgisch houtsnijder ;augustus
- 31 - Ramona Trinidad Iglesias-Jordan, Puerto-Ricaans langlevend persoon ;september
- 7 - Albert Plesman, Nederlands luchtvaartpionier, oprichter van KLM
- 26 - Martin Heidegger, Duits filosoof ;oktober
- 3 - Carl von Ossietzky, Duits politicus
- 10 - Han van Meegeren, Nederlands kunstschilder en meestervervalser ;november
- 3 - Heinrich Campendonk, Duits schilder
- 16 - Charlotte Benkner, Amerikaans langstlevend persoon
- 16 - Jan Herder, Nederlands communist († 1978)
- 18 - Zoltan Tildy, Hongaars politicus
- 20 - Edwin Hubble, Amerikaans astronoom
- 24 - Setske de Haan, Nederlands schrijfster (Cissy van Marxveldt) ;december
- 9 - Hannes Kolehmainen, Fins atleet en olympisch kampioen
- 15 - Joan Riudavets, Spaans langlevend persoon ;Onbekend
- Paul Nash, kunstenaar
- Edward Wadsworth, kunstenaar
- Anders G. Aldrin, kunstenaar
- Thomas Hart Benton, kunstenaar
- Grigory Levenfish, Russisch schaker
- Enno van Gelder, Nederlands historicus Enno van Gelder]

Overleden

Enno van Gelder]
- 26 januari - Lodewijk Willem Ernst Rauwenhoff, theoloog, predikant, hoogleraar
- 3 februari - Belle Starr, Amerikaanse outlaw (doodgeschoten)
- 15 april - Pater Damiaan, Belgisch missionaris
- 23 september - Wilkie Collins, schrijver
- 11 oktober - James Prescott Joule, Brits natuurkundige
- 6 december - Jefferson Davis, president van de Confederate States of America
- 24 december - Jan Jakob Lodewijk ten Kate, Nederlands dichter
- John Ericsson, Zweeds uitvinder en ingenieur
- Dong Khanh, keizer van Vietnam Categorie:1880-1889 ko:1889년 ms:1889 simple:1889 th:พ.ศ. 2432

Kolonie (staatkundig)

Een kolonie is een stuk grondgebied buiten het oorspronkelijke grondgebied, meestal overzees. De meeste West-Europese landen en Japan bezaten één of meerdere kolonies. Deze zijn vooral gesticht in de 16e tot 19e eeuw. De meeste van de toen gestichte kolonies zijn inmiddels onafhankelijke staten, vooral in de eerste decennia na de Tweede Wereldoorlog werden veel kolonies onafhankelijk (zie dekolonisatie). Wel wordt er tegenwoordig gesproken van neokolonialisme om de economische afhankelijkheid van de Derde Wereld (meest voormalige kolonieën) van het westen aan te duiden. Twee fasen van kolonialisme zijn in de geschiedenis te onderscheiden. In de eerste fase bezetten Europese mogendheden slechts de kuststroken en kuststeden van landen. Zelfs de Spanjaarden en Portugezen drongen maar langzaam in de Zuid-Amerikaanse binnenlanden door. Slechts in de gebieden waar het klimaat gunstig voor Europeanen was (Noord-Amerika), vestigden Europeanen zich blijvend, de drongen ze dieper door. In de tweede fase, die ruwweg halverwege de 19e eeuw begon, eisten Europese mogendheden enorme gebieden op. Japan bouwde een koloniaal rijk op in Azië, en de Europese mogendheden verdeelden Afrika onder elkaar. Rond 1900 was een kwart van de totale bevolking Brits onderdaan! Koloniale mogendheden waren Nederland, Verenigd Koninkrijk, Portugal, Frankrijk, Spanje, Duitsland, Rusland (in Siberië, Centraal-Azië en Alaska), België, Italië, Japan, de Verenigde Staten en - minder bekend - zelfs de Scandinavische landen Denemarken (Groenland, de Faeröer, de huidige Amerikaanse Maagdeneilanden en Tranquebar in India), Zweden (het latere Delaware en Saint Barthélemy) en Noorwegen (Spitsbergen, Jan Mayen en Bouvet). Zelfs het kleine hertogdom Koerland verwierf twee koloniën (Tobago en het eiland St. Andreas).

Nederlandse koloniën

Tobago Koloniën van Nederland waren Nederlands-Indië, Suriname, Nederlandse Antillen, Nederlands Nieuw-Guinea. In eerdere tijden had Nederland ook koloniale bezittingen in New York, Brazilië, langs de kust van Guinea, de Kaapkolonie (Zuid-Afrika), een aantal Nederlandse factorijen aan de Goudkust, Sri Lanka en Formosa, Bovendien was de kolonie in de Guyana's tot 1815 groter (zie Nederlands Guyana). Voor een compleet overzicht en geschiedenis zie: Nederlandse koloniën

Belgische koloniën

Koloniën van België waren Belgisch Congo en het mandaatgebied Ruanda-Urundi (het huidige Rwanda en Burundi). Dit was hoofdzakelijk te wijten aan koning Leopold II, die graag een kolonie voor zijn land wilde vestigen. Op de Conferentie van Berlijn werd de Congo aan hem toegewezen. De aldus ontstane Vrijstaat Congo werd door de koning als privé-bezit persoonlijk geëxploiteerd, met een humanitaire ramp tot gevolg. Na de dood van de koning verviel de Congo aan de Belgische Staat, die het gebied in 1960 opgaf. In de jaren veertig van de achttiende eeuw kende de Compagnie belge de colonisation een kort koloniaal avontuur in Santo Tomas aan de kust van Guatemala. Van 1902 tot 1931 had België ook een terrein in Tien-Tsin (China) in eeuwigdurende concessie.

Franse koloniën

De Franse koningen organiseerden ontdekkingsreizen naar Amerika en richtten naar Brits-Nederlands voorbeeld compagnieën op. De Fransen manifesteerden zich in Noord-Amerika, West-Indië en India, maar verloren hun rijk na de val van Napoleon. Het tweede Franse koloniale rijk was enorm, maar omvatte vooral oerwoud en woestijn in Afrika. Dit was begonnen met de bezetting van piratennest Algiers, maar onder Duitse goedkeuring volgde Tunis. De Fransen verbonden hun gebieden in Afrika tot een groot rijk, en voegden hier Frans Indo-China aan toe. Na de bloederinge bevrijdingsoorlogen in Algerije en Vietnam lieten de Fransen hun overige koloniën makkelijk onafhankelijk worden.

Duitse koloniën

Duitsland was een relatieve laatkomer. Voor de Duitse eenwording had Brandenburg-Pruisen een kleine kolonie gehad, maar deze al vrij snel verkocht aan Nederland. Bismarck was ook helemaal geen voorstander van kolonialisme: het zou Engeland in de wielen rijden. Bovendien wilde hij nu juist Frankrijk aanmoedigen tot kolonialisme, om dit land het verlies van Elzas-Lotharingen te doen vergeten. De bevolking, legerstaf en keizer dachten hier echter anders over. Een actieve kolonisatiepolitiek was het gevolg, waarbij Duitsland echter genoegen moest nemen met de overgebleven resten: Namibië, Togo, Tanganyika, Kameroen, en een aantal Pacifische eilanden. Dit voedde weer de gedachte dat andere landen Duitsland zijn "plek onder de zon" misgunde. Na de Eerste Wereldoorlog verloor Duitsland zijn koloniale rijk, en werden zijn koloniën tot geallieerde mandaatgebieden verklaard.

Italiaanse koloniën

Ook Italië was een laatkomer. Het veroverde Italiaans Somaliland, maar werd in 1896 bij Adowa door de Ethiopische keizer Menelik verslagen. Dit was de eerste overwinning van een "gekleurd" land op een "blank" land, nog voor de Russisch-Japanse Oorlog. In een korte oorlog werd vervolgens in 1912 het Osmaanse Rijk verslagen, dat Libië en een aantal eilanden moest afstaan. Na de Eerste Wereldoorlog trachtte Italië een koloniaal rijk in Turkije op te bouwen, maar liet dit land al vrij snel aan Mustafa Kemal. In 1936 besloot Mussolini Adowa te wreken en heel Ethiopië te bezetten. Dit ging gepaard met een zeer smerige oorlog, waarin Ethiopiërs Rode Kruis-gebouwen bombardeerden en Italianen mosterdgas gebruikten. In de Tweede Wereldoorlog bereikte het Italiaanse koloniale rijk met de bezetting van Brits Somaliland zijn grootste omvang, maar ging vervolgens verloren.

Britse koloniën

Groot-Brittannië speelde allereerst een marginale rol naast Spanje, Portugal en Nederland. De Britse activiteiten beperkten zich hoofdzakelijk tot piraterij. In de 17e en 18e eeuw manifesteerden de Britten zich echter in Amerika, India en West-Indië. Canada werd op de Fransen veroverd. De Kaap en de Franse gebieden in India kwamen aan Engeland na 1815. In het Victoriaanse Tijdperk bereikte het Britse Rijk (British Empire) zijn hoogtepunt met de consolidatie van macht in India. In Afrika trachtte Cecil Rhodes zijn droom te verwezenlijken om van Cairo tot Kaapstad Britse koloniën te vestigen. Australië werd gekoloniseerd, hoewel het oorspronkelijk een strafkolonie was (waar de meeste Australiërs zich nog voor schamen). Na de Tweede Wereldoorlog ging het Empire echter verloren, en werd het Commonwealth ervoor in de plaats gesteld.
De Britten zijn wel de laatste kolonisatoren op het Europese vasteland te Gibraltar.

Russische koloniën

In 1581 veroverde de kozakkenhoofdman Yermak het khanaat Sibir, en bood de tsaar deze verovering aan. Dit maakte de weg vrij voor een Russische penetratie tot aan de Stille Oceaan. In de 18e eeuw werd zelfs Alaska gekoloniseerd, en zakten de Russen af