:: wikimiki.org ::
| Federale Republiek |
Federale republiekEen federale republiek is de staatsvorm van een land dat zowel een republiek als een federatie is. Hoewel de twee soms samen gaan, is niet iedere republiek een federatie en niet iedere federatie een republiek. Voorbeelden van republieken en eenheidsstaten zijn: China, Frankrijk, Israël en Italië. Voorbeelden van federale monarchiën zijn: Australië, België, Canada, Maleisië, Koninkrijk der Nederlanden en de Verenigde Arabische Emiraten.
Lijst van federale republieken
- Argentinië
- Bosnië-Herzegovina
- Brazilië
- Comoren
- Duitsland
- Ethiopië
- Mexico
- Micronesië
- Nigeria
- India
- Oostenrijk
- Pakistan
- Rusland
- Venezuela
- Verenigde Staten van Amerika
- Zuid-Afrika
- Zwitserland
Categorie:Staatsvorm
StaatsvormLanden kun je onderscheiden naar staatsvorm. Hoewel het woord 'staatsvorm' ook wel wordt gebruikt voor regeringsvorm, wordt de staatsvorm meestal in twee dimensies gedefinieerd op het aantal soevereine bestuurslagen en de mate waarin het bestuur is ge(de)centraliseerd. De volgende staatsvormen combineren die twee dimensies:
- gecentraliseerde eenheidsstaat
- gedecentraliseerde eenheidsstaat
- gecentraliseerde federatie
- gedecentraliseerde federatie
- gecentraliseerde confederatie
- gedecentraliseerde confederatie
Echter of de confederatie hier wel toe behoort is onduidelijk. Men kan stellen dat een confederatie geen land maar een verbond tussen landen is.
Bovendien wordt vaak het staatshoofd van het land opgenomen in de definitie van de staatsvorm, opdat men vormen krijgt zoals:
- federale republiek, zoals de Verenigde Staten
- federale monarchie, zoals België
Maar het staatshoofd wordt ook vaak opgenomen in de regeringsvorm. Zo omschrijft men Nederland dikwijls als een 'constitutionele monarchie met een parlementair stelsel'
Categorie:Politiek
RepubliekEen republiek is een staat waar de macht bij meerdere personen ligt. Een andere omschrijving is de staatsvorm waarbij het staatshoofd gekozen wordt, en niet door erfopvolging bepaald wordt (zoals in een monarchie). Een republiek kan volgens Montesquieu zowel een democratie als een aristocratie zijn (zie: 'De L'Esprit de Lois').
Het woord komt van het Latijnse res publica, publieke zaak.
Soorten republieken
In een republiek is het staatshoofd doorgaans de president.
Amerikaans model
In sommige landen is de president de machtigste persoon, zoals bijvoorbeeld in de Verenigde Staten van Amerika, waar hij staatshoofd én regeringsleider is. Dit model leidt tot een zeer grote concentratie van macht bij één persoon, en wordt vaak niet op prijs gesteld. Het Amerikaans model vindt dus niet veel navolging in de democratische westerse wereld.
Een van de weinige voorbeelden van de navolging van het Amerikaanse model in het westen was tijdens de nazi-dictatuur in Duitsland, toen Hitler de functies van staatshoofd en regeringsleider combineerde tot de functie van Führer in 1934 na de dood van de president, Paul von Hindenburg.
Het Amerikaanse model vindt zijn oorsprong in het feit dat het land ontstaan is door separatisme. Voorheen was er geen koning of vorst die men in de toenmalige constellatie wilde vervangen, en zag men niet in waarom de functies van regeringsleider en staatshoofd gescheiden moesten zijn.
Frans model
Een ander model met een sterke president is het model dat men in Frankrijk heeft. De president is hier niet tegelijk staatshoofd en regeringsleider. De president heeft zeer veel macht en overklast de premier. Zo kan hij de premier benoemen en ontslaan, referenda uitschrijven, is hij opperbevelhebber van het leger, kan hij verdragen afsluiten,...
Het Franse model heeft zijn oorsprong in het koningschap van vroeger. De machtige rol van de koning is hier vervangen door een president, maar nog steeds heeft de figuur van het staatshoofd zeer veel macht. Men heeft de toestand van na de revolutie van 1830 min of meer hersteld na een woelige 19e eeuw, maar het erfelijke staatshoofd vervangen door een verkozene. Het Franse model is in feite een constitutionele monarchie, waarbij de koning vervangen is door een president.
Bovenstaande bewering is inderdaad juist indien men dit beziet vanuit een lange-termijn historisch oogpunt. De meer directe aanleiding voor het ontstaan van het Franse systeem, dat ook wel een semi-presidentieel stelsel wordt genoemd, was de, tijdens de eerste helft van de vorige eeuw, immer voortdurende cyclus van regeringen die vielen, verkiezingen die werden uitgeschreven, regeringen die werden gevormd, en vervolgens binnen een maand weer vielen... Dit had te maken met het uiterst gefragmenteerde Franse
partijsysteem, gecombineerd met een verregaande antipathie van de politieke partijen voor het maken van compromissen. Dit laatste was natuurlijk een gevolg van de ideologieenstrijd die toentertijd in heel Europa heerste.
Aan de Gaulle is toen gevraagd om Frankrijk weer bestuurbaar te maken, en deze heeft de zwaarte van de macht toen verplaatst van de politieke partijen naar een gekozen president.
In het Franse semi-presidentiele stelsel, dat twee grote blokken van met elkaar sympatiserende politieke partijen kent, ontstaan derhalve periodes van veel daadkracht van de regering (als de premier en de president van dezelfde politieke kleur zijn), maar ook periodes van wederom moeizame samenwerking tussen de veschillende politieke groeperingen in Frankrijk (als de premier en de president niet van dezelfde politieke kleur zijn).
Duits model
In andere landen, zoals Duitsland, Ierland, India en Israël, speelt de president nauwelijks een rol in de politiek. De president heeft eerder een ceremoniële functie, en vaak is die ceremoniële rol zo vaag en de president zijn macht zo zwak, dat er vaak stemmen opgaan om hem af te schaffen.
Ook hier is er een monarchie aan dit model voorafgegaan. Toen de Duitse keizer Wilhelm II werd afgezet in 1918, heeft men hem vervangen door een president. In tegenstelling tot Frankrijk kende men hem - als een soort compensatie voor de al te grote macht die de keizer wel had en de Franse koning niet - een meer protocollaire rol toe.
Zwitsers model
In Zwitserland heeft men een soort beurtrol, waarbij telkens een regeringslid voor een periode tot president gekozen wordt. Deze wordt niet zozeer beschouwd als staatshoofd, maar als regeringsleider. Dit systeem is het eenvoudigste republikeinse systeem.
Niet alleen wat betreft het staatshoofd kan een republiek verschillen van een andere. Ook de interne structuren kunnen heel anders zijn. Zo zal de Romeinse republiek er heel anders uitzien dan bv. de USA.
Republiek in Nederland
Een van de eerste moderne republieken (al werd ze voorafgegaan door o.a. Venetië) was de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, die in 1588 werd uitgeroepen, nadat al in 1581 de Spaanse koning Filips II was afgezworen door de Staten-Generaal. De Republiek was in feite geen echte republiek omdat vrijwel alle macht in handen van de stadhouders (de Oranje-Nassau's) lag die ook erfelijk bepaald was sinds Willem van Oranje. Nederland erfde de titel 'republiek' omdat haar politieke stelsel veel democrtischer was dan in omliggende landen. Ook werd in de praktijk macht geconcentreerd bij de raadpensionaris, die als een soort 2e regeringsleider optrad.
Tijdens de Franse overheersing werd Nederland de Bataafse Republiek genoemd.
Sinds 1815 is Nederland een monarchie. De steun voor de monarchie is traditioneel hoog: het grootste deel van de bevolking en de grote politieke partijen staan achter de monarchie. In Nederland zijn drie republikeinse bewegingen actief, het Republikeins Genootschap, het Nieuw Republikeins Genootschap en het Republikeins Platform. Ook zijn GroenLinks en de SP voorstander van een republiek.
Volksrepubliek en Socialistische Republiek
Deze twee republikeinse stelsels zijn praktisch hetzelfde en komen vooral voor in communistische (socialistische) landen en volksdemocratieën. Het ambt van staatshoofd wordt veelal vervuld door een voorzitter van een Nationale Assemblée of door een voorzitter van een Staatsraad (zie: Staatsraadvoorzitter). In de alledaagse praktijk ligt de macht veelal in handen van een partijleider.
Categorie:Staatsvorm
ja:共和制
ko:공화제
simple:Republic
th:สาธารณรัฐ
EenheidsstaatEen eenheidsstaat of een unitaire staat is een staat waarvan de macht uitsluitend bij een centrale overheid ligt.
Een eenheidsstaat kan wel decentralistisch zijn, en zijn bevoegdheden delegeren aan regionale organen, maar is altijd bevoegd om deze organen op te heffen of te beperken. Voorbeelden van zeer decentralistische unitaire staten zijn België in de periode van 1970 tot 1993 en het Verenigd Koninkrijk.
Eenheidsstaten kunnen ook zeer centralistisch zijn, en alle macht bij zich houden. De Franse republiek ten tijde van de Franse Revolutie wordt gezien als de ultieme eenheidsstaat. Ook nu nog is Frankrijk een van de meest unitaristische landen ter wereld.
Andere vormen van staatkundige indeling zijn de federatie en de confederatie.
Categorie:Staatsvorm
Categorie:Staat
Frankrijk
|
|-
|
|-
|
|-
|
|-
|
|{|
|-
|
- Frankrijk van A tot Z
- Geschiedenis van Frankrijk
- Franse koloniën
- Franse literatuur
- Lijst van Franse plaatsen
- Franse wijnstreken
- Monumenten op de Werelderfgoedlijst
- Regio's in Frankrijk
- Wegen in Frankrijk
- Franse kaas
Externe links
- [http://www.landenweb.com Landenweb]
- [http://statbel.fgov.be/port/cou_eu_nl.asp#FR Statistische links (NIS)]
Franse kaas]
Categorie:NAVO
Categorie:Europese Unie
Categorie:Frankrijk
Categorie:Land
als:Frankreich
fiu-vro:Prantsusmaa
ja:フランス
ko:프랑스
ms:Perancis
simple:France
th:ประเทศฝรั่งเศส
zh-min-nan:Hoat-kok
Israël:Voor het joodse volk in de oudheid, zie Israëlieten en het Koninkrijk Israël.
|
|-
|Koninkrijk Israël
|{{
Australië (land)
|
|-
|
|-
|
|{{{{
Canada
Canada is een land in het noordelijke deel van Amerika, ten noorden van de 48 Verenigde Staten van Amerika. Aan de oostkant wordt het begrensd door de Atlantische Oceaan, aan de westkant door het eveneens Amerikaanse Alaska en de Stille Oceaan. Het zuidelijkste deel van Canada ligt op de breedte van Italië en in het noorden door de poolzee tot aan de Noordpool. De naam Canada is afgeleid van het Indiaanse Kanata (= nederzetting). De grootste steden zijn Toronto en Montreal. Het staatshoofd van Canada is koningin Elizabeth II, vertegenwoordigd in Canada door de Gouverneur-Generaal Michaëlle Jean per 27 september 2005.
Provincies
Het land is onderverdeeld in 10 provincies en drie territoria, die rechtstreeks door de regering van het land bestuurd worden. Deze territoria zijn in de regel schaars bevolkt.
De tien provincies zijn: Alberta - Brits-Columbia - Manitoba - New Brunswick - Newfoundland en Labrador - Nova Scotia - Ontario - Prince Edward Island - Québec - Saskatchewan
En de territoria: Northwest Territories (Inclusief deel der Canadese Arctische Eilanden) - Nunavut - Yukon.
Voor het territorium Nunavut gelden echter dezelfde regels als voor een provincie. Het gebied wordt voornamelijk bewoond door Inuit (de eigen naam van het volk dat door anderen vaak eskimo's wordt genoemd), een van de oorspronkelijke bevolkingsgroepen van Canada.
Bevolking
De inwoners noemt men Canadezen. De oorspronkelijke bevolking bestaat uit de Inuit en Indianen. Vanuit Europa arriveerden zowel Engelstaligen als Franstaligen. De laatsten vormen in de provincie Québec de meerderheid en daar is Frans de (enige) officiële taal. Canada als geheel is officieel tweetalig, hoewel daar in het westen vaak niet zo veel van te merken is. De Québécois spreken een voortzetting van het Frans van de 17e en 18e eeuw, maar in tegenstelling tot wat met het Afrikaans gebeurd is, hebben zij vastgehouden aan dezelfde standaardtaal als andere Franstalige gebieden zoals Frankrijk, westelijk Zwitserland of Wallonië. Het land heeft een taalprobleem en er zijn in Québec referenda geweest waar de onafhankelijkheid van Québec maar nipt werd afgewezen. In het verleden hebben de Franstaligen aan discriminatie blootgestaan, hoewel vele Canadezen (ook gematigde Franstaligen) dat inmiddels een verouderde overweging vinden. Ook in een aantal andere provincies zoals New Brunswick, Ontario en Manitoba wordt enig Frans gesproken.
Canada is al lange tijd een immigratieland en er zijn dan ook mensen vanuit de hele wereld te vinden. In het westen zijn veel Oekraïners neergestreken. Op vele plaatsen zijn ook Nederlandstalige immigranten te vinden, die er vooral in de jaren van na de Tweede Wereldoorlog naar toe zijn gegaan. Ook uit Azië zijn velen naar Canada getrokken, vooral naar de westkust waar veel Canadezen van Chinese origine wonen. In Québec zijn gemeenschappen uit Haïti en Franstalig Afrika.
Nationale feestdag
De nationale feestdag van Canada is 1 juli: Canada Day, de dag waarop in 1867 de Confederatie van Canada (Dominion of Canada) tot stand kwam.
Economie
De munteenheid is de Canadese dollar (C$ of CAD), verdeeld in 100 cents. De waarde van de dollar is ongeveer 63 eurocent (februari 2005).
Geografie
Canada is het op één na grootste land ter wereld in oppervlakte, na de Russische Federatie. Het is ongeveer 5500 km breed en 4000 km lang van het zuiden tot ver boven de poolcirkel. Het grootste deel van het land wordt geologisch gerekend tot het Canadese Schild. In het midden van Canada vind men uitgestrekte prairies, met name in de Provincie Manitoba, Saskatchewan en een deel van Alberta. Ten westen hiervan liggen de Rocky Mountains. In het noorden vind men immense, bijna geheel onbewoonde, arctische landschappen en de Canadese Arctische Eilanden. In het oosten van het land tenslotte vind men onder andere het eiland Newfoundland.
580 px
Zie ook
- Canada 1930-1940
- Monumenten op de Werelderfgoedlijst
- Lijst van gouverneurs-generaal van Canada
- Lijst van minister-presidenten van Canada
- Lijst van televisiekanalen in Canada
Externe links
- [http://canada.startkabel.nl/ Startkabel Canada]
- [http://www.gc.ca Canadese overheid]
- [http://www.vvv-groesbeek.info/jonhhopmans.htm The Story of John Hopmans], een ex-Groesbeker in Canada.
Categorie:Land
Categorie:Canada
Categorie:Brits Gemenebest
als:Kanada
ja:カナダ
ko:캐나다
ms:Kanada
simple:Canada
th:ประเทศแคนาดา
zh-min-nan:Canada
Maleisië
De Federatie Maleisië is een land in het zuidoosten van Azië. Het bestaat uit twee afzonderlijke delen die gescheiden worden door de Zuid-Chinese Zee: West-Maleisië of Malakka, dat in het noorden aan Thailand grenst, en dat Singapore in het zuiden insluit; en Oost-Maleisië, het noordelijkste gedeelte van het eiland Borneo, dat in het zuiden grenst aan Indonesië en dat Brunei in het noorden insluit. Het westelijke deel beslaat ongeveer 40 % van de oppervlakte van het land, maar niet minder dan 85 % van de bevolking is hier woonachtig.
Geschiedenis
Het Maleisisch schiereiland ontwikkelde zich als een voornaam Zuidoost-Aziatisch handelscentrum, toen de handel tussen China en India door de drukke Straat van Malakka toenam. De islam arriveerde in de 14e eeuw, gevolgd door Europese handelslieden in de 16e eeuw, waarna de Portugezen, Nederlanders en Britten achtereenvolgend de straat van Malakka domineerden.
De Britse kroonkolonie van de Straits Settlements werd in 1826 opgericht en in de jaren tot 1867 vergrootten de Britten hun controle over de rest van het schiereiland. Na de Japanse bezetting tijdens Wereldoorlog II groeide het streven naar onafhankelijkheid onder het volk, tezamen met een communistische opstand. Het schiereiland werd in 1957 onafhankelijk onder de naam 'Federatie van Maleisië', waar de haven van Singapore geen deel van uitmaakte.
Een nieuwe federatie met de naam Maleisië werd op 16 september 1963 opgericht door het samengaan van Maleisië, Singapore, en de Oost-Maleise staten Sabah en Sarawak aan de noordkust van Borneo. De vroegere jaren werden gedwarsboomd door pogingen door Indonesië om Maleisië te overheersen, Filipijnse aanspraken op Sabah, en de uiteindelijke afscheiding van Singapore in 1965.
Politiek
De federatie van Maleisië is een constitutionele monarchie. Officieel staat de Hoogste regeerder of Yang di-Pertuan Agong, die gewoonlijk de koning wordt genoemd, aan het hoofd hiervan. De Koningen van Maleisië worden gekozen voor termijnen van vijf jaren uit de negen sultans van de staten van het Maleisische schiereiland. De huidige koning is Tuanku Syed Sirajuddin.
Het kabinet heeft de uitvoerende macht. Het wordt geleid door de premier (2003: Abdullah Ahmad Badawi). Het parlement bestaat uit twee kamers: de senaat (Dewan Negara) en het lagerhuis of huis van afgevaardigden (Dewan Rakyat). De grondwet van Maleisië stipuleert dat de premier gekozen moet worden uit het lagerhuis, dat naar het inzicht van de Yang di-Pertuan Agong een meerderheid in het parlement vertegenwoordigt. Het kabinet wordt uit leden van beide huizen van het parlement gekozen, en legt verantwoordelijkheid af bij dat orgaan.
De regeringsleiding is begin 2004 verhuisd naar het nieuwgebouwde Putrajaya.
Alle 69 leden van de senaat hebben zesjarige ambtstermijnen; 26 worden gekozen door de 13 staatsvergaderingen, en 43 worden door de koning aangesteld. Afgevaardigden van het huis worden uit districten met een lid gekozen op basis van algemene stemmingen. De 193 leden van het huis van afgevaardigden worden voor maximale ambtstermijnen van 5 jaar gekozen. De wetgevende macht is verdeeld tussen federale rechtsorganen en die van de staat.
Maleisië heeft affilliaties met:APEC, ASEAN en het Brits Gemenebest
Staten
Brits Gemenebest
Maleisië bestaat uit dertien staten (negeri-negeri) en drie federale territoria (wilayah-wilayah persekutuan), met een - gemarkeerd:
; West Maleisië : Johor, Kedah, Kelantan, Kuala Lumpur ( - ), Malakka, Negeri Sembilan, Pahang, Perak, Perlis, Penang, Putrajaya ( - ), Selangor, Terengganu
; Oost Maleisië : Sabah, Sarawak, Labuan ( - )
Zie ook
- Maleisië van A tot Z
- Monumenten op de Werelderfgoedlijst
Externe links
- [http://www.pmo.gov.my/website/webdb.nsf/Eng+Main+Frameset?OpenFrameSet Prime minister's home page] - Officiële site van de premier
- [http://www.virtualmalaysia.com Virtual Malaysia] - Officiële site voor toerisme
- [http://www.maleisie.be Maleisie.be] - Uitgebreide informatie over Maleisië (NL)
Categorie:Maleisië
Categorie:Land
Categorie:Brits Gemenebest
als:Malaysia
ja:マレーシア
ko:말레이시아
ms:Malaysia
simple:Malaysia
th:ประเทศมาเลเซีย
zh-min-nan:Má-lâi-se-a
Koninkrijk der Nederlanden
Het Koninkrijk der Nederlanden is sinds 1954 een federatie, bestaande uit drie deelstaten: Nederland, de Nederlandse Antillen en Aruba. Het is een federale monarchie met als staatshoofd de Koning der Nederlanden. De verhoudingen zijn vastgelegd in het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden van 28 oktober 1954. Verwarrend is, en daarom ook zeer veel voorkomend, het verschil tussen het Koninkrijk der Nederlanden (de drie tezamen) als federale monarchie en het Europese land (Nederland) als gedecentraliseerde eenheidsstaat. Beide hebben als regeringsvorm echter wel een constitutionele monarchie.
Geschiedenis
.
Vóór 1954
Bij de vorming in 1815 bestond het Koninkrijk der Nederlanden uit het huidige Nederland, België en Groothertogdom Luxemburg. Suriname en de Nederlandse Antillen waren destijds koloniën van het Koninkrijk. In 1830 scheidde België zich van het Koninkrijk der Nederlanden af en in 1890 eindigde de personele unie met Luxemburg.
Statuut 1954
In 1954 werd de koloniale relatie tussen Nederland, Suriname en de Nederlandse Antillen beëindigd door de totstandkoming van het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden. Suriname en de Nederlandse Antillen kregen beiden de status van land en daarmee autonomie op het gebied van binnenlands bestuur. Het Koninkrijk der Nederlanden, Suriname en de Nederlandse Antillen hebben door het aanvaarden van het Statuut een nieuw Koninkrijk der Nederlanden in het leven geroepen.
In 1975 trad Suriname uit het Koninkrijk en werd een onafhankelijke republiek. In 1986 kreeg Aruba, tot dan toe onderdeel van de Nederlandse Antillen, de status aparte of status van land en werd dus een zelfstandig land binnen het Koninkrijk.
Staatsinrichting
status aparte
Het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden is de Grondwet van het Koninkrijk, daarin wordt het Koninkrijk der Nederlanden geconstitueerd. Dat de Nederlandse Grondwet ondergeschikt is aan het Statuut blijkt uit het Harmonisatiewet-arrest HR 14 april 1989, NJ 1989, 459 waarbij de Hoge Raad der Nederlanden dit duidelijk heeft bepaald.
Zoals in elk federatie hebben de deelstaten ieder hun eigen grondwet. Dit wordt ook bepaald in artikel 42 van het Statuut. De staatsinrichting van Nederland wordt geregeld in de Nederlandse Grondwet, die van de Nederlandse Antillen in de Staatsregeling van de Nederlandse Antillen en die van Aruba in de Staatsregeling van Aruba.
De Nederlandse Grondwet en de Antilliaanse en Arubaanse Staatsregelingen zijn hierarchisch gelijk aan elkaar. Dat de Nederlandse Grondwet op de Nederlandse Antillen en Aruba niet geldt blijkt onder meer uit het feit dat in het Nederlandse Grondwet geen enkele bepalingen zijn opgenomen met betrekking tot de Antillen en Aruba en in zovere dat wel het geval is, is dat ten uitvoer van artikel 38 van het Statuut.
Federale monarchie
Het Koninkrijk der Nederlanden is een federale monarchie. In een federale monarchie is het land opgedeeld in gebiedsdelen, in dit geval de drie landen, met ieder een eigen regering en parlement. Deze gebiedsdelen samen vormen een federatie. Aan het hoofd van het land staat een koning of andere monarch.
Op het koninkrijksniveau is bij de samenstelling van de instellingen geen afzonderlijke overheidsorganisatie in het leven geroepen. De instellingen van het Koninkrijk zijn grotendeels Nederlandse instellingen, al dan niet voorzien van een zekere overzeese aanvulling. Hierdoor is ook de Nederlandse Grondwet bepalend voor de samenstelling van deze organisaties, toch geldt de Nederlandse Grondwet strikt juridisch enkel voor Nederland.
Dat gekozen is voor deze eigensoortige federatie waarin de instellingen van een der landen een dominante positie op federale niveau innemen, ligt voor de hand, gelet op de grote verschillen tussen Nederland en beide andere landen. Alleen al het verschil in bevolkingsaantallen en economische betekenis maakt dat een Nederlands overwicht verdedigbaar is. Het Statuut gaat dan ook niet uit van gelijkheid maar van gelijkwaardigheid van de drie landen.
Eigenaardig is dat Nederland volwaardig lid is van de Europese Unie, terwijl de Caribische delen van het Koninkrijk geassocieerd zijn met de EU. Het komt erop neer dat de Nederlandse Antillen en Aruba geen EU-grondgebied is terwijl de burgers wel EU-burgers zijn.
Landen
- Nederland is een gedecentraliseerde eenheidsstaat met als regering de Koning en de (Nederlandse) raad van ministers tezamen. Het volk wordt vertegenwoordigd door de Staten-generaal, die bestaat uit een kamer van vertegenwoordigers en een kamer van senatoren. Het land is onderverdeeld in twaalf provincies: Drenthe, Flevoland, Friesland, Gelderland, Groningen, Limburg, Noord-Brabant, Noord-Holland, Overijssel, Utrecht, Zeeland en Zuid-Holland. De provincies zijn op hun beurt onderverdeeld in gemeentes en waterschappen.
- De Nederlandse Antillen is een gedecentraliseerde eenheidsstaat met federale trekken met als regering de Koning (vertegenwoordigd door de gouverneur) en de (Antilliaanse) raad van ministers tezamen. Het volk wordt vertegenwoordigd door de Staten (niet te verwarren met de provinciale staten in Nederland). De Nederlandse Antillen is onderverdeeld in vijf eilandgebieden: Bonaire, Curaçao, Saba, Sint Eustatius en Sint Maarten
- Aruba, is een gecentraliseerde eenheidsstaat met als Regering de Koning (vertegenwoordigd door de gouverneur) en de (Arubaanse) raad van ministers tezamen. Het volk wordt vertegenwoordigd door de Staten van Aruba.
Staatkundige vernieuwing
eenheidsstaat
De afgelopen jaren is gebleken dat de huidige staatkundige stand van zaken binnen het koninkrijk niet bevredigend is. Binnenkort zal daartoe het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden worden herzien.
Om een goed beeld te krijgen van wat er precies binnen de relaties zou moeten veranderen werden op alle eilanden in de Antillen volksraadplegingen gehouden. In 2000 gaf het eilandgebied Sint-Maarten al te kennen een status aparte als Aruba ter verkiezen. Op 10 september 2004 stemde 59,5% van de bevolking van Bonaire voor opheffing van de Antillen en voor directe banden met Nederland. Het eilandgebiedSaba stemde voor dezelfde directe relatie met Nederland op 1 oktober 2004. De bevolking van Curaçao stemde 8 april 2005 voor een status aparte en Sint-Eustatius, op dezelfde dag, voor een Antillen 'nieuwe stijl'.
Het meest voor de hand liggende toekomstbeeld is dan ook dat het advies van de werkgroep Bestuurlijke en Financiële verhoudingen Nederlandse Antillen (BFV) bijna volledig wordt overgenomen, omdat die uitging van bijna dezelfde referenda-uitslagen. De kern van het advies bestaat uit het opheffen van het land Nederlandse Antillen, het toekennen van de status van land aan de eilandgebieden Curaçao en Sint-Maarten en om van Bonaire, Saba en Sint-Eustatius zogenaamde Koninkrijkseilanden te maken. Ook wordt voorgesteld een echt koninkrijksparlement op te richten, die als zodanig de koninkrijksregering, koningin en rijksministerraad, kan controleren.
Op 17 september 2005 heeft Alexander Pechtold, de minister voor Bestuurlijke vernieuwing, overleg gevoerd met alle eilanden van de Antillen over de toekomstige staatkundige veranderingen. Overeengekomen is dat nog voor het einde van dit jaar een Ronde Tafel Conferentie (RTC) wordt gehouden. De conferentie zal niet alleen gaan over staatkundige veranderingen, maar ook de overheidsfinancien, economie, rechtshandhaving en deugdelijk bestuur komen aan de orde.
Op 21 oktober 2005 werd na een moeizaam verlopen bestuurlijk overleg tussen Nederland en de Nederlandse Antillen een Akkoord op Hoofdlijnen gesloten. In dit akkoord staat onder meer dat de Nederlandse Antillen zich financieel gaan laten doorlichten door Nederland.
De eerste Ronde Tafel Conferentie had plaats op 26 november 2005. Afgesproken is dat Nederland de schulden van de Antillen gaat oplossen, dit op voorwaarde dat de Antillen voor een deugdelijke begroting zorgen en nieuwe schulden voorkomen. Als werkdatum voor de nieuwe staatkundige verhoudingen is juli 2007 vastgesteld, ondanks dat minister Pechtold dat veel te kort dag vond. In maart 2006, juli 2006 en januari 2007 zullen opnieuw conferenties worden gehouden. Een slotconferentie moet nog worden gepland.
Overheid
2005
Het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden regelt de aangelegenheden van het Koninkrijk en roept organen in het leven die voor de behartiging van die aangelegenheden moet zorgen.
Aangelegenheden
Onverminderd hetgeen elders in het Statuut bepaald, zijn aangelegenheden van het Koninkrijk: de handhaving van de onafhankelijkheid en de verdediging van het Koninkrijk; de buitenlandse betrekkingen; het Nederlanderschap; de regeling van de ridderorde alsmede van het vlag en de wapen van het Koninkrijk; de regeling van de nationaliteit van schepen en het stellen van eisen met betrekking tot de navigatie van zeeschepen, die de vlag van het Koninkrijk voeren, met uitzondering van zeilschepen; het toezicht op de algemene regelen betreffende toelating en uitzetting van Nederlanders; het stellen van algemene voorwaarden voor toelating en uitzetting van vreemdelingen; de uitlevering. Daarnaast kunnen andere onderwerpen in gemeen overleg tot aangelegenheden van het Koninkrijk worden verklaard.
Artikel 43 van het Statuut bepaalt verder dat het waarborgen van de fundamentele menselijke rechten en vrijheden, de rechtszekerheid en de deugdelijkheid van bestuur aangelegenheid is van het Koninkrijk.
Rijksregering
Onder de Koninkrijksregering wordt verstaan, de Koning en de Ministerraad van het Koninkrijk.
De Nederlandse Koning is tevens Koning van het gehele Koninkrijk alsmede van de Nederlandse Antillen en van Aruba. Hij wordt aldaar vertegenwoordigd door een Gouverneur. De Koning voert de regering van het Koninkrijk. Hij is soeverein staatshoofd van het Koninkrijk.
De Ministerraad van het Koninkrijk bestaat uit de Nederlandse mnisterraad, aangevuld met door de landsregeringen benoemde gevolmachtigde ministers. Een wet die door de rijksministerraad wordt uitgevaardigd wordt rijkswet genoemd. Een voorbeeld van een rijkswet is de Rijkswet op het Nederlanderschap. De gevolmachtigde minister van de Nederlandse Antillen of Aruba is gemachtigd in de Tweede Kamer een voorstel voor een rijkswet te doen.
Rijkswetgever
De wetgever van het Koninkrijk bestaat uit de (Nederlandse) Staten-Generaal en de Koninkrijksregering. Art. 15, 16 en 17 Statuut geven echter enige participatie aan de Staten van de Nederlandse Antillen respectievelijk Aruba.
Raad van State
Er is een Raad van State van het Koninkrijk, deze bestaat uit de Nederlandse Raad van State met diens verstande dat er voor de Nederlandse Antillen, onderscheidelijk Aruba, een lid door de Koning wordt benoemd in overeenstemming met de regering van het betrokken land.
Rechtspraak
Aruba
In Nederland worden zaken in eerste aanleg behandeld bij een van de negentien rechtbanken. Men kan hierbij in beroep bij een van de vijf gerechtshoven. De Nederlandse Antillen en Aruba hebben een gemeenschappelijk hof van justitie dat alle geschillen in eerste aanleg en hoger beroep behandeld. Bij uitspraken uit elk van de vijf gerechtshoven en de gemeenschappelijk hof van justitie van de Nederlandse Antillen en Aruba kan men in cassatie gaan bij de Hoge Raad der Nederlanden.
Jurisprudentie van de Hoge Raad wordt spontaan een rechtsbron voor alle drie de landen van het Koninkrijk, ongeacht in welk land een zaak zich afspeelt.
Homohuwelijk
Het burgerlijk wetboek van de Nederlandse Antillen noch dat van Aruba erkent het homohuwelijk. Toen Charlene Obuder en Ester Lamers, die in Rotterdam zijn getrouwd, zich op Aruba wilden inschrijven als echtpaar kregen zij te verstaan dat dit niet mogelijk was op Aruba. Zij gingen tegen deze beslissing in beroep bij de kantonrechter. De rechter nam in zijn beslissing het Statuut in acht, met name artikel 40 waarin bepaald wordt dat alle "authentieke akten" in het hele Koninkrijk gelden. Het huwelijk is volgens de rechter een akte en dus moet die ook op Aruba erkend worden. De Arubaanse overheid is in beroep gegaan tegen deze uitspraak. Het gemeenschappelijk hof van justitie van de Nederlandse Antillen en Aruba stelde het echtpaar ook in het gelijk. Hoe dan ook heeft de Arubaanse regering aangekondigd in cassatie te gaan.
Volgens de Raad van Advies van Aruba moet een in Nederland gesloten huwelijk wel privaat- en civielrechtelijk worden erkend, omdat er sprake is van een naar Nederlands recht rechtsgeldig huwelijk. De Arubaanse minister van Justitie Croes is niet van plan het homohuwelijk te erkennen. Ook premier Ys van de Antillen denkt er zo over.
Inmiddels heeft de Nederlandse minister Donner van Justitie aan de Hoge Raad der Nederlanden gevraagd om een definitie van het begrip "akte". De Hoge Raad definieert het huwelijk ook als een akte. Men kan hierdoor nagenoeg zeker van zijn dat het homohuwelijk in de toekomst ook op de Nederlandse Antillen erkend zal worden, echter zal het daar niet worden voltrokken. Deze vooruitgang is mede dankzij het Statuut voor het Koninkrijk.
Op Curaçao deed zich eerder een soortgelijk geval voor. De rechter daar verwierp de eis van het paar vanwege procedurefouten. Inhoudelijk is een soortgelijke zaak op de Nederlandse Antillen nog nooit behandeld.
Aanverwante onderwerpen
Toelatingsregeling
Curaçao]
Zowel de Nederlandse Antillen als Aruba stellen toelatingseisen aan Europese Nederlanders die zich in de overzeese koninkrijksdelen willen vestigen. Nederland stelt echter geen eisen aan Antillianen en Arubanen die zich in Nederland willen vestigen, dit omdat het juridisch niet mogelijk is. Antillianen en Arubanen zijn EU-burgers en hebben vrij toegang tot alle lidstaten van de Europese Unie. De Antillen en Aruba zijn beide geen lid van de EU en hoeven dus andersom geen EU-burgers toe te laten. Minister Rita Verdonk is sinds begin 2005 bezig met een regeling om het mogelijk te maken Antilliaanse en Arubaanse probleemjongeren terug te sturen.
Status aparte
Rita Verdonk]
De term status aparte, zoals die in het Koninkrijk gebruikt wordt, staat synoniem met de status van land. Zo beschikt Aruba over de status aparte, maar ook Nederland en de Nederlandse Antillen hebben een dergelijke status. Het verschil zit erin dat Nederland en de Nederlandse Antillen al vanaf de eerste dag van het Koninkrijk, geconstitueerd door het Statuut, de status aparte hebben terwijl Aruba dat pas sinds 1986 heeft. Aruba heeft haar status aparte te danken aan de politicus Betico Croes.
Noten en internetbronnen
# Het volkslied van het Koninkrijk is lastig. De Antillen hebben een volkslied, Aruba heeft een volkslied en Nederland heeft een volkslied. De Antilliaanse en Arubaanse volkslieden zijn zeker niet die van het Koninkrijk. Het Wilhelmus zou het volkslied van het Koninkrijk kunnen zijn maar het zou even goed kunnen dat het Koninkrijk geen volkslied heeft.
# Het Koninkrijk der Nederlanden had ook andere koloniën, die zijn echter niet relevant voor dit artikel.
# Het Koninkrijk der Nederlanden van 1954 bestaande uit het Koninkrijk der Nederlanden van 1815, Suriname en de Nederlandse Antillen.
# De werkgroep Bestuurlijke en Financiële verhoudingen Nederlandse Antillen is in het leven geroepen ter gelegenheid van het 50-jarig bestaan van het Koninkrijksstatuut [http://www.minbzk.nl/de_nederlandse/naar_nieuwe/publicaties/advies_van_de]. De werkgroep werd voorgezeten door Edsel Jesurun, oud-gevolmachtigd minister van de Nederlandse Antillen. Het rapport genaamd Nu kan het, nu moet het!, gepubliceerd op 8 oktober 2004, is in PDF-formaat te downloaden vanaf de website van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties: [http://www.minbzk.nl/contents/pages/10100/nukanhetnumoethet.pdf]. URL bezocht op 27 november 2005.
# [http://www.ministerpechtold.nl/koninkrijksrelaties/naar_nieuwe/persberichten/forse_stap_naar Forse stap naar nieuwe Antillen - ministerpechtold.nl]. URL bezocht op 27 november 2005.
Zie ook
- Geschiedenis van Nederland
- Nederlandse koloniën
- Portaal:Koninkrijk der Nederlanden
- Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden op Wikisource
Externe links
- [http://www.arubahuis.nl Kabinet van de Gevolmachtigde Minister van Aruba]
- [http://www.antillenhuis.nl Kabinet van de Gevolmachtigde Minister van de Nederlandse Antillen]
- [http://www.referendum2005.an Referendum Curaçao 2005]
- [http://www.minbzk.nl/ Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties]
- [http://wetten.overheid.nl/cgi-bin/deeplink/law1/title=Statuut%20voor%20het%20Koninkrijk%20der%20Nederlanden Tekst Statuut (HTML)]
- [http://www.minbzk.nl/aruba_en_de/het_statuut Toelichting op het Statuut bij het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties]
Nederlanden, Koninkrijk der
Nederlanden, Koninkrijk der
Verenigde Arabische Emiraten
De Verenigde Arabische Emiraten (VAE) is een land in Azië en grenst aan Saoedi-Arabië en Oman. De Verenigde Arabische Emiraten is rijk aan olie.
Het bestaat uit zeven emiraten, te weten: Abu Dhabi, Dubai, Sharjah, Ajman, Umm Al Qaywayn, Ras al-Khaimah en Fujairah.
Geschiedenis
In 1820 tekenden zeven emiraten een verdrag met het Verenigd Koninkrijk, waarbij zij aangaven geen relaties met anderen dan de Britse overheid aan te gaan. Pas in 1971 vertrokken de Britse troepen uit de Perzische Golf en werden de Verenigde Arabische Emiraten onafhankelijk op 2 december 1971. Gedurende die periode waren de Emiraten bekend als de Verdragsstaten
Sinds de jaren negentig worden de verschillende emiraten in bijzonder hoog tempo gemoderniseerd.
Staatsinrichting
- staatshoofd: President Zayid bin Sultan al Nuhayyan (van 2 december 1971 tot 2 november 2004),
- regeringsleider: Minister-president Maktum bin Rashid al-Maktum (sinds 8 oktober 1990),
- parlement: 1 kamer: Majlis al-Ittihad al-Watani, leden aangewezen door de emiraten
- bestuurlijke indeling: De Verenigde Arabische Emiraten zijn onderverdeeld in 7 emiraten.:
- Abu Dhabi (Abu Zaby)
- Ajman
- Al Fujayrah
- Sharjah (Ash Shariqah)
- Dubai (Dubayy)
- R'as al Khaymah
- Umm Al Qaywayn
alfabetisme
Categorie:Land
Categorie:Midden-Oosten
Categorie:Verenigde Arabische Emiraten
ja:アラブ首長国連邦
ko:아랍에미리트
ms:Amiriah Arab Bersatu
th:สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์
zh-min-nan:A-la-pek Liân-ha̍p Thâu-lâng-kok
Bosnië-Herzegovina
De federatie van Bosnië en Herzegovina (lokaal: Bosna i Hercegovina/Босна и Херцеговина, afgekort BiH) is een republiek in het zuidoosten van Europa, die ontstaan is bij het uiteenvallen van het voormalige Joegoslavië (sinds 5 april 1992). De hoofdstad is Sarajevo. Het land ligt tussen Kroatië en Servië en Montenegro. Bosnië-Herzegovina heeft slechts 20 kilometer kustlijn. Bij Neum grenst het land aan de Adriatische Zee.
Na het uitroepen van de onafhankelijkheid in april 1992 brak de Bosnische oorlog uit, die na internationaal ingrijpen in 1995 eindigde met het verdrag van Dayton. Sindsdien, is het land verdeeld in twee entiteiten: De Bosniak-Kroatische Federatie van Bosnië en Herzegovina (Federacija Bosna i Hercegovina), en een Servische entiteit (Republika Srpska). Van deze laatste is Banja Luka de hoofdstad. De nationale munteenheid is de Bosnische Mark (Konvertibilna Marka), ofwel BAM ofwel KM. 1 KM is ongeveer 0,51 euro; de koers ligt vast.
Geografie
Het noorden is overwegend vlak, het middenwesten heuvelachtig. In het zuiden en oosten liggen de hoogste toppen, het hoogste punt is de Maglić (2386m) op de grens met Montenegro. Het land heeft veel bossen en ongerepte natuur.
Andere bezienswaardigheden zijn de steden Mostar, Tuzla en Bihać. In het zuiden ligt het bedevaartsoord Međugorje, dat veel pelgrims trekt uit binnen-, maar vooral buitenland. In het westen zijn kanovaren en rafting op de rivieren Una en Sana erg populair. Verder klieft Bosnië het buurland Kroatië in het zuiden bij de stad Neum, hieraan heeft het zijn 20 km kust aan de Adriatische zee te danken.
Hoewel in de laatste oorlog veel beschadigd is, wordt er hard gewerkt aan de wederopbouw. Het is mogelijk om veilig te reizen door het land. Lees meer over de Bosnische cultuur.
Zie ook
- Lijst van monumenten op de Werelderfgoedlijst#Bosnië-Herzegovina
Externe links
- [http://www.bosnie-herzegovina.net www.bosnie-herzegovina.net]
Categorie:Land
Categorie:Bosnië-Herzegovina
fiu-vro:Bosnia ja Hertsegoviina
ja:ボスニア・ヘルツェゴビナ
ko:보스니아 헤르체고비나
ms:Bosnia dan Herzegovina
th:ประเทศบอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา
zh-min-nan:Bosna kap Hercegovina
Brazilië
Brazilië (officieel de Federale Republiek van Brazilië) is een land in Zuid-Amerika, grenzend aan Frans-Guyana, Suriname, Guyana, Venezuela, Colombia, Peru, Bolivia, Paraguay, Argentinië, Uruguay en de Atlantische Oceaan.
Brazilië is met zijn 8,5 miljoen vierkante kilometer het grootste land van Zuid-Amerika (het beslaat bijna de helft van dit continent) en het op vier na grootste ter wereld (alleen Rusland, Canada, China en de Verenigde Staten van Amerika zijn groter).
Brasilia is de hoofdstad sinds 1960; voordien was dit Rio de Janeiro en nog eerder Salvador de Bahia. Andere grote steden zijn: São Paulo, Salvador, Belo Horizonte, Fortaleza, Curitiba, Manaus, Recife, Porto Alegre, Belém en Goiânia.
Beknopte geschiedenis
:Hoofdartikel: Geschiedenis van Brazilië
Vanaf duizenden jaren voor Christus werd het Amazonegebied van Brazilië bewoond door Indianen. Er waren honderden Indianenstammen die in een paar grotere etnische groepen zijn onder te verdelen, waaronder de Guaraní en de Tupi. In 1500 ontdekte de Portugese zeevaarder Pedro Álvarez Cabral Brazilië. Tussen 1500 en 1530 eiste Portugal Brazilië voor zich op. In 1530 werd het een Portugese kolonie en dat bleef zo tot in 1815. In dat jaar werd het land een koninkrijk binnen een unie met Portugal. In 1807 vluchtte het Portugese koninklijk huis, onder leiding van kroonprins Dom João VI, voor Napoleon naar Brazilië. Na de val van Napoleon weigerde hij echter terug te keren naar Portugal en benoemde Rio de Janeiro tot de nieuwe hoofdstad van het Portugese rijk waarmee Portugal feitelijk het enige land in Europa is geweest dat werd geregeerd vanuit een land in de Nieuwe Wereld. Als gevolg van de komst van het Portugese koningshuis werden Braziliaanse havens geopend voor andere (geallieerde) Europese naties, werd Rio de Janeiro een machtscentrum, kwam de nationale bibliotheek naar Brazilië en werden de eerste Braziliaanse universiteiten gesticht. In 1821 keerde hij uiteindelijk terug naar Portugal, zijn zoon Dom Pedro I bleef achter in Brazilië en riep in 1822 de onafhankelijk uit en riep zichzelf uit tot keizer. Drie jaar later werd deze onafhankelijkheid door Portugal erkend. In 1831 werd keizer Pedro I opgevolgd door Pedro II. In 1889 kwam het leger in opstand tegen de Braziliaanse monarchie. Het land werd een federale republiek. Van 1889 tot 1930 was Brazilië een democratie. Twee keer zouden militaire junta's de macht grijpen en de Braziliaanse democratische traditie onderbreken: in 1930-1945 en van 1964-1989.
Geografie
democratie
Brazilië wordt vooral gekenmerkt door vier grote geografische eenheden:
- de kuststrook die oorspronkelijk was bedekt met mata atlantica. Hier is de kolonisatie begonnen en liggen de meeste grote steden
- Het Hoogland van Brazilië in het midden. Dit gebied kent verschillende kenmerken. Tropisch regenwoud in het noorden en zuiden, savanne in het midden (de Cerrado), en een droge woestijnsteppe in het noordoosten van Brazilië (de Caatingas). Het klimaat in dit gebied behoort tot het savanneklimaat, met uitzondering van het zuiden, waar een maritiem klimaat heerst.
- het Zuiden met een middellandsezeeklimaat
- Het Amazonebekken in het noordwesten. Hier bevindt zich hoofdzakelijk het bedreigde Amazonewoud en de op één na langste rivier van de wereld, de Amazone. Het klimaat in dit gebied behoort tot het tropisch regenwoudklimaat.
Overheid
tropisch regenwoudklimaat van Rusland]]
Brazilië wordt geregeerd op basis van de grondwet uit 1988. Deze stelt dat het gezag wordt bekleed door de president, die voor vier jaar door universele stemming wordt verkozen. In het kader van een amendement van 1997 kan de president eenmaal worden herkozen. Er is een wetgevende macht die uit een hogere federale senaat en een Huis van Afgevaardigden bestaat. De 81 senatoren worden verkozen voor acht jaar en de 513 afgevaardigden worden verkozen voor vier jaar. De president kan unilateraal in staatszaken tussenbeide komen. Elke staat heeft zijn eigen gouverneur en wetgevende macht. De belangrijkste politieke partijen zijn (vrij vertaald) de Braziliaanse Sociale Democratische partij, de Partij van het Liberale Front (PFL), de Democratische Arbeiderspartij (PDT), de Braziliaanse Sociaaldemocratische Partij (PSDB), en de Partij van Arbeiders (PT). Sinds 1 januari 2003 levert deze laatste partij de president van Brazilië: Luiz Inácio Lula da Silva.
President
Op 27 oktober 2002 werd de voormalige vakbondsleider, de socialist Luiz Inácio Lula da Silva ('Lula'), in een tweede verkiezingsronde gekozen met circa 61% van de stemmen en was daarmee de eerste gekozen linkse president van Brazilië. Hij is de opvolger van Cardoso, die twee termijnen aan het roer stond, en vormt een centrumlinkse regering.
Bevolking
Luiz Inácio Lula da Silva]
Brazilië heeft de grootste bevolking in Zuid-Amerika en is het vijfde land in de wereld qua inwoneraantal. De mensen zijn divers in oorsprong: het is een mengelmoes van Afrikanen, Europeanen en indianen. Hoewel elementen van de Afrikaanse en Indiaanse culturen voortleven in de Braziliaanse cultuur, heeft Brazilië overwegend een Westerse cultuur. Het Portugees is de officiële taal. Vele Brazilianen zijn eentalig; diegenen die een tweede taal machtig zijn spreken voornamelijk ook Spaans, Engels of Duits (met name in het zuiden). Ongeveer 90% van de bevolking is rooms-katholiek maar in hoog tempo neemt het aantal Protestante (Evangelische) kerken toe. De ongeveer 150.000 inheemse volkeren worden gevonden in de regenwouden in de rivierbeddingen van de Amazone. Circa 12% van het landgebied van Brazilië is terzijde gesteld aan inheemse gebieden. Er zijn meer dan 50 universiteiten in het land.
Economie
Amazone
Brazilië staat ongeveer op de tiende plek van de grootste economieën van de wereld, met redelijk ontwikkelde landbouw, mijnbouw, productie- en dienstensectoren. Er zijn echter enorme verschillen in de verdeling van de rijkdom. Ruwweg is één derde van het aantal arbeidskrachten betrokken bij landbouw. De belangrijkste commerciële gewassen zijn koffie (Brazilië is de grootste producent en exporteur van de wereld), citrusvruchten (vooral sinaasappelen, waarvan Brazilië ook de grootste producent van de wereld is), sojabonen, suikerriet, rijst, graan, cacao, katoen, tabak en bananen. Rundvee, varkens en schapen zijn het talrijkste vee. Hout is ook belangrijk, hoewel veel ervan illegaal wordt gekapt.
Brazilië heeft enorme minerale rijkdom, waaronder ijzererts (het is de grootste producent in de wereld), kwarts, chroomerts, mangaan, industriële diamanten, edelstenen, goud, nikkel, tin, bauxiet, uranium, platina en aardolie. Belangrijke verwerkende industrieën zijn betrokken bij textiel, chemische producten, schoenen, voedingsmiddelen, staal, motorvoertuigen, schepen, en machines. Het grootste deel van de elektriciteit van Brazilië komt uit waterkracht. De Itaipúdam is één van de grootste leveranciers van deze vorm van energie in Brazilië. Brazilië het bezit een uitgebreid onaangesproken hydro-elektrisch potentieel, in het bijzonder in het bassin van de Amazone.
Naast koffie omvat de uitvoer van Brazilië ijzer en staal, geconcentreerd sinaasappelsap, sojabonen, rundvlees, tropisch hardhout en schoeisel. De ruwe olie, vervaardigde goederen en chemische producten zijn de grootste invoerproducten. Er is veel handel met de landen uit de Europese Unie, de Verenigde Staten, Argentinië en Japan.
Problemen
Hoewel Brazilië een westers land is en de laatste decennia sterke economische en sociale ontwikkeling doormaakte, is Brazilië nog steeds een derde wereldland. Problemen in Brazilië zijn onder andere:
- armoede
- criminaliteit en hoog vuurwapenbezit
- corruptie
- hoge staatsschulden (zowel bij de centrale overheid als bij de deelstaten)
- AIDS
- sloppenwijken; in Brazilië "favelas" genaamd
- veel kinderen in prostitutie
Territoriale indeling
prostitutie
Brazilië bestaat uit vijf regio's, met 27 staten en een federaal district. Deze zijn:
- Regio Noord (Brazilië)
- Acre
- Amapá
- Amazonas
- Pará
- Rondônia
- Roraima
- Tocantins
- Regio Noordoost (Brazilië)
- Alagoas
- Bahia
- Ceará
- Maranhão
- Paraíba
- Pernambuco
- Piauí
- Rio Grande do Norte
- Sergipe
- Regio Centraal-West (Brazilië)
- Federaal District
- Goiás
- Mato Grosso
- Mato Grosso do Sul
- Regio Zuidoost (Brazilië)
- Espírito Santo
- Minas Gerais
- Rio de Janeiro
- São Paulo
- Regio Zuid (Brazilië)
- Paraná
- Rio Grande do Sul
- Santa Catarina
Zie ook: Territoriale indeling van Brazilië
Overige informatie
- Monumenten op de Werelderfgoedlijst
- Lijst van grote Braziliaanse steden
Externe links
- [http://www.donabrasil.com/modules/news/index.php?sel_lang=nederlands Dona Brasil, een portal over Braziliaanse cultuur]
Categorie:Brazilië
Categorie:Land
fiu-vro:Brasiilia
ja:ブラジル
ko:브라질
ms:Brazil
simple:Brazil
th:ประเทศบราซิล
zh-min-nan:Pa-se
Duitsland
Duitsland, officieel Bondsrepubliek Duitsland, is een federatie van 16 deelstaten, in het Duits Bundesländer of Länder (ev. Land) geheten. Het is een federaal land in Midden-Europa, in het noorden grenzend aan de Oostzee, de Noordzee en Denemarken, in het oosten aan Polen en Tsjechië, in het zuiden aan Oostenrijk en Zwitserland en in het westen aan Frankrijk, het Groothertogdom Luxemburg, België en Nederland. Duitsland heeft met 82,5 miljoen inwoners de grootste bevolking van alle Europese landen. Het is een belangrijk lid van de Europese Unie en de economische, politieke en militaire organisaties in Europa.
Geschiedenis
:Hoofdartikel: Duitsland - geschiedenis
Na de Frans-Duitse oorlog van 1870/1871 slaagt Wilhelm I van Pruisen erin de los van elkaar staande staten en koninkrijken van de Noord-Duitse Bond, Beieren, Württemberg, Baden en Hessen-Darmstadt achter zich te verenigen (maar eigenlijk was de Pruisische kanselier Otto von Bismarck de drijvende kracht hierachter). Op 18 januari 1871 werd in de Spiegelzaal van het Kasteel van Versailles het Duitse Keizerrijk geproclameerd met Wilhelm I als eerste keizer. Het Keizerrijk was een vorstenbond onder Pruisische leiding, waarbij de afzonderlijke staten op cultureel en bestuurlijk gebied een grote mate van soevereiniteit genoten.
Op het einde van de 19e, begin 20e eeuw laaide de internationale spanningen zeer hoog op. de industriële revolutie, het kolonialisme, het socialisme en nationalisme kenden hun hoogtedagen, wat uiteindelijk resulteerde in de Eerste Wereldoorlog. Nadat Duitsland in 1918 gecapituleerd had, werd het tot afstand van een aantal gebieden en tot zware herstelbetalingen gedwongen. De zwakke structuur van de toen opgerichtte Weimarrepubliek, de zware lasten die het land opgelegd werken, de sociale onrust en de economische crisis maakten de weg vrij voor de overname van het land door de Nazis.
De rol die Duitsland speelde tijdens de Tweede Wereldoorlog leidde in 1945 tot de bezetting van het land door de geallieerde Russische, Britse, Franse en Amerikaanse strijdkrachten. In 1949, aan de vooravond van de Koude Oorlog, werd het land verdeeld in Oost-Duitsland, officieel de Duitse Democratische Republiek (DDR), en West-Duitsland, officieel de Bondsrepubliek Duitsland. De Bondsrepubliek Duitsland werd gevormd naar het democratische en economische (kapitalistische) model van het westen; De regeringszetel en hoofdstad van de Bondsrepubliek Duitsland was Bonn, terwijl Oost-Berlijn hoofdstad van de DDR was. De DDR sloot zich, ideologisch, economisch en militair gezien aan bij het socialistische/communistische Oostblok, onder leiding van de Sovjet-Unie. Het werd de meest westelijke staat achter het IJzeren Gordijn. De Berlijnse muur scheidde die stad in oost en west, en werd symbool voor de verdeelde natie. De val van het communistische blok en het einde van de Koude Oorlog betekende ook de val van de Muur, de opening van de grenzen tussen de twee Duitslanden en uiteindelijk de hereniging in 1990. De regeringszetel stond tot 1999 in Bonn, terwijl Berlijn een hoofdstad van het herenigde Duitsland is. Het heeft Duitsland veel moeite gekost de twee helften ook in sociaal-maatschappelijk en economisch opzicht te verenigen. Nog altijd maakt het voormalige Oost-Duitse landsdeel in economisch opzicht een minder florissante ontwikkeling door dan het voormalige West-Duitsland.
Per januari 2002 is Duitsland met elf andere Europese landen binnen de Europese Unie overgegaan op de euro als nationale munteenheid. De oude munteenheid is de Duitse Mark (DEM) (zie ook onder: Munteenheid)
Geografie
:Hoofdartikel: Duitsland - geografie
Duitsland als geheel kan in drie belangrijke geografische gebieden worden verdeeld: de laagliggende Duitse vlakte in het noorden, het centrale Duitse hoogland, en, in het zuiden, de uitlopers van de Centrale Alpen en ander hoogland. Het klimaat is gematigd hoewel er aanzienlijke variatie is. Bijna twee derde van de bossen van het land bestaat uit naaldbomen, de rest is hoofdzakelijk beukenbos.
Noord-Duitsland
Noord-Duitsland, dat door de rivieren Eems (Ems), Weser, Elbe en de Oder wordt doorstroomd, is zwaar gecultiveerd, ondanks de slechte grond. De gewassen uit deze streek zijn onder andere tarwe, rogge, gerst, haver, aardappels en suikerbieten. Melkvee wordt veel gefokt, vooral in Sleeswijk-Holstein. Varkensvlees, rundvlees en kip zijn andere veeproducten. Het gebied omvat ook de belangrijkste industriële en vervoerscentra Kiel, Hamburg, Bremen, Hannover en Maagdenburg (Magdeburg), evenals Berlijn (Berlin).
Centrale hoogland
Berlijn
Het centrale hoogland bestaat uit de Rijnvallei, het Harz berggebied en het Thüringse bos. De rivier de Rijn door West-Duitsland en tussen Bingen en Bonn stroomt door een steile kloof, beroemd om zijn mooie landschap, wijngaarden en kastelen. Langs de noordelijke rand van de Rijnvallei liggen het industriële gebieden van Duitsland, waaronder het Ruhrgebied. Hier liggen de steden Düsseldorf, Duisburg, Krefeld, Essen, Wuppertal, Bochum, Gelsenkirchen en Dortmund. De grootse stad in het westen is Keulen (Köln).In het oosten zijn de industriële centra gevestigd dichtbij de Elbe-rivier en zijn zijrivieren. De belangrijkste steden zijn hier Leipzig, Dresden, Chemnitz, Halle en Erfurt. De zuidelijke sectie van het Rijnland, dat de Eifel en Hunsrück-bergen bevat, is grotendeels landbouwgrond en heeft beroemde wijngaarden, vooral in de vallei van de Moezel.
Zuid-Duitsland
Door zuidelijke deel van Duitsland stromen de rivieren de Donau, Iller, Lech, Isar, Neckar en de Main. Het hoogste punt is de Zugspitze (2.963 m) in de Beierse Alpen. Verder bestaat het gebied uit plateaus en beboste bergen, bijvoorbeeld het Zwarte Woud, de hooglanden van Swabia en het Boheemse Bos. Het meer Konstanz, in de Alpen, is een populair toeristengebied. De belangrijkste landbouwproducten van het gebied zijn fruit, tarwe, gerst en zuivelproducten. De belangrijke industriële centra in Zuid-Duitsland zijn München, Frankfurt, Augsburg, Nuremberg, Stuttgart en Karlsruhe.
Bevolking
:Hoofdartikel: Duitsland - bevolking
Duitsland heeft 82,5 miljoen inwoners (2005). Ongeveer 38% van de bevolking is protestants, vooral in het noorden, en 34% is rooms-katholiek, hoofdzakelijk in het zuiden en het westen. Er is een kleine joodse minderheid. Ongeveer de helft van de bevolking in het gebied dat vroeger Oost-Duitsland was, hangt geen godsdienst aan. De katholieke en protestantse kerken en de joodse synagogen ontvangen overheidssteun door kerksurtax die op leden van deze benamingen wordt geheven. Vrijwel alle burgers van het land spreken het Duits. De Denen, Friezen, zigeuners, en Sorben zijn de inheemse niet-Duitssprekende minderheden. Sinds het begin van de jaren '70, zijn miljoenen "gastarbeiders" uit andere landen (vooral voormalig Joegoslavië, plus Turkije en Italië) naar Duitsland gekomen voor de werkgelegenheid. Hieronder zijn ongeveer 2 miljoen moslims, hoofdzakelijk Turken en Koerden.
Buiten de landsgrenzen bevinden zich in een aantal landen ook groepen zogeheten Volksduitsers die sinds de Middeleeuwen met emigratiegolven naar het buitenland waren vertrokken, maar onder wie nog steeds de Duitse cultuur aanwezig is.
Overheid en politiek
Politiek systeem
Duitsland is sinds 1949 een democratisch-parlementaire bondsstaat. De grondwet werd afgekondigd op 23 mei 1949. De grondwet kan door een twee-derde meerderheid in bondsdag en bondsraad gewijzigd worden . De laatste wijziging dateert van 2002. Enkele artikelen, waarin de basisprincipes van de grondwet zoals de federale structuur van de staat, de democratische, sociale en rechtsprincipes van de staat, en de onschendbaarheid van de menselijke waarde van het individu, zijn van iedere wijziging uitgesloten.
Duitsland is opgedeeld in 16 deelstaten (Bundesländer) (sinds 1990, daarvoor 10 Länder plus West-Berlijn). De hoogste staatsmacht ligt bij de bondsstaat ("Bundesrecht bricht Landesrecht"), maar de deelstaten hebben een verregaande eigen staatsmacht en bevoegdheden. Buitenlandse betrekkingen en verdediging zijn exclusieve bevoegdheden van de federatie.
Duitsland kent algemeen stemrecht vanaf 18 jaar (gedeeltelijk vanaf 16 jaar voor communale of regionale verkiezingen), en heeft een tweekamersysteem. De bondsdag bestaat uit minstens 598 leden, en wordt principieel alle vier jaar in rechtstreekse verkiezingen verkozen. Het kiessyteem voor de bondsdag combineert kenmerken van een meerderheids- en een districtenstelsel. Bij de verkiezingen is er een kiesdrempel van vijf procent. De bondsraad telt 69 leden, die de vertegenwoordigers van de deelstaatregeringen (en dus niet van de deelstaatbevolking) zijn. Elk land heeft, afhankelijk van de grootte van zijn bevolking, 3 tot 6 stemmen, die echter 'in blok' uitgeoefend moeten worden. Federale wetten die ingrijpen in themas die tot de bevoegdheid van de deelstaten behoren, of waarvan de uitvoering aan de deelstaten opgedragen wordt, moeten door de bondsraad goedgekeurd worden.
De deelstaten hebben een eigen grondwet, regering en parlement. De deelstaatparlementen worden in vier deelstaten om de vier jaar, in de andere twaalf om de vijf jaar verkozen volgens het meerderheidsprincipe.
Het staatshoofd, de bondspresident, met voornamelijk representatieve rol, wordt alle vijf jaar door de bondsvergadering verkozen. Hij kan één keer herverkozen worden.
De bondskanselier is het hoofd van de regering, en hij bepaalt de richtlijnen van de politiek. De kanselier wordt door de bondsdag, op voorstel van de president, verkozen. Hij wordt, net als zijn ministers, door de president benoemd.
Allerlei
- Bondskanselier: Angela Merkel (sinds 22 november 2005).
- Bondspresident: Horst Köhler
Zie ook:
- Duitsland - staatsinrichting, Duits kiessysteem en Maoïstische partijen in Duitsland
- Duitsland - Verkiezingen 2005
- Duitsland - De coalitieovereenkomst van november 2005
Algemeen
Voormalige namen van Duitsland of de Bondsrepubliek Duitsland:
Duitse Rijk (onofficieel: Duitse Keizerrijk, Weimarrepubliek, Derde Rijk), Duitse Republiek
Type overheid: Federale republiek
Hoofdstad: Berlijn
Bestuurlijke structuur:
16 deelstaten (Bundesländer, enkelvoud: Bundesland): Baden-Württemberg, Beieren (Bayern), Berlijn (Berlin), Brandenburg, Bremen, Hamburg, Hessen, Mecklenburg-Voor-Pommeren (Mecklenburg-Vorpommern), Nedersaksen (Niedersachsen), Noordrijn-Westfalen (Nordrhein-Westfalen), Rijnland-Palts (Rheinland-Pfalz), Saarland, Saksen (Sachsen), Saksen-Anhalt (Sachsen-Anhalt), Sleeswijk-Holstein (Schleswig-Holstein) en Thüringen
Onafhankelijkheid:
18 januari 1871 (vereniging Duitse Rijk); na 1945 (Tweede Wereldoorlog) verdeeld in vier bezettingszones (Verenigd Koninkrijk, Verenigde Staten, de Sovjet-Unie, en later Frankrijk); Bondsrepubliek Duitsland (BRD of West-Duitsland) uitgeroepen op 23 mei 1949, inclusief de voormalige geallieerde zones; De Duitse Democratische Republiek (DDR of Oost-Duitsland) werd uitgeroepen op 7 oktober 1949, inclusief voormalige USSR-zone. De hereniging van West- en Oost-Duitsland vond plaats op 3 oktober 1990. Alle vier voormalige geallieerde machten deden afstand van hun rechten op 15 maart 1991.
Grondwet:
23 mei 1949, bekend als de Basiswet; werd grondwet van het herenigd Duitsland en het herenigde Duitsland op 3 oktober 1990.
Lidmaatschap internationale organisaties
AfDB, AsDB, Australië Groep, BDEAC, BIS, CBSS, CCC, CDB (niet-regional), CE, CERN, EAPC, EBRD, ECE, EIB, EMU, ESA, EU, FAO, G- 5, G7, G-10, IADB, IAEA, IBRD, ICAO, ICC, ICFTU, ICRM, IDA, IEA, IFAD, IFC, IFRCS, IHO, ILO, IMF, IMO, Inmarsat, Intelsat, Interpol, IOC, IOM, ISO, ITU, MONUC, NAM (guest), NAVO, NEA, NSG, OAS (toehoorder), OECD, OPCW, OSCE, PCA, VN, UNCTAD, UNESCO, UNHCR, UNIDO, UNIKOM, UNMIBH, UNMIK, UNOMIG, UPU, WADB (niet-regional), WEU, WHO, WIPO, WMO, WToO, WTrO, ZC
Economie
:Hoofdartikel: Duitsland - economie
Duitsland bezit de technologisch op twee na sterkste economie van de wereld, na de VS en Japan, maar structurele markteisen, waaronder de substantiële brutokosten voor het in dienst nemen van nieuwe werknemers, hebben werkloosheid tot een langdurig, persistent probleem gemaakt. Door Duitslands vergrijzende bevolking, gecombineerd met hoge werkloosheid, bemoeilijkt de handhaving van de wettelijke sociale zekerheid: de lasten voor werkhebbenden zijn onevenredig hoog geworden. De modernisering en integratie van de Oost-Duitse economie blijft een kostbaar lange-termijnprobleem.
Defensie
Defensietakken
Leger, marine (inclusief marineluchtvaart), luchtmacht, medisch korps, grenspolitie, kustwacht.
Militaire mankracht
Dienstplichtige leeftijd: 18 jaar
Militaire manschappen
Beschikbaarheid: mannen 15-49 jaar: 20.851.022 (2001)v
Geschikt voor militaire dienst: mannen 15-49 jaar: 17.760.412 (2001)
Jaarlijks bereiken van dienstplichtige leeftijd: mannen: 482.318 (2001)
Militaire uitgaven
in dollars: $32,8 miljard (FY98)
percentage van het bruto nationaal product: 1,5% (FY98)
Transnationale zaken
Internationale disputen: geen
Illegale drugs:
Bron van grondstoffen voor chemicaliën voor Zuid-Amerikaanse cocaïneproducenten. Doorvoerland en gebruiker van Zuidwest-Aziatische heroïne en Latijns-Amerikaanse cocaïne.
Steden in Duitsland
Aken (Aachen) - Aschaffenburg - Augsburg - Bautzen - Berlijn (Berlin) - Bocholt - Bonn - Braunschweig - Bremen - Chemnitz - Coburg - Cottbus - Darmstadt - Dortmund - Dresden - Duisburg - Düsseldorf - Eisenach - Emden - Erfurt - Essen - Flensburg - Frankfurt - Freiburg - Friedrichshafen - Fulda - Garmisch-Partenkirchen - Gelsenkirchen - Gera - Gießen - Görlitz - Goslar - Halle - Hamburg - Hamelen (Hameln) - Hannover - Hildesheim - Ingolstadt - Jena - Kaiserslautern - Keulen (Köln) - Kiel - Koblenz - Konstanz - Krefeld - Leipzig - Lübeck - Ludwigshafen am Rhein - Lüneburg - Maagdenburg (Magdeburg) - Mainz - Mannheim - Moers - Mönchengladbach - München - Münster - Neurenberg (Nürnberg) - Oberhausen - Offenbach - Oldenburg - Osnabrück - Passau - Pirmasens - Plauen - Potsdam - Recklinghausen - Regensburg - Rostock - Saarbrücken - Schwerin - Siegen - Solingen - Speyer - Stralsund - Stuttgart - Trier - Ulm - Wiesbaden - Weimar - Wismar - Worms - Wuppertal - Würzburg - Zwickau
Zie voor alle steden in Duitsland: Lijst van Duitse steden
Rivieren in Duitsland
Ahr - Donau - Eems (Ems) - Elbe - Emscher - Havel - Iller - Inn - Isar - Lahn - Lech - Lippe - Main - Moezel (Mosel) - Naab - Nahe - Neckar - Neisse - Oder - Overijsselse Vecht (Vechte) - Peene - Regen - Regnitz - Rijn (Rhein) - Roer (Rur) - Ruhr - Saale - Saar - Spree - Tauber - Warnow - Werra - Wezer (Weser) - Wupper
Zie ook
- Otto von Bismarck
- Duitse Rijk
- Adolf Hitler
- Monumenten op de Werelderfgoedlijst
- Weimarrepubliek
- Tweede Wereldoorlog
- Lijst van Duitse presidenten
- Berlijn
- Europa
- Lijst van Duitse politieke partijen
Externe link
- [http://www.duitsland.nl/ www.duitsland.nl]
- [http://www.duitslandweb.nl/ www.duitslandweb.nl]
- [http://www.duitsland.boogolinks.nl/ www.duitsland.boogolinks.nl]
- [http://www.evd.nl/duitsland www.evd.nl/duitsland : Informatie over Duitsland op de site van de EVD (Economische Voorlichtingsdienst) van het Nederlande ministerie van Economische Zaken]
Categorie:NAVO
Categorie:Europese Unie
Categorie:Duitsland
Categorie:Land
als:Deutschland
f | | |