Home About us Products Services Contact us Bookmark
:: wikimiki.org ::
Wolfgang Petersen

Wolfgang Petersen

Wolfgang Petersen (14 maart 1941) is een Duits filmregisseur. Hij is vooral bekend geworden door de film Das Boot, over de Duitse onderzeeër U-96. Petersen werd geboren in Emden. Van 1953 tot 1960 volgde hij de Johanneum school in Hamburg. Begin jaren zestig regisseerde hij toneelstukken in het Ernst Deutsch Theater in Hamburg. Hij studeerde theater in Berlijn en Hamburg en volgde tussen 1966 en 1970 de filmacademie in Berlijn. Zijn eerste producties waren voor de Duitse omroep NDR. Tijdens zijn werk voor de populaire Tatort-serie ontmoette hij acteur Jürgen Prochnow, die later in Das Boot de rol van kapitein Heinrich Lehmann-Willenbrock zou spelen. In 1973 kwam zijn eerste bioscoopfilm uit, Einer von uns beiden, naar een novelle van Horst Bosetzky, wederom met Jürgen Prochnow. Zijn film Die Konsequenz leidde in 1977 tot een schandaal. De Bayerische Rundfunk achtte het thema van de film - homoseksualiteit - niet geschikt. Kort daarop kwam de film in de bioscoop. In 1981 droeg de productiemaatschappij Bavaria Petersen de regie over het Das Boot-project op. De film kwam in Duitsland op televisie als zesdelige mini-serie en werd vooral in de Verenigde Staten een kassucces; de tot dan toe de meest succesvolle buitenlandse film ooit. Das Boot was al de duurste Duitse filmproductie ooit, maar de volgende film van Petersen had een nog hoger budget. De film Die unendliche Geschichte (internationaal bekend als The Never Ending Story) kostte meer dan 50 miljoen D-Mark. Petersen brak nu door in Hollywood. Voor Twentieth Century-Fox draaide hij de sciencefictionfilm Enemy Mine (1985). Deze film werd nog in de Bavaria-studios in München opgenomen, maar daarna vertrok Petersen naar Los Angeles. Hij behaalde in 1993 een succes met In the Line of Fire, met Clint Eastwood als een angstige beveiliger van de Amerikaanse president, en draaide vervolgens Outbreak (1995), met Dustin Hoffman. In 1997 haalde Petersen weer een kassucces, nu met Air Force One (met een hoofdrol voor Harrison Ford) ondanks de wisselende recensies. In 1998 kwam de directors cut-versie van Das Boot uit. In 2000 volgde The Perfect Storm, met een hoofdrol voor George Clooney, en in 2004 Troy, met Brad Pitt in de hoofdrol.

Filmografie (selectie)


- Troy (2004)
- The Perfect Storm (2000)
- Red Corner (1997) (producent)
- Air Force One (1997)
- Outbreak (1995)
- In the Line of Fire (1993)
- Enemy Mine (1985)
- Die unendliche Geschichte / The Neverending Story (1984)
- Das Boot (1981)
- Die Konsequenz (1977)
- Einer von uns beiden (1973)
- Ich werde dich töten (1969)

Externe link


- [http://www.imdb.com/name/nm0000583/ pagina in de IMDb] Petersen ja:ウォルフガング・ペーターゼン

14 maart

Gebeurtenissen


- Algemeen
  - 1964 - De rechtbank vindt Jack Ruby schuldig aan de moord op Lee Harvey Oswald.
- Oorlog
  - 1590 - Slag bij Ivry: Hendrik van Navarra verslaat de Katholieke Liga.
- Politiek
  - 1939 - Gesteund door Hitler, roepen Slowaakse separatisten de onafhankelijkheid uit van Slowakije, die een vazalstaat van nazi-Duitsland wordt.
  - 1973 - Liam Cosgrave wordt Taoiseach (premier van Ierland).
  - 1991 - De "Zes van Birmingham" komen vrij.
  - 1995 - Norm Thagard is de eerste Amerikaan op een Russische ruimtevlucht.
  - 2004 - Russische Presidentsverkiezingen.
- Wetenschap en Technologie
  - 1900 - De Nederlandse botanicus Hugo de Vries brengt de erfelijkheidswetten van Mendel opnieuw onder de aandacht.
  - 1956 - AMPEX Corp. demonstreert zijn eerste commerciële videotape recorder, de VRX-1000 (later hernoemd als Mark IV)
  - 2003 - De Westerscheldetunnel wordt geopend, de plaatselijke autoveerdienst wordt opgeheven.

Geboren


- 1681 - Georg Philipp Telemann, Duits componist
- 1692 - Pieter van Musschenbroeck, Nederlands natuurwetenschapper, uitvinder van de Leidse fles
- 1804 - Johann Strauss sr., Oostenrijks componist
- 1835 - Giovanni Schiaparelli, Italiaans astronoom, 'ontdekker' van de kanalen op de planeet Mars
- 1869 - Algernon Blackwood, Engels schrijver van horror-verhalen
- 1879 - Albert Einstein, Duits theoretisch fysicus
- 1884 - Albert van Giffen, Nederlands archeoloog
- 1886 - Firmin Lambot, Belgisch wielrenner, winnaar Tour de France (1919 en 1922)
- 1924 - Paul Huf, Nederlands fotograaf († 2002)
- 1933 - Michael Caine, Brits acteur
- 1933 - Quincy Jones, Amerikaans muziekproducer
- 1941 - Wolfgang Petersen, filmregisseur
- 1945 - Herman van Veen, Nederlands cabaretier, zanger, componist en schrijver
- 1946 - Steve Kanaly, Amerikaans acteur
- 1947 - Billy Crystal, Amerikaans acteur
- 1947 - José Happart, Belgisch politicus
- 1957 - Jean van de Velde, Nederlands regisseur, scenarioschrijver en producer
- 1958 - Prins Albert van Monaco
- 1978 - Pieter van den Hoogenband, Nederlands zwemmer en olympisch kampioen (2000 en 2004)

Overleden


- 1883 - Karl Marx (64), Duits filosoof en grondlegger van het marxisme
- 1989 - Zita van Bourbon-Parma (96), keizerin van Oostenrijk
- 2003 - Willy Walden (97), Nederlandse theatermaker

Viering/herdenking

365-dagenschema: 13 maart - 14 maart - 15 maart Decennia: Jaaroverzichten Jaarschema's per eeuw ja:3月14日 ko:3월 14일 simple:March 14 th:14 มีนาคม

Duitsland

Duitsland, officieel Bondsrepubliek Duitsland, is een federatie van 16 deelstaten, in het Duits Bundesländer of Länder (ev. Land) geheten. Het is een federaal land in Midden-Europa, in het noorden grenzend aan de Oostzee, de Noordzee en Denemarken, in het oosten aan Polen en Tsjechië, in het zuiden aan Oostenrijk en Zwitserland en in het westen aan Frankrijk, het Groothertogdom Luxemburg, België en Nederland. Duitsland heeft met 82,5 miljoen inwoners de grootste bevolking van alle Europese landen. Het is een belangrijk lid van de Europese Unie en de economische, politieke en militaire organisaties in Europa.

Geschiedenis

:Hoofdartikel: Duitsland - geschiedenis Na de Frans-Duitse oorlog van 1870/1871 slaagt Wilhelm I van Pruisen erin de los van elkaar staande staten en koninkrijken van de Noord-Duitse Bond, Beieren, Württemberg, Baden en Hessen-Darmstadt achter zich te verenigen (maar eigenlijk was de Pruisische kanselier Otto von Bismarck de drijvende kracht hierachter). Op 18 januari 1871 werd in de Spiegelzaal van het Kasteel van Versailles het Duitse Keizerrijk geproclameerd met Wilhelm I als eerste keizer. Het Keizerrijk was een vorstenbond onder Pruisische leiding, waarbij de afzonderlijke staten op cultureel en bestuurlijk gebied een grote mate van soevereiniteit genoten. Op het einde van de 19e, begin 20e eeuw laaide de internationale spanningen zeer hoog op. de industriële revolutie, het kolonialisme, het socialisme en nationalisme kenden hun hoogtedagen, wat uiteindelijk resulteerde in de Eerste Wereldoorlog. Nadat Duitsland in 1918 gecapituleerd had, werd het tot afstand van een aantal gebieden en tot zware herstelbetalingen gedwongen. De zwakke structuur van de toen opgerichtte Weimarrepubliek, de zware lasten die het land opgelegd werken, de sociale onrust en de economische crisis maakten de weg vrij voor de overname van het land door de Nazis. De rol die Duitsland speelde tijdens de Tweede Wereldoorlog leidde in 1945 tot de bezetting van het land door de geallieerde Russische, Britse, Franse en Amerikaanse strijdkrachten. In 1949, aan de vooravond van de Koude Oorlog, werd het land verdeeld in Oost-Duitsland, officieel de Duitse Democratische Republiek (DDR), en West-Duitsland, officieel de Bondsrepubliek Duitsland. De Bondsrepubliek Duitsland werd gevormd naar het democratische en economische (kapitalistische) model van het westen; De regeringszetel en hoofdstad van de Bondsrepubliek Duitsland was Bonn, terwijl Oost-Berlijn hoofdstad van de DDR was. De DDR sloot zich, ideologisch, economisch en militair gezien aan bij het socialistische/communistische Oostblok, onder leiding van de Sovjet-Unie. Het werd de meest westelijke staat achter het IJzeren Gordijn. De Berlijnse muur scheidde die stad in oost en west, en werd symbool voor de verdeelde natie. De val van het communistische blok en het einde van de Koude Oorlog betekende ook de val van de Muur, de opening van de grenzen tussen de twee Duitslanden en uiteindelijk de hereniging in 1990. De regeringszetel stond tot 1999 in Bonn, terwijl Berlijn een hoofdstad van het herenigde Duitsland is. Het heeft Duitsland veel moeite gekost de twee helften ook in sociaal-maatschappelijk en economisch opzicht te verenigen. Nog altijd maakt het voormalige Oost-Duitse landsdeel in economisch opzicht een minder florissante ontwikkeling door dan het voormalige West-Duitsland. Per januari 2002 is Duitsland met elf andere Europese landen binnen de Europese Unie overgegaan op de euro als nationale munteenheid. De oude munteenheid is de Duitse Mark (DEM) (zie ook onder: Munteenheid)

Geografie

:Hoofdartikel: Duitsland - geografie Duitsland als geheel kan in drie belangrijke geografische gebieden worden verdeeld: de laagliggende Duitse vlakte in het noorden, het centrale Duitse hoogland, en, in het zuiden, de uitlopers van de Centrale Alpen en ander hoogland. Het klimaat is gematigd hoewel er aanzienlijke variatie is. Bijna twee derde van de bossen van het land bestaat uit naaldbomen, de rest is hoofdzakelijk beukenbos.

Noord-Duitsland

Noord-Duitsland, dat door de rivieren Eems (Ems), Weser, Elbe en de Oder wordt doorstroomd, is zwaar gecultiveerd, ondanks de slechte grond. De gewassen uit deze streek zijn onder andere tarwe, rogge, gerst, haver, aardappels en suikerbieten. Melkvee wordt veel gefokt, vooral in Sleeswijk-Holstein. Varkensvlees, rundvlees en kip zijn andere veeproducten. Het gebied omvat ook de belangrijkste industriële en vervoerscentra Kiel, Hamburg, Bremen, Hannover en Maagdenburg (Magdeburg), evenals Berlijn (Berlin).

Centrale hoogland

Berlijn Het centrale hoogland bestaat uit de Rijnvallei, het Harz berggebied en het Thüringse bos. De rivier de Rijn door West-Duitsland en tussen Bingen en Bonn stroomt door een steile kloof, beroemd om zijn mooie landschap, wijngaarden en kastelen. Langs de noordelijke rand van de Rijnvallei liggen het industriële gebieden van Duitsland, waaronder het Ruhrgebied. Hier liggen de steden Düsseldorf, Duisburg, Krefeld, Essen, Wuppertal, Bochum, Gelsenkirchen en Dortmund. De grootse stad in het westen is Keulen (Köln).In het oosten zijn de industriële centra gevestigd dichtbij de Elbe-rivier en zijn zijrivieren. De belangrijkste steden zijn hier Leipzig, Dresden, Chemnitz, Halle en Erfurt. De zuidelijke sectie van het Rijnland, dat de Eifel en Hunsrück-bergen bevat, is grotendeels landbouwgrond en heeft beroemde wijngaarden, vooral in de vallei van de Moezel.

Zuid-Duitsland

Door zuidelijke deel van Duitsland stromen de rivieren de Donau, Iller, Lech, Isar, Neckar en de Main. Het hoogste punt is de Zugspitze (2.963 m) in de Beierse Alpen. Verder bestaat het gebied uit plateaus en beboste bergen, bijvoorbeeld het Zwarte Woud, de hooglanden van Swabia en het Boheemse Bos. Het meer Konstanz, in de Alpen, is een populair toeristengebied. De belangrijkste landbouwproducten van het gebied zijn fruit, tarwe, gerst en zuivelproducten. De belangrijke industriële centra in Zuid-Duitsland zijn München, Frankfurt, Augsburg, Nuremberg, Stuttgart en Karlsruhe.

Bevolking

:Hoofdartikel: Duitsland - bevolking Duitsland heeft 82,5 miljoen inwoners (2005). Ongeveer 38% van de bevolking is protestants, vooral in het noorden, en 34% is rooms-katholiek, hoofdzakelijk in het zuiden en het westen. Er is een kleine joodse minderheid. Ongeveer de helft van de bevolking in het gebied dat vroeger Oost-Duitsland was, hangt geen godsdienst aan. De katholieke en protestantse kerken en de joodse synagogen ontvangen overheidssteun door kerksurtax die op leden van deze benamingen wordt geheven. Vrijwel alle burgers van het land spreken het Duits. De Denen, Friezen, zigeuners, en Sorben zijn de inheemse niet-Duitssprekende minderheden. Sinds het begin van de jaren '70, zijn miljoenen "gastarbeiders" uit andere landen (vooral voormalig Joegoslavië, plus Turkije en Italië) naar Duitsland gekomen voor de werkgelegenheid. Hieronder zijn ongeveer 2 miljoen moslims, hoofdzakelijk Turken en Koerden. Buiten de landsgrenzen bevinden zich in een aantal landen ook groepen zogeheten Volksduitsers die sinds de Middeleeuwen met emigratiegolven naar het buitenland waren vertrokken, maar onder wie nog steeds de Duitse cultuur aanwezig is.

Overheid en politiek

Politiek systeem

Duitsland is sinds 1949 een democratisch-parlementaire bondsstaat. De grondwet werd afgekondigd op 23 mei 1949. De grondwet kan door een twee-derde meerderheid in bondsdag en bondsraad gewijzigd worden . De laatste wijziging dateert van 2002. Enkele artikelen, waarin de basisprincipes van de grondwet zoals de federale structuur van de staat, de democratische, sociale en rechtsprincipes van de staat, en de onschendbaarheid van de menselijke waarde van het individu, zijn van iedere wijziging uitgesloten. Duitsland is opgedeeld in 16 deelstaten (Bundesländer) (sinds 1990, daarvoor 10 Länder plus West-Berlijn). De hoogste staatsmacht ligt bij de bondsstaat ("Bundesrecht bricht Landesrecht"), maar de deelstaten hebben een verregaande eigen staatsmacht en bevoegdheden. Buitenlandse betrekkingen en verdediging zijn exclusieve bevoegdheden van de federatie. Duitsland kent algemeen stemrecht vanaf 18 jaar (gedeeltelijk vanaf 16 jaar voor communale of regionale verkiezingen), en heeft een tweekamersysteem. De bondsdag bestaat uit minstens 598 leden, en wordt principieel alle vier jaar in rechtstreekse verkiezingen verkozen. Het kiessyteem voor de bondsdag combineert kenmerken van een meerderheids- en een districtenstelsel. Bij de verkiezingen is er een kiesdrempel van vijf procent. De bondsraad telt 69 leden, die de vertegenwoordigers van de deelstaatregeringen (en dus niet van de deelstaatbevolking) zijn. Elk land heeft, afhankelijk van de grootte van zijn bevolking, 3 tot 6 stemmen, die echter 'in blok' uitgeoefend moeten worden. Federale wetten die ingrijpen in themas die tot de bevoegdheid van de deelstaten behoren, of waarvan de uitvoering aan de deelstaten opgedragen wordt, moeten door de bondsraad goedgekeurd worden. De deelstaten hebben een eigen grondwet, regering en parlement. De deelstaatparlementen worden in vier deelstaten om de vier jaar, in de andere twaalf om de vijf jaar verkozen volgens het meerderheidsprincipe. Het staatshoofd, de bondspresident, met voornamelijk representatieve rol, wordt alle vijf jaar door de bondsvergadering verkozen. Hij kan één keer herverkozen worden. De bondskanselier is het hoofd van de regering, en hij bepaalt de richtlijnen van de politiek. De kanselier wordt door de bondsdag, op voorstel van de president, verkozen. Hij wordt, net als zijn ministers, door de president benoemd.

Allerlei


- Bondskanselier: Angela Merkel (sinds 22 november 2005).
- Bondspresident: Horst Köhler Zie ook:
- Duitsland - staatsinrichting, Duits kiessysteem en Maoïstische partijen in Duitsland
- Duitsland - Verkiezingen 2005
- Duitsland - De coalitieovereenkomst van november 2005

Algemeen

Voormalige namen van Duitsland of de Bondsrepubliek Duitsland:
Duitse Rijk (onofficieel: Duitse Keizerrijk, Weimarrepubliek, Derde Rijk), Duitse Republiek
Type overheid: Federale republiek
Hoofdstad: Berlijn Bestuurlijke structuur:
16 deelstaten (Bundesländer, enkelvoud: Bundesland): Baden-Württemberg, Beieren (Bayern), Berlijn (Berlin), Brandenburg, Bremen, Hamburg, Hessen, Mecklenburg-Voor-Pommeren (Mecklenburg-Vorpommern), Nedersaksen (Niedersachsen), Noordrijn-Westfalen (Nordrhein-Westfalen), Rijnland-Palts (Rheinland-Pfalz), Saarland, Saksen (Sachsen), Saksen-Anhalt (Sachsen-Anhalt), Sleeswijk-Holstein (Schleswig-Holstein) en Thüringen Onafhankelijkheid:
18 januari 1871 (vereniging Duitse Rijk); na 1945 (Tweede Wereldoorlog) verdeeld in vier bezettingszones (Verenigd Koninkrijk, Verenigde Staten, de Sovjet-Unie, en later Frankrijk); Bondsrepubliek Duitsland (BRD of West-Duitsland) uitgeroepen op 23 mei 1949, inclusief de voormalige geallieerde zones; De Duitse Democratische Republiek (DDR of Oost-Duitsland) werd uitgeroepen op 7 oktober 1949, inclusief voormalige USSR-zone. De hereniging van West- en Oost-Duitsland vond plaats op 3 oktober 1990. Alle vier voormalige geallieerde machten deden afstand van hun rechten op 15 maart 1991. Grondwet:
23 mei 1949, bekend als de Basiswet; werd grondwet van het herenigd Duitsland en het herenigde Duitsland op 3 oktober 1990.

Lidmaatschap internationale organisaties

AfDB, AsDB, Australië Groep, BDEAC, BIS, CBSS, CCC, CDB (niet-regional), CE, CERN, EAPC, EBRD, ECE, EIB, EMU, ESA, EU, FAO, G- 5, G7, G-10, IADB, IAEA, IBRD, ICAO, ICC, ICFTU, ICRM, IDA, IEA, IFAD, IFC, IFRCS, IHO, ILO, IMF, IMO, Inmarsat, Intelsat, Interpol, IOC, IOM, ISO, ITU, MONUC, NAM (guest), NAVO, NEA, NSG, OAS (toehoorder), OECD, OPCW, OSCE, PCA, VN, UNCTAD, UNESCO, UNHCR, UNIDO, UNIKOM, UNMIBH, UNMIK, UNOMIG, UPU, WADB (niet-regional), WEU, WHO, WIPO, WMO, WToO, WTrO, ZC

Economie

:Hoofdartikel: Duitsland - economie Duitsland bezit de technologisch op twee na sterkste economie van de wereld, na de VS en Japan, maar structurele markteisen, waaronder de substantiële brutokosten voor het in dienst nemen van nieuwe werknemers, hebben werkloosheid tot een langdurig, persistent probleem gemaakt. Door Duitslands vergrijzende bevolking, gecombineerd met hoge werkloosheid, bemoeilijkt de handhaving van de wettelijke sociale zekerheid: de lasten voor werkhebbenden zijn onevenredig hoog geworden. De modernisering en integratie van de Oost-Duitse economie blijft een kostbaar lange-termijnprobleem.

Defensie

Defensietakken
Leger, marine (inclusief marineluchtvaart), luchtmacht, medisch korps, grenspolitie, kustwacht.
Militaire mankracht
Dienstplichtige leeftijd: 18 jaar
Militaire manschappen
Beschikbaarheid: mannen 15-49 jaar: 20.851.022 (2001)v Geschikt voor militaire dienst: mannen 15-49 jaar: 17.760.412 (2001)
Jaarlijks bereiken van dienstplichtige leeftijd: mannen: 482.318 (2001)
Militaire uitgaven
in dollars: $32,8 miljard (FY98)
percentage van het bruto nationaal product: 1,5% (FY98)

Transnationale zaken

Internationale disputen: geen Illegale drugs:
Bron van grondstoffen voor chemicaliën voor Zuid-Amerikaanse cocaïneproducenten. Doorvoerland en gebruiker van Zuidwest-Aziatische heroïne en Latijns-Amerikaanse cocaïne.

Steden in Duitsland

Aken (Aachen) - Aschaffenburg - Augsburg - Bautzen - Berlijn (Berlin) - Bocholt - Bonn - Braunschweig - Bremen - Chemnitz - Coburg - Cottbus - Darmstadt - Dortmund - Dresden - Duisburg - Düsseldorf - Eisenach - Emden - Erfurt - Essen - Flensburg - Frankfurt - Freiburg - Friedrichshafen - Fulda - Garmisch-Partenkirchen - Gelsenkirchen - Gera - Gießen - Görlitz - Goslar - Halle - Hamburg - Hamelen (Hameln) - Hannover - Hildesheim - Ingolstadt - Jena - Kaiserslautern - Keulen (Köln) - Kiel - Koblenz - Konstanz - Krefeld - Leipzig - Lübeck - Ludwigshafen am Rhein - Lüneburg - Maagdenburg (Magdeburg) - Mainz - Mannheim - Moers - Mönchengladbach - München - Münster - Neurenberg (Nürnberg) - Oberhausen - Offenbach - Oldenburg - Osnabrück - Passau - Pirmasens - Plauen - Potsdam - Recklinghausen - Regensburg - Rostock - Saarbrücken - Schwerin - Siegen - Solingen - Speyer - Stralsund - Stuttgart - Trier - Ulm - Wiesbaden - Weimar - Wismar - Worms - Wuppertal - Würzburg - Zwickau Zie voor alle steden in Duitsland: Lijst van Duitse steden

Rivieren in Duitsland

Ahr - Donau - Eems (Ems) - Elbe - Emscher - Havel - Iller - Inn - Isar - Lahn - Lech - Lippe - Main - Moezel (Mosel) - Naab - Nahe - Neckar - Neisse - Oder - Overijsselse Vecht (Vechte) - Peene - Regen - Regnitz - Rijn (Rhein) - Roer (Rur) - Ruhr - Saale - Saar - Spree - Tauber - Warnow - Werra - Wezer (Weser) - Wupper

Zie ook


- Otto von Bismarck
- Duitse Rijk
- Adolf Hitler
- Monumenten op de Werelderfgoedlijst
- Weimarrepubliek
- Tweede Wereldoorlog
- Lijst van Duitse presidenten
- Berlijn
- Europa
- Lijst van Duitse politieke partijen

Externe link


- [http://www.duitsland.nl/ www.duitsland.nl]
- [http://www.duitslandweb.nl/ www.duitslandweb.nl]
- [http://www.duitsland.boogolinks.nl/ www.duitsland.boogolinks.nl]
- [http://www.evd.nl/duitsland www.evd.nl/duitsland : Informatie over Duitsland op de site van de EVD (Economische Voorlichtingsdienst) van het Nederlande ministerie van Economische Zaken] Categorie:NAVO Categorie:Europese Unie Categorie:Duitsland Categorie:Land als:Deutschland fiu-vro:S'aksamaa ja:ドイツ ko:독일 ms:Jerman roa-rup:Ghirmânii simple:Germany th:สหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี zh-min-nan:Tek-kok

Filmregisseur

Een filmregisseur is de persoon die verantwoordelijk is voor de totale uitvoering van een filmproject en wordt ook vaak gezien als de "eigenaar" van de film, zoals de auteur van een boek. Een regisseur kan een film maken in opdracht van:
- een distributiemaatschappij of filmproductiemaatschappij voor het maken van een bioscoopfilm;
- een televisiebedrijf (voor het maken van een televisiefilm);
- zichzelf (de zogenaamde vrije producties) In het laatste geval maakt hij een particuliere film, waarvoor hij zelf geldschieters moet zien de vinden. Meestal werkt een regisseur samen met een filmproducent. In Nederland en België is het, anders dan in Hollywood en "Bollywood", één van de grootste problemen van een regisseur om de financiering van een film rond te krijgen. Men is vaak afhankelijk van enkele bestaande, al of niet verkrijgbare subsidies en gulle donateurs, al of niet met commercieel oogmerk. Dankzij de CV-constructie (een Nederlandse belastingmaatregel die het aantrekkelijk maakte om in films te beleggen) konden veel Nederlandse films gemaakt worden. De precieze invulling van zijn taak hangt af van de betreffende regisseur, maar in grote lijnen komt het erop neer dat de regisseur intensief betrokken is bij, of rechtstreeks verantwoordelijk is voor
- de financiering van het filmproject
- de bewerking van de tekst, het filmscript door een scriptwriter of tekstsschrijver (sommige regisseurs schrijven zelfs een script),
- het maken van een storyboard
- de keuze voor de stijl en techniek van het filmen
- de casting (het uitkiezen van de acteurs) en de rolverdeling,
- de samenstelling van zijn filmcrew,
- de eindbeslissing over filmlocaties, filmset, decorbouw, requisieten, kostumering, grimering, planning, werving van allerlei personeel,
- aansturing van de filmacteurs en crew,
- aansturing van het geluid en de belichting,
- voormontage en eindmontage van het gefilmde materiaal,
- keuze van de muziek (die al of niet in zijn opdracht speciaal is gecomponeerd)
- begeleiding van de post-productie of filmnabewerking, waaronder de geluidsnabewerking. Bij veel aspecten overlegt de regisseur met de filmproducent, zowel in het voortraject, als tijdens de opnamen (coördinatie) en bij zaken als budgetbewaking en publiciteit.

Zie ook


- Lijst van filmregisseurs
- Lijst van films
- Alfabetisch schema met filmacteurs Categorie:Beroep Categorie:Film ja:映画監督

Das Boot

Das Boot is de titel van een roman van de Duitse schrijver Lothar-Günther Buchheim, die vooral bekend werd na de verfilming door de Duitse filmregisseur Wolfgang Petersen.
In 1995 verscheen het tweede deel: Die Festung, in 2002 werd de trilogie voltooid door het verschijnen van Der Abschied. De handeling speelt zich af tijdens de Tweede Wereldoorlog aan boord van de onderzeeër U-96, die in 1941 uit La Rochelle uitvaart voor patrouille op de Atlantische Oceaan, schepen aanvalt, via Vigo naar Gibraltar vaart, bij een poging de Middellandse Zee binnen te varen wordt getroffen en bijna voorgoed op de zeebodem blijft, en tenslotte terugkeert naar La Rochelle. Buchheim verwerkte in het boek zijn eigen ervaringen als oorlogsverslaggever. Hij schildert de naargeestige situatie aan boord met grote precisie. In 1981 werd de roman verfilmd. In Duitsland werden een zesdelige mini-televisieserie en een 145 minuten durende film uitgebracht. In 1982 werd de film in de Verenigde Staten uitgebracht. In 1997 kwam een ruim drie uur durende director's cut uit. Door de verfilming werd Das Boot in heel Duitsland bekend. Dit komt ook door de hoogwaardige rolbezetting, die leest als een who-is-who van de moderne Duitse filmgeschiedenis. Kapitein Heinrich Lehmann-Willenbrock wordt door Jürgen Prochnow gespeeld, oorlogsverslaggever luitenant Werner door Herbert Grönemeyer, hoofdmachinist Fritz Grade door Klaus Wennemann, en de tweede luitenant door Martin Semmelrogge, om slechts enkelen te noemen. Het camerawerk is van Jost Vacano, die vrijwel alle scènes draaide met een kleine Arriflexcamera, voorzien van gyroscopen voor de stabiliteit. Hierdoor was het mogelijk scènes in het interieur van de volledig nagebouwde onderzeeboot te filmen zonder de gebruikelijke dolly tracks.

Literatuur


- Lothar-Günther Buchheim: Das Boot. ISBN 3492021751
- Lothar-Günther Buchheim: Die Festung. ISBN 3442438225
- Lothar-Günther Buchheim: Der Abschied. ISBN 3492042732

Trivia

In 1992 scoorde de Duitse technogroep U96 een hit met het nummer Das Boot, een bewerking van de filmmuziek van Klaus Doldinger. Boot Boot Boot Boot Boot, das ja:U・ボート (映画)

Onderzeeër

]] Een onderzeeër, of duikboot, is een boot die onder water kan varen, kan duiken. Vanwege deze mogelijkheid is hij in eerste instantie onzichtbaar voor mensen die aan de oppervlakte varen. Militaire onderzeeërs zijn vaak lastig op te sporen vanwege hun missie: ze dienen zich verborgen te houden totdat de opdracht komt om tot de aanval over te gaan. Manieren om een diep varende onderzeeër op te sporen zijn met behulp van een sonar, of door te luisteren naar de geluiden van de bemanning, de aandrijving ('versnellingsbak') of de schroef. Een onderzeeboot die aan de oppervlakte vaart is op de radar zichtbaar en op geringe diepte ook nog met het oog, vooral vanuit de lucht.

Duikboten en onderzeeërs

Een duikboot is een boot die normaal gesproken aan de oppervlakte vaart en slechts duikt zodra dat nodig is. De topsnelheid zal aan de oppervlakte groter zijn dan onder water. De U-boot is een typisch voorbeeld van een duikboot. U-boot Een onderzeeboot is gemaakt om langdurig onder water te verblijven en komt slechts aan de oppervlakte zodra dat nodig is. Alle onderzeeërs van na omstreeks 1950 zijn van dit type.

Aandrijving

Een onderzeeër heeft een schroef om voor- en achteruit te varen. Door ballast in te nemen of uit te stoten kan hij omlaag of omhoog. De vorm van de schroef van een onderzeeër is een van de best bewaarde militaire geheimen omdat experts uit de vorm van de schroef veel te weten kunnen komen over de capaciteiten van die onderzeeër.

Diepteregeling

Een onderzeeboot duikt normaal gesproken niet door de ballasttanks te vullen. De ballasttanks worden afgetrimd op neutrale vaart, d.w.z. de onderzeeboot is net zo zwaar als het water dat hij verplaatst waardoor hij volgens de wet van Archimedes in rust niet zal stijgen of dalen. Om te stijgen of te dalen wordt gebruik gemaakt van de zgn. duikroeren. Deze bevinden zich bij aan weerszijden van de romp (voor en achter), of in het midden, aan weerszijden van de toren. Een onderzeeboot heeft dus snelheid nodig om gecontroleerd te kunnen stijgen of dalen. wet van Archimedes

Duiken is niet zonder risico

Voor elk type onderzeeër geldt een maximaal dieptebereik. Dit is een van de zorgvuldigst bewaarde geheimen. Aan boord weet alleen de gezagvoerder hoe diep zijn schip nog veilig kan duiken. Als het schip onder deze grens komt, wordt de romp samengedrukt (dit heet ook wel implosie; het schip implodeert). De bemanning komt daarbij meestal om het leven. Moderne onderzeers kunnen diepten van enige honderden meters in ieder geval bereiken; van de Russische militaire onderzeeër Komsomolets (ca 1989) is bekend dat een diepterecord op 1000 m lag. Kleine onderzoeksonderzeeërs/duikboten zijn tot op de diepste plaatsen in zee op de wereld afgedaald, ook in de troggen (Marianentrog) bij de Filipijnen die ongeveer 10,9 km diep zijn. Om bij ernstige schade, waarbij het schip dreigt vol te lopen, nog een kans van overleven te hebben zijn onderzeeërs meestal verdeeld in verschillende compartimenten, die door middel van waterdichte schotten en deuren van elkaar zijn gescheiden. Ligt het schip beschadigd op de bodem, dan is er - afhankelijk van de beschadiging en diepte waarop het ligt - soms nog ontsnapping mogelijk. Met speciale vesten en/of duikerpakken die enige overdruk van het water compenseren, kunnen bemanningsleden de onderzeeër verlaten, als ze tenminste uit de compartimenten weten te ontsnappen. Ze worden dan naar de oppervlakte gedreven.

Inzet van de verschillende typen onderzeeërs

Een onderzeeër kan torpedo's en geleide wapens (bijvoorbeeld kruisraketten) afschieten. De wijze van inzetten is onder andere afhankelijk van het type onderzeeër. Zo worden onderscheiden:
- mini-onderzeeërs (vooral bedoeld om in kustwateren te opereren en aldaar kleine groepen militairen aan land te zetten)
- het ballistic missile-type (vooral bedoeld om ongezien geleide wapens op korte afstand van het potentiële doelwit te brengen) en
- het hunter/killer of attack-type (zoals de hierboven getoonde onderzeeër van de Los Angeles-klasse, die vooral bedoeld zijn om vijandige onderzeeërs of oppervlakteschepen op te sporen en te vernietigen). kruisraket De atoomonderzeeër Koersk, die in 2001 verging, was een mengvorm: het was een met geleide wapens uitgeruste hunter/killer die specifiek voor een inzet tegen vliegdekschepen werd ontwikkeld.

Zie ook


- schip
- Koninklijke marine
- U-boot
- Enigma en de U-boot-oorlog
- Atoomonderzeeër Categorie:Scheepstype bij de marine ja:潜水艦 ko:잠수함 ms:Kapal selam

Emden

Emden is een havenstad in Duitse deelstaat Nedersaksen, aan de Eems. Het is de grootste stad van de regio Oost-Friesland. Emden is een zogenoemde kreisfreie Stadt: de stad behoort niet tot een district (Kreis) en daarom oefent het stadsbestuur tegelijk ook de districtsbevoegdheden uit. Het stadsgebied is ruim 112 km² groot en telt ruim 50.000 inwoners. De stad heeft een belangrijke rol gespeeld in de Nederlandse geschiedenis als vluchtplaats voor vervolgde protestanten in het begin van de Tachtigjarige Oorlog.

Geografie

Emden is de meest westelijke havenstad van Duitsland en ligt aan de Eems, tegenover de Dollard. Er is een veerverbinding met het aan de overzijde gelegen Delfzijl. Het grondgebied van de stad bestaat behalve het stedelijk gebied zelf ook uit het omliggende platteland.

Wijken

De stad Emden bestaat uit de volgende wijken:
- Altstadt
- Barenburg
- Conrebbersweg
- Constantia
- Friesland
- Hafen
- Harsweg
- Herrentor
- Transvaal
- Wolthusen

Dorpen

Het stadsgebied bestaat behalve de stad Emden uit de volgende dorpen:
- Borßum
- Hilmarsum
- Jarßum
- Larrelt
- Logumer Vorwerk
- Marienwehr
- Petkum
- Twixum
- Uphusen
- Widdelswehr
- Wybelsum

Geschiedenis

Emden is rond 800 ontstaan als handelsnederzetting aan de Eems. De stad, die in het begin niet groter was dan enkele huizen op een terp, heette oorspronkelijk Amuthon. In de Middeleeuwen groeide de plaats, die ook Embda, Emda en Embden genoemd werd, gestaag. Emden werd in de 12e eeuw de hoofdstad van het graafschap Eemsgo (of Emsgau), één van de drie graafschappen waarin Oost-Friesland was verdeeld. In 1252 werd Eemsgo verkocht aan de bisschop van Münster, maar in de praktijk had de bisschop nauwelijks iets te vertellen over de stad Emden en kende de stad een grote mate van onafhankelijkheid onder leiding van de familie Abdena. Emden (en ook de omliggende steden die ook min of meer onafhankelijk waren) werden wel de Bauernrepubliken genoemd. Aan het einde van de 14e eeuw schonk de provoost (opzichter van de legerplaats die de stad bestuurde) een groep piraten, bekend onder de naam Viktualienbrüder, het recht om hun buit op de markt van Emden te verkopen. Dit besluit leidde in 1402 tot een beleg van de stad door het naburige Hamburg dat de piraten, die hun oorspronkelijke basis in Helgoland hadden, actief bestreed. Pas in 1431 slaagde Hamburg erin de stad te veroveren met hulp van graaf Edzard Cirksena van Greetsyl. Hamburg hield Emden bezet tot 1453. Op 1 oktober 1464 (volgens een andere bron in 1454) kwam de stad in handen van Ulrich I Cirksena, die door keizer Frederik III van het Heilige Roomse Rijk tot graaf van Oost-Friesland benoemd werd. Heilige Roomse Rijk Aan het einde van de 16e eeuw kende Emden een periode van grote bloei. Deze bloeiperiode werd onder meer veroorzaakt door de Spaanse blokkade van Nederlandse havens (waardoor Emden de belangrijkste overslaghaven aan de Noordzee werd) en de komst van duizenden vluchtelingen uit de Nederlanden. Deze protestantse vluchtelingen kwamen naar Emden om de vervolgingen door de Hertog van Alva te ontlopen. Emden was één van de eerste steden waar de reformatie had toegeslagen (1544). Het inwonertal van Emden verdubbelde in deze jaren tot ongeveer 16.000. Alleen al in de laatste drie decennia van de 16e eeuw vestigden zich zo'n 6.000 Nederlanders in de Duitse stad. Eén van de voornaamste Nederlandse vluchtelingen was de Calvinistische predikant Menso Alting, die predikant werd van de Grote Kerk. In 1571 was Emden gastheer van de eerste Synode van de Nederlandse Gereformeerde Kerk. Rond 1590 ontstond er een meningsverschil tussen het stadsbestuur van Emden en graaf Edzard II van Oost-Friesland. De graaf vond dat de stad zich te zelfstandig opstelde en eiste gehoorzaamheid. Maar behalve een politieke, kende het conflict ook een religieuze component. De graaf van Oost-Friesland was Luthers, het merendeel van de stad Calvinistisch. In de hoop dat Emden zich bij de Nederlandse opstand zou aansluiten, hitste de (Calvinistische) Menso Alting de bevolking op en op 18 maart 1595 verklaarde Emden zichzelf onafhankelijk. Op 15 juli van dat jaar erkende de graaf de semi-onafhankelijkheid van de stad bij het verdrag van Delfzijl. In 1597 erkende de Habsburgse keizer Rudolf II Emden als semi-onafhankelijke stad. De opvolger van graaf Edzard II, graaf Enno III, probeerde in 1602 de stad opnieuw in te nemen. De stad riep daarop de hulp in van Nederlandse troepen. Op 8 april 1603 moest Enno III zijn nederlaag erkennen bij het verdrag van 's-Gravenhage. Bij dit verdrag erkende hij niet alleen de semi-onafhankelijkheid van de stad en stond hij toe dat een Nederlands garnizoen zich in de stad mocht vestigen, maar verplichtte hij zich zelfs tot het betalen van de onkosten van dit Nederlandse garnizoen. In 1609 brak er opnieuw een conflict uit tussen de stad Emden en de graaf van Oost-Friesland. De inwoners van de stad bezetten korte tijd de residentie van de graaf van Oost-Friesland. Het Nederlandse garnizoen, dat in Emden gelegerd was, verplaatste zich naar het verderopgelegen Leerort. Op 24 mei 1611 werd het Akkoord van Osterhusen getekend, waarin de soevereniteit van de graaf van Oost-Friesland werd beperkt, de rechten van Emden (en andere steden) werden erkend en een Nederlands garnizoen werd toegelaten in Leerort. Uit de bloeiperiode eind 16e, begin 17e eeuw stamt onder meer het oude stadhuis, dat tussen 1574 en 1574 in Renaissance-stijl werd gebouwd met het stadhuis van Antwerpen als voorbeeld. Aan de dominante positie van de haven van Emden kwam echter plotseling een einde toen de loop van de rivier de Eems onverwachts veranderde. De haven lag ineens drie kilometer van de rivier verwijderd en slechts met ingewikkelde ingrepen kon de verbinding tussen de haven en de Eems hersteld worden. De semi-onafhankelijke status van Emden duurde voort tot 26 mei 1744. Op die datum werd Oost-Friesland, inclusief Emden, geannexeerd door Pruisen. Het Nederlands garnizoen in Leerort verliet pas toen deze plaats. Hoewel Emden en omgeving formeel niet tot de Nederlanden behoorden, heeft de streek in de periode tussen 1602 en 1744 onder Nederlands protectoraat gestaan. In 1806 werd Emden weer Nederlands nadat Oost-Friesland werd toegevoegd aan het Koninkrijk Holland. In 1810 werd het Koninkrijk Holland in zijn geheel bij Frankrijk gevoegd en werd Emden tot hoofdstad van het departement Ems Oriental gemaakt. Drie jaar later, in 1813 werd de stad heroverd door het leger van Pruisen. Na de Franse nederlaag bij de Slag bij Waterloo in 1815 werd Emden bij het koninkrijk van Hannover gevoegd, om in 1866 weer terug te keren bij Pruisen. Sinds de vorming van Duitsland (1872) hoort Emden bij dit land. Op 6 september 1944 werd Emden, dat als belangrijke haven- en industriestad van grote waarde was voor de Duitse oorlogsindustrie, zwaar gebombardeerd door naar schatting ongeveer 800 Amerikaanse vliegtuigen. Bijna 80% van de stad werd verwoest, waaronder de historische binnenstad. 370 mensen verloren het leven bij het bombardement. Na de Tweede Wereldoorlog is Emden herbouwd en verder gegroeid tot een middelgrote industrie- en havenstad. 1944

Industrie

In Emden staat een grote fabriek van Volkswagen, waar ruim 10.000 mensen werkzaam zijn en dagelijks 1200 auto's (van het type Volkswagen Passat) gefabriceerd worden. Naast Volkswagen kent Emden enkele grote scheepsbouwbedrijven, waar onder meer grote zeeschepen, marineschepen (voornamelijk conventionele onderzeeërs) en baggerschepen gebouwd worden. Nog steeds is Emden een belangrijke havenplaats in Duitsland. Door de aanleg van enkele grote kanalen, zoals het Ems-Jade-kanaal en het Dortmund-Ems kanaal kon de nieuwe haven (in 1847 geopend) bereikt worden door grote schepen uit het achterland. De betekenis van de kanalen is in de loop der tijd wel veel minder geworden: de kanalen worden nu hoofdzakelijk voor de pleziervaart gebruikt. De haven van Emden wordt onder meer gebruikt voor het verschepen van auto's (ongeveer 30% van de auto's die Duitsland exporteert of importeert). Verder is Emden een belangrijke plaats voor de invoer en uitvoer van aardgas. Bij Emden komt een 440 kilometer lange gaspijp van Noorwegen Duitsland binnen. Dit gas wordt in de stad opgeslagen in een grote terminal en vanuit Emden verder vervoerd naar Nederland, België en het Ruhrgebied.

Bezienswaardigheden

Door het bombardement tijdens de Tweede Wereldoorlog is een groot deel van de historische binnenstad van Emden verloren gegaan. Desondanks kent de stad nog enkele bezienswaardigheden. In het centrum van de stad is nog steeds de middeleeuwse binnenhaven, Ratsdelft genoemd, te vinden. In en rondom deze haven staan de belangrijkste bezienswaardigheden, zoals het stadhuis, enkele musea en oude boten en de oude havenpoort. Het oude stadhuis is in de jaren '60 van de 20e eeuw in oude stijl herbouwd en herbergt tegenwoordig twee musea. De Grote Kerk, die grotendeels verwoest werd tijdens het bombardement, is in moderne stijl herbouwd waarbij enkele oud-Gotische details bewaard zijn gebleven. De kerk is tegenwoordig een bibliotheek. Bij Ratsdelft staat een oude poort, die oorspronkelijk uit 1635 stamt. Deze poort maakte vroeger deel uit van de stadsmuur van Emden, die gebouwd was om de stad tegen overstromingen te beschermen. In 1963 is de poort gerestaureerd en bij de oude haven geplaatst. Emden kent een uitgebreid stelsel van kanalen: binnen de stad is ongeveer 150 kilometer kanalen bevaarbaar. Emden wordt hierdoor, overigens zoals veel meer plaatsen, ook wel het Venetië van het Noorden genoemd.

Externe links


- [http://www.emden.de Website van de gemeente]
- [http://www.emden.tk/ Emden]
- [http://www.emden.net/portal/html/extern/cam/cam_nojava.html Webcam op het (oude) stadhuis van Emden] Categorie:Havenstad Categorie:Nedersaksen Categorie:Stad in Duitsland ja:エムデン

1953

----

Gebeurtenissen

;januari
- 14 - De Consumentenbond wordt in Nederland opgericht.
- 31 - Een zware noordwesterstorm laat vele dijken breken in de nacht van 31 januari op 1 februari, niet alleen in Zuidwest-Nederland (zie watersnoodramp - 1835 doden) maar ook in België, Engeland en noord-west Duitsland. ;februari
- 1 - Kees Broekman wordt in Hamar Europees schaatskampioen. ;maart
- 12 - De watersnoodwedstrijd in Parijs. Deze wedstrijd, bedoeld als steun voor de slachtoffers van de watersnoodramp en gespeeld tussen een Frans team en elf - in het buitenland spelende - Nederlandse profvoetballers, kan gezien worden als de aanleiding voor het betaald voetbal dat in 1954 van start ging in Nederland. Nederland won overigens met 1-2. ;april
- 9- Prinses van België Josephine-Charlotte, oudste dochter van Koning Leopold III, zus van de latere Boudewijn en van de huidige Albert II, treedt te Luxemburg in het huwelijk met Prins Jan van Luxemburg. Ze zullen er later de Groot-Hertogen worden. ;mei
- 29 - Sir Edmund Hillary en sherpa Tenzing Norgay bereiken als eerste de top van de Mount Everest ;juli
- 27 - Een wapenstilstand beëindigt de Korea-oorlog. ;augustus
- 1 - In Nederland moeten bromfietsen voortaan gebruik maken van het rijwielpad.
- Door de Verenigde Staten gesteunde staatsgreep in Iran. ;oktober
- 31 - Allereerste televisie-uitzending in België door het N.I.R. ;november
- 4 - De Nederlandse natuurkundige Frits Zernike ontvangt de Nobelprijs voor de Natuurkunde
- In de loop van 1953 ontstaat in België de eerste zelfhulpgroep van de Anonieme Alcoholisten in de Brusselse Marollen. In 2003 viert men het vijftigjarig bestaan met meer dan 500 groepen en ruim 10.000 leden.
- Generaal Gustavo Rojas Pinilla vestigt in Colombia een militaire dictatuur. Deze duurt tot 1957.
- Crick en Watson maken hun onderzoek naar de structuur van het DNA bekend.
- Afschaffing van de Landsting in Denemarken

Muziek


- Elvis Presley - My Happiness (Elvis' eerste plaatje)

Geboren

;januari
- 1 - Alpha Blondy, Ivoriaans reggaezanger
- 5 - Pamela Sue Martin, Amerikaans actrice
- 9 - Theodor Holman, Nederlands schrijver, columnist en radiopresentator
- 10 - Pat Benatar, Amerikaans zangeres
- 11 - Lee Ritenour, jazzgitarist
- 12 - Willem Endstra, Nederlands vastgoedhandelaar, verdacht van witwaspraktijken
- 12 - Wouter Leefers, Nederlands hockeyinternational
- 14 - Evert Hoving, Nederlands atleet
- 19 - Desi Arnaz jr., Amerikaan, zoon van Lucille Ball
- 23 - Robin Zander, zanger van de rock-groep Cheap Trick
- 26 - Andrée van Es, Nederlands politica
- 26 - Bert Heerink, Nederlands zanger van onder meer Vandenberg en Kayak ;februari
- 8 - Mary Steenburgen, Amerikaans actrice
- 12 - Joanna Kerns, actrice
- 24 - Karen Wood, Nederlands zangeres, vormde samen met haar zus het duo Maywood
- 25 - José María Aznar, Spaans premier (1996-2004)
- 26 - Michael Bolton, Amerikaans zanger
- 27 - Hans en Wim Anker, Nederlands advocaten en tweeling ;maart
- 3 - Zico, Braziliaans voetballer en -bondscoach
- 5 - Johannes Frieling, Nederlands wethouder van de gemeente Tynaarlo
- 5 - Llorenç Serra Ferrer, Spaans voetbalcoach
- 11 - Harry Ruben, Nederlands wethouder van de gemeente Appingedam
- 14 - Markus Ploeger, Nederlands wethouder van de gemeente Menterwolde
- 16 - Richard Stallman, programmeur en oprichter van Free Software Foundation
- 23 - Chaka Khan, Amerikaans zangeres
- 25 - Hans Kazan, Nederlands illusionist ;april
- 1 - Willy Linthout, Nederlands striptekenaar
- 3 - Huub van der Lubbe, Nederlands dichter en zanger in de band De Dijk
- 11 - Andrew Wiles, Brits wiskundige
- 11 - Guy Verhofstadt, Belgisch politicus en premier
- 18 - Rick Moranis, Amerikaans acteur
- 19 - Ruby Wax, Amerikaans tv-presentatrice
- 26 - Edgar Burgos, Surinaams-Nederlands zanger (Trafassi)
- 26 - Jelle Dijkstra, Nederlands gemeentesecretaris van Coevorden
- 30 - Alfred van den Heuvel, Nederlands acteur ;mei
- 1 - Mayumi Aoki, Japans zwemster en olympisch kampioene (1972)
- 2 - Valeri Gergiev, Russisch dirigent
- 4 - Toon Siepman, Nederlands hockeycoach
- 6 - Tony Blair, Brits premier
- 6 - Ernst-Daniël Smid, Nederlands opera- en musicalzanger
- 6 - Tiny Kox, Nederlands politicus (SP)
- 8 - Alex van Halen, Amerikaans popmuzikant
- 13 - Harm Wiersma, Nederlands dammer en politicus (LPF)
- 14 - Norodom Sihamoni, koning van Cambodja
- 15 - Michel Berends, Nederlands wethouder van Assen
- 16 - Pierce Brosnan, Iers acteur, speelde vier keer de rol van James Bond
- 16 - Pierre Hermans, Nederlands hockeyinternational
- 17 - Jack de Heer, Nederlands-Canadees ijshockeyinternational
- 19 - Bert van Marwijk, Nederlands voetballer en -trainer
- 24 - Albert Rodenboog, Nederlands burgemeester van Loppersum
- 30 - Judith Brokking, Nederlands actrice en regisseuse
- 30 - Colm Meaney, Iers acteur ;juni
- 11 - Harmen Roeland, Nederlands journalist en verslaggever voor het NOS journaal
- 12 - Jimmy Tigges, Nederlandse publicist en diskjockey
- 13 - Tim Allen, Amerikaans komiek en acteur
- 21 - Benazir Bhutto, Pakistaans politica
- 22 - Wim Eijk, Nederlands bisschop van Groningen
- 22 - Cindy Lauper, Amerikaans zangeres
- 26 - Toni Willé, Nederlands zangeres in de groep Pussycat ;juli
- 15 - Jean-Bertrand Aristide, president van Haïti
- 17 - Thé Lau, Nederlands schrijver en zanger
- 26 - Henk Bleker, Nederlands gedeputeerde van de provincie Groningen ;augustus
- 4 - Henk Lubberding, Nederlands wielrenner
- 4 - Alie te Riet, Nederlands zwemster
- 8 - Nigel Mansell, Brits Formule 1-coureur
- 9 - Luuk Gruwez, Vlaams schrijver en dichter
- 11 - Wijda Mazereeuw, Nederlands zwemster
- 11 - Hulk Hogan, Amerikaans worstelaar en acteur
- 12 - Carlos Mesa, Boliviaans president
- 27 - Berend Hoekstra, Nederlands wethouder van Haren ;september
- 11 - Harry Kies, Nederlands cabaretimpressario
- 30 - Annemieke Hoogendijk, Nederlands tekstschrijfster, actrice en zangeres ;oktober
- 6 - Klaas Bruinsma, Nederlands drugsbaron
- 7 - Tico Torres, Amerikaans drummer van de rockgroep Bon Jovi
- 8 - Marjo van Dijken, Nederlands Tweede-Kamerlid (PvdA)
- 11 - David Morse, Brits acteur
- 17 - Pe Langen, Nederlands raadslid van de gemeente Veendam
- 18 - Loes Luca, Nederlands actrice en komiek
- 19 - Hetty Heyting, Nederlands cabaretière, actrice en schrijfster
- 27 - Robert Picardo, Amerikaans acteur ;november
- 3 - Kate Capshaw, Amerikaans actrice
- 27 - Curtis Armstrong, Amerikaans acteur
- 29 - Huub Stevens, Nederlands voetballer en voetbaltrainer
- 30 - June Pointer, Amerikaans zangeres en jongste lid van The Pointer Sisters ;december
- 4 - Jean-Marie Pfaff, Belgisch voetballer
- 8 - Kim Basinger, Brits actrice
- 9 - John Malkovich, Amerikaans acteur
- 18 - François Boulangé, Nederlands tv-presentator, producent en regisseur
- 31 - Michael Hedges, amerikaans gitarist († 1997.) ----

Overleden

;maart
- 5 - Sergej Prokofjev (61), Russisch componist
- 5 - Jozef Stalin (74), Sovjet-dictator
- 28 - Jim Thorpe (65), Amerikaans atleet en olympisch kampioen ;mei
- 16 - Django Reinhardt (43), Belgisch gitarist ;september
- 27 - Hans Fritzsche (53), Duits nazi-politicus
- 28 - Edwin Hubble (63), Amerikaans astronoom ;oktober
- 8 - Kathleen Ferrier (41), altzangeres ;november
- 9 - Abdoel Aziz al Saoed (72), koning van Saoedi-Arabië ;december
- 31 - Albert Plesman (64), Nederlands luchtvaartpionier en oprichter van de KLM Categorie:1950-1959 ja:1953年 ko:1953년 ms:1953 simple:1953 th:พ.ศ. 2496

Hamburg

De Vrije en Hanzestad Hamburg is de op één na grootste stad van Duitsland en heeft de belangrijkste haven van het land. De stad ligt aan de rivier de Elbe. De stad maakt geen deel uit van een deelstaat, maar vormt er zelf een. Binnen de officiële grenzen, die ongeveer 755 km² omsluiten, wonen 1,7 miljoen mensen. In aangrenzende stedelijke gebieden wonen er nog eens 750.000. In de agglomeratie als geheel wonen, op 18.100 km², 4 miljoen mensen. Hamburg kent diverse vormen van industrie, en heeft een metro en vliegvelden. De Alte Elbtunnel (1911) was de eerste rivierondertunneling op het Europese continent. Er zijn diverse wetenschappelijke instellingen, onder andere een universiteit en het Max-Planck-Institut. Sankt Pauli is een bekend vermaakscentrum. De meeste historische gebouwen zijn in de Tweede Wereldoorlog verwoest.

Haven

Tweede Wereldoorlog De haven is de grootste zeehaven in Duitsland. Het zwaartepunt ligt op containeromslag en is in dat opzicht de tweede Europese haven en de negende op mondiaal vlak (2004). Het havenareaal telt  7.399 ha (waarvan gebruikt 6.480 ha), hiervan is 4.331 ha landoppervlak. Groter wordende schepen dreigen tot verlies van omslag aan andere havens te leiden. Om dit te keren zou een uitdieping van de Elbe noodzakelijk zijn.

Geschiedenis

De stad werd in de eerste tien jaar van de 9e eeuw gesticht onder de naam "Hamma Burg" ("versterkte stad") en werd in 845 door de Vikingen verwoest. In de Middeleeuwen maakte Hamburg, dat centraal lag ten opzichte van de belangrijkste handelsroutes op de Noordzee en de Oostzee, deel uit van de Duitse Hanze, een handelsverbond. Later bezetten onder andere Denemarken en Napoleon de stad. Branden teisterden Hamburg in onder andere 1284 en 1842 en in de Tweede Wereldoorlog werd de stad vooral in 1943 zwaar getroffen door bombardementen van de geallieerden. De belangrijkste kerken zijn: de neogotische Sint-Petrus (1842, met 14e eeuwse delen), de Sint Jacobuskerk met beroemde drievuldigheidsaltaar (1518; messter Johan van Collen), de Katharinnenkerk (1380-1426) en de Sint Michaelskerk uit de jaren 1751 tot 1762. Voorts kent Hamburg tal van indrukwekkende moderne bouwwerken.

Geboren in Hamburg


- Friedrich Ahlers-Hestermann (1883-1973), schilder
- Wilhelm Lamszus (1881-1965), schrijver
- Angela Merkel (
- 1954), politica
- Helmut Schmidt, politicus
- Stefan Effenberg (
- 1968), voetballer

Zie ook

Lijst van Hamburgse ereburgers

Externe link


- [http://hamburg.pagina.nl Startpagina over Hamburg] Categorie:Hamburg Categorie:Stad in Duitsland Categorie:Duitse deelstaathoofdstad Categorie:Deelstaat van Duitsland categorie:Hanzestad categorie:Havenstad Categorie:Metropool in Europa als:Hamburg ja:ハンブルク ko:함부르크 simple:Hamburg

1960-1969

De jaren 60 (zestiger jaren) staan bekend als de protestjaren of roaring sixties. Jaren: 1960 – 1961 – 1962 – 1963 – 1964 – 1965 – 1966 – 1967 – 1968 – 1969 Decennia: 1950-60 – 1960-70 – 1970-80 Jaaroverzichten Eeuwen: 19e eeuw – 20e eeuw – 21e eeuw. ----

Wetenschap en Techniek

De meest in het oog springende ontwikkeling is ongetwijfeld de ruimterace tussen de VS en de Sovjet-Unie met als hoogtepunt de eerste Maanlanding. De eerste kleurentelevisie en hifi radio. De eerste IC's worden ontwikkeld wat de computer binnen bereik van (vooralsnog rijke) particulieren brengt.

Dekolonisatie

In de jaren zestig werden in hoog tempo de meeste overblijvende kolonies, vooral in Afrika, onafhankelijk. Met de onafhankelijkheid kwamen echter ook nieuwe problemen: Veel landen werden al snel politiek instabiel. Ook waren de grenzen tussen de nieuwe landen koloniale grenzen, die vaak weinig of niets te maken hadden met de verdeling van de diverse bevolkingsgroepen over het gebied. In Congo (Leopoldville) probeerde de provincie Katanga zich onafhankelijk te maken, en kwam het tot een burgeroorlog. Wellicht nog bloediger was de Biafra-oorlog tussen Nigeria en de opstandige provincie Biafra (1967-1970).

Oorlog in Vietnam

Vietnam was na de onafhankelijkheid verdeeld in een noordelijk en een zuidelijk deel. Het noordelijke deel was communistisch, het zuidelijke deel was pro-Amerikaans. De verdeling was oorspronkelijk bedoeld tijdelijk te zijn, tot verkiezingen hadden plaatsgevonden, maar geen van beide helften leek van zins deze daadwerkelijk doorgang te doen vinden. Wel was er in het zuiden een communistische guerillagroep, bekend in het westen als de Vietcong. De Amerikanen stuurden 'militaire adviseurs' naar Zuid-Vietnam, en raakte geleidelijk aan steeds meer betrokken in de oorlog. Uiteindelijk werd in 1964 de Amerikaanse aanwezigheid op grote schaal opgevoerd, met zowel grondtroepen als grootschalige luchtsteun. Ondanks steeds hardere militaire acties, slaagden Amerikanen en Zuid-Vietnamezen er niet in om de tegenstander echt terug te drijven. In de Verenigde Staten ontstond er ook weerstand tegen de oorlog. Sommigen, vooral jonge linkse mensen, achtten de oorlog een foute inmenging in een binnenlands conflict. Hiertegenover stelde de gevestigde orde de dominotheorie: Als Vietnam communistisch werd, zouden vervolgens een voor een ook de andere landen in de regio volgen. Daarnaast waren er problemen wegens de vele doden die de oorlog eiste, het schijnbare gebrek aan vooruitgang, en berichten van ernstige mensenrechtenschendingen (zoals de moord in My Lai) door de Amerikanen en Zuid-Vietnamezen. Richard Nixon trachtte de Amerikanen geleidelijk uit Vietnam terug te trekken, maar het duurde nog tot in 1973 een vredesakkoord werd getekend, voor de Amerikaanse militairen daadwerkelijk uit Vietnam vertrokken. Intern ging de oorlog echter verder, en in 1975-1976 werd Zuid-Vietnam door de Noord-Vietnamezen veroverd, waarna het land onder een communistische regering verenigd werd.

Andere gebeurtenissen in de jaren '60


- Snelle economische groei in het westen; opkomst van Japan als economische grootmacht
- Opkomst van de burgerrechtenbeweging in de Verenigde Staten
- Jongerencultuur, provo, flower power
- in 1968 breekt de Hongkonggriep uit die tot 1970 ongeveer 1 miljoen mensen het leven kost
- Tweede Vaticaans Concilie ja:1960年代 ko:1960년대 simple:1960s

Berlijn

:Dit artikel gaat over de hoofdstad van Duitsland; er is ook een gelijknamige plaats in Suriname, zie Berlijn (Suriname). Berlijn (Duits: Berlin) is de hoofdstad van Duitsland. Het is de grootste stad van het land met 3,5 miljoen inwoners. De stad ligt aan de rivier de Spree en wordt omsloten door de deelstaat Brandenburg, waar het sinds 1920 echter geen deel van meer van uitmaakt. Berlijn is een aparte deelstaat geworden.

Geschiedenis

Het gebied rond Berlijn wordt al sinds de oudheid bewoond. Rond 1200 waren er twee stadjes aan de rivier, Cölln en Berlijn. Het is niet bekend wanneer ze precies stadsrechten kregen. De eerste keer dat ze genoemd worden is 1251 voor Berlijn en 1261 voor Cölln. In 1307 besloten de twee gemeenschappen samen te gaan en in 1400 hadden de plaatsen in totaal ongeveer 8000 inwoners. Vanaf 1319 werd er lang en bloedig gestreden om het gebied Brandenburg door diverse vorstenhuizen. In 1411 smeekte de bevolking de keizer van het Heilige Roomse Rijk om hulp. In 1415 werd Frederik van Hohenzollern door Rome benoemd tot keurvorst van Brandenburg, dit vormde het begin van de 500-jarige heerschappij door de Hohenzollern-dynastie. Keurvorst Frederik III erfde de titel in 1688 en verhief in 1701 Brandenburg tot koninkrijk en werd gekroond tot koning Frederik I van Pruisen. In 1866 werd na oorlogen met Denemarken en Oostenrijk de Noord-Duitse Bond gesticht, een bond van 22 staten en vrijsteden. In 1870 begon Pruisen een oorlog met Frankrijk en lijfde Elzas-Lotharingen in. Op 18 januari 1871 riep Otto von Bismarck het Duitse Rijk uit met Berlijn als hoofdstad. In april 1945 vielen de Russische troepen Berlijn binnen. Straat voor straat moest de stad veroverd worden. Tienduizenden soldaten en burgers kwamen hierbij om het leven. Adolf Hitler pleegde op 30 april 1945 zelfmoord en daarop capituleerde Duitsland. Tijdens de Conferentie van Potsdam in 1945 werd Berlijn, net als de rest van Duitsland, in vier sectoren verdeeld: een Russische, een Amerikaanse, een Engelse en een Franse. Berlijn werd zodoende het brandpunt van de koude oorlog. Op 24 juni 1948 blokkeerden de Sovjetautoriteiten de westelijke sectoren met de hoop de hele stad te annexeren. De geallieerden reageerden door een luchtbrug in te stellen: alle goederen die de stad nodig had werden middels vliegtuigen aangevoerd. Op 12 mei 1949 werd de blokkade opgeheven. In 1949 werden tevens de Bondsrepubliek Duitsland (hoofdstad Bonn) en de Duitse Democratische Republiek (DDR) gesticht. De Sovjetsector werd Oost-Berlijn en hoofdstad van de DDR. De drie geallieerde sectoren vormden West-Berlijn. Steeds meer DDR-burgers vluchten naar West-Berlijn. Om deze vluchtelingenstroom tegen te houden besloten de Oost-Berlijnse autoriteiten in 1961 om West-Berlijn te omgeven met een muur. Iedereen die probeerde vanuit Oost-Berlijn naar West-Berlijn te vluchten, werd neergeschoten. Door de politieke veranderingen in 1989, werd op 9 november 1989 de grens tussen Oost- en West-Berlijn geopend. Op 3 oktober 1990 werd Duitsland officieel herenigd en Berlijn werd weer de hoofdstad. In 1991 verhuisde de regering naar Berlijn. Duitse Democratische Republiek Duitse Democratische Republiek Duitse Democratische Republiek Duitse Democratische Republiek

Stadsbestuur

Berlijn is, evenals Hamburg en Bremen, een deelstaat (Bundesland) op zichzelf. De regering wordt gevormd door de Senaat, die uit de Regierender Bürgermeister en maximaal acht senatoren bestaat. De zetel van de Regierender Bürgermeister is het Rotes Rathaus op de Alexanderplatz. Berlijn is onderverdeeld in twaalf stadsdelen (Bezirke). Ieder stadsdeel heeft een eigen burgemeester (Bürgermeister). De burgemeesters van de stadsdelen vormen de Rat der Bürgermeister, waarvan de Regierender Bürgermeister voorzitter is. Deze raad adviseert de Senaat. De 12 stadsdelen:
- Charlottenburg-Wilmersdorf
- Friedrichshain-Kreuzberg
- Lichtenberg (vroeger Hohenschönhausen, Lichtenberg)
- Marzahn-Hellersdorf
- Mitte (vroeger Wedding, Tiergarten, Mitte)
- Neukölln
- Pankow (vroeger Prenzlauer Berg, Weißensee, Pankow)
- Reinickendorf
- Spandau
- Steglitz-Zehlendorf
- Tempelhof-Schöneberg
- Treptow-Köpenick

Attracties


- Tiergarten (Grootste park in Berlijn), Tegel, en Grunewald - bosgebieden.
- Kreuzberg
- Kaiser-Wilhelm-Gedächtniskirche. De kerk werd in de Tweede Wereldoorlog gebombardeerd, en de ruïne is ter nagedachtenis opgenomen in de nieuwbouw van na de oorlog.
- Potsdamer Platz: het centrum van het nieuwe Berlijn. Aan het plein staan het Sony-Center en het Daimler-Chrysler Quartier, beide sprekende voorbeelden van moderne architectuur. In de jaren 1920-1930 was dit de drukste, meest bezochte plek in heel Europa. Tijdens de Koude Oorlog lag de muur hier tussen de Potsdamer en Leipziger Platz. Nadat de muur viel was het Europa's grootste bouwplaats.
- Reichstag: Het oude en nieuwe gebouw voor het Duitse Parlement, herbouwd door Sir Norman Foster. De moderne glazen koepel is toegankelijk voor het publiek en symboliseert de openheid van de democratie.
- Nieuwe Synagoge in de Oranienburger Straße: gebouwd rond 1860 met een grote gouden koepel.
- Fernsehturm: de 365 meter hoge televisietoren aan de Alexanderplatz is in 1969 gebouwd om de technologische voorsprong van de communistische landen op de westerse landen te benadrukken. Op 203 meter hoogte bevindt zich een uitzichtplatform en een restaurant.

Musea

Op het Museumsinsel, een eiland in de Spree, bevindt zich een vijftal musea:
- Pergamon-museum (klassieke archeologie en archeologie uit het Midden-Oosten)
- Bodemuseum
- Alte Nationalgalerie
- Altes Museum
- Neues Museum Momenteel loopt er een (meerjaren) restauratie van de verschillende musea, waarbij enkele musea soms voor een bepaalde periode gesloten zullen zijn. Het Museuminsel is door UNESCO tot werelderfgoed verklaard. Andere musea in Berlijn:
- Deutsches Technik Museum Berlin
- Neue Nationalgalerie (moderne kunst)
- Bauhausarchiv (over Bauhaus)
- Deutsche Guggenheim
- Filmmuseum Berlin

Beroemde plaatsen en gebouwen in Berlijn


- Alexanderplatz
- Berlijnse muur
- Brandenburger Tor
- Checkpoint Charlie
- Fernsehturm
- Gendarmenmarkt
- Humboldt Universiteit
- KaDeWe
- Kanzleramt
- Kurfürstendamm
- Nikolaiviertel
- Rathaus Schöneberg
- Rijksdag
- Slot Charlottenburg
- Sony-Center
- Straße des 17. Juni
- Unter den Linden

Bekende inwoners

Geboren in Berlijn


- Max Ackermann, kunstschilder en lithograaf
- Antje Buschschulte, zwemster
- Marlene Dietrich, actrice en zangeres
- Kurt Eisner, politicus
- Dominic Monaghan, acteur
- Claudia Pechstein, schaatsster
- Leni Riefenstahl, cineaste en fotografe
- Klaus Schulze, componist en musicus
- Willi Stoph, politicus
- Alfred Wegener, meteoroloog en aardwetenschapper
- Erik Zabel, wielrenner
- Konrad Zuse, computerpionier

Gewoond in Berlijn


- Armando, kunstenaar
- Ben Bot, Nederlands minister
- David Bowie, popmuzikant
- Willy Brandt, bondskanselier
- Albert Einstein, natuurkundige
- Jakob Grimm, taalkundige en sprookjesverzamelaar
- Werner Heisenberg, wis- en natuurkundige
- Adolf Hitler, dictator
- Jacko, beursgorilla
- Emanuel Lasker, schaker
- Cees Nooteboom, schrijver
- Anton Pannekoek, astronoom en activist
- Max Planck, natuurkundige
- Arthur Schopenhauer, filosoof
- Billy Wilder, filmregisseur
- Willem I van Nederland, koning
- Nick Cave, muzikant Categorie:Berlijn Categorie:Stad in Duitsland Categorie:Duitse deelstaathoofdstad categorie:Hoofdstad Categorie:Metropool in Europa als:Berlin ja:ベルリン ko:베를린 simple:Berlin th:เบอร์ลิน

1970

Gebeurtenissen


- Op de Nederlandse televisie wordt voor de eerste keer het programma Zo vader, zo zoon uitgezonden, gepresenteerd door Gerard van den Berg. Van den Berg zal het in totaal 306 keer presenteren. Het idee voor dit programma komt van een Duits programma genaamd Der Apfel fällt nicht weit vom Stamm
- De Belgische Grondwet wordt herzien om de drie cultuurgemeenschappen op te richten. Juridisch gezien begint vanaf dat moment de staatshervorming. De hervorming komt er door het Vlaamse streven naar culturele autonomie. In hetzelfde jaar wordt ook de basis voor de drie Gewesten gelegd. Die komen er door het streven van de Franstaligen naar economische autonomie.
-