:: wikimiki.org ::

Atlantski Okean

Atlantski okean

Atlantski ocean ili Atlantski okean zvan i Atlantik, drugi je najveći ocean na Zemlji i pokriva približno petinu njene površine. Ime oceana potječe iz grčke mitologije i znači »Atlasovo more«. Atlas Atlantski je ocean od sjevera prema jugu izduženi bazen u obliku slova S, kojega se u području ekvatorskih protustruja na približno 8° sjeverne širine može podijeliti na sjeverni i južni dio. Na zapadu ga omeđuju Sjeverna i Južna Amerika, na istoku Europa i Afrika, a preko Arktičkog oceana na sjeveru i Drakeovog prolaza na jugu povezan je s Tihim oceanom. Od godine 1914. postoji i poveznica s Pacifikom kroz Panamski kanal. Na istoku granica Atlantskog i Indijskog oceana teče po 20° istočne dužine. Granica s Arktičkim oceanom ide po izlomljenoj crti od Grenlanda do najjužnijih dijelova Svalbarda i natrag na jug do Norveške. Atlantski ocean pokriva oko 20% površine Zemlje i drugi je po veličini nakon Tihog oceana. Zajedno sa susjednim morima obuhvaća površinu od oko 106.450.000 km²; a bez njih 82.362.000 km². Površina kopna s kojeg se rijeke slijevaju u Atlantski ocean je dvostruko veća od površine kopna koje napaja Tihi i Indijski ocean zajedno. Volumen Atlantskog oceana sa susjednim morima je 354.700.000 km³, a bez njih 323.600.000 km³. Prosječna dubina Atlantika i susjednih mora je 3.332 m; a bez njih čak 3.926 m. Najdublja točka, 8.605 m, nalazi se u Portorikanskoj brazdi. Širina oceana kreće se od 2.848 km između Brazila i Liberije do oko 4.830 km između SAD-a i sjeverne Afrike. Obala Atlantskog oceana je razvedena, s brojnim zaljevima i morima, uključujući Karipsko more, Meksički zaljev, Zaljev St. Lawrence, Sredozemno more, Crno more, Sjeverno more, Baltičko more, Norveško more i Weddellovo more. Među otocima Atlantskog oceana ističu se Svalbard, Grenland, Island, Velika Britanija, Irska, Veliki i Mali Antili, Fernando de Noronha, Azori, Madeira, Kanarski otoci, Zelenortski otoci, Bermuda, Karibi, Ascension, Sveta Helena, Tristan da Cunha, Falklandski otoci i Južna Georgia. Category:Geografija zh-min-nan:Tāi-se-iûⁿ ko:대서양 ja:大西洋 simple:Atlantic Ocean th:มหาสมุทรแอตแลนติก

Ocean

Ocean ili okean (latinski oceanus; grčki ὠκεανός, prema grčkom bogu mora i voda Okeanu), u užem smislu jedinstvena, kontinuirana vodena masa golemih dimenzija, u širem smislu ukupna vodena masa mora na Zemlji koja pokriva skoro tri četvrtine (71%) Zemljine površine. Ta globalna, međusobno povezana masa slane vode, nazivana i Svjetskim oceanom, podijeljena je kontinentima i otočjima na sljedećih pet cjelina, od najveće prema najmanjoj: Tihi ocean, Atlantski ocean, Indijski ocean, Južni ocean i Arktički ocean. Njihove službene granice definirala je Međunarodna hidrografska organizacija. Južni ocean, koji je dugo vremena bio poznat u pomorskoj tradiciji, službeno je potvrđen 2000. godine te je jedinstven jer se definira linijom širina bez ikakvih kopnenih granica. Oceanografi ipak govore samo o četiri oceana, smatrajući Arktički ocean (ili Arktičko more) dijelom Atlantskog oceana. Manja područja oceana nazivaju se morima, zaljevima, prolazima i dr. Geološki gledano, ocean je područje oceanske kore pokrivene vodom. Oceanska kora je tanak sloj skrućenog vulkanskog bazalta koji prekriva Zemljin plašt na mjestima gdje nema kontinenata. Prema tom gledištu danas postoje tri oceana: Svjetski ocean te Crno i Kaspijsko more (ili Kaspijsko jezero) koji su nastali sudarom Cimerije s Laurazijom. afričkog kontinenta zatvorilo pravac u potpunosti, stvarajući Sredozemlje četvrtim oceanom. (Crno more je povezano sa Sredozemnim preko Bospora koji je zapravo prirodni kanal probijen kroz kontinentalnu stijenu prije otprilike 5000 godina, te nije djelić oceanskog dna poput Gibraltarskih vratiju.) Površina Svjetskog oceana iznosi 361 milijun km², obujam 1370 milijuna km³, a prosječna mu je dubina 3790 m. To ne uključuje mora koja nisu povezana sa Svjetskim oceanom kao što je Kaspijsko more. Ukupna masa hidrosfere iznosi oko 1.4 × 10²¹ kg, što je jednako otprilike 0.023 % Zemljine ukupne mase. Vidi morsku vodu za opširniju raspravu o sastavu oceanske vode od koje je najznačajnija slanost.

Istraživanja

Putovanje brodovima površinom oceana potječe još iz prethistorijskih vremena, ali tek je u modernom dobu ekstenzivno podvodno putovanje postalo mogućim. Najdublja točka oceana izmjerena je u Marijanskoj brazdi (jarku) smještenoj u Tihom oceanu blizu Sjevernomarijanskih otoka, a iznosi 10,923 m. U potpunosti je istražena 1951. plovilom britanske mornarice "Chalengerom II" koji je svoje ime dao i najdubljem dijelu jarka, "Dubini Challenger". Veliki dijelovi dna svjetskih oceana neistraženi su i nekartirani. Globalna slika mnogih podvodnih obilježja većih od 10 km napravljena je 1995., a bazirana je na gravitacijskim iskrivljenjima obližnje morske površine.

Klima

Jedan od najdramatičnijih vremenskih oblika javlja se iznad oceana: tropski cikloni (poznatiji kao "tajfuni" i "uragani" ovisno gdje se sustav stvara). Morske struje uvelike utječu na Zemljinu klimu prenoseći topao ili hladan zrak i padaline prema obalnim područjima gdje ih dalje u unutrašnjost mogu prenositi vjetrovi. Antarktička struja okružuje taj kontinent, utječe na klimu područja te povezuje struje iz nekoliko oceana.

Ekologija

Oceani su dom mnogim životnim oblicima kao što su:
- ribe
- kitovi (Cetacea) - kitovi, delfini i pliskavice,
- glavonošci (Cephalopoda) - hobotnice
- rakovi (Crustacea) - jastozi i morski račići
- morski crvi
- plankton
- kozice

Ekonomija

Oceani su bitni za prijevoz: ogroman se dio svjetskih dobara kreće brodovima između svjetskih morskih luka. Važni brodski kanali uključuju Morski put Saint Lawrence, Panamski i Sueski kanal.

Izvanzemaljski oceani

Zemlja je jedini poznati planet s tekućom vodom na svojoj površini, a zasigurno jedini takav u našem sunčevom sustavu. Ipak se smatra da je tekuća voda prisutna ispod površine nekoliko prirodnih satelita, posebice Galilejanskih mjeseca: Europe te s manjom sigurnošću Kalista i Ganimeda. Ostali ledeni mjeseci poput Tritona su nekada mogli imati unutarnje oceane koji su danas smrznuti. Planeti Uran i Neptun mogu također posjedovati ogromne oceane tekuće vode ispod svoje tanke atmosfere iako njihova unutrašnja struktura nije dobro poznata u ovom trenutku. Trenutačno se vodi mnogo rasprava o tome da li je Mars nekada imao ocean vode na svojoj sjevernoj hemisferi, i o tome što mu se dogodilo ako ga je imao. Nedavni pronalasci misije Mars Exploration Rover pokazuju da je Mars imao nešto dugotrajne stajaće vode barem na jednom mjestu, ali njeno postojanje još uvijek nije poznato. Smatra se da su tekući ugljikovodici prisutni na Titanovoj površini, iako bi ih bilo ispravnije opisati kao "jezera" nego kao "oceane". Razdioba područja tekućih ugljikovodika bolje će se znati nakon cjelokupne analize podataka sa sonde Huygens iz svemirske misije Cassini-Huygens koja se spustila na Titanovu površinu u siječnju 2005. Također se smatra da se ispod mješavine leda i ugljikovodika koji oblikuju Titanovu vanjsku koru vjerojatno nalazi podzemni ocean vode.

Više informacija

- More
- Oceanografija
- Pomorska biologija
- Svjetski dan oceana
- Voda

Vanjski linkovi

- [http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/4033555.stm Znanost otvara tajne oceana]
- [http://www.palomar.edu/oceanography/salty_ocean.htm Zašto je ocean slan?]
- [http://ioc.unesco.org/oceanteacher/resourcekit/M3/Formats/Geography/OceansSeas.htm Službene IHO granice oceana i mora]
- [http://www.thehydrogenexpedition.com Vodikova ekspedicija] Prvo oplovljavanje Zemlje u brodu pokretanom vodikovim gorivim ćelijama
- [http://www.nopp.org/ NOPP - Program Nacionalnog oceanografskog društva] Category:Geografija ja:大洋 simple:Ocean th:มหาสมุทร zh-min-nan:Hái-iûⁿ

Grčka mitologija

Grčka mitologija sastoji se od legendi o bogovima i herojima (mitova, od tuda i naziv - mitologija), a korijen joj je naravno u vjerovanju starih Grka. Grčki bogovi izgledali su kao ljudi, imali vrline i mane kao ljudi, razlikovali su se po tome što su bili besmrtni, više-manje neranjivi i sposobni postati nevidljivi i putovati brzinom svjetlosti, a živjeli su na Olimpu.

Kronologija - nastanak bogova

Chaos ili Khaos – prvotno stanje postojanja iz kojeg nastaju prvi Bogovi Chaos je ništavilo iz kojeg prva bića dolaze u postojanje, te se ta prva bića opisuju kao dijeca Chaosa. Ona su: Gaia – Zemlja Tartarus – Podzemlje Eros – Žudnja; želja Nyx – Noćna tama Erebus – Tamam podzemnog svijeta Za primjetiti je da po Orfičkim misterijama iz kaosa prvo proizlazi noć Nyx. Unutar Grčke mitologije vidljiva su dva načina za dolazak u život: 1.Djeljenje (Gaia, Nyx) 2.Parenje (Hyperion, Zeus) : Prvotna božanstva nastaju djeljenjem iz kaosa, no poslije Gaiae gotovo sva božanstva koja su nastala djeljenjem imaju negativan predznak (smrt, prijevara, itd...) i u večini slučajeva potječu od Nyxa (Noćne tame). Također božanstva nastala djeljenjem gotovo se nikada ne udružuju sa božanstvima nastalim parenjem. : Za primjetiti je model reprodukcije, iz akcije dvaju bića, muškog i ženskog, u božanskom tako i ljudskom društvu. Prvi odgovor mita na pitanje: “Koji je uzrok ovome?” postaje : “Ovo je njegov otac i ovo je njegova majka”. Gaia – nakon Chaosa pojavljuje se Gaia, viječna osnova Bogova sa Olimpa. Djeljenjem ona stvara Ouranos (Uran, njen sin i muž), zvijezdano nebo, njoj jednakog da je prekriva, te dubine mora i planinske vrhunce (Pontus). :Parenjem sa Uranom nastaju Oceanus (svijetski ocean) i Crius, te Titani Hyperion, Japetus, Thea, Rea, Themis, Mnemosyne, Phoebe, Thethys, te nakon njih najmlađi (po nekim predajama najmoćniji i najstrašniji) Cronus. :Njeni kasniji potomci sa Uranom su divovski jednooki Kiklopi, graditelji zidova. Kasnije dobivaju individualna imena: Brontes – grmljavina Steropes – grom Arger (sjajni) – snaga i moć svih zanata Također tu su i tri strašna sina Zemlje i Neba, storuki i pedesetoglavi Hecatonchiri: Cottus, Brioreos i Gyges Gaia je po nekim tumačenjima Mjaka (božica) Zemlja(e) kasniji oblik pre Indo – Europske Velike majke koja potječe iz razdoblja Neolitika Tartarus ili Tartorus jest u isto vrijeme i Božanstvo i mijesto u podzemlju (još dublje od Hada) U drevnim Orfičkim misterijama Tartarus jest također i neograničen prvopostojeća “stvar” iz koje nastaju svijetlost i Kozmos (svemir) Eros – Bog odgovoran za požudu, ljubav i seks, također je štovan kao očinsko božanstvo : Jedan od koncapata Erosa u Grčkoj misli je taj da je Eros prastaro božanstvo koje utjelovljuje ne samo snagu erotske ljubavi već također i kreativni poriv uvijek stvarajuće prirode, prvo rođeno svietlo koje je došlo u postojanje i uređenje svih stvari u svemiru. U Elusijanskim misterijama on je slavljen kao Protagonus – prvorođeni Titani – prvorođeni , prva božanstva nastala parenjem, bogovi sa Olimpa nastaju parenjem Titana. : U ratu između Bogova Titanomachy oni gube. U tome rutu Tatani su bili predvođeni sa Cronusom, aključivali su: Ceusa, Criusa, Hyperiona, Japetusa, Atlasa i Menoetiusa. : Olimp je bio predvođen Zeusom (sin Cronusa i Rheae) i uključivao je: Hestiju, Demetera, Heru, Hada (Plutona), Posejdona, Hecatonchire, Divove i Kiklope (Zeus ih oslobađa iz tartausa da mu pomognu u ratu, kasnije ih ponovno zatvara). Nakon 10 godina rata Olimp odnosi pobjedu i razdjeljuje svijet među sobom. Zeus - zrak i nebo Posejdon – sva mora i sve vode Had (Pluton) – podzemni svijet Zemlja je ostavljena svim ostalim božanstvima : Poraženi Titani zarobljeni su u Tartarus. No nisu svi Titani sudjelovali u ratu, Oceanus i ženski Titani (Thea, Rhea, Themsia, Mnemosyne, Phoebe, Tethys) ostaju neutralni. Zbog toga nisu kažnjeni od strane Zeusa. Hecatonchire ostaju čuvari poraženih Titana, dok ih s vremenom Zeus sve ne oslobodi (osim Atlasa). : Graci klasičnog razdoblja znali su nekoliko pjesama o ratu između Bogova sa Olimpa i Titana. Dominantna i jedina koja je uspjela preživjeti jest Theogony pjesnika Hesioda. Izgubljeni ep je Titaomochy slijepog Tracijskog barda Thomyris. On sam kao legendarna figura spominje se u jednom dijelu seseja “O muzici” koji se nekada pripisivao Plerhtu. Zeus je s bogovima živio na Olimpu, sebi je zadržao vlast nad nebom, svojem bratu Posejdonu dao je vlast nad morem, a Hadu u podzemnom svijetu. Zeus je bio otac mnogih bogova i heroja. Iz veza bogova sa smrtnicima rođeni su polubogovi i heroji:sin Zeusa i kraljice Alkmene-Heraklo ili Herkules- odlikovao se snagom i izveo je niz junačkih pothvata. Prema priči razdvojio je stijene koje su sastavljale Europu i Afriku, spojio Atlanstski ocean i Sredozemno more. Tako su nastali Heraklovi stupovi i između njih Gibraltarski prolaz. Grčki bogovi su imali sve mane i vrline ljudi: oni vole, mrze, griješe u izvanbračnim vezama, opijaju se medovinom. Na njih kao i na ljude djeluje Mojra.

Nepotpuni popis grčkih bogova

Kronos - Otac svih bogova i junaka. Hyperion - Bog sunca (Helos Hyperion) Theia - Božica Rea Themsia Mnemosyne Phoebe Tethys Japetus Kajra - boginja trenutne srece Zeus - Otac mnogih bogova i junaka, gospodar neba i zemlje, groma, munje i oluje! Atena,Palada - Ratoborna, božica mudrosti, zaštitnica gradova i obrtnika, simbol umjetnosti.Prema priči nije rođena od majke “Već iskoči iz glave ocu svom”! Artemida - Kći Zeusa i Lete, božica lova,sestra Apolonova i Atenina. Afrodita - Božica ženske ljepote i ljubavi.Nije rođena od majke već je “izrasla iz morske pjene” i posjedovala čarobni pojas zavođenja.Kći Zeusa i Diane,božice etera. Apolon,Feb - Sin Zeusa i Lete, strijelac i zaštitnik umjetnosti.Bog muške ljepote. Ares - Sin Zeusa i Here, bog rata i bojne vreve, simbol hrabrosti, silovitosti i junačke snage. Asklepije - Bog liječništva. u latinskoj kulturi zove se PAN Amfitrita - Žena Posejdonova, jedna od 50 Nerejida, kćeri morskoga kralja Nereja, među njih je spadala i mati Ahilova, Tetida. Dioniz - Bog prirode, vinove loze. u latinskoj kulturi zove se BAKHO Demetra - Božica plodnosti, podučavala je ljude poljoprivredi. Eol - bog vjetra Eros - Bog ljubavi, Afroditin sin.Prikazivali su ga kao krilata dječaka s lukom i strijelama.Koga bi on pogodio svojom strijelom taj bi usplamtio od ljubavi. Erinije - Boginje osvete i prokletstva.Dužnost im je progoniti svakoga, tko ubije nekog krvnog rođaka, simbol zle savjesti. Hermes - Sin Zeusa i Plejade, bog laži, posrednik između bogova i ljudi. Had,Pluton - Bog podzemnog života, bog smrti,brat Zeusov. Heraklo - Sin Zeusa i kraljice Alkmene, polubog,odlikovao se snagom, izveo je niz junačkih pothvata. Leta - Jedna od Zeusovih žena, boginja ratara i stočara. Muze - Kćeri Zeusa i Mnemozine,pokroviteljice znanosti i umjetnosti:
- Klio-Muza, pokroviteljica povijesti
- Kaliopa - Epske poezije
- Uranija - Astronomije
- Melpomena - Tragedije
- Talija - Komedije
- TERPSIHORA-Plesa
- POLIHIMNIJA-Lirske poezije,himna
- Euterpa-Glazbe,lirske poezije
- Erato-Ljubavne poezije Menade - Svećenice boga vina i ljubavi. Mojre - Božice životne sudbine.Božice usuda, suđenice, kćeri Noći ili Temide i Zeusa.Kloto prede nit života, Lahezis baca ždrijeb i dodjeluje sudbinu, Atropos presijeca nit života. Morfej - bog sna Posejdon,Okean,Neptun - bog mora, vode, vladar potresa, brat Zeusov. Pan - Bog šuma, njiva, zaštitnik stada i pastira.Provodi veseo i bezbrižan život, osobito na visovima i gorskim vrhuncima. Perzefona - Demetrina kći. Oteo je Had da mu bude žena. U podzemlju u jesen i zimu a u proljeće i ljeto s majkom na zemlji da bi zemlja bila plodna. Tantal - Jedini od ljudi koji je bio prihvaćen za stolom bogova. Thanatos - Bog smrti, sin Noći i brat Sna. Category:Mitologija ja:ギリシア神話 ko:그리스 신화

Sjeverna Amerika

Severna Amerika je po veličini treći, a po broju stanovnika četvrti kontinent na Zemlji. Na severu joj se nalazi Arktički okean, na istoku Atlanski okean, na jugu Karipsko more, i na zapadu Tihi okean. Ukupna površina Severna Amerike je 24,230,000 kvadratnih kilometara. Procenjeno je da je 2001. godine imala 454,225,000 stanovnika.

Političke podele i podaci o stanovništvu

Category:Kontinenti
- ja:北アメリカ ko:북아메리카 simple:North America th:ทวีปอเมริกาเหนือ zh-min-nan:Pak Bí-chiu

Europa

:Ovaj članak objašnjava Evropu kao Kontinent. Za druga značenja vidi Evropa (pojam). Evropa predstavlja zapadnu petinu eurazijske kopnene mase i od strane evropljana biva obično posmatrana kao zasebni Kontinent. Evropa se prostire od Sjevernog mora i Atlantskog okeana na zapadu do Urala na istoku, od Sredozemnog mora na jugu do Sjevernog pola. Zauzima površinu od 10.520.000 km² sa ukupnom dužinom obale od 37.200 km. Poslije Azije i Afrike Europa sa oko 700 miliona stanovnika predstavlja po broju stanovnika treći Kontinent što čini oko petinu svjetske populacije.

Historija

Vrsta Homo naseljavala je Evropu još prije milion i po godina. Kramanjonci su se pojavili pre 40,000 godina. Stara Grčka se smatra kolijevkom evropske kulture. Prema Homeru, originalno samo srednja Grčka je bila Evropa. Kasnije cijela Grčka je bila "Evropa" i u 500 p.n.e. značaj te riječi je postao cjelo područje sjeverno od Grčke. U mitologiji, Europa je bila princeza koju je oteo Zeus u obliku bika. Rimsko Carstvo, a s njim i hrišćanstvo, ujedinilo je veliki dio kontinenta s težištem na Sredozemlju. Nakon pada Rima i doseljavanja raznih naroda iz Azije, evropski napredak je usporio tokom razdoblja koje je poznato kao srednji vijek. Karlo Veliki je udario temelje jedne nove, zapadnije Evrope, kojoj središte više nije u Rimu, ali i ona ostaje rascepkana pokušajima njemačkih careva Svetog Rimskog Carstva. Riječ Evropa se gubi, a umjesto nje preovladava pojam hrišćanski svet i jedinstveni poduhvati u tom smislu (krstaški ratovi, katedrale). Evropa se redefiniše u 16. vijeku zbog renesanse i prekookeanskih kolonija. Nastaju jaka kraljevstva i budi se nacionalizam. Francuska revolucija i industrijska revolucija donose inovacije kojima će Evropa u 19. vijeku zavladati cijelim svijetom. Dva svjetska rata 20. vijeka vode se najvećim delom na evropskom tlu. Evropa gubi svjetsku vlast i kolonije, a hladni rat stvara jaku podjelu na kapitalističku Zapadnu Evropu i komunističku Istočnu Evropu pod Sovjetskim Savezom. Nakon pada komunističkih režima 1990. godine, evropske se zemlje naglo zbližavaju. Nastaje Evropska unija, politički i ekonomski savez koji obuhvata veći dio kontinenta.

Geografija

Moglo bi se reći da je Evropa poluostrvo koje se sastoji od više manjih poluostrva. Pretežno je nizinski, ali ima planinske lance u unutrašnjosti, na sjeveru i na jugu. Glavni planinski lanac su Alpi, a najviši vrh je Elbrus u Rusiji (5630 m). Velike rijeke u središnjem dijelu su važni plovni putevi. Evropa uglavnom ima umjerenu klimu i ravnomjerno raspoređena četiri godišnja doba. Tri glavne klime su sredozemna na jugu, okeanska na zapadu i sjeveru, i kontinentalna u središnjem i istočnom delu. Osim toga, zapadni i sjeverni dio kontinenta grije Golfska struja. Evropa ima površinu od 10 392 855 km2, što je 7% svjetskog kopna. Granice Evropska unija Dugo se raspravlja o tačnim granicama Evrope. Evropa nije ustvari pravi "kontinent", nego samo dio Evroazije, pa zato tačno gdje počinje i prestaje Evropa je teško obilježiti. Često, granice Evrope su odlučene prema granicama kulture, ekonomije, i politike, i zato sad postoje nekoliko "Evropa" koje označavaju različite stvari. Smatra se da Ural Planine su istočna granica Evrope, zajedno sa Ural rijekom. Evropa isto graniči sa Sjevernim i Mediteranskim morem i Atlantskim okeanom. U jugoistoku, granica Evrope su planine između Kaspijskog i Mediteranskog mora. Uralski vijenac, rijeka Ural, Kaspijsko more, Kavkaz, Crno more, Bospor, Mramorno more i Dardaneli čine granicu između Evrope i Azije. Za više informacija oko granice i njene historije vidi Eurazijska granica. Eurazijska granica Regije Evropa se tradicionalno dijeli na pet geografsko-kulturnih područja:
- Balkan
- Istočna Evropa
- Skandinavija
- Srednja Evropa
- Zapadna Evropa

Stanovništvo

- Evropa ima oko 730 miliona stanovnika. Gustina: 32 stanovnika po kvadratnom kilometru.
- Glavne religije: 55% katolici, 25% protestanti, 13% pravoslavci i 7% muslimani.
- Prosječna životna dob: 68.3 godine za muškarce i 77 godina za žene. Većina evropskih jezika ima zajednički korijen u indo-evropskom. Jezik koji je najviše uticao na ostale jeste latinski, koji je prvo bio službeni jezik Rimskog Carstva, zatim jezik crkve i napokon jezik intelektualaca, da bi danas nestao kao živi jezik, ali sačuvao se kao korijen hiljada riječi u svim evropskim jezicima. Najveće jezičke porodice Evrope su slovenski, germanski i romanski jezici.

Ekologija

Političke podjele

Vanjski linkovi

[http://www.visiteurope.com/ Evropa za turiste]

Arktički ocean

Arktički ocean, Arktički okean ili Sjeverno ledeno more je najmanji i najplići od svih pet svjetskih oceana. Neki oceanografi ga nazivaju jednim od sredozemnih mora Atlantskog oceana. Pokriva 14,090.000 km² i gotovo sa svih strana je okružen kopnom - Eurazijom, Sjevernom Amerikom, Grenlandom i velikim brojem otoka. Uključuje Baffinov zaljev, Barentsovo more, Beaufortovo more, Chukchi more, Istočno sibirsko more, Grenlandsko more, Hudsonov zaljev, Hudsonov prolaz, Kara more, Laptevo more, Bijelo more i druga mora. S Tihim oceanom je povezan preko Beringovom prolaza, a s Atlantikom preko Grenlandskog mora.

Indijski ocean

Indijski ocean ili Indijski okean je treća po veličini vodena površina na svijetu koja pokriva oko 20 % površine Zemlje. Sa sjevera je okružena Azijom (Indijski potkontinent), sa zapada Arabijskim polutokom i Afrikom, sa istoka Malajskim poluotokom, Sunda otočjem i Australijom, a na jugu s Južnim oceanom. Od Atlantskog oceana je dijeli 20° E meridijan, a od Tihog oceana 147° E meridijan. Ocean je širok skoro 10,000 km na svojim južnim rubovima. Zajedno s Perzijskim zaljevom i Crvenim morem ima 73,556,000 km². U njemu se nalazi otočna država Madagaskar, inače četvrti po veličini otok na svijetu. Uz njega su tu i otočne države Mauricijus, Komori, Sejšeli, Maldivi i Šri Lanka.

Svalbard

Svalbard je teritorija Kraljevine Norveške koja se nalazi u Arktičkom oceanu sjeverno od evropskog kopna. Sastoji se od grupe otoka od 74. ° do 81° sjeverne geografske širine i od 10° do 34° istočne geografske dužine; predstavlja najsjeverniji posjed Kraljevine Norveške. Tri otoka su nastanjena: Spitsbergen, Bjørnøya and Hopen.

Vanjski linkovi

- [http://www.longyearbyen.net News from Svalbard (In Norwegian)]
- [http://www.sysselmannen.svalbard.no/eng/ Governor of Svalbard] — Official site
- [http://www.svalbard.com/ The Svalbard Pages] — Svalbard links and discussion forums for Svalbard
- [http://go.to/spitsbergen General information on Svalbard]
- [http://www.rolf-stange.de Svalbard geography book]
- [http://www.svalbardproject.com/english/svalbard.html The Svalbard Project]
- [http://www.spitsbergen.cjb.net includes images of Svalbard]
- [http://home.online.no/~okleven/ Svalbard — A Polar Experience]
- [http://www.willassen.no/guide/omraader/svalbard/index.en.html Svalbard, The land with gold coasts]
- [http://dpwww.epfl.ch/instituts/ipt/berglund/svalbard.html The Svalbardsyk Homepage]
- [http://www.svalsat.com/ Svalbard Satellite Station website]
- [http://www.svalbard-images.com Svalbard Images] — Maps and Pictures
- [http://www.austlii.edu.au/au/other/dfat/treaties/1925/10.html Treaty Concerning the Archipalego of Spitsbergen]
- [http://www.unis.no The University Centre in Svalbard]
- [http://haldde.unis.no The Auroral Station in Adventdalen] Category:Norveška Category:Vanjski teritoriji Category:Arktik ja:スヴァールバル諸島

Norveška

Norveška je skandinavska država, tj. nalazi se na severu Evrope.

Zemljopis

Norveška se naziva "zemlja 1000 fjordova" prema brojnim uskim i dubokim zaljevima strmih obala. Najviši vrh u zemlji je Galdhopiggen, 2469 m. Samo 2,28% tla je obradivo. Norveška ima najnepristupačniju i najrezvedeniju obalu na svijetu. Ima, što većih, što manjih, oko 50 000 otoka,.

Povijest

Vikinzi su dva stoljeća pljačkali i palili Europu dok nisu prihvatili kršćanstvo 994. za vladavine Olafa Tryggvasona. Promjene u kraljevini trajale su kao proces još nekoliko stoljeća. 1397. Norveška je ušla u uniju s Danskom i u tom savezu ostala sljedećih 400 godina. Godine 1814. Norveška je prepuštena Švedskoj ali Norvežani su proglasili neovisnost i donijeli svoj ustav. Šveđani su tada okupirali Norvešku vojnom silom, ali su ipak dopustili da Norveška zadrži svoj ustav pod uvjetom da ostane u uniji pod švedskom krunom. Nacionalni osjećaji bujali su u 19. stoljeću i nacionalni romantizam dostigao je vrhunac 1905. godine kad je Norveška mirnim putem, referendumom, izborila neovisnost. Iako je bila neutralna tijekom prvog svjetskog rata, ipak je pretrpjela znatne gbitke u brodovlju i indirektne gospodarske štete. Norveška je javno proglasila neutralnost na samom početku 2. svjetskog rata, pa ipak ju je Nacistička Njemačka okupirala punih pet godina. Godine 1949. napustila je politiku neutralnosti i pristupila NATO savezu. Otkriće nafte i zemnog plina ranih 60-ih godina u njihovim teritorijalnim vodama potpuno je promjenilo ekonomsku sliku te zemlje. Na referendumu 1994. Građani Norveške odbili su pridružiti se Europskoj uniji. Danas im je glavna zadaća održati najviši osobni standard u Europi i planirati što činiti kad se iscrpe rezerve prirodnih energenata.

Stanovništvo

Norveška ima 4.574.560 stanovnika, prosječna starost je 38 godina. Pismenost u Norveškoj je 100%. Najveći broj Norvežana su Luterani, 86%, ostalih protestanata i katolika ima oko 3%, ostalo su neopredjeljeni. Ima dva službena jezika: bokmal, sličan danskom i nynorsk (novonorveški) sličniji starim norveškim govorima. Najveća autohtona nacionalna manjina u Norveškoj su Sami (Laponci) i ima ih oko 20 000. Norveški gradovi sa juga na sjever: Kristianstad - Stavanger - Fredrikstad - Dramen - Oslo (glavni grad) - Bergen - Hamar - Floro - Alesund - Trondheim - Mo i Rana - Bode - Narvik - Harstad - Tromse - Hammerfest - Vardo

Ekonomija

Vanjske poveznice

Category:Norveška [[got:

Kilometar

Kilometar (simbol: km) je jedinica za dužinu jednaka sa 1000 metara (iz grčke reči khilia = hiljada i metro = brojati/mera). Približno je jednak sa 0,621 milja, 1094 jarde ili 3281 stopom. Unikod ima simbole za "km" (㎞), za kvadratni kilometar (㎢) i za kubni kilometar (㎦); međutim, oni su korisni samo u CJK tekstovima, gde su jednaki u veličini kineskim karakterima. hektometar << kilometar << megametar

Vidi takođe

- red veličina
- SI, SI prefiks
- milja, verst Category:Jedinice za dužinu ja:キロメートル zh-min-nan:Kong-lí simple:Kilometre th:กิโลเมตร

Brazil

Brazil je država u Južnoj Americi. Proteže se na velikom području, obuhvaćajući središte kontinenta i istočnu obalu Atlantskog oceana. Graniči sa Urugvajem, Argentinom i Paragvajem na jugu, Bolivijom i Peruom na zapadu, te Kolumbijom, Venecuelom, Gvajanom, Surinamom i Francuskom Gvajanom. Velik dio Brazila pripada slivu rijeke Amazone i prekriven je kišnim šumama. Portugalski je službeni jezik, a jezik kojim Brazilci govore je dijalekt/vernakular kojeg lingvisti nazivaju brazilski portugalski. Razlike između razgovornog brazilskog portugalskog jezika i razgovornog europskog portugalskog jezika slične su razlikama između razgovornog švicarskog njemačkog i službenog njemačkog.

Istorija

Glavni članak: Istorija Brazila Današnja teritorija Brazila naseljena je najmanje pre 6000 godina među-nomadskom populacijom. Pedro Alvares Kabral otkio je ovo područje 1500. godine. Tokom naredna tri veka, Brazil biva neprekidno kolonizovan Portugalcima. Tokom tog perioda drvo Brazil je najeksploatisaniji resurs. Kolonije su uglavnom eksploatisale robove - domoroce i Afrikance. 1808, Kralj Jovan VI od Portugalije, bežeći pred Napoleonom, preselio se u Brazil sa celom kraljevskom porodicom, plemićima i vladom. Princ-regent Petar I od Brazila, proglasio je nezavisnost 7. septembra 1822, stvorivši nezavisno Brazilsko Carstvo. Ono je prestalo posle njegovog naslednika Petra II od Brazila, kada je Brazil pretvoren u republiku 15. novembra 1889. Krajem 19. veka i početkom 20, Brazil je privukao preko 5 miliona evropskih i japanskim imigranata koji su pokušali okušati sreću u industrijalizovanom Brazilu. Brazilska demokratija je tri puta zamenjivana diktaturom: 1930-1934 i 1937-1945 od strane Getulija Vargasa i 1964-1985 od strane grupe generala vojske.

Vanjske poveznice

- [http://www.geographicguide.com/brazil.htm Brazil Pictures]
- [http://www.curitiba-brazil.com Curitiba Brazil] Category:Države svijeta fiu-vro:Brasiilia ja:ブラジル ko:브라질 ms:Brazil simple:Brazil th:ประเทศบราซิล zh-min-nan:Pa-se

Liberija

Liberija je država u zapadnoj Africi na obali Atlantskog oceana. Graniči na sjeverozapadu sa Sijerom Leone, na sjeveroistoku s Gvinejom te na istoku s Bjelokosnom Obalom. Liberiju je početkom 19. vijeka osnovalo Američko društvo za kolonizaciju s ciljem preseljenja oslobođenih crnih robova iz SAD-a natrag na afrički kontinent. Godine 1847. postala je nezavisna, a tijekom devetnaestog stoljeća u nju je preseljeno oko 13.000 bivših robova. Doseljenici su ostali odvojeni od većinskog domaćeg stanovništva, zadržavši vlast i privilegiran položaj u zemlji. Njihova vladavina okončana je 1980. državnim udarom kojim je započelo razdoblje nestabilnosti u političkom životu zbog sukoba većih etničkih skupina za dominaciju. Poslije kraja hladnog rata 1989. Liberija je potonula u građanski rat nekoliko pobunjeničkih grupa koji je s prekidom od 1997. do 1999. trajao sve do 2003. Ekonomija se tek treba oporaviti od šteta koje su mu nanesene u građanskom ratu, osobito razaranjem osnovne infrastrukture. Glavni izvozni proizvodi bili su guma, drvo i željezna ruda. BDP za 2004. procijenjen je na 900 USD po stanovniku, mjereno po PPP-u. Category:Države svijeta ja:リベリア ko:라이베리아 ms:Liberia simple:Liberia zh-min-nan:Liberia

Afrika

Afrika je drugi po veličini svjetski kontinent po broju stanovnika, kao i po površini. Sa 30,244,050 km² (uključujući i ostrva koja joj pripadaju) čini 20.3% ukupne površine zemlje. U Africi živi više od 800 miliona stanovnika što čini oko jedne sedmine ukupne ljudske populacije. Stari Rimljani su koristili ime Africa terra — "zemlja Afra" (plural, od "Afer") — za sjeverni dio kontinenta, koji odgovara današem Tunisu, gdje se nalazila Rimska provincija Afrika. Samo porijeklo imena Africa ima više tumačenja:od feničanski afar (prašina), grčki aphrike (bez hlada) ili latinski aprica (sunčano).

Geografija

U Africi se nalazi 56 država.

Historija

Afrika je najstarija naseljena teritorija na Zemlji i pretpostavlja se da ljudska rasa potiče sa tog kontinenta. U većini ljudske historije, Afika (kao i ostali kontinenti) nije imala države, već je bila naseljena grupama plemena, kraljevinama i porodicama. Iako je Egipat prva ikad formirana država, najveći dio podsaharske Afrike, sa izuzetkom Etiopije, Nubijskog kraljevstva i Sahela, do nedavno nije bio organizovan u države. U četrnaestom vijeku evropski istraživači su stigli u Afriku. Prevarom lokalnih plemenskih vođa, Evropljani su zarobili milione Afrikanaca i razvezli ih širom svijeta kao roblje. U ranom devetnaestom vijeku evropske imperijalne sile su okupirale najveći dio kontinenta dormirajući mnoge kolonijalne države, ostavljajući samo dvije nezavisne nacije (Liberija i Etiopija). Ova okupacija je trajala do kraja Drugog svjetskog rata, kada je počelo postepeno proglašavanje nezavisnosti afričkih država. I danas najveći dio afričkih država ima granice koje su bile povučene u doba evropskog kolonijalizma.

Politika

Afrika se sastoji od 56 država od kojih su većina republike u kojima vlast ima predsjednik. Od sticanja nezavisnosti, razvoj afričkih država je sputavan nestabilnošću, korupcijom, nasiljem i diktaturama. Do nedavno, samo nekoliko država u Africi je razvilo demokratske vlade, u kojima nije na vlasti diktatura. U mnogim zemljama su se pojavila stara plemenska neprijateljstva, koja su bila smirena u doba kolonijalnih vlasti. U mnogim državama se vojska pojavila kao jedini faktor koji može održati red i praktično imati vlast. U periodu između 1960. i 1980. u Africi je bilo više od 70 državnih udara i 13 atentata na predsjednike. Hladni rat, sukob između SAD i SSSRa je takođe imao ulogu u nestabilnosti. Kada su države postajale nezavisne obje zaraćene strane su očeivale pristupanje jednom od blokova. Najveći broj država se u to vrijeme pridruživao Pokretu nesvrstanih. I pored toga mnoge države sjeverne Afrike su primale Sovjetsku vojnu pomoć, dok su centralne i južne afričke države bile potpomognute Sjedinjenim Državama ili Francuskom. Padovi vlada i raširena korupcija su kao rezultat dali rašireno siromaštvo, glad, dok su u značajnoj mjeri distributivni sistemi nesposobni da stanovništvu obezbjede dovoljne količine vode i hrane za opstanak. U Africi je došlo i do velikog širenja brojnih zaraznih bolesti poput HIV virusa, uzročnika side. Pod pritiskom međunarodnih finansijskih institucija, poput IMFa, mnoge afričke vlade su pokrenule ekonomije koja počinje da daje pozitivne rezultate. Političke asocijacije kakva je Afrička unija, daju nadu za veću kooperativnost i mir među zemljama.

Demografija

Približno 80% Afrikanaca živi u južno od pustinje Sahara. Domorodačko stanovništvo Podsaharskih zemalja je uglavnom crnačko. Postoje brojne varijacije fizičkih odlika među crnačkim stanovništvom, a najuopštenija podjela je na tip Masai koji su poznati po visokoj građi i na tip Pigmeji koji su među najnižim tipovima na Zemlji. Bantu jezici su dominantni u zapadoj, centralnoj i južnoj Africi. U pustinjiKalahari u južnoj Africi, živi narod poznat pod imenom Bušmani Na sjeveru Afrike živi brojna populacija koja ne pripada crnačkoj populaciji. Narodi sjeverne Afrike u najvećem broju govore Afro-Azijskim jezicima. U ove narode spadaju i drevni Egipćani, Berberi, Nubijci koji su proširili civilizaciju iz Sjeverne Afrike po antičkom svijetu. U 600. godini, Arapi muslimani su sa istoka prešli u Afriku i osvojili čitav region. Berberi su ostali u manjini u Maroku i Alžiru, dok jedan broj Berbera živi i u Tunisu i Libiji. Tuarezi i drugi nomadski narodi su većinsko stanovništvo u saharskim državama. Narodi poput Etijopljana i Somalijaca se najčešće smatraju crncima, ali istorijski gledano oni su mješanog porijekla, i vezani su i za sjeverno afričku i za podsaharsku kulturu. Neki dijelovi istočne Afrika, a naročito ostrvo Zanzibar su rpihvatili Arapske i muslimanske doseljenike i trgovce u srednjem vijeku. Od početka šesnaestog vijeka Evropljani poput Portugalaca i Holanđana su formirali trgovačke postaje i utvrđenja duž zapadne i južne obale Afrike. Veliki broj Holanđana, Francuza i Nijemaca su naselili današnju Južnu Afriku. Njihovi potomci, Afrikaneri, su najveća bijelačka populacija u Južnoj Africi. Približno 20% Afrikanaca su pripadnici urođeničkih afričkih religija. Mali broj Afrikanaca poštuje Jevrejsku tradiciju, dok su u najvećem broju Hrišćani i Muslimani.

Jezici

Postoje četiri grupe jezika koje pripadaju Africi.
- Afro-Azijatski jezici kao što su berberski i semitski jezici
- Niger-Kongo jezici kao što su svahili i bantu jezik
- Koizanski jezici kao što je !Xóõ jezik
- Nilsko-Saharski jezici Engleski, francuski i portugalski jezik su zvanični jezici u nekim državama.

Kultura

Mnoge sjeverne države od Egipta do Maroka se smatraju dijelom arapske kulture. Južno od Sahare postoji veliki broj kulturnih područja, od kojih su neki veoma mali. Veliki dio tih kultura se može smatrati dijelom Bantu kulture.

Religija

U Africi postoji mnogo rasprostranjenih religija. Hrišćanstvo i Islam su najrašireniji u velikom broju država do drugi imaju lokalne religije koje su tradicija pojedinih plemena.

Države

Istočna Afrika
- Burundi
- Comoros
- Džibuti
- Eritreja
- Etiopija
- Kenija
- Ruanda
- Sejšeli
- Somalija
- Tanzanija
- Uganda Centralna Afrika
- Kamerun
- Centralna Afrička Republika
- DR Kongo
- Kongo
- Ekvatorijalna Gvineja
- Gabon
- Sao Tome i Principe Severna Afrika
- Alžir
- Ceuta (pripada Španiji)
- Egipat
- Libija
- Melila (pripada Španiji)
- Maroko
- Sudan
- Tunis
- Zapadna Sahara Jug Afrike
- Angola
- Bocvana
- Lesoto
- Madagaskar
- Malavi
- Mauricijus
- Mozambik
- Namibija
- Réunion (pripada Fransuskoj)
- Južna Afrika
- Svazilend
- Zambija
- Zimbabve Zapadna Afrika
- Benin
- Burkina Faso
- Cape Verde
- Čad
- Obala slonovače
- Gambija
- Gana
- Gvineja
- Gvineja Bisao
- Liberija
- Mali
- Mauritanija
- Niger
- Nigerija
- Saint Helena (pripada Velikoj Britaniji)
- Senegal
- Sijera Leone
- Togo

Vanjski loinkovi

- http://www.francewatcher.org/
- [http://www.globalpolitician.com/articles.asp?ID=195 Scandal of African Poverty]
- [http://www.globalpolitician.com/articles.asp?ID=186 Education in the Quest for Responsible Governance in Africa]
- [http://www.afrolink.com/ AfroLink.com] - Africa Directory, with categorized links to African sites, updates, resources and more.
- [http://flag.blackened.net/revolt/africa/accounts/chekov.html An Irish anarchist in Africa] provides a readable and compelling, but biased, introduction to today's western Africa.
- [http://africadatabase.org/ The Contemporary Africa Database]
- [http://allafrica.com/ AllAfrica.Com], current news/events, information, economy stats, etc.
- [http://www.zabalaza.net/texts/african_anarchism/contents.htm African Anarchism: The History of a Movement] ja:アフリカ ko:아프리카 ms:Afrika simple:Africa th:ทวีปแอฟริกา zh-min-nan:Hui-chiu

Sredozemno more

Sredozemlje ili Sredozemno more - nalazi se između Evrope na sjeveru, Azije na istoku i Afrike na jugu, povezano je s Atlantskim okeanom kroz Gibraltarski prolaz, s Indijskim okeanom preko Sueskog kanala i Crvenog mora, a s Crnim morem preko Bospora. Zemlje koje okružuju Sredozemno more zovemo zemljama Sredozemlja, a cijelo područje mora i obalnih zemalja Sredozemlje. Zemlje Sredozemlja su: # Gibraltar # Španija # Francuska # Monako # Italija # Malta # Slovenija # Hrvatska # Bosna i Hercegovina # Crna Gora # Albanija # Grčka # Turska # Cipar # Sirija # Libanon # Izrael # Egipat # Libija # Tunis # Alžir # Maroko UNESCO spominje kao zemlje Sredozemlja i Makedoniju i San Marino, bez obzira što te zemlje nemaju izlaz na Sredozemno more, nego im je kriterij da se nalaze u regiji mada se po istom kriteriju ne pominju Andoru i Mađarsku. ja:地中海

Crno more

Crno more (u Starom vijeku poznato kao Pontus Exinus) je najistočniji dio Sredozemnog mora. Pruža se između Evrope i Azije. Ima 453.000 km². S Mramornim morem veže ga prolaz Bospor, a s Azovskim morem Kerčki prolaz.

Baltičko more

Baltičko more je unutrašnje more između evropske kontinentalne mase, polutoka Jyllanda i Skandinavskog poluotoka. Obuhvaća 422.300 km². Malim i Velikim Beltom, te Oresundom, Kattegatom i Skagerakkom spojeno je sa Sjevernim morem.

Svalbard

Vanjski linkovi

MacOS-X

Mac OS X yra operacinė sistema (OS), skirta Apple Computer firmos gaminamiems kompiuteriams, vadinamiems Macintosh (Mac). Tai vieninteliai kompiuteriai, kuriuose naudojama ši operacinė sistema, nors sistemos branduolys - Darwin dirba ir kitokių architektūrų mašinose (pvz., i386). Mac OS X išleista 2001 m., kai Apple, nusipirkusi NeXT įmonę, jos gamintų Next Step ir Open Step sistemų pagrindu sukūrė iš principo naują operacinę sistemą savo kompiuteriams. Ši operacinė sistema pakeitė ankstesnes Mac operacines sistemas (9-os ir ankstesnių versijų Mac OS). Mac OS X sukurta UNIX, visų pirma - FreeBSD pagrindu. Grafinė aplinka sukurta, remiantis PostScript ir Open Step. Mac OS X yra daugiafunkcinė OS, kitaip tariant, palaiko daugelio programų ir vartotojų bendrą darbą, tinka ir asmeniniams kompiuteriams, ir darbo stotims ir serveriams.

Nuorodos

- [http://www.macpartija.lt/ Mac Partija]
- [http://www.apple.com Apple] (angl.)
- [http://www.apple.com/macosx Mac OS X] (angl.) Category:Operacinės sistemos ja:Mac OS X ko:맥 오에스 텐 simple:Mac OS X th:แมคโอเอสเท็น

Hotele w Rzym heavy metal sem jelenia g�ra og�oszenia w�adys�awowo pokoje

:: RELATED NEWS ::

ADO
Microsoft ADO (ActiveX Data Objects) is a Component object model object for accessing data sources. It provides a layer between programming languages and OLE DB (a means of accessing data stores, whether they be databases or otherwise, in a uniform manner), which allows a developer to write programs which access data, without knowing how the database is implemented. You must be aware o

Don A. Stuart
John Wood Campbell, Jr. (June 8,1910 – July 11,1971) was the editor from 1938 until his death in 1971 of the science fiction magazine Astounding Science Fiction, renamed Analog Science Fiction
Read More...

Superior
Superior has various meanings.
- In a hierarchical structure of any kind, a superior is placed above a subordinate and is closer to the apex. See superior (hierarchy).
- Similarly, a person who is a "superior" has the authority to command (an)other(s), especially in a hierarchy such as the (para)military (as in "a superior officer") or holds the highest position -with varying authority- in a religious order ( :This article is about the personal weapon and its ceremonial derivative, for other meanings of mace please see mace (disambiguation) An advance on the club, a mace is a wooden, metal-reinforced, or metal shaft, with a head made of stone, copper, bronze, iron or steel. The head is normally about or slightly thicker than the diameter of the shaft, shaped wi

Gediminas, Duke of Lithuania
Gediminas (known as Giedymin in Ruthenian; in Belarusian as Hiedymin (Гедымін) and Hiedzimin (Гедзімін); ca 1275 – winter 1341 under Wielon) was the Grand Prince of

Nautical miles
A nautical mile is a unit of length. It is not an SI unit. It is accepted (although discouraged) for use with the SI. The nautical mile is used around the world for maritime and aviation purposes. It is commonly used in international law and treaties, especially regarding the limits of

Christina, Queen of Sweden
Christina (Kristina) (December 8, 1626 – April 19, 1689), later known as Maria Christina Alexandra and sometimes Count Dohna, was Queen regnant of Sweden from 1632 to 1654. She was the only legitimate child of King Cyrillic Токтар Онгарбаевич Аубакиров, Kazakh Тоқтар Әубәкіров; born on July 27, 1946, in Karaganda,