Category:Ewrop
ja:マケドニア
Malta
Gweriniaeth
ynysoedd yn y
Môr Canoldir ger
yr Eidal yw Malta. Mae'n perthyn i dde
Ewrop.
Mae Malta yn cynnwys saith ynys, Malta,
Gozo,
Comino, Cominetto, y ddwy St.Paul a Filfla.
St. Paul
Llongddrylliad St. Paul,
10 Mawrth 60 O.C. oedd y digwyddiad mwyaf pwysig yn hanes Malta. Mae disgrifiad manwl iawn o'r llongddrylliad yn
y Testament Newydd, (Actau 27 a 28).
ja:マルタ
ms:Malta
simple:Malta
Moldova
Gwlad yn nwyrain
Ewrop yw Moldova (hefyd: Moldofa). Cafwyd ei galw yn Besarabia o'r blaen. Mae i'r dwyrain y
Carpatiau.
Cafwyd ei sefydlu yn y
Canol Oesoedd ond roedd yn rhan o
România am lawer o flynyddoedd. Felly, roedd hi yn rhan o'r
Undeb Sofietaidd.
Category:Ewrop
ja:モルドバ
ko:몰도바
zh-min-nan:Moldova Norwy
Mae Norwy yn wlad ar ochr ddwyreiniol
Môr y Gogledd. Ynghyd a'i chymydog
Sweden i'r dwyrain, mae'n un o wledydd
Llychlyn.
Hanes
O dan y Llychlynwyr (
Vikings yn Saesneg) unwyd y wlad erbyn yr 11eg ganrif. Ym
1387 bu farw brenin olaf y linell Norwyaidd, a daeth y wlad o dan reolaeth
Denmarc. Gelwid yr adeg yma yn 'noson 400 mlynedd' gan y Norwywyr, gan fod Norwy yn bartner gwan yn yr undeb. Ym
1814, ar ôl i Ddenmarc gefnogi
Napoleon yn y rhyfeloedd Ewropeaidd, daeth Sweden i reoli Norwy. Blinodd y Norwywyr ar reolaeth Sweden, ac ym
1905 daeth Norwy yn annibynnol wrth i'r llywodraeth gynnig brenhiniaeth y wlad i Dywysog Carl o Ddenmarc, a ddaeth yn frenin y wlad newydd, gan gymeryd yr enw
Haakon VII.
Yn yr
Ail Ryfel Byd fe wnaeth byddinoedd
yr Almaen o dan
Adolf Hitler oresgyn Norwy, ac oherwydd hyn daeth y wlad yn aelod o
NATO ym
1949 er mwyn diogelwch. Roedd hefyd yn aelod o'r
Cenhedloedd Unedig o'r dechrau. Mae Norwy yn aelod o
EFTA ac
Ardal Economaidd Ewrop, ond mae'r etholaeth wedi pleidleisio dwywaith (ym
1972 ac ym
1994) yn erbyn ymuno a'r
Undeb Ewropeaidd.
Gwleidyddiaeth
Mae Norwy yn
frenhiniaeth ond mae'r pŵer gwleidyddol yn nwylo'r senedd, y
Storting. Mae'r gyfundrefn yn debyg i'r hyn a gaed yn y
Deyrnas Unedig, gan fod ambell i swyddogaeth pwysig gan y brenin, ond fe'u defnyddir trwy gyngor y Cabinet fel arfer.
Mae 165 o aelodau gan y Storting. Fe etholir yr aelodau drwy
gynrychiolaeth gyfrannol o'r 19 sir yn y wlad, am gyfnodau o bedair mlynedd. Ar ôl etholiadau, mae'r Storting yn rhannu'n ddau siambr -- yr
Odelsting a'r
Lagting -- sydd weithiau'n cwrdd ar wahan, ac weithiau gyda'i gilydd, yn ôl y deddfwriaeth sy'n cael ei ddadlau.
Siroedd a Threfedigaethau
Rhennir Norwy'n 19
sir (
fylke, lluosog
fylker), sydd yn eu tro yn cael eu rhannu'n 434 cymuned (
kommuner). Dyma restr o'r siroedd:
-
Akershus
-
Aust-Agder
-
Buskerud
-
Finnmark
-
Hedmark
-
Hordaland
-
Møre og Romsdal
-
Nordland
-
Nord-Trøndelag
-
Oppland
-
Oslo
-
Østfold
-
Rogaland
-
Sogn og Fjordane
-
Sør-Trøndelag
-
Telemark
-
Troms
-
Vest-Agder
-
Vestfold
Yn ogystal â hyn, mae gan Norwy nifer o diriogaethau ar draws y byd. Ystyrir ynysoedd
Svalbard a
Jan Mayen i'r gogledd a'r gogledd-ddwyrain o'r wlad yn rannau o'r deyrnas. Ar y llaw arall, ystyrir
Ynys Bouvet i'r de o Affrica fel trefedigaeth ar wahan i'r deyrnas ei hunan.
Mae Norwy yn hawlio rhan o dir
Antarctica (
Dronning Maud Land ac
Ynys Pedr I) ond mae'r hawliau hyn bellach yn cael eu anwybyddu ar ôl cytundeb rhyngwladol.
Daearyddiaeth
Mae tua dwy rhan o dair o dir Norwy yn fynyddoedd, ac mae rhyw 50,000 o ynysoedd yn eistedd ger yr arfordir troellog, sydd dros 20,000 km o hyd. Mae olion
Oes yr Iâ i'w weld, gyda sawl
ffiord a nifer o
rewlifoedd.
Mae Norwy yn rhannol o fewn
Cylch yr Arctig, sydd yn golygu nad yw'r haul yn machlud yno am ran o'r haf. Serch hyn, mae'r hinsawdd yn cael ei gadw'n gynnes oherwydd dylanwad
Llif y Gwlff, sef llif cynnes o ddŵr a daw o'r trofannau.
Man uchaf Norwy yw'r mynydd
Galdhøpiggen, sy'n codi 2,469 medr.
Economi
Mae Norwy yn wlad llewyrchus, yn bennaf efallai oherwydd fod digonedd o adnoddau naturiol ganddi. Ceir llawer o
nwy naturiol ac
olew crai yn o dan
Môr y Gogledd, ac mae'r wlad yn dibynnu'n gryf ar y diwydiant olew -- hwn sy'n creu 35% o holl allforion y wlad. Ond mae diwydiannau eraill pwysig gan Norwy -- er enghraifft y diwydiant
pysgota. Ceisiodd Norwy ymuno âr
Undeb Ewropeaidd (UE) dwywaith, ond methodd y cynlluniau am na fod Norwy am ildio rheolaeth ar y diwydiant hwn. Serch hyn mae Norwy yn aelod o farchnad cyffredin yr UE drwy cytundeb
Ardal Economaidd Ewrop.
Mae gan Norwywyr safon uchel o fyw, yn bennaf oherwydd yr arian o'r diwydiant olew. Roedd pryder felly beth fyddai'n digwydd ar ôl i'r olew ddiflannu. I ddatrys y broblem, mae llywodraeth Norwy wedi bod yn buddsoddi rhan o'i hennillion o'r diwydiant mewn cronfa dramor, sy'n cynnwys (ym mis Tachwedd 2003) 114 biliwn
doler Americanaidd.
Diwylliant
Mae dau ffurf ysgrifenedig i'r
iaith Norwyeg,
Bokmål (iaith llyfr) a
Nynorsk (Norwyeg newydd). Enw'r wlad yw
Norge yn Bokmål, a
Noreg yn Nynorsk. Er fod y ddwy iaith yn swyddogol, y Bokmål traddodiadol sy'n fwy cyffredin. Yn y gogledd, siaredir sawl iaith
Saami gan bobl y
Saami; mae'r iaith hon yn gwbl wahanol i'r Norwyeg.
Mae 86% o boblogaeth Norwy yn perthyn i eglwys swyddogol Norwy, sy'n eglwys Lwtheraidd.
Dethlir diwrnod cenedlaethol Norwy ar
17 Mai. Ar y diwrnod hwnnw mae llawer o'r Norwyiaid yn gwisgo
bunad (gwisg
draddodiadol) ac yn gwylio gorymdeithiau ar hyd y strydoedd.
Norwywyr enwog:
-
Henrik Ibsen -- dramodydd
-
Roald Amundsen -- y dyn cyntaf i gyrraedd
Pegwn y De
-
Edvard Munch -- arlunydd
-
Edvard Grieg -- cyfansoddwr
-
Knut Hamson -- nofelydd; enillydd
Gwobr Llenyddiaeth Nobel ym
1920
Category:Ewrop
zh-min-nan:Norge
[[got:
Gwlad Pwyl
Gweriniaeth yng nghanolbarth
Ewrop yw Gwlad Pwyl. Gwledydd gyfagos yw'r
Almaen yn y gorllewin,
Gweriniaeth Tsiec a
Slofacia yn y de,
Wcráin a
Belarws yn y dwyrain, a
Lithwania a'r
Rhanbarth Kaliningrad sy'n rhan o
Rwsia yn y gogledd. Mae Gwlad Pwyl ar lan y
Môr Baltig.
Poland Tourism
- [http://hometown.aol.de/Questius/Polska/Warszawa.htm Warsawpics]
- [http://hometown.aol.de/Questius/Polska/Krakow.htm Cracowpics]
- [http://www.travelphoto.pl/Polska/TP00036/TP00036.htm Gdanskpics]
- [http://www.ga.com.pl/wroclaw6.htm Wroclawpics]
- [http://www.poland-tourism.pl/i.asp?ld=PL&tf=PL&oi=PL00000000BI0421 Poznanpic]
- [http://www.travelphoto.pl/Polska/TP00174/TP00174.htm Szczecinpics]
- [http://www.travelphoto.pl/Polska/TP00312/TP00312.htm Bialystokpics]
- [http://www.ga.com.pl/tatry21.htm Tatra Mountains Pics]
- [http://www.ga.com.pl/mazury1.htm Masuria Pics]
- [http://www.travelphoto.pl/Polska/TP00251/TP00251.htm Baltic Sea Pics]
- [http://www.ga.com.pl/royalty2.htm pictures of Poland]
- [http://www.poczta-polska.pl/mw/index.html Lots of nice pics]
- [http://www.seepoland.pl panoramas]
- [http://webcam.deili.info/en,1,1 Polish Webcams]
- [http://www.pilot.pl/ eMap of Poland]
- [http://www.pot.gov.pl/ Tourist information portal]
- [http://www.poland-tourism.pl/ Tourist information]
- [http://www.polandtour.pl polandtour.pl]
- [http://www.polandtour.org polandtour.org]
- [http://www.lot.pl Flights to Poland]
- [http://www.centralwings.com Low cost flights to Poland]
- [http://www.poland.com/ poland.com]
- [http://www.willgoto.com/categories.aspx?Destination=353&Langue=1 Willgoto Poland, Travel guide and directory]
- [http://www.lodging-poland.com Polish hotels and travel guide]
- [http://en.zamki.pl/ Castels of Poland]
Sights
Image:Varsovie04-32.jpg|Warszawa
Image:Warsaw modern buildings.jpg|Warszawa
Image:Wilanow palace.jpg|Warszawa
Image:Warsaw palace.jpg|Warszawa
Image:Warszawa Namiestnikowski.png|Warszawa
Image:Warszawa Copernicus.png|Warszawa
Image:Warsaw church.jpg|Warszawa
Image:Warsaw church1.jpg|Warszawa
Image:Krakow_Sukiennice.jpg|Krakow
Image:Piazza_del_Mercato_di_Cracovia.JPG|Krakow
Image:Krakow-Wawel-Courtyard.jpg|Krakow
Image:Krakow-Wawel_cathedral.jpg|Krakow
Image:Kalplica wawel.jpg|Krakow
Image:Krakow nagrobek Kazimierza W.jpg|Krakow
Image:Krakau_PeteruPaul.jpg|Krakow
Image:Krakow_Boze_Cialo-2.jpg|Krakow
Image:Teatr Slowackiego.JPG|Krakow
Image:Gothic altar veit stoss.jpg|Krakow
Image:Pl-gdansk-neptun2004.jpg|Gdansk
Image:ZURAW-Gdansk 2004 ubt.jpeg|Gdansk
Image:Bazylika mariacka gdansk ubt.jpeg|Gdansk
Image:Gdansk Radhuset.jpg|Gdansk
Image:Oliwa kathedraal.jpg|Gdansk
Image:Wroclaw 1.jpg|Wroclaw
Image:Breslau-rathaus.jpg|Wroclaw
Image:Wroclaw-Katedra-3.jpg|Wroclaw
Image:Wroclaw-AulaLeopoldina4.jpg|Wroclaw
Image:Torun-Rynek-ratusz-2.jpg|Torun
Image:Torun-palac-dambskich.jpg|Torun
Image:Ratusz Poznan od Wielkiej.jpg|Poznan
Image:Poznan Fara 106-07.jpg|Poznan
Image:Lublin Archikatedra.jpg|Lublin
Image:Bydgoszcz Spichrze.jpg|Bydgoszcz
Image:Rogalin palac (1).jpg|Rogalin
Image:Pulawy palac czartoryskich.jpg|Pulawy
Image:Poland - Ksiaz castle.jpg|Ksiaz
Image:Zamek w Pszczynie003 kpjas.jpg|Pszczyna
Image:Jasna Góra 20050919.JPG|Czestochowa
Image:Kielce palace 2.jpg|Kielce
Image:Zamosc ratusz.jpg |Zamosc
Image:Poland Baranow - Castle.jpg|Baranow Sandomierski
Image:Kazimierz Dolny (kamienica pod sw Mikolajem i Krzysztofem) 01.jpg|Kazimierz Dolny
Image:Janowiec dziedziniec.jpg|Janowiec
Image:Nowy Wiśnicz.jpg|Nowy Wisnicz
Image:Ogrodzieniec.jpg|Ogrodzeniec
Image:Rzeszów zamek 2004b.jpg|Rzeszow
Image:Malbork zamek zblizenie.jpg|Malbork
Image:Poland Frombork - Cathedral Hill.jpg|Frombork
Image:Golub-Dobrzyn2.jpg|Golub-Dobrzyn
Image:Kwidzyn zamek.JPG|Kwidzyn
Image:Moszna zamek4.jpg|Moszna
Image:Tatry Panorama01xxx.jpg|Tatry
ja:ポーランド
ko:폴란드
ms:Poland
simple:Poland
zh-min-nan:Polska Ffederasiwn Rwsia
Gwlad yn nwyrain
Ewrop ac yng ngogledd
Asia(
Siberia) yw Ffederasiwn Rwsia (hefyd: Ffederasiwn Rwsiaidd,
Российская Федерация). Mae'n gwlad ehangach y byd.
Gweler hefyd
-
Kasimov
-
Moskva
-
Ryazan
-
St Petersburg
als:Russland
ja:ロシア
ko:러시아
ms:Russia
roa-rup:Rusii
simple:Russia
th:สหพันธรัฐรัสเซีย
zh-min-nan:Lō·-se-a San Marino
Gweriniaeth fechan yw San Marino. Mae yn nghanol
yr Eidal yn
Ewrop.
Category:Ewrop
ja:サンマリノ
ms:San Marino
nb:San Marino
simple:San Marino
zh-min-nan:San Marino Category:Prënzegenealogie
An dëser Kategorie fannt Dir all Artikel zu de Prënzendynastien an Haiser, deen et op der Lëtzebuerger Wikipedia ze liese gëtt.
Category:Genealogie
Category:Adel
Category:Monarchie
darmowe statystyki milan italy hotels realplayer hmb tablice 
