:: wikimiki.org ::

Ekvator

Ekvator

U geografiji, ekvator je zamišljena linija povučena oko planeta (ili drugog nebeskog tijela) na jednakoj udaljenosti od polova. Ekvator dijeli površinu na sjevernu i južnu polutku. Zemljopisna širina ekvatora je 0 po definiciji. Duljina Zemljinoga ekvatora je oko 40.070 kilometara. Zemljina površina na ekvatoru uglavnom je prekrivena oceanima. Područja kroz koja prolazi ekvator su:
- Sveti Toma i Princip - prolazi preko Ilhéu das Rolas, otočić u ovom arhipelagu
- Gabon
- Republika Kongo
- Demokratska Republika Kongo
- Uganda
- Kenija
- Somalija
- Maldivi - možda ne dira nijedan otok
- Pini - mali otok kraj Sumatre
- Sumatra
- Lingga i još jedan otočić kraj Sumatre
- Borneo - Kalimantan
- Sulawesi
- Halmahera
- otočići istočno od Halmahere
- Gilbertovo otočje - možda ne dira nijedan otok
- Otočje Phoenix - zamalo promašuje otok Baker
- Linijsko otočje - zamalo promašuje otok Jarvis
- Galapagos - prolazi preko otoka Isabela.
- Ekvador
- Kolumbija
- Brazil

Geografija

Geografija je kompleksna nauka koja proučava prirodne i društvene pojave i procese u geoprostoru,te veze i odnose između njih.Naziv geografija je grčkog porijekla i dolazi od gea-Zemlja i grafein-pisati,opisivati. Iako geografija nije jedina nauka o Zemlji,ona je praktično jedina mostna znanost između prirodnih i društvenih nauka s tim što se,kao na predmet proučavanja,fokusira na geografski omotač,uslovno rečeno Zemljinu površinu kao najsloženiji i najuniverzalniji sistem naše planete. Zadatak geografije kao nauke je da u svakom trenutku pruži kompleksnu i sveobuhvatnu informaciju o stanju geografskih pojava i procesa,te o uzročno-posljedičnim vezama i odnosima kao i zakonima i zakonomjernostima što proizilaze iz njih. Prosto rečeno,geografsko znanje nam je potrebno da bi razumjeli savremenu situaciju na planeti,te da bi na osnovu toga mogli pravilno odrediti smijer i intenzitet ljudskog progresa u budućnosti,što je sada aktuelno kao održivi razvoj.

Kratak prikaz razvoja geografske nauke

Geografija je bez sumnje jedna od najstarijih nauka.Još u prahistoriji ljudi su pokušavali racionalno objasniti pojave i procese u prostoru te spoznati njihov horološki raspored. Iako je nauka kao vid ljudske aktivnosti bila prisutna u većini starih civilizacuja,najviše pisanih tragova o prirodi kao cjelini nalazimo kod antičkih filozofa.Za geografiju važne naučne rezultate iz tog vremena dali su Aristotel-o mozaičnosti Zemljine površine i toplotnim pojasevima i Eratosten-o zaobljenosti Zemlje i njenom obimu te zakonomjernom pojavljivanju prirodnih stihija.Eratosten je u 3.stojleću p.n.e.prvi upotrijebio naziv geografija. U srednjem vijeku dolazi do stagnacije nauke pa time i geografije.Tadašnja nauka se razvijala jedino u sklopu islamskog civilizacijskog kruga.Istaknuti geografi tog doba su al-Biruni i al-Idrisi. Značajniji razvoj geografije na zapadu potakla su velika geografska otkrića.Zahvaljujući moreplovcima kao što su:K.Kolumbo,Vasko de Gama,F.Magelan i dr. Brzi razvoj astronomije i nebeske mehanike u 16. i 17.stoljeću predstavljao je osnovu za teorijsko osmišljavanje kretanja nebeskih tijela i posljedica njihovog kretanja po Zemlju. Početak razvoja naučne geografije pripisuje se holandskom geografu Bernardu Varenijusu,koji je napisao znamenito djelo pod naslovom Opća geografija. Uprkos značajnim tehničkim otkrićima koja su uticala na razvoj geografije u 17. i 18. stoljeću,ona ostaje uglavnom deskriptivna nauka sve do pojave velikog geografskog istraživača njemačkog porijekla Aleksandra Humbolta koji početkom 19.stoljeća udara temelj savremenoj geografiji.Uz njega je veoma značajan i Karl Riter koji je bio pod jakim uticajem filozofije Imanuela Kanta.Značajan doprinos iz tog doba dali su V.M.Devis u SAD-teorija razvitka reljefa kao geografski ciklus i Vladimir Dokučajev u Rusiji-geografska zonalnost tla i njegova klasifikacija po genetskoj osnovi. Tokom 19.stoljeća osnivaju se katedre za geografiju na univerzitetima širom Evrope a njena tadašnja karakteristika je vještačka odvojenost na prirodnu i društvenu.Krajem istog stoljeća pojavljuje se pod uticajem učenja Fridriha Racela tzv. geografski determinizam kao jedan pogrešan pravac unutar geografije.Kao reakcija na ta zastranjivanja javljaju se početkom 20.st.nove generacije geografa koje ističu jedinstvo geografske nauke.Pojavljuju se posibilizam u geografiji,čiji je zastupnik Pol Vidal de la Blanš i horologiza koju je uveo Alfred Hetner što je uticalo na nastanak i razvoj regionalne geografije.Poznati geografski teoretičar iz tog doba je i A.A.Grigorijev sa svojom razradom učenja o geografskom omotaču. Danas postoji velika potreba za sintetičkim geografskim radovima posebno u vezi sa materijalnom proizvodnjom i aktuelnim problemima kvaliteta i preobražaja prirodne sredine,kao i razumnog korištenja prirodnih resursa.

Podjela geografije

Osnovna podjela geografije je na opštu i regionalnu geografiju. Opšta geografija je u svari ukupnost komponentnih analitičkih proučavanja geoprostora.Ona se dijeli na fizičku geografiju(prirodnu),koja proučava geografski omotač i njegove strukturne elemente(litosferu,atmosferu,hidrosferu,pedosferu,biosferu) i na društvenu geografiju(antropogeografiju),koja proučava proizvodno-teritorijalne komplekse i njihove elemente (stanovništvo,naselja,privredu). Komponentne nauke u sklopu fizičke geografije su:geomorfologija,klimatologija,hidrografija,pedogeografija,biogeografija i paleogeografija. Komponentne nauke u sklopu društvene geografije su:demogeografija,geografija naselja,ekonomska geografija,politička geografija i historijska geografija. Takođe svaka od ovih komponentnih nauka ima svoje discipline i poddiscipline. Ovdje moramo spomenuti i kartografiju i matematičku geografiju koje su se razvijale u sklopu geografije a danas predstavljaju samostalne nauke.Geografima je neophodno poznavanje njihovih metoda i rezultata.U novije vrijeme opštoj geografiji se dodaje i geoekologija. Regionalna geografija bi se mogla definisati kao primjena opštegeografskih znanja u proučavanju konkretne teritorije,izdvojene na osnovu nekog od kriterija geografske regionalizacije.Ona je dakle sintetička naučna disciplina. Regionalna geografija dalje se dijeli na opštu regionalnu geografiju i posebnu regionalnu geografiju.

Metode u geografiji

U objašnjavanju geografskih pojava i procesa,njihovih uzajamnih veza i odnosa te njihovih zakona i zakonomjernosti,geografija se služi geografskom,kartografskom,analitičkom,sintetičkom i deskriptivnom metodom istraživanja s tim što se danas sve više koriste matematičko-statističke metode i metode eksperimenta. Takođe treba spomenuti i sve veću primjenu informatike geografiji što je rezultiralo pojavom geografskih informacijskih sistema (GIS) koji su uveliko olakšali rad sa velikim brojem podataka u geografiji.

Vanjski linkovi

- [http://www.mts.net/~gcg/resources/maps/ Maps, Aerial Photographs and Related Resources]
- [http://www.graphicmaps.com/aatlas/world.htm World Atlas]
- [http://www.sitesatlas.com/ World Sites Atlas]
- [http://www.cia.gov/cia/publications/factbook/ The World Factbook]
- [http://enciclopedia.thefreedictionary.com/geography Farlexova Enciklopedija-poglavlje Geografija]
- [http://www.geographic.org/ Geography, climate, countries, Maps, Flags ...] Category:Geografija Spisak država als:Geografie ja:地理学 ko:지리학 ms:Geografi simple:Geography th:ภูมิศาสตร์

Zemlja

Zemlja je planeta na kojoj živi čovjek i jedina nama poznata planeta na kojoj postoji život. Ona je treća planeta po udaljenosti od Sunca i najveća terestrijalna planeta u Sunčevom sistemu. Planeta Zemlja ima jedan prirodni satelit, Mjesec. Smatra se da je Zemlja nastala prije otprilike 4,5 milijardi godina. NAPOMENA: Riječ zemlja ima još dva značenja - tlo i država

Atmosfera

Zemljina atmosfera sastoji se od više slojeva, a proteže se više stotina kilometara iznad površine. Sastavljena je od 78% dušika, 21% kisika, 1% argona, te nešto vodene pare, karbon dioksida i drugih plinova. Slojevi atmosfere:
- troposfera je najdonji i najgušći dio atmosfere u kojem se događaju sve vremenske pojave. U ovom sloju temperatura opada s visinom. Sadrži velike količine vodene pare.
- stratosfera sadrži ozon koji nas štiti od štetnog zračenja iz Svemira. Temperatura je u nižim slojevima stratosfere stalna, a u višim slojevima raste. Vjetrovi koji pušu u stratosferi dostižu brzine od nekoliko stotina km/h.
- mezosfera je sloj u kojemu dolazi do naglog pada temperature.
- jonosfera (termosfera) sadrži jone, električki nabijene čestice. U ovom se sloju pod utjecajem Sunčevog vjetra stvara polarna svjetlost. Temperatura raste, sve do visine 400 km.
- egzosfera je prijelazno područje prema vakuumu. Ovo je sloj s vrlo razrijeđenim plinom, prostire se iznad 400 km visine. Prelazna područja između slojeva atmosfere su tropopauza, stratopauza i mezopauza.

Biosfera

Koliko je do sada poznato, Zemlja je jedino mjesto na kojem postoji život. Životni oblici čine biosferu planete. Smatra se da je razvoj biosfere na Zemlji započeo prije otprilike 3,5 milijardi godina. Životne zajednice (biomi) nastanjuju gotovo cijelu površinu Zemlje, od vrlo rijetko nastanjenih arktičkih i antarktičkih područja, do gusto naseljenih područja oko ekvatora.

Hidrosfera

Zemlja je jedina planeta u Sunčevom sistemu na čijoj površini ima tečne vode. Voda pokriva 71% Zemljine površine. Najveći dio vodenih površina su morske (97%), a manji dio čini slatka voda (3%). Tekuća voda održava se na površini Zemlje zahvaljujući spoju odgovarajućih pogodnih uvjeta: orbite oko Sunca, vulkanizma, gravitacije, efekta staklenika, magnetskog polja i atmosfere bogate kisikom. Zemljina orbita nalazi se izvan područja u kojem je dovoljno toplo da bi se održala tečna voda. Bez malog efekta staklenika koji zadržava toplotu u atmosferi, voda na Zemlji bi se zaledila. Paleontološki nalazi upućuju na razdoblje u Zemljinoj historiji u kojem je privremeno nestao efekt staklenika, a površina se smrznula tokom 10 do 100 miliona godina. Na planetama poput Venere vodena para se pod uticajem ultraljubičastog svjetla razlaže na vodik i kisik, vodik se ionizira i (djelovanjem Sunčevog vjetra) odlazi iz vanjskih slojeva atmosfere. Oslobođeni kisik se veže u mineralne spojeve na površini. Ovaj proces je spor, ali se smatra da je glavni razlog zbog kojega na Veneri nema vode. Na Zemlji ozonski omotač apsorbira većinu ultraljubičastog zračenja u višim slojevima atmosfere i smanjuje opisani proces. Osim toga, magnetosfera štiti ionosferu od izravnog uticaja Sunčevog vjetra. Vulkanski procesi stalno izbacuju vodenu paru iz unutrašnjosti. Procijenjeno je da minerali u Zemljinom plaštu sadrže 10 puta više vode nego je ima u oceanima, iako većina nje nikada neće biti oslobođena.

Unutrašnjost

Sastav Zemlje
Željezo	34.6%
Kisik	29.5%
Silicij	15.2%
Magnezij	12.7%
Nikal	2.4%
Sumpor	1.9%
Titan	0.05%

Slično kao i kod drugih terestrijalnih planeta, unutrašnjost Zemlje je podijeljena u više slojeva:
- vanjska kruta kora
- tečni omotač (plašt)
- tečno vanjsko jezgro
- unutrašnje kruto jezgro

Kora

Kora je vanjski sloj Zemlje, dubine 5 do 35 km. Sastavljena je od silikatnih stijena. Na granici kore i omotača nalazi se Moho-sloj, poznat i kao Mohorovičićev diskontinuitet prema hrvatskom naučniku Andriji Mohorovičiću. Materijal iz unutrašnjosti stalno izlazi na površinu kroz vulkanske otvore i pukotine na okeanskom dnu. Većina Zemljine površine je mlađa od 100 miliona godina, dok su najstariji dijelovi kore stari 4,4 milijarde godina.

Omotač

Ispod kore, do dubine 2900 km nalazi se omotač. Sastoji se od spojeva bogatih željezom i magnezijem. S dubinom raste i pritisak, a s pritiskom se mijenja i tačka topljenja. Stijene u višim slojevima nalaze se u polurastopljenom, plastičnom stanju, a u većim dubinama su krute. Materijal se kreće ("teče") vrlo sporo zbog visoke viskoznosti.

Jezgro

Kako je prosječna gustoća Zemlje 5515 kg/m³, a gustoća materijala na površini samo oko 3000 kg/m³, očito se gušći materijal mora nalaziti u jezgru. U vrijeme nastajanja Zemlje, prije 4.5 milijardi godina Zemlja je većinom bila rastopljena. U procesu koji nazivamo diferencijacija teži elementi su potonuli prema središtu, a lakši su se skupili uz površinu. Zato je jezgra sastavljena uglavnom od željeza (80%), nikla i silicija. Jezgro dijelimo u dva dijela, unutrašnju kruto jezgro poluprečnika oko 1250 km i vanjsko rastopljeno jezgro koje se pruža do poluprečnika 3500 km. Smatra se da je unutrašnje jezgro u kristalnom obliku, a vanjska sastavljena od tekućeg željeza i nikla. Smatra se da strujanje ovog rastopljenog metala (i miješanje koje nastaje zbog Zemljine rotacije) stvara Zemljino magnetsko polje. Category:Sunčev sistem ja:地球 ko:지구 minnan:Tē-kiû ms:Bumi simple:Earth

Ekvador

Republika Ekvador je država u Južnoj Americi. Glavni grad je Quitto, dok je največi grad Guayaquil (Stanovništvo 3,000,000). Ekvador ukupno ima malo više od 13,000,000 ljudi.

Historija

U području današnjeg Ekvadora su od davnih vremena živjele razne staro Američke kulture. Međutim, ove su osvojili Inke u petnestom stolječu i tako je do dolaska Evropljana Ekvador bio dio Inka Carstva. Španija je osvojila to područje 1534 godine, i tako se moderni Ekvador prvo pojavi u historiji kao Španjolska kolonija. Godine 1822 Ekvador dobiva nezavisnost od Španije, i postane dio Velike Kolumbije. Ipak, ta super-država uskoro raspada u tri različite države 1830 godine, jedna od njih Ekvador. Devetnesto stolječe u historiji Ekvadora poznato je po državnoj slabosti i nestabilnosti. Kasnim devetnestim stolječem nad Ekvadorom vladaju strogo Katolički presjednici, sve do liberalne pobune Eloy Alfaroa 1895 godine. Između 1904 i 1942, Ekvador gubi dosta teritorije u raznim ratovima sa njenim susjedima. Največi i najvažniji je rat sa Peruom 1941 godine, koji se nije riješio do 1999 godine. 2000 godine je kriza u vladi Ekvadora, i tadašnji podpredsjednik Gustavo Noboa' postaje novi predsjednik nakon pobune Ekvadorskih indijanaca.

Vlada

U Ekvadoru, predsjednik, podpresjednik, i članovi kongresa nakon izbora rade za četri godine. U Ekvadoru postoju petnest ministarstva. Vođe regija, gradonačelnici, su direktno izabrani po popularnoj volji stanovništva. Sudije na narodnom sudu su izabrani u kongresu, i rade doživotno. Od petnestog Januara 2003 godine, predsjednik Ekvadora je Lucio Gutierrez. Danas politička situacija u Ekvadoru je relativno sigurna i stabilna. Od 1996 godine i tadašnjih izbora, Ekvadorski indijanci sto više učestvuju u politici (Prije 1996 godine indijanci namjerno nisu učestovali).

Političke Podjele

Geografija

Zamora Ekvador se nalazi u zapadnoj Južnoj Americi, između Perua i Kolumbije. Ukupna površina Ekvadora je 283,560 km². Od tih 283,560, 276,840 km² je zemlja a 6,720 km² voda. Čuvena Galapagos Ostrva su isto dio Ekvadora. Ekvador ima obalu sa tihim Okeanom 2,237 kilometara duga. Sa Kolumbijom graniči 590 km, a Peruom 1,420 km. Planina Chimborazo je največa planina u Ekvadoru, sa visinom od 6,267 metara, dio Andi planina. Cotopaxi, najvisočiji aktivni vulkan na svijetu, se nalazi u Ekvadoru. Ekvador se dijeli na četri različita područja. Galapagos ostrva, la costa, la sierra, i el oriente. La costa na Špnajolskom znači obala, i nalazi se u zapadnom Ekvadoru. La sierra je centralni ekvado, poznat po planinama, dok el oriente je istočni dio zemlje gdje se nalazi šuma Amazon. [http://www.darwinadventure.com Galapagos]

Privreda

Ulje, kojeg ima dosta u Ekvadoru, je bio centar Ekvadorske ekonomije u dvadesetom stolječu. Proizvodi kao banane, i šečer su isto važni. 2000 godine, Valuta Ekvadora postaje Američki Dollar s nadom da bi se smanjila tadašnja ekonomska kriza. Odtad Ekvadorska ekonomija napreduje, ali sporo. Problemi se ekonomijom su imali veliki utjecaj na Ekvadorsku politiku u prethodnih pet godina.

Stanovništvo

Stanovništvo Ekvadora je otprilke 13,710,234 (2003). Največa etnička grupa su Mestizos (Mješoviti bijelci i indijanci) koji čine 65% od stanovništva. Indijanici sljede sa 25%, a poslje njih su bijelci sa 7% ukupnog Ekvadorskog stanovništva. 2003 godine čak 35% stanovništva je bilo mlađe od 14 godina starosti. 92.5% od Ekvadoraca mogu čitati i pisati.

Kultura

Kao mnoge druge Južno Američke zemlje, kultura Ekvadora je kombinacija Španjolske kulture, i kulture Indijanaca. Na kulturu Ekvadora utjecala je i kultura Afrikanskih robova. 95% od Ekvadoraca su Katolici. Najpoznatiji dio Ekvadorske kulture je Ekvadorska mjuzika, ali Ekvador je imao nekoliko čuvenih južno Američkih pisaca i umjetnika.

Relevantni članci

Vanjski linkovi

- [http://www.galapagosmap.com Galapagos] Category:Države Svijeta ja:エクアドル ko:에콰도르 ms:Ecuador zh-min-nan:Ecuador

Kolumbija

Kolumbija je zemlja smještena između Karipskog mora i Tihog oceana s velikom bioraznolikosti i brojnim prirodnim ljepotama. Zemlja koja nakon Brazila i Argentine ima vodeću ulogu u privrednom razvoju regije, sa na žalost lošom reputacijom stvorenom zbog stvorene medijske slike o regiji.

Historija

Vlada

Političke podjele

Geografija

Privreda

Glavni izvoz: nafta, kava, smaragdi, zlato, tekstil i modne marke, cijeće, ugljen

Stanovništvo

Kultura

Relevantni članci

Vanjski linkovi

http://www.bogotaturismo.gov.co Category:Države Svijeta

Пожега (Србија)

Категорија:Градови у Србији

gospodarka NLP zujer poker w�adys�awowo pokoje

:: RELATED NEWS ::

Cappella de' Picenardi
Cappella de' Picenardi é uma comuna italiana da região da Lombardia, província de Cremona, com cerca de 424 habitantes. Estende-se por uma área de 14 km², tendo uma densidade populacional de 30 hab/km². Faz fronteira com C

Capralba
Capralba é uma comuna italiana da região da Lombardia, província de Cremona, com cerca de 2.078 habitantes. Estende-se por uma área de 13 km², tendo uma densidade populacional de 160 hab/km². Faz fronteira com Campagnol

Casalbuttano ed Uniti
Casalbuttano ed Uniti é uma comuna italiana da região da Lombardia, província de Cremona, com cerca de 4.093 habitantes. Estende-se por uma área de 23 km², tendo uma densidade populacional de 178 hab/km². Faz fronteira com Bordol

Cappella Cantone
Cappella Cantone é uma comuna italiana da região da Lombardia, província de Cremona, com cerca de 534 habitantes. Estende-se por uma área de 13 km², tendo uma densidade populacional de 41 hab/km². Faz fronteira com Annicco,

Capergnanica
Capergnanica é uma comuna italiana da região da Lombardia, província de Cremona, com cerca de 1.609 habitantes. Estende-se por uma área de 6 km², tendo uma densidade populacional de 268 hab/km². Faz fronteira com Casalet

Campagnola Cremasca
Campagnola Cremasca é uma comuna italiana da região da Lombardia, província de Cremona, com cerca de 606 habitantes. Estende-se por uma área de 4 km², tendo uma densidade populacional de 152 hab/km². Faz fronteira com Capralba

Edmundston
Edmundston é uma cidade do Canadá, província de Nova Brunswick, e a apenas a alguns quilometros da província de Quebeque. Edmundston é uma cidade francófona, com 91% dos seus 17,373 habitantes (censo nacional de 2001) tendo o francês como idioma materno. Sua área é

Acquanegra Cremonese
Acquanegra Cremonese é uma comuna italiana da região da Lombardia, província de Cremona, com cerca de 1.225 habitantes. Estende-se por uma área de 9 km², tendo uma densidade populacional de 136 hab/km². Faz fronteira com Cr