:: wikimiki.org ::
| Frygië |
FrygiëFrygië (ook vaak als Phrygië gespeld) was in de klassieke oudheid een koninkrijk in het midwesten van de Anatolische hoogvlakte. Het had een rijke mythologie en heeft tamelijk veel invloed gehad op de geschiedenis.
Later werd het veroverd door de Cimmeriërs, toen voor korte tijd door buurland Lydië, daarna door het Perzische Rijk, Alexander de Grote, Pergamon en uiteindelijk het Romeinse Rijk.
Bekende (mythische) koningen van Frygië:
- Midas
- Gordias (Gordiaanse knoop)
- Tantalus (volgens sommige bronnen)
Bekend is ook de Frygische muts.
Categorie:Historisch land in Aziëcategorie:Geschiedenis van Turkije
Klassieke oudheidIn de klassieke zin van het woord betekent de klassieken de studie van de taal, literatuur, geschiedenis, kunstvormen en andere aspecten van de oude Grieken en het oude Rome in de Klassieke Oudheid.
- Griekenland in de Oudheid
- Griekse taal
- Griekse mythologie --
- Griekse literatuur
- Griekse geschiedenis
- Griekse architectuur
- Griekse geneeskunde
- Rome in de Oudheid
- Latijn
- Romeinse mythologie--
- Latijnse literatuur
- Rhetorica
- Post-Klassieke Wetenschap
- Humanisme
- Filologie
Klassieken kan ook (gewoonlijk in non-academische context) klassieke literatuur in de zin van afzonderlijke klassiek geworden boeken betekenen.
----
Niet gelateerde onderwerpen met gelijksoortige titel:
Klassieke muziek
----
Externe link
- [http://users.telenet.be/herman.lauvrys/ Classica] is een Nederlandstalige site die voor een groot deel in het teken staat van de klassieke Oudheid.
!
ja:古典
Anatoliëright
Anatolië (Turks: Anadolu, Grieks: Anatole, ανατολη) en Klein-Azië zijn namen voor het zeer grote schiereiland in het uiterste westen van Azië, dat vandaag de dag het Aziatische deel van het land Turkije beslaat. Het grenst in het westen aan Europa, in het noorden aan de Zwarte Zee, in het oosten aan Georgië, Armenië en Iran, in het zuidoosten aan Irak en Syrië, en in het zuiden aan de Middellandse Zee. Het eiland Cyprus ligt ten zuiden ervan. De oppervlakte van Anatolië bedraagt ongeveer 756.000 vierkante kilometer.
De naam Anatolië komt van het Griekse woord voor rijzende zon oftewel oosten. De Romeinen noemden het gebied Asia Minor, waarmee onderscheid gemaakt werd met (de rest van) het grote Azië. Onder beide namen is het gebied al millennia bekend. Het kent hoge gebergten en een landklimaat, maar aan de kusten is er ook laagland, waar een mediterraan klimaat heerst.
Op het schiereiland komen regelmatig aardbevingen voor. Dwars door Anatolië loopt een breukensysteem in de richting zuidwest-noordoost. Het systeem vormt de begrenzing van de Arabische plaat in het oosten en de Anatolische/Turkse plaat in het westen. Door de noordwaartse beweging van de Arabische plaat treden er in dit breukgebied vooral horizontale verschuivingen op in de aardkorst, waardoor spanningen worden opgebouwd die zich ontladen in de vorm van aardbevingen.
Voor verschillende volkeren en culturen is of was het schiereiland zeer belangrijk, zoals de Hittieten, die er rond 2000 v.Chr. een groot rijk stichtten, de Grieken (veel van de Griekse filosofen woonden in Anatolië), Romeinen, Byzantijnen, Seltsjoeken, Osmanen, Koerden, Armenen en Turken. Door al deze volkeren kent Anatolië een grote verscheidenheid aan culturele invloeden.
Categorie:Geografie van Turkije
Categorie:Schiereiland
Categorie:Azië
ja:アナトリア半島
ko:소아시아
simple:Asia Minor
th:อนาโตเลีย
MythologieDe uitdrukking mythologie wordt gebruikt in twee betekenissen:
- mythologie gebaseerd op denkbeelden van het geloof, en
- mythologie gebaseerd op een imaginaire wereld.
Deze twee betekenissen worden hieronder nader toegelicht.
Mythologie gebaseerd op denkbeelden van het geloof
In vele religies worden de denkbeelden waar het geloof van uitgaat mondeling doorgegeven aan latere generaties in de vorm van verhalen (mythen) over de goden. In een later stadium worden deze verhalen soms ook op schrift gesteld en verzameld. Deze verzameling noemt men de mythologie.
Europa
- Baskische mythologie;
- Christelijke mythologie;
- Etruskische Mythologie;
- Finse mythologie;
- Germaanse mythologie;
- Griekse mythologie - Griekse mythologie van A tot Z;
- Keltische mythologie;
- Letse mythologie;
- Litouwse mythologie;
- Noordse mythologie; - Noorse mythologie van A tot Z
- Romeinse mythologie - Romeinse mythologie van A tot Z.
- Slavische mythologie;
Afrika
- Afrikaanse mythologie;
- Amazighische mythologie;
- Egyptische mythologie - Egyptische mythologie van A tot Z;
Midden-Oosten
- Arabische mythologie; - Arabische mythologie van A tot Z
- Hettitische mythologie;
- Islamitische mythologie;
- Judische mythologie;
- Mesopotamische mythologie;
- Perzische mythologie;
Azië
- Chinese mythologie;
- Hindoe-mythologie;
- Indonesische mythologie;
- Japanse mythologie;
- Khmer-mythologie;
- Koreaanse mythologie:
- Tibetaanse mythologie;
Amerika
- Azteekse mythologie;
- Inca-mythologie;
- Hopi-mythologie;
- Maya-mythologie;
- Inuit-mythologie;
Oceanië
- Aboriginal-mythologie;
- Micronesisch mythologie;
- Polynesische mythologie;
Zie ook
- Mythe van de stichting van Funan;
- Legende van de val van Vieng Kham;
Soorten mythen
Kosmogonische mythen
#Scheppingsmythen: Scheppingsmythen verhalen hoe het universum, de aarde en zijn bewoners ontstaan zijn. Voorbeeld: Genesis (Oude Testament): God schept de wereld in zes dagen.
#Theogonische mythen: Hier spelen goden en halfgoden een centrale rol; theogonische mythen beschrijven de dingen in de werkelijkheid zoals ze zijn. Voorbeeld uit de Grieks mythologie (beschreven door Hesiodos): uit de chaos komt aarde (Gaia) voort; zij baarde de zee en de hemel (Oeranos). Oeranos en Gaia huwen en brengen de Titaan voort, de stamvaders van de latere Griekse goden. Een van hun kleinzonen, Prometheus, formeert samen met Pallas Athene het mensengeslacht. Prometheus steelt van de goden het vuur en brengt beschaving onder de mensen.
Eschatologische mythen
Eschatologische mythen of ondergangsmythen verhalen hoe een bepaald volk aan zijn einde kwam of zal komen. Voorbeeld: meerdere culturen kennen zondvloedverhalen (Noah, Gilgamesh-epos) waarin de goden het mensenras straffen met een overstroming - vaak krijgt het mensenras een tweede kans.
Sotereologische mythen (soter: redder)
Deze gaan over helden die de mensheid redden en/of cultuur bijbrengen. Bijvoorbeeld: Prometheus (Titaan) steelt vuur van de Zon en brengt het naar de mensen, en laat hen rechtop lopen.
Etiologische (verklarende) mythen
Verklarende mythen maken duidelijk waarom een bepaald gebruik bestaat, waarom iets zus of zo genoemd wordt, hoe iets ontstaan is etc. Soms bestaat meer dan 1 verklarende mythe voor hetzelfde. Bijvoorbeeld: De stichting van Rome (Romulus en Remus versus Aeneas).
Mythologie gebaseerd op een imaginaire wereld
In boeken in de genres Fantasy, Sword & Sorcery, en sciencefiction wordt door de auteur vaak een imaginaire wereld geschapen die niet bestaat maar wel intern consistent is. Zo'n omgeving met eigen bewoners, sociologie, en soms zelfs afwijkende natuurwetten wordt ook wel met de term mythologie aangeduid.
Voorbeelden zijn:
- Amber-cyclus van Roger Zelazny;
- conan door Robert E. Howard
- Midden-Aarde van J.R.R. Tolkien;
- Known Space van Larry Niven;
- het Galactisch Milieu van Julian May;
- Dune van Frank Herbert;
- Tschai van Jack Vance;
- Een heel universum met als centrale wereld Midkemia van Raymond E. Feist;
- de Discworld van Terry Pratchett, en talloze andere.
Sommige van deze mythologieën zijn zo succesvol dat ook andere schrijvers er verhalen in gaan situeren.
Legendes
Sommige eeuwenoude legendes of mythen, zoals het mysterie van de gezonken stad Atlantis, de Yeti uit de Himalaya en het monster van Loch Ness, blijven de mensheid intrigeren. Op internet zijn duizenden sites te vinden van mensen (ook wetenschappers) die zich met bovengenoemde mythen bezighouden. Onlangs nog werd in Washington in Amerika een voetafdruk gevonden die zou bewijzen dat Bigfoot of Sasquatch, een harig aapachtig beest, echt zou bestaan. In 2000 toog een twaalfkoppige Zweedse expeditie naar Loch Ness om met de meest geavanceerde apparatuur het bestaan van Nessie eens en voor altijd te bewijzen. Dat lukte uiteindelijk niet. Maar de legende leeft voort.
Zie ook
- bestiarium
- Lijst van fabeldieren
- Lijst van goden en godinnen
- Mythologie van A tot Z
ja:神話
ko:신화
th:ปุราณวิทยา
Lydië
Lydië was een koninkrijk gesitueerd in Klein-Azië tijdens de Oudheid. Sardes was de hoofdstad van Lydië.
De grenzen van Lydië varieerden doorheen de eeuwen. Eerst begrensde het Mysia Major, Carië, Frygië en Ionië. Maar onder Alyattes II en zijn zoon Croesus groeide het uit tot een van de machtigste staten in het westen en controleerde het bijna heel Klein-Azië ten westen van de rivier Halys, behalve Lycië. Lydië beschikte over een immense rijkdom; het was een van de eerste staten die munten sloeg.
In 548 v. Chr. versloeg Cyrus II Croesus en werd Lydië een provincie in het Perzische rijk. De ondergang van Lydië werd o.a. beschreven door Herodotos in zijn werk Historiën.
Belangrijke steden in het gebied waren Troje, Smyma, Sardes, Efeze en Milete
Monarchen van Lydi�
- vanaf 797 v. Chr. Ardysus I
- vanaf 761 v. Chr. Alyattes I
- vanaf 747 v. Chr. Meles
- vanaf 735 v. Chr. Candaules
- vanaf 718 v. Chr. Gyges
- vanaf 680 v. Chr. Ardysus II
- vanaf 631 v. Chr. Sadyattes
- vanaf 619 v. Chr. Alyattes II
- vanaf 560 v. Chr. Croesus
Categorie:Historisch land in Azië
categorie:Geschiedenis van Turkije
ja:リディア
Alexander de Grote
Alexander de Grote (26 juli 356 v. Chr. – 10 of 13 juni 323 v. Chr., in het Grieks: Aλέξανδρος, Aléxandros) was koning van Macedonië. Hij verenigde de elkaar bevechtende Griekse poleis en veroverde onder meer Perzië en Egypte.
Jeugd
Alexander de Grote werd geboren in Pella als Alexander III, zoon van de Macedonische koning Philippus II en de beruchte prinses Olympias. Volgens meerdere legenden werd hij niet verwekt door Philippus II, die bang was voor Olympias, die de gewoonte had met slangen te slapen, maar door de god Zeus. Alexander was zich hiervan bewust en buitte dit politiek uit door zijn vader Zeus te noemen.
Het ten noordoosten van het klassieke Griekenland gelegen Macedonië werd door de Grieken als half barbaars gezien. Alexanders moeder kwam uit Molossië, Epirus. Zowel Macedonië als Epirus werden bewoond door 'grens'-Grieken. Dat wil zeggen Grieken aan de andere kant van de Olympus. De inwoners waren beduidend minder geciviliseerd dan de Grieken in de stadsstaten van het zuiden.
Zijn vader benoemde de beroemde Aristoteles tot zijn leermeester, van wie volgens sommigen zijn levenslange liefde voor poëzie (vooral Homerus) stamde, hoewel dit niet bewezen is. Hij en Alexander bleven lang bevriend, maar uiteindelijk keerden ze zich tegen elkaar, waarop Alexander de vriendschap verbrak.
De jonge Alexander kon uitstekend paardrijden en leidde op jonge leeftijd al een deel van zijn vaders leger, onder meer in de beslissende Slag bij Chaeronea (338 v. Chr).
In 336 v. Chr. werd Philippus vermoord door Pausanias, een verontwaardigde jongeman die een van zijn minnaars was geweest. Het vermoeden bestaat echter dat Alexander of Olympias, of beiden, hierbij betrokken waren. Volgens andere theorieën zaten de Perzen er achter, terwijl nog anderen de Grieken noemen.
Bevestiging van de macht in Griekenland
Onder Philippus had Macedonië al diplomatiek en militair gezien de leiding gekregen over Griekenland (definitief na de Slag bij Chaeronea). Toen de dood van Philippus de Grieken ter ore kwam, meenden zij dat onder diens onervaren zoon de Macedonische hegemonie snel zou eindigen, maar na een onverwachte inval van Alexander moesten zij zich toch weer onderwerpen. Hierbij richtte hij in Thebe een bloedbad aan. Daarvoor nog trok hij ten strijde tegen de opstandige gebieden Thracië en Illyrië, in het noorden van Macedonië.
Onderwerping van Perzië
Illyrië
In 334 v. Chr. begon Alexander aan zijn beroemde veldtocht tegen Perzië. De eerste twee jaar richtte hij zich op Perzië, dat toen een groot gebied beheerste dat het hedendaagse Iran, Irak, Syrië en Turkije omvatte. Zijn vader had al dit plan opgevat, terwijl ook de Grieken er warm voor liepen om eindelijk met de Perzische erfvijand af te rekenen. Alexander veroverde eerst Klein-Azië. In de ooit door Griekse kolonisten gestichte steden (zoals Halicarnassus) in Klein-Azië zou Alexander vaak als bevrijder worden gezien.
Hij versloeg een Perzisch legertje bij de rivier de Granicus en veroverde daarna stad na stad. Na anderhalf jaar (herfst 333 v. Chr.) versloeg hij de Perzen bij Issos. De Perzische koning liet zich in een engte lokken, tussen het gebergte en de zee, waar hij weinig had aan zijn numerieke overmacht; kwalitatief waren de Macedoniërs hem de baas.
Na Issos rukte Alexander op naar het zuiden, richting de Libanon en Egypte om eerst deze gebieden te bezetten zodat de Perzen hem later niet in de rug konden aanvallen. Aan de voor de Libanese kust gelegen eilandstad Tyrus stelde hij een ultimatum om vrijwillig toegang te geven voor hem en zijn leger. De handelslieden van Tyrus hadden daar geen interesse in en waanden zich onaantastbaar op hun goed beveiligde eiland. Maar Alexander liet een dam aanleggen tot bij de stadsmuren en na een lange belegering wisten zijn soldaten de muren te veroveren. Woedend over het verzet dat Alexander veel tijd had gekost liet hij zijn manschappen de stad plunderen en verwoesten. De bevolking werd grotendeels uitgemoord en de overlevenden als slaaf verkocht. Hierna trok Alexander naar Jeruzalem dat hem na het inmiddels bekend geworden lot van Tyrus wijselijk vrije doortocht verleende. In Egypte werd Alexander als bevrijder ontvangen en kostte het hem niet veel moeite om zijn gezag te vestigen. Hij liet zich als nieuwe Farao eer bewijzen en liet de eerste plannen opstellen voor de bouw van de nieuwe stad Alexandrië aan de monding van de Nijl. Hierna richtte Alexander zich weer naar het oostelijke Perzische kernland om dit definitief te verslaan.
Hij rukte verder op naar het oosten, richting Gaugamela, voor de derde slag. Bij Gaugamela versloeg hij op 1 oktober 331 v. Chr. opnieuw Darius III, die wist te ontkomen maar later werd vermoord door een van zijn eigen generaals. Daarna veroverde hij de Perzische steden Babylon en Persepolis, de gebieden Medië en Scythië en de steden Susan, Herat en Samarkand. Hij sloot een vriendschapsverbond met het koninkrijk Khorazm bij de Oxusrivier in 328 v. Chr., dat werd beschouwd als een woestijnachtig gebied. Bij archeologische opgravingen bleek echter dat in die tijd bij deze rivier een grote irrigatiecultuur bestond.
Begin van het Hellenisme
Het was Alexanders plan om Macedonië en Perzië niet alleen militair, maar ook cultureel te verenigen. Hij introduceerde aan zijn hof in de voormalige Perzische hoofdsteden Babylon, Persepolis en Susan Perzische kledij en gewoonten. Een ervan was de proskynesis, het kussen van de hand van een hogergeplaatste. De Grieken verafschuwden dit, wat Alexanders populariteit danig ondermijnde. Ook trouwde hij met enkele prinsessen uit het voormalige Perzische rijk, te weten Roxane van Bactrië, Darius' dochter Statira en Ochus' dochter Parysatis. Hoewel zijn beste vriend en erastes (minnaar) Hefaestion als de liefde van zijn leven wordt beschouwd, verwekte Alexander bij Roxane vermoedelijk Alexander IV ("Aegus") (323 - 309 v. Chr). Hij had ook nog een bastaardzoon, Heracles (327 - 309 v. Chr). Tevens dwong Alexander veel van zijn officieren met Perzische vrouwen te trouwen.
India
309 v. Chr
In 327 v. Chr. trok Alexander naar India. Hij wilde "tot het einde van de wereld" zijn tocht voortzetten, wat, zo meende hij, bij de uitmonding van de Ganges was. Hij versloeg bij de rivier de Hyadaspes in Punjab de Indiase vorst Porus, maar uiteindelijk weigerden zijn soldaten verder te gaan vanwege de maandenlange tropische regenval. De dramatische terugtocht, onder meer door de Gedrosische woestijn, kostte duizenden van zijn mannen het leven.
Rond deze tijd stierf Alexanders beroemde paard Bucephalus ("koeienkop"), waarover de legende ging dat het afstamde van de woeste paarden van Diomedes, getemd door Heracles in zijn achtste werk.
Alexanders dood
Alexander maakte plannen voor veldtochten naar het Arabische schiereiland en tegen Carthago, maar in 323 v. Chr. stierf hij op 32-jarige leeftijd in het paleis van Nebukadnezar II in Babylon aan een plotselinge koorts. Mogelijk is een overdosis nieskruid dat in die tijd dikwijls werd voorgeschreven tegen psychische aandoeningen, hem fataal geworden. Een andere theorie is dat Alexander syfilis had. Dit zou hij opgelopen hebben via één van zijn escapades. Alexander zou de eerste persoon zijn waarbij syfilis is aangetoond.
Na zijn dood
Bij zijn overlijden strekte Alexanders rijk zich in oost-westelijke richting zo'n 4000 km uit. De grote afstanden droegen, samen met het feit dat het in relatief korte tijd tot stand was gekomen, bij aan het snelle uiteenvallen ervan. In eerste instantie werd er een soort staatsraad gevormd, bestaande uit de voornaamste generaals van Alexander, zijn moeder, zijn halfbroer Philippus Arrhidaeus en enkele raadgevers, om de zaken waar te nemen voor de beoogde opvolger Alexanders jonge zoon Alexander IV. Al snel trokken de sterkste generaals de werkelijke macht naar zich toe. Deze generaals bekend als de "Diadochen", bevochten elkaar hevig, wat uiteindelijk ook velen in Alexanders omgeving het leven kostte: zijn moeder Olympias, zijn vrouw Rhoxane, zijn zoons Alexander IV en Heracles, zijn zus Cleopatra, zijn halfzus Eurydice, zijn halfbroer Philippus Arrhidaeus en de meeste van zijn hoogste officieren werden uiteindelijk vermoord. In eerste instantie viel zijn rijk uiteen in vier delen, na verdere ontwikkelingen drie en uiteindelijk twee.
Legendevorming
De legendevorming rond Alexander de Grote is aanzienlijk. Hierboven is al genoemd zijn zogenaamde afstamming van Zeus. Tevens zou het Orakel van Delphi hem onoverwinnelijk genoemd hebben. In Europa en delen van het westen van Azië wordt hij veelal als held en geniaal veldheer gezien, maar in Iran geldt hij als vernietiger van hun eerste grote rijk en verwoester van Persepolis. Uit vele culturen, van de Engelse tot de Maleisische, zijn legenden over hem bewaard gebleven, waarin hij dan soms wordt afgebeeld als lokale vorst.
Bij de Minangkabau van West-Sumatra bestaat een legende dat één van zijn nakomelingen met zijn boot op de Gunung Merapi bleef steken (toen alleen met de top boven de zee uitstekend). Zijn nakomelingen bevolkten later de Minanglanden, zo vertelt de legende.
In het oosten wordt hij vaak als "Iskander" aangeduid. Onder de klassieke geschiedschrijvers die over zijn veldtochten verhalen zijn Arrianus, Plutarchus en Quintus_Curtius.
Beroemd is ook zijn methode om de legendarische Gordiaanse knoop te ontwarren, te weten met zijn zwaard.
Alexanders karakter
Gordiaanse knoop
Gordiaanse knoop]]
Oude geschriften over Alexander zijn weinig objectief, bedoeld òf om hem op te hemelen òf om hem door het slijk te halen, zodat we weinig zeker weten over zijn karakter. Er wordt beweerd dat hij in de jaren na de Slag bij Gaugamela steeds megalomaner en instabieler werd. Zo vermoordde hij zijn vriend Cleitus tijdens een ruzie bij een drinkgelag, iets waar hij later veel spijt van had. Ook liet hij Philotas en diens vader Parmenion vermoorden, die weigerden details van een samenzwering tegen hem te onthullen, maar dat kan ook als verstandig worden aangemerkt. De filosoof Anaxarchus zou, toen Alexander zichzelf te veel als god begon te zien, gezegd hebben, wijzende op zijn bloedende vinger: "Zie hier het bloed van een sterveling, niet van een god." In andere versies van het verhaal zou Alexander dit juist zelf hebben gezegd tegen een overdreven onderdanige soldaat.
Recent is men meer gaan letten op de negatieve kanten van Alexander: vooral A.B. Bosworth was hier als wetenschapper zeer belangrijk:
:"We moeten ophouden ons Alexander voor te stellen als Alexander "de Grote": de jonge, charismatische veroveraar, die de wereld wou vergrieksen en cultuur brengen, en waarover zoveel anekdotes bestaan; eerder moeten we ons hem voorstellen als een brutale vechtjas, die talloze stammen op zijn weg uitmoordde, zich op talloze zuippartijen ziek dronk en daarop agressief werd. Hij was zonder een greintje respect voor de onderworpen gebieden; zijn beleid beperkte zich tot genadeloze repressie en miste elke visie op lange termijn. Wie zich niet onvoorwaardelijk onderwierp, hoefde vaak niet meer op genade te rekenen, wat de anekdotes dan ook vertellen. Bijvoorbeeld bij de verovering van Tyrus werd bijna de gehele bevolking uitgemoord omdat de stad zich verzette tegen annexatie. Ook het lot van Persepolis was niet beter. In Griekenland zelf was het lot van een opstandige stad trouwens even gruwelijk zoals bij de verwoesting van Thebe bleek. De vergelijking met Attila de Hun of Dzjengis Khan, berucht om hun wreedheid, is misschien dan ook meer op zijn plaats dan die met de blonde halfgod. Alexander "de Gruwelijke" is misschien wel meer op zijn plaats."
Aldus de mening van Bosworth. Volgens andere historici moet men dit echter in de context van die tijd zien. Veroveraars en machthebbers waren nooit mensen die het nauw met de 'mensenrechten' namen en ze waren genadeloos voor tegenstanders en onwilligen. Dat is iets van alle tijden. En Alexander was geen uitzondering. Maar hij probeerde toch een verzoening tot stand te brengen tussen de Grieken en Perzen en dat was niet gebruikelijk onder veroveraars als Attila en Dzjengis Khan. Dus Alexander keek toch ook wel naar de lange termijn...
Nog steeds omstreden blijft Alexanders seksuele geaardheid; was hij hetero-, homo of biseksueel? Niet alleen trouwde hij drie keer met een vrouw, tevens hield Alexander er diverse vriendjes op na. Hephaestion zou in Alexanders wereld de meest dierbare persoon in zijn leven zijn.
Alexanders erfenis
Alexanders veroveringen en het feit dat zijn opvolgers Grieks spraken, leidden tot een grote verspreiding van de Griekse taal en cultuur, tot in India toe. Hier kan men nog de Griekse invloed zien in bijv. beeldhouwwerk en architectuur. De periode na zijn dood wordt dan ook het Hellenistische tijdperk genoemd. Andersom werden ook de Grieken beïnvloed door wat zij in het Oosten aantroffen, bijvoorbeeld door de Babylonische astrologie, religies en andere oosterse cultuuruitingen.
Maar ook begonnen de nieuwe Griekse machthebbers de weelderige levensstijl van de oosterse potentaten te imiteren wat vroeger onder de Grieken zeker afgekeurd zou zijn. Het koningschap nam ook een goddelijk air aan. Dit was gebruikelijk in Perzië en Egypte waar de koning gezien werd als een levende god op de troon. Dit aspect kwam via het hellenisme ook terecht bij de latere Romeinse keizers die tenslotte ook goddelijke eer opeisten.
Alexander was ook van grote invloed op de economie. Zo stimuleerde hij de handel door havens en wegen aan te leggen, nieuwe steden te stichten en een eenheidsmunt in te voeren. Ook van belang was de economische impuls die uitging van de verdeling van de Perzische kostbaarheden, die daarvoor nutteloos in schatkelders hadden gelegen. Hij liet namelijk een groot gedeelte van de Perzische schatkist omsmelten en tot muntgeld slaan en stimuleerde zo flink de geldeconomie.
Ten slotte waren Alexanders tochten feitelijk ook wetenschappelijke expedities, op onder meer geografisch, geschiedkundig en biologisch gebied. Hiervan profiteerde bijvoorbeeld Aristoteles die geregeld verslagen over voordien onbekende zaken toegestuurd kreeg. Hierdoor werd het Griekse wereldbeeld aanzienlijk verruimd.
Tijdens zijn regering werden er vele steden naar hem genoemd, waarvan Alexandrië in Egypte de bekendste is.
Ook van grote betekenis was dat door de hellenisering van het Midden-Oosten het Grieks als lingua franca gebruikt werd waardoor rond het begin van de jaartelling de meeste bewoners dit konden verstaan. Hierdoor kon het jonge christendom zich snel verspreiden en wortel schieten.
Externe links
- [http://www.1stmuse.com/frames/ Alexander the Great of Macedonia: from history to eternity]
- [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Plutarch/Lives/Alexander - /home.html Plutarchus: The Life of Alexander]
- [http://www.pothos.org Alexander's 'homepage']
- [http://www.livius.org/aj-al/alexander/alexander00.html De grootste site op het web]
- [http://whc.unesco.org/sites/780.htm Alexander in de archeologie]
- [http://www.american-pictures.com/genealogy/persons/per01162.htm Genealogie van Alexander]
- [http://www.androphile.org/preview/Library/Biographies/Alexander/Alexander.htm Biografie van Alexander met de nadruk op zijn mannelijke geliefden.]
- [http://www.ancientlibrary.com/wcd/Category:Alexander_the_Great Category:Alexander the Great in Wiki Classical Dictionary.]
Boeken
- Jona Lendering, [http://www.klassieken.nl/boekboek/show/id=33117/dbid=10724/typeofpage=30186 Alexander de Grote. De ondergang van het Perzische Rijk], (2004 Athenaeum Amsterdam)
- Valerio Massimo Manfredi, [http://www.nu.nl/news/463211/140/Alexander_de_Grote_-_Valerio_Massimo_Manfredi.html Alexander De Grote ] (2004 Luithingh Sijthoff B.V., Amsterdam)
Films
De bekendste film over Alexander de Grote is Oliver Stone's productie "Alexander" uit 2004 met onder andere Colin Farrell, Angelina Jolie, Val Kilmer, Jared Leto, Christophor Plummer en Anthony Hopkins in de hoofdrol. Deze film werd in Europa uitstekend ontvangen, in tegenstelling tot in Noord-Amerika waar de dubieuze seksuele geaardheid van Alexander te dominant in de film "aanwezig" moest zijn.
Categorie:Geschiedenis van Azië
Categorie:Griekse oudheid
Categorie:monarch
Categorie:Oud-Grieks persoon
categorie:Oud-Grieks militair
categorie:Oud-Grieks politicus
ja:アレクサンドロス3世
ko:알렉산드로스 대왕
simple:Alexander the Great
Romeinse Rijk
Het Romeinse Rijk (Latijn: Imperium Romanum) was een staat die ontstond rond het begin van de jaartelling en uiteindelijk in 476 weer uiteenviel. Het rijk strekte zich uit (zie kaart) rond de Middellandse Zee en omvatte ook West-Europa behalve Ierland en Scandinavië. Het was de opvolger van de Romeinse Republiek en had als zetel van de macht Rome.
Oorsprong en uitbreiding
Het verschil tussen de Republiek en het Rijk was voornamelijk een politieke. De Romeinse staat is ontstaan uit de stadstaat van Rome in de landstreek van Latium in Italië, volgens de legende gesticht in 753 v. Chr. door Romulus en Remus.
Na een aantal (grotendeels legendarische) koningen werd de stad een republiek met een formidabele oorlogsmachine en een goedgeorganiseerd systeem van instellingen en wetten. In een paar eeuwen werd Italië verenigd onder Romeinse leiding. Dit gebeurde door bondgenootschappen aan te gaan met buurvolken maar ook door agressieve expansie oorlogen. Vanuit Italië veroverde Rome het gehele Middellandse-Zeegebied. Eerst was Carthago aan de beurt. Vervolgens werden de hellenistische staten in het oosten en zuid-oosten van de zee onderworpen. Tegelijkertijd kwam ook West-Europa onder Romeins gezag. Het rijk werd daardoor zo groot dat de republikeinse structuren niet meer toereikend waren. Er vond een roerige overgang naar een keizerrijk plaats. Caesar en Augustus stichtten zo een rijk dat onder keizer Trajanus zijn grootste omvang zou bereiken. Het reikte toen van Schotland tot Mauretanië, vandaar tot aan de Soedan, de Iraanse hooglanden. Georgië, de Krim, langs Donau en Rijn tot aan de Nederlandse kust.
Bestuur
In dit gigantische rijk werden vele talen gesproken, maar twee talen waren van algemeen belang: het Latijn in het westen en het Grieks in het hellenistische oosten. De bestuurders en intellectuele elite spraken beide talen als lingua franca.
De Romeinen beheersten dit grote gebied door een "verdeel en heers" politiek. Sommige burgers die loyaal meewerkten kregen het fel begeerde Romeins burgerrecht. Merkwaardig in dit verband is de handige manier waarop de Romeinen met cultuur en godsdienst omgingen: de Romeinen namen "nieuwe" goden van ingelijfde volken makkelijk op in hun "Pantheon" en zolang men de keizer (Rome) maar erkende (en de bijbehorende plichten vervulde) kon men verder met de eigen cultuur en godsdienst naast anderen leven. Naast een superieur leger is dit een grondslag voor de "Pax Romana" die toch eeuwenlang een zekere rust bracht en de handel en wetenschap bevorderde. De Romeinen wisten de theoretische basis, gelegd door de Grieken, door hun groot pragmatisme te benutten en staan bekend als de eerste echte goede organisators of, zo u wilt, de eerste grootse opportunisten.
Late periode
Door het enorme gebied dat het Rijk bestreek werd het steeds lastiger om dit als een eenheidsstaat te besturen. Vooral omdat de verschillende provincies uiteenlopende behoeften en problemen hadden die een verschillende aanpak benodigden. Rond het jaar 300 werd daarom het Rijk bestuurlijk verdeeld in een Griekstalig oostelijk deel en Latijnstalig westelijk deel. De bedoeling was dat het rijk naar buiten als een eenheid zou blijven functioneren onder een enkele regering, maar intern en dan vooral op militair-defensief, economisch en belasting gebied, zouden de twee delen zoveel mogelijk zichzelf moeten zien te verzorgen. Na verloop van tijd evolueerde dit systeem natuurlijk tot een de facto verdeling. In 330 werd door keizer Constantijn de Grote ook de hoofdstad verplaatst van Rome naar Byzantium in het economisch en militair belangrijkere Oostelijk-deel. Byzantium werd omgedoopt tot Nova Roma maar was al snel beter bekend als Constantinopel (=De stad van Constantijn). In 395 was het rijk definitief uiteengevallen in een west en oostelijk deel. Constantinopel bleef de onbetwiste hoofdstad van het Oostelijke deel maar in het westen wisselde de hoofdstad enige malen. Dit gaf ook de onzekere toestand in het West-Romeinse rijk aan. Na Rome werd achtereenvolgens Milaan, Trier en Ravenna hoofdstad van het West-Romeinse rijk.
De komst van het christendom betekende een grote omwenteling voor het Rijk. Na aanvankelijk zware vervolgingen van de christenen omdat deze geen goddelijke eer aan de keizers en de Romeinse goden wilden bewijzen werd het christendom door Constantijn in 330 erkend en door Theodosius I in 390 zelfs tot staatsgodsdienst verheven. Toen waren de rollen omgekeerd en braken er voor niet-christenen zware tijden aan. Ook de houding van de burgers tegenover het leger veranderde. Men vond het voor christenen niet wenselijk om in het leger of voor de staat te werken. Het Rijk ging daarom hoe langer hoe meer vertrouwen op vreemdelingen (Germanen) in belangrijke posities in het leger. Dit leidde tot grote politieke complicaties die tot de ondergang van het westelijk deel leidde in 476 met de val van de hoofdstad Ravenna.
Het oostelijk deel (dat in de Middeleeuwen gewoon onder Romeinse Rijk bekend stond, maar sinds de 19e eeuw Byzantijnse Rijk genoemd wordt) kwam ook dicht bij de ondergang, maar beleefde daarna nog verscheidene perioden van bloei. In de Middeleeuwen was het steeds een van de belangrijkste spelers op het Europese politieke toneel. De laatste resten gingen pas in 1453 (Constantinopel) en 1461 (Griekenland) ten onder.
Blijvende betekenis voor de latere geschiedenis
Tot in onze moderne tijd waren er (met name expansionistische) staten die zich als de legitieme opvolger van het Romeinse Rijk zagen, of zichzelf tenminste zo presenteerden, zoals het Derde Rijk van de Duitse Nazi's of het Frankrijk van Napoleon Bonaparte. Het begrip keizer is nauw met dit verschijnsel verwant.
De aanwezigheid van de Romeinen in dit grote gebied is niet alleen zichtbaar door een groot aantal monumenten en ruïnes, zoals bijvoorbeeld de Porta Nigra in Trier en de muur van Hadrianus in het Verenigd Koninkrijk, maar ook door vele resten in de taal. Zo zijn het Frans, Italiaans, Spaans en nog een flink aantal andere Romaanse talen ontstaan uit de taal die de aldaar gelegerde Romeinse soldaten en kolonisten spraken. In West-Europa kan men nog goed de vroegere grens van het Romeinse rijk volgen omdat dit nog steeds de taalgrens is tussen de Romaanse talen, afgeleid van het Latijn en de Germaanse talen die buiten het rijk de overhand hadden. Ook in het Nederlands bestaan nog vele woorden die hun oorsprong in het Latijn hebben. De rechtspraak in Europese landen gaat vaak terug op het Romeins recht. De verreweg grootste denominatie in het christendom, de Rooms-katholieke Kerk gebruikt na 2000 jaar nog altijd als officiële taal het Latijn. Tot voor kort gebruikte eveneens de intellectuele elite van het Westen Latijn en Grieks als internationale taal en werden wetenschappelijke werken eerst in het Latijn gepubliceerd. In wetenschap en techniek zijn daarom nog steeds zeer veel vaktermen ontleend aan het Latijn en Grieks. In de architectuur voor monumentale gebouwen werd tot voor kort vaak teruggegrepen naar de Romeinse voorbeelden. Vooral in Amerika en Frankrijk is dit goed te zien. Kortom: de Romeinen (en de Grieken) zijn het fundament en de oorsprong van de latere Westerse beschaving.
Het Romeinse Rijk heeft een groot aantal andere culturen, zelfs tot voorbij India, direct of indirect beïnvloed. Zo heeft de komst van Romeinse munten geleid tot de invoer van een eigen munt in het Oost-Aziatische Funanrijk.
Overzichtskaart Romeinse Rijk
Funan
Deze kaart laat zien hoe het Romeinse Rijk er omstreeks 395 uitzag, met de belangrijkste steden. Dit waren vrijwel de ongewijzigde grenzen van 60 tot circa 395. Alleen Dacia (het huidige Roemenië) en Mesopotamië maakten tussen 100 en 200 nog kort deel uit van het rijk, maar Mesopotamië werd snel weer verlaten.
Gerelateerde onderwerpen
- Koningen van Rome
- Romeinse Republiek
- Keizers van Rome
- West-Romeinse Rijk
- Oost-Romeinse Rijk
- Keizers van Byzantium
---------
- Geschiedenis van het Romeinse Rijk
- Romeinen in Nederland
- Romeinen in België
Categorie:Historisch land in Europa
Categorie:Romeinse oudheid
ja:ローマ帝国
ko:로마 제국
simple:Roman Empire
Gordiaanse knoopDe Gordiaanse knoop is de naam van een onontwarbare knoop. De knoop verbond het juk met de disselboom van een eeuwenoude strijdwagen. Het orakel had over deze knoop gezegd: "wie deze knoop losmaakt, zal meester over de gehele wereld worden."
De knoop en de strijdwagen werden bewaard in de tempel van Zeus in de stad Gordium, hoofdstad van Frygië. Gordium, dat gesticht was door de Frygische koning Gordius, werd beschouwd als het middelpunt van de wereld.
Nadat Alexander de Grote Darius een eerste maal verslagen had aan de Granicus, trok hij met zijn leger de Hellespont over en drong het koninkrijk van Darius binnen. Volgens de overlevering bestond zijn leger uit 10.000 ruiters en 30.000 man voetvolk. In Gordium hoorde Alexander van de voorspelling van het orakel. Onder belangstelling van vele Macedoniërs en Phrygiërs probeerde ook hij lange tijd de knoop te ontwarren. Toen de Macedoniërs de moed al verloren, merkte Alexander op: "Over de manier van het losmaken heeft het orakel niets gezegd." en met één slag van zijn zwaard hakte hij de knoop los. Het verhaal gaat dat Zeus de hele nacht donderde en bliksemde om zijn goedkeuring aan te geven.
Wanneer iemand een zeer moeilijk probleem met de nodige voortvarendheid of gewelddadigheid uit de weg ruimt, dan gebruikt men daarvoor wel de uitdrukking: de Gordiaanse knoop doorhakken.
categorie:Griekse mythologie
categorie:Puzzel
Frygische muts
De Frygische muts is een zacht kegelvormig hoofddeksel waarvan de top naarvoren wijst en weer wat naar beneden valt. Hij was het kenmerk van de inwoners van Frygië (Klein-Azië) en werd volgens de legende voor het eerst gedragen door hun koning Midas om de ezelsoren die hij als straf voor zijn domheid van de goden had gekregen te verbergen.
Later werd de Frygische muts kenmerkend voor de Iraniërs en Thraciërs. De Perzische heros Mithras, die men ook in het Romeinse Rijk vereerde, werd altijd met een dergelijke muts afgebeeld. Op vroege afbeeldingen zijn de bijbelse Drie Koningen vaak met een Frygische muts op te zien en dit kan erop wijzen dat ze uit Perzië kwamen.
De oude Grieken zagen de Frygische muts - net als de broek - als typisch voor barbaren (niet-Grieken) en beeldden dezen steevast af met een Frygische muts op het hoofd. De (door de Grieken als barbaren beschouwde) Macedoniërs namen de muts over van de Thraciërs en droegen die bij hun veldtochten onder Alexander de Grote naar Bactrië.
Bactrië
De Frygische muts werd in het Romeinse Rijk gedragen door vrijgelaten slaven en hun nakomelingen. Dit gebruik wordt vaak gezien als de oorsprong ervan als symbool van de vrijheid.
In de Middeleeuwen dook de muts weer op bij de Noormannen en de Byzantijnen en gold ook als typisch voor de Saksen en Angelsaksen. Ook Napolitaanse zeelieden droegen de Frygische muts.
De bisschoppelijke mijter schijnt ook van de Frygische muts af te stammen.
Het hoofddeksel werd in de moderne tijd gedragen door de Jacobijnen en als symbool van vrijheid in de Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog en de Franse Revolutie. Tot op de dag van vandaag wordt het nationale symbool van Frankrijk, Marianne, afgebeeld met een Frygische muts op.
Tegenwoordig is de muts vooral bekend als hoofddeksel van de Smurfen en (in Duitsland) van de Mainzelmännchen.
categorie:hoofddeksel
Categorie:Historisch land in Azië
Categorie:Geschiedenis van TurkijeArtikelen die betrekking hebben op de geschiedenis van Turkije.
Categorie:Turkije
Turkije
Turkije
Turkije
ja:Category:トルコの歴史
ko:분류:터키의 역사
18411841
Peristiwa
- Kota Sibolga di Sumatra Utara, ditaklukkan oleh orang Belanda.
Kelahiran
Meninggal
Lihat Pula:
- Abad ke 19
category:Kalender Peristiwa
ko:1841년
ms:1841
opisy gg doda madrid accommodation godwka metal
|
|
|
| :: RELATED NEWS :: |
Gerald Sutcliffe
right
Gerald Sutcliffe (born 13 May 1953, Salford) is a politician in the United Kingdom. He has been member of Parliament for Bradford South since he won a 1994 by-e
|
Azuma's inequality
In probability theory, Azuma's inequality gives a concentration result for the values of martingales that have bounded differences.
Suppose is a martingale and
:
Then for all positive integers N and all positive reals t,
:
Azuma's inequality applied to the 20 August 1956) is a politician in the United Kingdom. He is Conservative Member of Parliament for the constituency of New Forest West in Hampshire, and was first elected in May 1997.
He was educated at
|
Hugo Swire
Hugo George William Swire (born 30 November 1959) is a politician in the United Kingdom. He is Conservative Party member of Parliament for East Devon, and was first elected in 2001. Befor
|
Desmond Angus Swayne
Desmond Angus Swayne (born 20 August 1956) is a politician in the United Kingdom. He is Conservative Member of Parliament for the constituency of New Forest West in Hampshire, and was first elected in May 1997.
He was educated at
|
Baron Petre
The title Baron Petre (pronounced 'Peter') was created in 1603 for John Petre, Lord Lieutenant of Essex. The Barony is in the Peerage of England. The family seat is Ingatestone Hall
Barons Petre (1603)
- John Petre, 1st Baron Petre (
|
Robert Syms
Robert Andrew Raymond Syms (born 15 August 1956, Chippenham) is a politician in the United Kingdom. He is Conservative Party Member of Parliament for Poole in Dorset, and had previo
|
Robert Andrew Raymond Syms
Robert Andrew Raymond Syms (born 15 August 1956, Chippenham) is a politician in the United Kingdom. He is Conservative Party Member of Parliament for Poole in Dorset, and had previo
|
Jupiter Symphony
Wolfgang Amadeus Mozart wrote the Symphony No. 41 in C major (K. 551), along with the immediately preceding symphony, No. 40 in G minor (K. 550), in the space of a few weeks in 1788. It was, as far as can be determined, never performed in Mozart's lifetime. Its movements display the typical Wolfgang Amadeus Mozart wrote the Symphony No. 41 in C major (K. 551), along with the immediately preceding symphony, No. 40 in G minor (K. 550), in the space of a few weeks in 1788. It was, as far as can be determined, never performed in Mozart's lifetime. Its movements display the typical | |