:: wikimiki.org ::

Pola Negri

Pola Negri

Pola Negri, właściwie Barbara Apolonia Chałupiec (ur. 3 stycznia 1897 w Lipnie na Kujawach - zm. 1 sierpnia 1987 w San Antonio w Teksasie) - polska aktorka filmowa, międzynarodowa gwiazda kina niemego. Ukończyła szkołę baletową w Warszawie, zaczęła występować w Teatrach: Małym (w "Ślubach panieńskich"), Wielkim ("Sumurun", "Niema z Portici"), Letnim.
Debiutowała w filmie "Niewolnica zmysłów" w 1914.
Wystąpiła w filmach polskich: "Żona", "Studenci", "Bestia" (drugi tytuł: "Kochanka apasza"), w filmach z cyklu "Tajemnice Warszawy" ("Arabella", "Pokój nr 13", "Jego ostatni czyn"). W 1917 wyjechała do Berlina, gdzie występowała u M. Reinhardta. Zagrała w filmach niemieckich: "Oczy mumii Mia", "Carmen", "Madame Dubarry", "Sumurun" i in. W 1923 przybyła do Hollywood w USA i wystąpiła w filmach: "Hiszpańska tancerka", "Zakazany raj", "Hotel Imperial", "Miłość aktorki" i innych.
W USA stała się gwiazdą kina niemego i symbolem seksu, do czego przyczyniły się głośne romanse z Charlie Chaplinem i Rudolphem Valentino (zarzucano jej, że pogrzeb Valentino wykorzystała do swojej reklamy).
Nie odnosząc sukcesów w filmach dźwiękowych ("Z rozkazu kobiety"), powróciła do Niemiec, gdzie zaczęto ją prześladować z powodu rzekomo żydowskiego pochodzenia. Uwolniona od podejrzeń w wyniku osobistej interwencji Adolfa Hitlera, zagrała ponownie w filmach niemieckich: "Mazurka", "Moskwa-Szanghaj", "Madame Bovary", "Tango Notturno" i innych.
Przed wybuchem wojny powróciła do Ameryki. Wystąpiła w filmach "He Diddle Diddle" i "The Moonspinners".
W 1970 opublikowała wspomnienia "Pamiętnik gwiazdy" (wydanie polskie 1976).

Filmografia

- 1914 Niewolnica zmysłów
- 1915 Żona
- 1916 Studenci
- 1916 Jego ostatni czyn
- 1916 Arabella
- 1917 Bestia
- 1917 Pokój nr 13
- 1917 Za pocałunek-wieczystych nocy męki
- 1917 Niedługo mnie szczęście łudziło
- 1917 Tajemnica Alei Ujazdowskich
- 1917 Die toten Augen
- 1917 Gdy serce nienawiścią pała
- 1917 Rosen, die der Sturm entblattert
- 1917 Rozpasana
- 1918 Oczy mumii Mia
- 1918 Carmen
- 1918 Czarna książka
- 1918 Mania
- 1919 Awanturnica
- 1919 Vendetta - Zemsta krwi
- 1919 Dzieje mężatki
- 1919 Hrabina Rondoli
- 1919 Madame Dubarry
- 1920 Markiza d'Arminiani
- 1920 Biedna Violetta
- 1920 Die Geschlossene Kette
- 1920 Das Martyrium
- 1920 Sumurun
- 1921 Safona
- 1921 Dzika kotka
- 1923 Hollywood
- 1923 Bella Donna
- 1923 Napiętnowana
- 1923 Głos ulicy
- 1923 Hiszpańska tancerka
- 1924 Mężczyźni
- 1924 Jej wielka miłość
- 1924 Cienie Paryża
- 1924 Zakazany raj
- 1925 Kobieta bezwstydna
- 1925 Kwiat nocy
- 1925 Na wschód Suez
- 1925 Czarodziejka
- 1926 Skłamałam
- 1926 Good and Naughty
- 1927 Za drutami kolczastymi
- 1927 Spowiedź uczciwej kobiety
- 1927 Hotel Imperial
- 1928 Godzina zmysłów
- 1928 Podwójne życie
- 1928 Kobieta z Moskwy
- 1928 Miłość aktorki
- 1929 Ulica potępionych dusz
- 1931 Z rozkazu kobiety
- 1934 Fanatisme
- 1935 Mazurka
- 1936 Gräfin Volescu
- 1936 Moskwa-Szanghaj
- 1937 Madame Bovary
- 1937 Tango Notturno
- 1938 Die Nacht der Entscheidung
- 1938 Pobożne kłamstwo
- 1943 He Diddle Diddle
- 1964 Księżycowe prządki
- 1965 Boginie miłości Negri, Pola Negri, Pola

1897

- 1897 ko:1897년 nb:1897 th:พ.ศ. 2440

1 sierpnia

- imieniny: Alfons, Brodzisław, Justyn, Justyna, Konrad, Konrada, Leontyn, Piotr i Wiercisław.
- Szwajcaria - Święto Narodowe (rocznica utworzenia konfederacji 1291)
- Benin - Święto Niepodległości (1960)
- Chińska Republika Ludowa - Święto Armii
- Demokratyczna Republika Konga - Dzień Rodziców
- Barbados, Dominika, Trynidad i Tobago, Gujana - Dzień Wyzwolenia
- Kanada - Civic Holiday
- Rastafarianizm - Obchody wyzwolenia z niewolnictwa
- Celtowie - Lughnasadh Lughnasadh

- 10 p.n.e. - Klaudiusz, cesarz rzymski od 41 r., bratanek Tyberiusza (zm. 54)
- 126 - Pertinaks, cesarz rzymski (zm. 193)
- 1504 - Dorota królewna duńska (zm. 1547)
- 1520 - Zygmunt II August, król Polski (zm. 1572)
- 1744 - Jean Baptiste de Lamarck, francuski biolog (zm. 1829)
- 1770 - William Clark, amerykański odkrywca (zm. 1838)
- 1779 - Francis Scott Key, amerykański poeta, autor amerykańskiego hymnu narodowego (zm. 1843)
- 1818 - Maria Mitchell, amerykański astronom (zm. 1889)
- 1819 - Herman Melville, amerykański pisarz (zm. 1891)
- 1821 - Janko Matúška, słowacki poeta, autor hymnu Słowacji (zm. 1877)
- 1834 - Jadwiga Łuszczewska, ps. Deotyma, polska poetka i powieściopisarka (zm. 1908)
- 1843 - Robert Todd Lincoln, amerykański polityk, syn prezydenta USA Abrahama Lincolna (zm. 1926)
- 1849 - George Dawson, kanadyjski geolog (zm. 1901)
- 1894 - Wilhelm Orlik-Rückemann, polski oficer, pionier polskiej broni pancernej (zm. 1986)
- 1909 - Roman Trześniowski, polski teoretyk wychowania fizycznego i pedagog (zm. 2004)
- 1925 - Ernst Jandl, austriacki poeta (zm. 2000)
- 1936 - Yves Saint-Laurent, francuski projektant mody
- 1942 - Jerry Garcia, amerykański gitarzysta i wokalista (zm. 1995)
- 1949 - Kurmanbek Bakijew, prezydent Kirgistanu
- 1952 - Zoran Đinđić, serbski polityk (zm. 2003)
- 1959 - Joe Elliot, brytyjski wokalista

- 527 - Justyn I, cesarz bizantyjski (ur. ok. 450)
- 1040 - Duncan I, król Szkocji (ur. ? )
- 1137 - Ludwik VI Gruby, król Francji (ur. 1081)
- 1701 - Jan Chryzostom Pasek, polski pamiętnikarz (ur. ok. 1636)
- 1714 - Anna Stuart, królowa Wielkiej Brytanii i Irlandii (ur. 1665)
- 1926 - Jan Kasprowicz, polski poeta (ur. 1860)
- 1962 - Leon Kruczkowski, polski dramaturg, powieściopisarz (ur. 1900)
- 1986 - Wiesław Wernic, polski pisarz, publicysta, prozaik (ur. 1906)
- 1987 - Pola Negri, właściwie Apolonia Chałupiec, gwiazda filmu niemego (ur. 1896)
- 1990 - Norbert Elias, niemiecki socjolog (ur. 1897)
- 1997 - Światosław Richter, rosyjski pianista (ur. 1915)
- 2005 - Fahd ibn Abd al-Aziz as-Saud, król Arabii Saudyjskiej (ur. 1923)

- 1919 - Sejm RP uchwalił Ustawę o godłach i barwach Rzeczypospolitej Polskiej oraz o orderze Virtuti Militari.
- 1935 - W Tatrach rozpoczęto budowę kolejki linowej na Kasprowy Wierch.
- 1941 - Na mocy dekretu Hitlera tereny dawnych województw: lwowskiego, tarnopolskiego, stanisławowskiego i wołyńskiego, pod nazwą dystryktu galicyjskiego, weszły w skład Generalnego Gubernatorstwa.
- 1944 - Wybuchło powstanie warszawskie.
- 1944 - Siedzibę PKWN przeniesiono do Lublina.
- 1989 - Zniesiono kartki na mięso na terenie całego kraju.

- 527 - Po śmierci Justyna I cesarzem wschodniorzymskim został Justynian I.
- 1291 - Założono Konfederację Szwajcarską.
- 1498 - Krzysztof Kolumb dotarł do Wenezueli i, uważając ją za wyspę, nazwał ją Isla Santa.
- 1774 - Joseph Priestley odkrył tlen.
- 1798 - Flota brytyjska pod dowództwem admirała Horatio Nelsona pokonała flotę francuską w bitwie w Zatoce Abukirskiej.
- 1832 - Między Linz a Budwies uruchomiono pierwszą w Niemczech kolej parową.
- 1834 - Na terenie całego imperium brytyjskim zniesiono niewolnictwo.
- 1914 - I wojna światowa: Niemcy wypowiedziały wojnę Rosji.
- 1927 - Powstała Chińska Armia Ludowo-Wyzwoleńcza.
- 1936 - Otwarto Letnie Igrzyska Olimpijskie w Berlinie.
- 1946 - W USA została utworzona Komisja Energii Atomowej.
- 1950 - Abdykował Leopold III, król Belgów.
- 1960 - Benin uzyskał niepodległość.
- 1990 - Żelju Żelew został pierwszym niekomunistycznym prezydentem Bułgarii. sierpień 01 als:1. August ko:8월 1일 ja:8月1日 simple:August 1 th:1 สิงหาคม

San Antonio

San Antonio miasto leżące w Teksasie, ósme co do wielkości w Stanach Zjednoczonych (styczeń 2005 - populacja 1.282.800)

Linki zewnętrzne

- [http://www.ci.sat.tx.us/ Oficjalna strona miasta] Kategoria:Miasta USA ja:サンアントニオ

Warszawa

Warszawa (ang. Warsaw, niem. Warschau, fran. Varsovie) jest miastem w centralnej Polsce, od 1596 stolicą Polski, a także ważnym ośrodkiem naukowym, kulturalnym, politycznym oraz gospodarczym. W Warszawie mieści się siedziba parlamentu, prezydenta i władz centralnych. Warszawa jest największym miastem Polski. Warszawa jest także stolicą województwa mazowieckiego, siedzibą najważniejszych urzędów państwowych, a także ważnym centrum gospodarczym, kulturalnym i naukowym.

Geografia

Położenie

Warszawa jest położona w środkowym biegu Wisły na Nizinie Środkowomazowieckiej (Kotlina Warszawska) na średniej wysokości 100 m n.p.m. Lewobrzeżna część miasta jest w większości położona na Skarpie Wiślanej. Na terenie miasta znajduje się kilka wzgórz, w większości sztucznie usypanych przez człowieka. Miasto rozciąga się po obu stronach Wisły, w odległości około 350 kilometrów od Karpat i Morza Bałtyckiego. [http://maps.google.com/maps?ll=52.182353,21.077271&spn=0.324773,0.836266&t=k&hl=en Warszawa z satelity]

Klimat

Klimat Warszawy jest kontynentalny wilgotny. Średnia temperatura roczna oscyluje wokół 8 stopni Celsjusza (-3 °C w styczniu i 19 °C w lipcu). Roczna suma opadów nie przekracza 550 mm a najwilgotniejszym miesiącem roku jest lipiec.

Historia

Historia Warszawy opisana jest w osobnym artykule. osobnym artykule]

Nazwa miasta

Nazwa miasta pochodzi od formy dzierżawczej imienia Warsz (skróconej formy imienia Warcisław), czyli Warszowa lub Warszewa. Popularna etymologia wywodzi nazwę od imion rybaka Warsa i wiślanej syreny Sawy.

Najważniejsze momenty

Sawy Warszawa przechodziła w swej historii różne momenty dramatyczne, w niektórych okresach miasto podupadało. Było wielokrotnie niszczone, rabowane przez najeźdźców, ponosiło dotkliwe straty materialne i ludzkie. Najważniejsze momenty historyczne to:
- przeniesienie stolicy do Warszawy
- potop szwedzki
- insurekcja kościuszkowska
- powstanie listopadowe i styczniowe
- I wojna światowa i odzyskanie niepodległości przez Polskę
- II wojna światowa i powstanie warszawskie
- odbudowa ze zniszczeń po II wojnie światowej

Znani warszawiacy

:Poniższa część artykułu przedstawia listę nazwisk znanych osób urodzonych w Warszawie lub związanych z nią. :::Zobacz też: prezydenci Warszawy prezydenci Warszawy
- Marcello Bacciarelli (1731-1818), włoski malarz, od 1765 w Warszawie
- Krzysztof Kamil Baczyński (1921-1944), poeta, legenda Powstania Warszawskiego
- Miron Białoszewski (1922-1983), poeta, prozaik i dramaturg
- Bernardo Bellotto (1721-1780), włoski pejzażysta, od 1767 w Warszawie
- Eugeniusz Bodo (1899-1943?), aktor i piosenkarz
- Juliusz Erazm Bolek (1963), poeta, prozaik, dramaturg, krytyk, dziennikarz
- Jan Brzechwa (1898-1966), poeta, satyryk i tłumacz
- Zbigniew Brzeziński (1928), doradca prezydenta Jimmyego Cartera
- Fryderyk Chopin (1810-1849), kompozytor i pianista
- Maria Curie-Skłodowska (1867-1934), badaczka radioaktywności, laureatka Nagrody Nobla
- Lucyna Ćwierczakiewiczowa (1829-1901), autorka pierwszej polskiej książki kucharskiej
- Konstanty Ildefons Gałczyński (1905-1953), poeta i satyryk
- Wojciech Gerson (1831-1901), malarz
- Aleksander Gierymski (1850-1901), malarz
- Maksymilian Gierymski (1846-1874), malarz
- Samuel Goldwyn (1879-1974), producent filmowy, jeden z twórców potęgi kina amerykańskiego
- Witold Gombrowicz (1904-1969), pisarz i dramaturg
- Stanisław Grzesiuk (1918-1963), pisarz, bard warszawskiego Czerniakowa
- Abraham Joshua Heschel (1907-1972), żydowski teolog i filozof
- Agnieszka Holland (1948), reżyser
- Adam Jarzębski (ok. 1590-1649), kompozytor i skrzypek, autor pierwszego przewodnika po Warszawie
- Jacek Kaczmarski (1957-2004), poeta i pieśniarz
- Lech Kaczyński (1949), polityk, od 18 listopada 2002 roku prezydent Warszawy
- Ryszard Kapuściński (1932), pisarz i dziennikarz
- Stefan Kisielewski (Kisiel) (1911-1991), kompozytor, krytyk i publicysta
- Krzysztof Kieślowski (1941-1996), reżyser
- Hugo Kołłątaj (1750-1812), mąż stanu, publicysta, jeden z twórców Konstytucji 3 maja
- Władysław Kopaliński (ur. 1907), leksykograf i publicysta
- Janusz Korczak (1878 lub 1879-1942), pisarz, publicysta, pedagog, obrońca praw dzieci
- Tadeusz Kotarbiński (1886-1981), filozof
- Krystyna Krahelska (1914-1944), poetka
- Leopold Kronenberg (1812-1878), bankier i przedsiębiorca, założyciel Szkoły Głównej Handlowej
- Ryszard Kukliński (1930-2004), szpieg CIA podczas zimnej wojny
- Szymon Laks (1901-1983), kompozytor
- Bolesław Leśmian (1878-1937), poeta, tłumacz
- Stanisław Herakliusz Lubomirski (1642-1702), poeta, filozof i mąż stanu, fundator licznych założeń architektonicznych w Warszawie
- Witold Lutosławski (1913-1994), kompozytor
- Adam Michnik (1946), redaktor naczelny Gazety Wyborczej, jeden z czołowych organizatorów opozycji demokratycznej w PRL
- Emil Młynarski (1870-1935), dyrygent i kompozytor, współzałożyciel Filharmonii Warszawskiej
- Jan Piotr Norblin (1745-1830), malarz
- Zygmunt Noskowski (1846-1909), kompozytor
- Andrzej Panufnik (1914-1991), kompozytor i dyrygent
- Icchok Lejb Perec (1851-1915), prozaik, poeta i dramaturg żydowski
- Bolesław Prus (1847-1912), prozaik
- Władysław Reymont (1867-1925), pisarz, laureat Nagrody Nobla
- Wacław Sierpiński (1882-1969), matematyk
- Józef Simmler (1823-1868), malarz
- Antoni Słonimski (1895-1976), poeta i publicysta
- Stefan Starzyński (1893-1943), prezydent Warszawy w okresie Kampanii wrześniowej 1939, zamordowany przez Niemców w Dachau
- Stanisław Staszic (1755-1826), działacz społeczny, filozof, pisarz i publicysta, jeden z twórców Konstytucji 3 maja
- Władysław Szpilman (1911-2000), kompozytor, pianista i autor pamiętników
- Karol Szymanowski (1882-1937), kompozytor
- Władysław Tatarkiewicz (1886-1980), filozof
- Julian Tuwim (1894-1953), poeta, tłumacz i publicysta
- Tylman van Gameren (1632-1706), niderlandzki architekt, jeden z najwybitniejszych twórców architektury warszawskiej
- Jerzy Waldorff (1910-1999), publicysta, krytyk i działacz społeczny
- Stefan Wiechecki (Wiech) (1896-1979), pisarz i dziennikarz opisujący warszawski folklor
- Stanisław Ignacy Witkiewicz (Witkacy) (1885-1939), pisarz, malarz i fotograf
- Bogdan Wojdowski (1930-1994), prozaik, krytyk i publicysta
- Witold Wojtkiewicz (1879-1909), malarz

Ludność Warszawy na przestrzeni dziejów

Witold Wojtkiewicz na starej pocztówce]] pocztówce]
- 1700: 30 000
- 1792: 120 000
- 1800: 63 000
- 1830: 139 000
- 1850: 163 000
- 1882: 383 000
- 1900: 686 000
- 1925: 1003 000
- 1939: 1 300 000
- 1945: 422 000 (dane na wrzesień)
- 1956: 1 000 000
- 1960: 1 139 200
- 1970: 1 315 600
- 1975: 1 436 100
- 1980: 1 596 100
- 1990: 1 611 800
- 2003: 1 689 600 (31 grudnia)

Dzisiejsza Warszawa

Samorząd

2003 Wraz z transformacją ustroju w kraju odradza się warszawski samorząd. Po wielu publicznych dyskusjach 18 maja 1990 roku Sejm uchwala ustawę o ustroju Warszawy. 27 maja w demokratycznych wyborach samorządowych mieszkańcy Warszawy wybrali swoich przedstawicieli do siedmiu gmin-dzielnic. Na prezydenta Rada m.st. Warszawy wybrała urbanistę Stanisława Wyganowskiego, który pełnił już tę funkcję od 27 stycznia 1990 roku na mocy decyzji premiera Tadeusza Mazowieckiego. Warszawa po 56-letniej przerwie uzyskała szansę rozwoju zgodnego z wolą swoich mieszkańców. Po raz kolejny Warszawa staje się tematem obrad Sejmu, który 25 marca 1994 roku uchwala ustawę o ustroju miasta stołecznego wprowadzającą w stolicy podział na 11 niezależnych gmin. Pomimo ciągłych zmian legislacyjnych Warszawa przeżywa gwałtowny wzrost gospodarczo-inwestycyjny. W kwietniu 1995 r. zostaje uruchomione Metro Warszawskie. Powstają nowe obiekty biurowe, centra handlowe, osiedla mieszkaniowe. Miasto staje się najbardziej atrakcyjnym, w tej części Europy, miejscem inwestowania światowych kapitałów. Po kolejnej nowelizacji tzw. Ustawy Warszawskiej, Warszawa w 2002 roku stała się jednolitą gminą na prawach powiatu, która jest częścią województwa Mazowieckiego składającą się z 18 jednostek pomocniczych, tj. dzielnic. Pierwszym prezydentem Warszawy według nowego ustroju został Lech Kaczyński.

Podział administracyjny

Od kwietnia 1994 Warszawa była związkiem komunalnym 11 gmin: Warszawa-Centrum, Warszawa-Białołęka, Warszawa-Targówek, Warszawa-Rembertów, Warszawa-Wawer, Warszawa-Wilanów, Warszawa-Ursynów, Warszawa-Włochy, Warszawa-Ursus, Warszawa-Bemowo, Warszawa-Bielany. W wyniku reform wprowadzonych przez tzw. Ustawę warszawską, od 27 października 2002 Warszawa stanowi tylko jedną gminę na prawach powiatu. Dotychczasowe gminy mają status dzielnic. Ponadto granice Warszawy poszerzyły się o niezależną dotychczas gminę Wesoła. Obecnie Warszawa podzielona jest na 18 okręgów administracyjnych zwanych dzielnicami. Każda z nich posiada ograniczone kompetencje samorządowe: Wesoła Wesoła Najważniejszymi miejscowościami podmiejskimi są: Wesoła
- Pruszków (53 000)
- Legionowo (50 600)
- Otwock (44 000)
- Wołomin (36 500)
- Nowy Dwór Mazowiecki (27 518)
- Piaseczno (25 200)
- Grodzisk Mazowiecki (24 900)
- Piastów (23 700)
- Marki (19 000)
- Ząbki (20 363)
- Zielonka (16 454)
- Radzymin (18 398)
- Kobyłka (16 300)
- Ożarów Mazowiecki (10 663)
- Brwinów (11 500)
- Milanówek (15 000)
- Konstancin-Jeziorna (16 800)
- Józefów (14 800)
- Sulejówek (17 600)
- Raszyn (gmina 19 000)
- Łomianki (13 600) Zobacz również: aglomeracja warszawska

Prezydent

Prezydent m. st. Warszawy jest wybierany bezpośrednio przez mieszkańców stolicy na podstawie ustawy z dnia 20 czerwca 2002 r. (Dz.U.02.113.984), jednak jego zastępcy nie pochodzą z wyboru. Do prerogatyw prezydenta należą m.in. zarządzanie własnością miejską oraz nadzorowanie pracy wszystkich podległych mu samorządów dzielnicowych - zakres obowiązków określa tzw. Ustawa warszawska z 15 marca 2002 r.(Dz.U.02.41.361). Obecnym prezydentem Warszawy jest Lech Kaczyński.

Rada Miasta

Ustawa warszawska zniosła poprzednio istniejące gminy i ustanowiła w Warszawie jeden organizm miejski na prawach powiatu miejskiego, zarządzanego przez Radę Miasta. W jednoizbowej Radzie Miasta Warszawy zasiada 60 rajców. Wybierani są w wyborach bezpośrednich i proporcjonalnych co cztery lata. Podobnie jak większość innych organów samorządu, Rada Miasta dzieli się na komisje, których zadaniem jest nadzór nad poszczególnymi dziedzinami życia. Decyzje Rady podejmowane są zwykłą większością głosów, a następnie przesyłane Prezydentowi do akceptacji. Jeśli prezydent zawetuje uchwałę, Rada Miasta ma 30 dni na rozpatrzenie veta oraz przyjęcie poprawek większością 2/3 głosów. Każda z 18 dzielnic Warszawy posiada własną Radę dzielnicy. Pełnią one funkcje doradcze oraz zarządzają szkołami i własnością miejską na podległym im obszarze. Na czele Rady stoi Przewodniczący, ponadto wybiera ona burmistrza spośród kandydatów przedstawionych przez prezydenta.

Demografia

burmistrz burmistrz Na dzień 30 września 2003 Warszawę zamieszkiwało 1.689.648 osób, w tym 908.814 kobiet i 780.834 mężczyzn. W poszczególnych dzielnicach liczebność mieszkańców przedstawiała się nastepująco:
- Mokotów - 231.552
- Praga Pd - 187.845
- Wola - 146.328
- Ursynów - 137.716
- Bielany - 137.270
- Śródmieście - 136.956
- Targówek - 123.232
- Bemowo - 105.030
- Ochota - 93.192
- Praga Pn - 74.304
- Białołęka - 64.010
- Wawer - 63.297
- Żoliborz - 50.934
- Ursus - 44.312
- Włochy - 39.405
- Rembertów - 21.751
- Wesoła - 18.482
- Wilanów - 14.032 Najgęściej zaludnione było Śródmieście (8772 osób/km²), a najrzadziej - Wilanów (355 osób/km²). Średnia dla całego miasta to 3258 osób/km².

Transport

2003 Pomimo zniszczeń powstałych w wyniku II wojny światowej, powstania warszawskiego i powojennych rozbiórek już odbudowanych kamienic, jedynie kilka ciągów komunikacyjnych zostało poszerzonych i dostosowanych do dużego natężenia ruchu samochodowego. Dlatego jednym z głównych zadań miasta jest rozwój sieci transportu miejskiego, która może stać się alternatywą dla prywatnego transportu samochodowego. powstania warszawskiego

Tranzyt

Warszawa nie posiada obwodnicy, a większość ruchu na osi wschód-zachód odbywa się przez środek miasta. Obecnie trwają prace nad dwiema takimi obwodnicami. Pierwsza z nich - Obwodnica Etapowa Warszawy - ma prowadzić ruch tranzytowy ulicami przelotowymi w odległości około 10 kilometrów od centrum. Jej elementami są dwa mosty: Most Toruński (Gen. Grota-Roweckiego) i nowooddany Most Siekierkowski. Most Siekierkowski Druga z obwodnic ma stać się częścią autostrady A2 (Berlin-Moskwa) oraz drogi ekspresowej S7 (Gdańsk-Kraków). Aktualnie toczą się dyskusje na temat przebiegu planowanej autostrady. Najprawdopodobniej, mimo protestów części mieszkańców, zostanie ona poprowadzona w tunelu pod południową dzielnicą miasta - Ursynowem. Jej oddanie do użytku planowane jest na lata 2008-2010. Patrz: Główne ciągi komunikacyjne Warszawy

Lotniska

Warszawa posiada jeden międzynarodowy port lotniczy Warszawa-Okęcie, zlokalizowany zaledwie 10 km od ścisłego centrum miasta. Obsługuje on ponad 6 milionów pasażerów rocznie oraz ponad 60 połączeń krajowych i zagranicznych dziennie. Jest to obecnie największy port lotniczy w Polsce. Aktualnie toczą się rozmowy na temat otwarcia drugiego portu lotniczego dla Warszawy. Najprawdopodobniej zostanie on przystosowany z istniejących już lotnisk wojskowych na północ lub zachód od miasta. Istnieje także aktywnie używane lotnisko Warszawa-Babice (znane wśród warszawiaków jako lotnisko na Bemowie). Korzysta z niego Aeroklub Warszawski, Lotnicze Pogotowie Ratunkowe, a także wielu właścicieli mniejszych samolotów i śmigłowców prywatnych.

Komunikacja miejska

System komunikacji miejskiej w Warszawie składa się z linii autobusowych, tramwajowych oraz metra. Wszystkie zrzeszone są w [http://www.ztm.waw.pl/index.php Zarządzie Transportu Miejskiego]. Dodatkowe linie, głównie podmiejskie, zarządzane są przez firmy prywatne.

Autobusy

Warszawa ma około 2.603 kilometrów linii autobusowych, po których kursuje 1.659 autobusów. Głównym węzłem komunikacyjnym jest przystanek Dworzec Centralny, który jest też głównym punktem przesiadkowym miasta. ZTM prowadzi obecnie 176 linii autobusowych, z czego 14 kursuje między północą a godziną 5 rano. Dodatkowe linie otwierane są z okazji świąt. Najczęściej kursuje linia E-4, która w porannym szczycie co 3 minuty łaczu os. Nowodwory ze stacją metra Pl. Wilsona. Autobusy stacjonują w zakładach T6 "Redutowa", T7 "Woronicza", T9 "Chełmska", T10 "Ostrobramska", T11 "Kleszczowa", oraz T13 "Stalowa". Warszawskie linie autobusowe obsługiwane są równiez przez ajentów, którzy wykonują kursy na zlecenie ZTM. Ajentami są PKS Grodzisk Mazowiecki oraz firmy Mobilis, Connex oraz ITS Michalczewski. Wszystkie należące do ZTM linie autobusowe mają trzycyfrowe numery. Pierwsza cyfra numeru oznacza rodzaj linii:
- 1.. - linie zwykłe
- 2.. - linie specjalne (zastępcze, cmentarne itp.)
- 3.. - linie zwykłe okresowe
- 4.. - linie przyśpieszone okresowe
- 5.. - linie przyśpieszone
- 6.. - linie nocne
- 7.. - linie podmiejskie
- 8.. - linie podmiejskie okresowe Występują także linie ekspresowe, które wyjątkowo zamiast trzech cyfr mają literę "E-" oraz numer.

Tramwaje Warszawskie

Pierwszą linię tramwajową otwarto w Warszawie 11 grudnia 1866. 26 marca 1908 wszystkie linie tramwajów konnych zostały zelektryfikowane. W okresie międzywojennym tramwaje znacjonalizowano i wybudowano wiele nowych linii, które jednak uległy zniszczeniu w latach II wojny światowej. Po wojnie część z nich odbudowano, jednak większość uległa likwidacji. Obecnie spółka Tramwaje Warszawskie posiada 863 wagony i około 470 kilometrów torów. Po Warszawie jeździ na stałe 29 linii, z czego jedna nocna. Dodatkowe linie działają w okresie ważnych świąt (jak na przykład linie cmentarne w okresie Wszystkich świętych).

Trolejbusy

Ostatnia Warszawska linia trolejbusowa (linia 51) z Dworca Południowego (obecnie stacja metra "Wilanowska") do Piaseczna, została skasowana w 1995.

Metro i Szybka Kolej Miejska

Szczegółowy opis warszawskich kolei podziemnych znajdziesz w artykule Metro Warszawskie. Szczegółowy opis warszawskiej szybkiej kolei miejskiej znajdziesz w artykule Warszawska Szybka Kolej Miejska.

Kolej

Warszawska Szybka Kolej Miejska Pierwszą linię kolejową w Warszawie otwarto 1849 (Kolej warszawsko-wiedeńska). Dziś Warszawa jest jednym z najważniejszych węzłów komunikacji kolejowej w Polsce. Najważniejszym z warszawskich dworców jest Warszawa Centralna. Oferuje on połączenia ze wszystkimi miastami kraju i większością większych ośrodków miejskich w Europie. Miasto posiada także pięć większych dworców kolejowych:
- Warszawa Centralna
- Warszawa Gdańska
- Warszawa Wileńska
- Warszawa Wschodnia
- Warszawa Zachodnia oraz kilkadziesiąt mniejszych stacji. Linia łącząca trzy najważniejsze dworce (Warszawa Centralna, Wschodnia i Zachodnia) prowadzi przez tzw. Tunel Średnicowy oraz Most Średnicowy na Wiśle. Od lat 60-tych XX wieku istnieją plany przekształcenia tej linii w dodatkową linię metra.

Sport

Warszawa posiada dwa pierwszoligowe kluby piłkarskie oraz kilka mniejszych klubów sportowych. Najważniejszymi z nich są Legia Warszawa oraz Polonia Warszawa. Poniższa lista przedstawia najważniejsze warszawskie kluby sportowe oraz dyscypliny, w jakich odnoszą największe sukcesy:
- Legia Warszawa - piłka nożna (I liga), koszykówka, szermierka, siatkówka
- Polonia Warszawa - piłka nożna (I liga), koszykówka, szachy, lekkoatletyka
- Warszawianka - piłka ręczna, pływanie
- Gwardia Warszawa - piłka nożna (IV liga), boks
- AZS AWF Warszawa - piłka ręczna
- AZS Politechnika Warszawa - siatkówka
- MKS MDK Warszawa - siatkówka, szachy
- WKM Warszawa - żużel
- MOS Wola Warszawa - siatkówka
- Warsaw Eagles - futbol amerykański Warszawa posiada także tor wyścigów konnych Służewiec, kilka krytych lodowisk, tor łyżwiarski Stegny, kilkadziesiąt całorocznych basenów, kortów tenisowych oraz kilkaset mniejszych i większych hal sportowych. Jedyny duży stadion w Warszawie (Stadion Dziesięciolecia) obecnie wykorzystywany jest jako targowisko.

Kultura

Muzyka

W Warszawie mieści się Filharmonia Narodowa. W mieście brak odpowiedniej hali koncertowej, stąd duże koncerty muzyczne urządza się głównie w Sali Kongresowej; odbywały się także w hali Torwaru (Pat Metheny), na stadionach Gwardii (Tina Turner, Sting, Roger Waters, Joe Cocker, Metallica, Aerosmith) i Legii (Deep Purple), na służewieckim torze wyścigów konnych (U2, Depeche Mode) czy na lotnisku na Bemowie (Michael Jackson), a mniejsze w teatrach np. w Teatrze Muzycznym Roma (King Crimson, Suzanne Vega, Jaromir Nohavica).

Teatr

W Warszawie znajduje się około 30 większych stałych teatrów. Wśród nich najważniejsze są Teatr Narodowy (założony w 1765) oraz Teatr Wielki w Warszawie ([http://www.teatrwielki.pl]) (założony w 1778). Szczególne uznanie zdobył TR Warszawa (dawniej Teatr Rozmaitości), który jest organizatorem eksperymentalnych przedstawień w scenerii miasta w ramach projektu Teren Warszawa. W ostatnich latach miasto przyciąga także wielu artystów spoza głównych prądów w sztuce teatralnej. Ich działalność skupia się głównie wokół lokalnych domów kultury oraz prywatnych klubów. Latem teatry w Warszawie sa w większości zamknięte, w tym czasie odbywa się za to Konkurs Teatrów Ogródkowych.

Muzea i galerie

W Warszawie mieści się wiele muzeów i galerii sztuki, tak państwowych, jak i prywatnych. Do najważniejszych należą: Zachęta, Centrum Sztuki Współczesnej oraz Muzeum Wojska Polskiego. Do największych należy Muzeum Narodowe oraz jego filie: na Zamku Królewskim oraz w pałacu wilanowskim. Od 31 lipca 2004 otwarte jest Muzeum ([http://www.1944.pl]) Powstania Warszawskiego. Wkrótce na Muranowie ma powstać Muzeum Historii Żydów Polskich.

Edukacja

Warszawa jest największym ośrodkiem akademickim w Polsce. Swą siedzibę mają tu cztery największe uczelnie w kraju, a także ponad 62 mniejsze. Do największych warszawskich uczelni należą:
- Uniwersytet Warszawski
- Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego
- Politechnika Warszawska
- Wojskowa Akademia Techniczna
- Szkoła Główna Handlowa
- Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego
- Akademia Medyczna Studenci oraz uczniowie szkół wszystkich szczebli stanowią około 29,2% populacji Warszawy. Ich liczba w 2002 przekroczyła 500 000, z czego ponad 255 000 stanowią studenci szkół wyższych.
- Pełna lista uczelni warszawskich

Sądy

Informacje o sądach mających siedzibę w Warszawie znajdują się w artykule Sądy w Warszawie

Handel

Sądy w Warszawie Warszawa, a w szczególności warszawskie Śródmieście, należy do najważniejszych centrów biznesu w Europie Środkowej. W 2003 zarejestrowanych było 268.307 firm, a inwestorzy zagraniczni inwestowali w mieście ponad 650 milionów Euro rocznie. Dzięki korzystnym warunkom inwestycyjnym Warszawa produkuje ponad 4,1% polskiego PKB. Samo miasto w 2003 przyniosło 5 162 324 złotych zysku, a bezrobocie spadło tu do poziomu 6,5%.

Przemysł

Po II wojnie światowej, władze komunistyczne zdecydowały o odbudowie Warszawy jako ważnego centrum przemysłu ciężkiego. W mieście otwarto kilkadziesiąt wielkich fabryk, z których do najważniejszych należały Huta Warszawa, ZPC Ursus oraz Fabryka Samochodów Osobowych (FSO).

Instytucje

W Warszawie jako stolicy i największym mieście Polski mieszczą się główne siedziby ministerstw, wielu urzędów centralnych oraz ogólnopolskich i regionalnych instytucji, takich jak:
- Sąd Najwyższy
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Najwyższa Izba Kontroli
- Narodowy Bank Polski
- Giełda Papierów Wartościowych
- Główny Urząd Statystyczny
- Telewizja Polska
- Polskie Radio a także ambasady i konsulaty.

Ważniejsze miejsca i zabytki wg dzielnic

konsulaty konsulaty konsulaty konsulaty konsulaty konsulaty konsulaty konsulaty Najdłuższa ulica w Warszawie to ulica Puławska - 10 km, a najdłuższa trasa komunikacyjna to trasa W-Z - również 10 km. Najdłuższy tunel drogowy w Polsce - tunel Świętokrzyski (930m). Najdłuższy dom mieszkalny to dom przy ulicy Kijowskiej (508 m), najwyższa budowla to Pałac Kultury i Nauki (234 m).
- Śródmieście
- Stare Miasto
- Plac Zamkowy z Zamkiem Królewskim i kolumną Zygmunta III
- Pałac Pod Blachą
- katedra św. Jana
- rynek Starego Miasta
- Barbakan
- kościół św. Marcina
- Nowe Miasto
- kościół Dominikanów
- kościół Franciszkanów
- Mariensztat
- Trakt Królewski
- Krakowskie Przedmieście
- kościół św. Anny
- kościół św. Krzyża
- kościół Wizytek
- Pałac Namiestnikowski
- kościół Karmelitów
- pałac Staszica
- ulica Nowy Świat
- plac Trzech Krzyży
- kościół św. Aleksandra
- Aleje Ujazdowskie
- Park Ujazdowski
- Ogród Saski
- Plac Teatralny z Teatrem Wielkim
- Plac Bankowy z pałacem Komisji Przychodu i Skarbu
- Plac Piłsudskiego z Grobem Nieznanego Żołnierza
- Filharmonia Narodowa
- Pałac Kultury i Nauki (PKiN)
- pałac Belweder
- Łazienki - Pałac na Wodzie, Stara Pomarańczarnia, Teatr Na Wyspie, Park Łazienkowski
- Zamek Ujazdowski - Centrum Sztuki Współczesnej
- katedra polskokatolicka
- Pałac Mostowskich
- Pomnik Bohaterów Getta
- synagoga im. Nożyka
- Więzienie Pawiak
- Wola
- Cmentarz Powązkowski
- Cmentarz Żydowski
- Muzułmański Cmentarz Kaukaski (ul. Młynarska)
- Muzułmański Cmentarz Tatarski (ul.Tatarska)
- Cmentarz Ewangielicko-Augsburski
- Cmentarz Ewangielicko-Reformowany
- Cmentarz Wolski
- Cmentarz Wolski Prawosławny
- Cmentarz Mariawicki
- cerkiew prawosławna p.w. św. Jana Klimaka
- kaplica Mormonów
- Wilanów
- Pałac w Wilanowie
- Rezerwat Park Natoliński
- Żoliborz
- cytadela warszawska
- Bielany
- kościół Niepokalanego Poczęcia NMP
- Cmentarz Żołnierzy Włoskich
- Pałac Brühla na Młocinach
- Praga Północ
- Domek Loretański w kościele Matki Boskiej Loretańskiej (ul. Ratuszowa)
- ogród zoologiczny
- Katedra Metropolitalna (prawosławna) p.w. św. Marii Magdaleny
- Katedra Warszawsko-Praska św. Floriana
- zabytkowa Wytwórnia Wódek Koneser założona w 1897 roku
- Praga Południe
- Park Skaryszewski im. I.J.Paderewskiego
- Stadion Dziesięciolecia
- Mokotów
- park Pole Mokotowskie
- park Morskie Oko
- kościół Bernardynów
- Królikarnia
- Targówek
- grodzisko z przełomów IX i X wieku
- Cmentarz Żydowski
- Cmentarz Bródzieński (Bródnowski)
- Ochota
- Filtry Lindleya
- Fort Szczęśliwice
- Cmentarz Mauzoleum Żołnierzy Radzieckich
- Włochy
- lotnisko Okęcie
- Białołęka
- kanał i port Żerański
- Bemowo
- Fort Bema
- Ursynów
- Rezerwat Las Kabacki
- Ursus
- Wawer
- Wesoła
- warszawskie forty

Warszawa jako garnizon wojskowy

Jednostki stacjonujące przed 1939

Jednostki stacjonujące po 1945 (rozwiązane)

- 1. Korpus Obrony Powietrznej
- 6. samodzielna eskadra transportowa
- 36. samodzielny specjalny pułk lotniczy
- Akademia Sztabu Generalnego
- Centralne Stanowisko Dowodzenia Dowódcy Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej
- Centrum Meteorologii Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej
- Dowództwo Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej
- Dowództwo Zgrupowania Jednostek Zabezpieczenia Ministerstwa Obrony Narodowej
- Rządowa Eskadra Transportowa
- Specjalny Pułk Lotniczy
- Warszawski Okręg Wojskowy
- Wydział Informacji Naukowej Sztabu Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej

Jednostki stacjonujące po 1945

- 1. Baza Lotnicza
- 1. Warszawska Brygada Pancerna
- 1. Warszawska Dywizja Pancerna
- 1. Warszawska Dywizja Zmechanizowana
- Batalion Reprezentacyjny Wojska Polskiego
- 3. batalion zabezpieczenia Dowództwa Wojsk Lądowych
- 3. Warszawska Brygada Rakietowa Obrony Powietrznej
- 21. Ośrodek Dowodzenia i Naprowadzania
- 36. specjalny pułk lotnictwa transportowego
- Akademia Obrony Narodowej
- Biblioteka Fachowa Wojskowego Ośrodka Badawczo-Rozwojowego Służby Materiałów Pędnych i Smarów
- Biblioteka Fachowa Wojskowego Ośrodka Badawczo-Wdrożeniowego Służby Żywnościowego
- Biblioteka Fachowa Zarządu Planowania Logistyki Sztabu Generalnego Wojska Polskiego
- Biblioteka Główna Akademii Obrony Narodowej
- Biblioteka Główna Wojskowej Akademii Technicznej
- Biblioteka Naukowa Centralnego Szpitala Klinicznego Wojskowej Akademii Medycznej
- Biblioteka Naukowa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego
- Biblioteka Naukowa Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej
- Centralna Biblioteka Wojskowa z Ośrodkiem Informacji Naukowej
- Centralny Ośrodek Naukowej Informacji Wojskowej Ministerstwa Obrony Narodowej
- Centralny Węzeł Łączności Ministerstwa Obrony Narodowej
- Centrum Meteorologii Sił Powietrznych
- Centrum Operacji Powietrznych
- Delegatura Wojskowego Dozoru Technicznego
- Dowództwo Garnizonu Warszawa
- Dowództwo Sił Powietrznych
- Dowództwo Wojsk Lądowych
- Ośrodek Informacji Naukowej i Bibliograficznej Dowództwa Wojsk Lądowych
- Ośrodek Naukowej Informacji Wojskowej Instytutu Technicznego Wojsk Lotniczych
- Ośrodek Naukowej Informacji Wojskowej Wojskowej Instytutu Chemii i Radiometrii
- Ośrodek Naukowej Informacji Wojskowej Wojskowej Instytutu Higieny i Epidemiologii
- Sztab Generalny Wojska Polskiego
- Wojskowa Akademia Techniczna
- Wojskowe Centrum Geograficzne
- Wojskowy Dozór Techniczny
- Wojskowy Instytut Medycyny Lotniczej
- Wojskowy Instytut Medyczny
- Centralny Szpital Kliniczny Ministerstwa Obrony Narodowej
- Wojskowy Instytut Higieny i Epidemiologii
- Wojskowy Ośrodek Geodezji i Teledetekcji
- Wydział Informacji Naukowej Sztabu Sił Powietrznych

Ciekawostki

- Jeden z utworów Davida Bowiego pochodzący z płyty Low zatytułowany jest "Warszawa".
- Istnieje duński zespół rockowy o nazwie Red Warszawa.
- W Stanach Zjednoczonych jest aż dziesięć miejscowości o nazwie "Warsaw".
- Pierwsza nazwna punkowego zespołu Joy Division brzmiała "Warsaw".

Zobacz też

- prezydenci Warszawy
- rezerwaty przyrody w Warszawie
- gwara warszawska
- Warszawska Straż Ogniowa
- Ważniejsze filmy, których akcja dzieje się w Warszawie
- historia Polski

Linki zewnętrzne

- [http://um.warszawa.pl/v_syrenka/index.php Miasto Stołeczne - oficjalny serwis stolicy Polski]
- [http://www.warsawtour.pl/ Oficjalny portal turystyczny] (Stołeczne Biuro Informacji i Promocji Turystycznej)
- [http://www.wirtualna.warszawa.pl/ Wirtualna Warszawa]
- [http://www.ewarszawa.com/ eWarszawa] Mapy i widoki:
- [http://www.varsovia.pl/varsovia/ Tematyczne panoramy Warszawy]
- [http://um.warszawa.pl/mapa/ Interaktywny plan miasta]
- [http://maps.google.com/maps?q=warsaw&t=k&hl=en Mapy Warszawy w Google Maps]
- [http://dojazd.pl/ztm/ Komunikacyjna Mapa Warszawy]
- [http://www.samper.pl/obrazki/panorama0.jpg Panorama miasta]
- [http://skyscraperpage.com/diagrams/?c993 Diagram warszawskich wieżowców]
- [http://hometown.aol.de/Questius/Polska/Warszawa.htm Obrazki z Warszawy]
- [http://www.ziolek.pl/fotografie/warszawy/zdjecia.htm Panoramy i zdjęcia Warszawy] Inne:
- [http://free.polbox.pl/a/anitom/Nazwulic.html Ciekawostki o nazwach warszawskich ulic, dzielnic i osiedli]
- [http://www.lwowska.w.pl/ Ulica Lwowska w Warszawie - najpiękniejsza spośród ocalałych]
- [http://www.stalus.iq.pl/show.php Przewodnik po Warszawie (do 1944 roku)]
- [http://www.starawarszawa.pl Stara Warszawa - 1883-1939] ! Kategoria:Kawalerowie Orderu Virtuti Militari ko:바르샤바 ja:ワルシャワ simple:Warsaw

Film

Film to utwór audiowizualny, dowolnej długości złożony z serii następujących po sobie obrazów wywołujących wrażenie ruchu, wyrażający określone treści, utrwalony na jakimkolwiek nośniku umożliwiającym wielokrotne odtwarzanie, pierwotnie w kinach, współcześnie również w telewizji i za pomocą innych urządzeń takich jak magnetowidy, odtwarzacze DVD i komputery. Film może być traktowany zarówno jako rodzaj sztuki, jak i jeden z działów przemysłu rozrywkowego, przy czym ściśłe rozgraniczenie filmów na "artystyczne" i "komercyjne" jest często bardzo trudne do przeprowadzenia, gdyż oba te elementy - czysto rozrywkowy i czysto artystyczny - w wielu produkcjach są z sobą przemieszane. Większość współczesnych filmów jest udźwiękowiona - to znaczy posiada dźwięk ściśle zsynchronizowany z obrazem. Dawniej popularne były filmy nieme, na których wszystkie teksty pojawiały się w formie napisów. W historii filmu istniało kilka momentów przełomowych. Pierwszym z ważniejszych było wprowadzenie dźwięku, później koloru, różnych [http://www.kmf.org.pl/fx/klatka2.html formatów ekranów] (np ekran panoramiczny - cinemascope), trójwymiarowości (zob. IMAX), dźwięku stereofonicznego (Dolby). Jednym z ostatnich przełomów było pojawienie się technologii cyfrowej zarówno przy efektach inscenizacyjnych jak i przy rejestracji obrazu (High Definition). Dotyczy to szczególnie filmu animowanego, gdzie coraz powszechniejsza jest animacja 3D imitująca przestrzeń trójwymiarową (zobacz np. Final Fantasy - realistyczną animację 3D, imitujacą film aktorski). Film to bardzo obszerna dziedzina i można ją podzielić na wiele sposobów. Podstawowy i najbardziej popularny z nich to podział na rodzaje:
- film fabularny - aktorski film fikcji,
- film animowany - tworzony za pomocą klasycznych technik poklatkowych - rysunkowych lub przestrzennych (np. lalkowych i plastelinowych) lub najnowszych technik komputerowych - animacji 3D
- film dokumentalny - film o treści niefikcyjnej, dokumentujący rzeczywistość: ,
- film oświatowy - dla celów dydaktyczno - instruktażowych, Pojęcie filmu w społecznej świadomości najczęściej kojarzy się jednak z rozrywkowymi aktorskimi filmami fikcji nazywanymi też fabularnymi. W zależności od długości filmy dzielą się na
- krótkometrażowe - do 22 minut,
- średniometrazowe - od 22 do 55 minut
- pełnometrażowe - ponad 55 minut - przeciętnie 90 - 132 minut. Dla telewizji powstają seriale telewizyjne złożone z wielu odcinków. Najczęściej stosowane długości odcinków to 13, 25, 50 minut. Podstawowy nośnik, na którym kręcony i wyświetlany jest film to światłoczuła taśma celuloidowa 35 mm. Na taśmie filmowej obraz jest zapisany w postaci pojedynczych [http://www.kmf.org.pl/fx/klatka1.html klatek - kadrów], przesuwających się w projektorze kinowym z prędkością 24 klatki na sekundę (w epoce kina niemego było to 16 klatek na sek.). Coraz rzadziej są stosowane inne szerokości taśmy - 70, 16, 8 mm i super 16 i super 8 mm. Zwłaszcza dla potrzeb telewizji filmy realizuje się także na nośnikach magnetycznych (Beta SP) i cyfrowych (Beta cyfrowa, Divicam, High Definition). Początkowo filmy wyświetlano na ekranach w proporcji 1 : 1,33 (podstawa 4, wysokość 3) taki format przyjęto też dla ekranu telewizyjnego. Po wprowadzeniu na taśmę filmową ścieżki dźwiękowej format standardowy to 1 : 1,37. W walce z rosnącą konkurencją telewizji w latach 50 XX wieku wynaleziono szeroki panoramiczny ekran (cinemascope). W kamerach i projektorach zastosowano obiektywy anamorfotyczne; ekran wydłużył się do proporcji 1 : 2,55. W latach 60 prowadzono tzw cineramę z wykorzystaniem taśmy 70 mm, z ekranem w proporcjach 1 : 2,75. Obecnie w kinach najczęściej stosuje się format pośredni tzw kaszetę 1 : 1,66 lub 1 : 1,85) a taśma 70 mm znalazła zastosowanie przy wyświetlaniu obrazów trójwymiarowych w systemie IMAX. Ekran ma tu proporcje 1 : 1,43 a kadr jest ustawiony na taśmie poziomo a nie pionowo jak na taśmie 35 mm. Poza filmami tworzonymi dla widowni danego kraju (zobacz: film polski) bardzo popularne są komercyjne filmy amerykańskie. Aktorzy oraz aktorki występujące w takich filmach stają się zazwyczaj bardzo znani na całym świecie. Panuje przekonanie, że aktorstwo to bardzo dochodowy zawód, jednak jest to prawdą jedynie w odniesieniu do wąskiej grupy najbardziej znanych aktorów. Filmy często są oznaczane kategoriami wiekowymi, określającymi wiek widzów, dla których są przeznaczone. Główne kryteria tej klasyfikacji to seks i przemoc. Do niedawna za największe zaplecze produkcji filmowej uchodziło amerykańskie Hollywood. Obecnie najwięcej filmów na świecie powstaje w Indiach. Ośrodek kinematograficzny w Bombaju określany jest często jako Bollywood. Produkuje się tam nie tylko najwięcej filmów, lecz także najdłuższe. Średnio indyjski film trwa około 3 godzin. Filmy indyjskie jednak, ze wględu na ich kulturową specyfikę znane są prawie wyłącznie w Indiach. Trzecią wielką potęgą filmową staje się obecnie kinematografia chińska z ośrodkami produkcyjnymi w Hong Kongu i Szanghaju. Tylko te trzy kinematografie - amerykańska, indyjska i chińska są samowystarczalne tzn, nie potrzebują dotacji mecenasów państwowych i prywatnych. Inne kinematografie narodowe, ze względu na małe obszary dystrybucji kinowej i telewizyjnej, są najczęściej dofinansowywane przez ministrów kultury lub przez telewizje publiczne. Historia filmu - w haśle kino.

Zobacz też

- kino, filmoznawstwo
- kino niezależne
- nagrody filmowe
- filmy kina światowego
- polskie aktorki, polscy aktorzy, aktorki na świecie, aktorzy na świecie
- polscy reżyserzy, reżyserzy na świecie
- Serial telewizyjny, zagraniczne seriale telewizyjne,
- teatr

Zobacz w sieci

Serwisy zagraniczne:
- [http://www.imdb.com Internet Movie Database (IMDb)]
- Zagraniczne imprezy filmowe:
- [http://www.oscar.com/ Oskary]
- [http://www.oscars.org/index.html/ Amerykańska Akademia Filmowa]
- [http://www.festival-cannes.fr/ Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Cannes]
- [http://www.berlinale.de Berlinale]
- [http://www.iffkv.cz/ Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Karlovych Varach]
- [http://festival.sundance.org/ Festiwal Filmowy w Sundance]
- [http://www.tamperefilmfestival.fi/ Tampere Film Festival - Finlandia] Serwisy polskie:
- [http://www.filmpolski.pl/ filmpolski] portal prowadzony przez Łódzką Szkołę Filmową zawierający podstawowe informacje o prawie wszystkich polskich filmach i ich realizatorach'
- [http://www.filmweb.pl/ FilmWeb] - największy polski portal zawierający informacje o filmach kina światowego i ich twórcach.
- [http://www.stopklatka.pl/ Stopklatka]
- [http://film.gery.pl/ GeryFilm]
- [http://www.film.pl Film.pl]
- [http://www.kino.pl/ Kino.pl]
- [http://www.alekino.pl/ Ale Kino]
- [http://www.efilm.pl/ eFilm.pl]
- Polskie imprezy filmowe:
- [http://www.camerimage.pl/camer.htm Międzynarodowy Festiwal Sztuki Autorów Zdjęć Filmowych] Camerimage
- [http://www.cracowfilmfestival.pl/ Krakowski Festiwal Filmowy]
- [http://www.wff.pl/ Warszawski Międzynarodowy Festiwal Filmowy]
- [http://www.festiwalfilmow.pl/ Festiwal Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni]
- [http://www.filmostrada.spinka.pl/ Festiwal objazdowy Filmostrada]
- [http://www.llf.pl/ Lubuskie Lato Filmowe w Łagowie]
- [http://www.latofilmow.pl/ Lato Filmów w Toruniu (kiedyś w Kazimierzu Dolnym)]
- [http://www.alekino.com/ Międzynarodowy Festiwal Młodego Widza Ale Kino! w Poznaniu]
- [http://www.toffi.filmforum.pl/ Toruń Film Festiwal] (TOFFI) Kategoria:Kinematografia ja:映画 simple:Movie

1917

- 1917 ko:1917년 ja:1917年 nb:1917 simple:1917

1923

- 1923 ko:1923년 ja:1923年 nb:1923 simple:1923

Hollywood

Hollywood – dzielnica miasta Los Angeles w Stanach Zjednoczonych i ośrodek światowej kinematografii. Hollywood zostało założone przez Harveya Hendersona Wilcoxa, który w 1886 wykupił 160 akrów (0,6 km²) ziemi i 1 lutego 1887 roku zarejestrował nazwę "Hollywood" dla nowo powstałego miasta, które sam zaprojektował. Sama nazwa "Hollywood" została zaproponowana przez żonę Wilcoxa, Daeidę, a nie jak się powszechnie uważa od nazwy krzewów, które wówczas porastały okoliczne wzgórza ("English holly" – ostrokrzew). Na początku XX wieku zaistniały dwie przyczyny, dla których do południowej Kalifornii przenieśli się niektórzy amerykańscy filmowcy. Pierwsza to znakomite warunki pogodowe do kręcenia filmów i dużo słońca. Druga to ucieczka przed agentami Motion Picture Patents Company Edisona, który miał patenty filmowe na USA i bezlitośnie ścigał wszystkich, którzy chcieli złamać jego monopol na kręcenie filmów. Odległość od New Jersey, gdzie była siedziba The Edison Manufacturing Co. do Kalifornii była tak wielka, że niezależni filmowcy czuli się tu bezpiecznie. Pierwsze studio filmowe w Hollywood to Nestor Studio założone w 1911 r. przez producentów Ala Christie i Davida Horsleya. W tym samym roku pojawili się tu inni niezależni producenci. W latach dwudziestych powstał tu system 5 wielkich wytwórni: Fox (później 20th Century Fox), Loew’s Incorporated (później Metro-Goldwyn-Mayer), Paramount Pictures, RKO (Radio-Keith-Orpheum) i Warner Bros., działające zarówno jako producenci filmów, jak i dystrybutorzy i właściciele kin. Zatrudniały też własne gwiazdy aktorskie. Znaczenie trzech następnych wytwórni - Universal Studios, Columbia Pictures i United Artists było też duże, ale nie posiadały one własnych kin i własnych gwiazd aktorskich. W opozycji do "wielkiej piątki" było ośmiu niezależnych producentów, wśród których byli: Samuel Goldwyn, David O. Selznick, Walt Disney i Walter Wanger. Aleja sław - chodnik przy Hollywood Boulevard, na którym od 1960 roku wstawiane są płyty z gwiazdami, w których umieszczone są nazwiska najsłynniejszych postaci filmu (zwłaszcza aktorów), muzyki, teatru, radia i telewizji. W pobliżu mieści się kino Kodak Theatre w którym odbywają się wielkie gale, uroczyste premiery i wręczanie Oscarów. "Hollywood" to symbol komercyjnego kina amerykańskiego. Z nazwą tą kojarzone są największe wytwórnie filmowe, nawet jeżeli ich siedziba nie znajduje się w tej dzielnicy Los Angeles.

Pierwsze amerykańskie studia filmowe

Nie wszystkie znajdowały się w Hollywood.
- American Mutoscope and Biograph Company
- Christie Film Company
- The Edison Manufacturing Co.
- Essanay Film Manufacturing Co.
- Goldwyn Picture Corporation
- Kalem Company
- Keystone Studios
- Lubin Film Company
- Nestor Motion Picture Company
- Selig Polyscope Company
- Thanhouser Film Corporation
- The Vitagraph Company

Wielkie wytwórnie filmowe

- 20th Century Fox (własność News Corporation)
- Fox Searchlight Pictures
- Paramount Pictures (własność Viacom)
- MTV Films
- Nickelodeon Movies
- Paramount Classics
- Republic Pictures
- Sony Pictures Entertainment (własność Sony)
- Columbia Pictures
- TriStar Pictures
- Screen Gems
- Sony Pictures Classics
- Destination Films
- Metro-Goldwyn-Mayer
- United Artists
- NBC Universal Entertainment (własność General Electric)
- Universal Studios
- Focus Features
- StudioCanal
- Warner Bros. Entertainment]] (własność TimeWarner)
- Warner Bros. Pictures
- Warner Independent Productions
- Cartoon Network Studios
- Castle Rock Entertainment
- New Line Cinema (własność TimeWarner)
- Fine Line Features
- HBO Films
- Buena Vista Motion Pictures Group (własność The Walt Disney Company)
- Walt Disney Company
- Hollywood Pictures
- Touchstone Pictures
- Miramax Films (własność The Walt Disney Company)
- Dimension Films

Inne niezależne wytwórnie filmowe

- Amblin Entertainment
- Amblimation
- American Zoetrope
- Blue Sky Studios
- Davis Entertainment
- DreamWorks (właściciele Steven Spielberg, Jeffrey Katzenberg, and David Geffen)
- DreamWorks Animation
- Gold Circle Films
- IFC Entertainment
- Imagine Entertainment
- Interscope Pictures
- Jim Henson Pictures (właściciel The Jim Henson Company)
- Liberty Media
- Ascent Media Group
- Lions Gate Films
- Artisan Entertainment
- Lucasfilm, Ltd.
- Lucasfilm Animation
- Mandalay Pictures
- Morgan Creek Productions
- Pixar Animation Studios
- Producers Releasing Corporation
- Revolution Studios
- RKO Pictures
- The Samuel Goldwyn Company
- Spyglass Entertainment
- Strand Releasing
- Troma Entertainment
- Vanguard Films
- Zeitgeist Films

Linki zewnętrzne

- [http://www.oscars.org/ Amerykańska Akademia Filmowa]
- [http://maps.google.com/maps?ll=34.133680,-118.321960&spn=0.004538,0.007693&t=h&hl=en/ Napis Hollywood w Google maps] Kategoria:Kinematografia Kategoria:Kalifornia ja:ハリウッド

Stany Zjednoczone

Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States of America, United States, w skrócie: USA, US) – państwo położone w Ameryce Północnej. Graniczy z Kanadą od północy i Meksykiem od południa; od wschodu granicę kraju stanowi Ocean Atlantycki, a od zachodu Ocean Spokojny. Trzecie państwo świata pod względem terytorium (po Rosji i Kanadzie) oraz trzecie pod względem liczby ludności (po Chinach i Indiach).

Ustrój polityczny

Podział władzy: Konstytucja USA (przyjęta 17 września 1787, weszła w życie 4 marca 1789) wprowadziła trójpodział władzy oraz system "hamulców i równowagi", polegający na wzajemnym równoważeniu się różnych rodzajów władz. Władzę wykonawczą sprawuje prezydent (obecnie George W. Bush), który jest jednocześnie głową państwa i szefem rządu (administracji). Prezydent (i wiceprezydent) wybierany jest w formalnie pośrednich wyborach powszechnych na czteroletnią kadencję, może powtórnie sprawować urząd tylko raz. Rząd jest powoływany przez prezydenta po uzyskaniu aprobaty Senatu. Władzę ustawodawczą sprawuje Kongres, składający się z dwóch izb: Izby Reprezentantów (izba niższa) i Senatu (izba wyższa). Izba Reprezentantów ma kadencję 2-letnią, liczy 435 członków, jest wyłaniana w wyborach powszechnych i bezpośrednich; liczba reprezentantów poszczególnych stanów jest proporcjonalna do liczby ich mieszkańców (każdy stan musi mieć co najmniej 1 przedstawiciela). Senat ma kadencję 6-letnią, liczy 100 członków, wszystkie stany mają równą reprezentancję — po 2 senatorów (co 2 lata odnawia się 1/3 składu w wyborach częściowych); stołeczny Dystrykt Kolumbii nie ma reprezentacji w Kongresie. Na czele władzy sądowniczej stoi Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych (nie mylić z Sądami Najwyższymi poszczególnych stanów i wspólnot).

Partie polityczne

Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych] W Stanach Zjednoczonych istnieje system wielopartyjny, ale faktycznie politykę kontrolują jedynie dwie partie: Demokraci (Partia Demokratyczna) i Republikanie (Partia Republikańska). Ponadto w kraju istnieje kilkanaście partii politycznych, ale ich dostęp do życia publicznego jest znikomy. Zazwyczaj jedna partia kontroluje przez dekady konkretny powiat. W przypadku przejęcia władzy w legislaturze stanowej, wszystkie kluczowe stanowiska są obsadzane przez współpracowników jednej partii. Lista partii politycznych w USA:
- Republikanie
- Demokraci
- Liberałowie
- Zieloni Źródło: [http://www.cia.gov/cia/publications/factbook/geos/us.html World Factbook]

Podział terytorialny

(główny artykuł: Podział terytorialny Stanów Zjednoczonych)
(W nawiasach podano oryginalną pisownię, jeśli różni się od polskiej) 50 stanów (poniżej) i 1 okręg (Okręg stołeczny - dystrykt Kolumbii (Columbia District)) oraz terytoria zależne (poniżej). Uwaga: Niektóre jurysdykcje nazywają siebie "wspólnotami" (Commonwealth), a nie stanami ("State"). Stany: Alabama, Alaska, Arizona, Arkansas, Connecticut, Dakota Południowa (South Dakota), Dakota Północna (North Dakota), Delaware, Floryda (Florida), Georgia, Hawaje (Hawaii), Idaho, Illinois, Indiana, Iowa, Kalifornia (California), Kansas, Karolina Południowa (South Carolina), Karolina Północna (North Carolina), Kentucky (wspólnota), Kolorado (Colorado), Luizjana (Louisiana), Maine, Maryland, Massachusetts (wspólnota), Michigan, Minnesota, Missisipi (Mississippi), Missouri, Montana, Nebraska, Nevada, New Hampshire, New Jersey, Nowy Jork (New York), Nowy Meksyk (New Mexico), Ohio, Oklahoma, Oregon, Pensylwania (Pennsylvania) (wspólnota), Rhode Island, Tennessee, Teksas (Texas), Utah, Vermont, Waszyngton (Washington), Wirginia (Virginia) (wspólnota), Wirginia Zachodnia (West Virginia), Wisconsin, Wyoming Wyoming Terytoria zależne: Samoa Amerykańskie (American Samoa), Baker (Baker Island), Guam, Howland (Howland Island), Jarvis (Jarvis Island), Johnston (Johnston Atoll), Kingman (Kingman Reef), Midway, Navassa (Navassa Island), Mariany Północne (Northern Mariana Islands), Palmyra (Palmyra Atoll), Portoryko (Puerto Rico), Wyspy Dziewicze Stanów Zjednoczonych (U.S. Virgin Islands), Wake (Wake Island)

Przestrzeganie praw i swobód

Freedom in the World 2005

W raporcie "Freedom in the World 2005", ogłoszonym przez Freedom House, USA znalazły się w kategorii państw „Wolne” ze wskaźnikiem 1.0 w 7-stopniowej skali. Zobacz: [http://www.freedomhouse.org/research/freeworld/2005/essay2005.pdf Freedom in the World 2005 (s. 21)]. Raport "Freedom in the World" jest efektem monitorowania przez organizację Freedom House zmian w zakresie respektowania i ochrony przez władze państwowe praw politycznych (swoboda działalności konkurencyjnych partii polit., wolne wybory) i wolności obywatelskich (religijnych, etnicznych, ekonomicznych, językowych, praw kobiet i rodziny, wolności osobistych, wolności prasy, przekonań i stowarzyszeń) w 192 krajach i 14 największych terytoriach zależnych i spornych. Raport ocenia państwa i terytoria w skali od "1" (najlepszy) do "7" (najgorszy) i kwalifikuje do jednej z 3 kategorii: "Wolne", "Częściowo wolne" i "Bez wolności" Raporty są opracowywane od 1972 r.

Wolność prasy i mediów

- w raporcie "Freedom of the Press 2004" (Freedom House) USA znalazły się w kategorii państw "Wolne" na 17 miejscu na 193 ze wskaźnikiem 13 w 100-stopniowej skali. Źródło: [http://www.freedomhouse.org/pfs2004/pfs2004.pdf "Freedom of the Press 2004" (od s. 18)]
- w rankingu "World Press Freedom Ranking 2004" organizacji Reporterzy bez granic, USA są na 23 miejscu na 167. [http://www.rsf.org/IMG/pdf/Eur_index_Eng_2004.pdf zobacz: raport 2004 (od s. 5)].

System karny

W niektórych stanach wykonywana jest kara śmierci. Według danych z czerwca 2003, amerykański system penitencjarny przetrzymuje 2 miliony 78 tysięcy 670 osób (ok. 1% dorosłej ludności kraju), co rocznie kosztuje 57 miliardów dolarów. Większość z nich to stosunkowo młodzi mężczyźni. W USA w dowolnej chwili około 20% mężczyzn - czarnych lub pochodzenia latynoskiego - przebywa w więzieniu. W miastach takich jak Waszyngton i Baltimore ponad połowa czarnych mężczyzn w wieku od 18 do 30 lat jest przetrzymywanych w więzieniach, na zwolnieniu warunkowym lub poddanych probacji. W USA przebywa w więzieniach od 6 do 10 razy więcej ludzi niż w innych krajach demokratycznych. Średnio na 100 000 mieszkańców wypada 715 więźniów,gdy tymczasem w Australii na 100 tysięcy ludności przypada 114 skazanych, 116 w Kanadzie, 95 we Francji i 96 w Niemczech. Dla porównania, w Polsce współczynnik ten wynosi 215 (83 tysiące osadzonych na 38,6 miliona mieszkańców w roku 2005).

Geografia

- Obszar:
- całkowity: 9,6 mln km²
- lądu: 9,2 mln km²
- wodny: 470 tys. km² Uwaga: dane dotyczą jedynie 50 stanów i okręgu stołecznego
- Porównanie: obszar ten odpowiada mniej więcej: 1/2 powierzchni Rosji, 3/10 powierzchni Afryki; 1/2 powierzchni Ameryki Południowej; jest nieco większy od Chin, około dwa i pół raza większy od Europy Zachodniej i prawie 31 razy większy od Polski.
- Granice lądowe:
- długość całkowita: 12248 km
- granica z Kanadą: 8893 km (w tym 2477 km z Alaską), z Meksykiem: 3326 km
- Linia brzegowa: 19924 km Klimat: w większości umiarkowany, ale tropikalny na Hawajach i Florydzie, arktyczny na Alasce, półsuchy na Wielkich Wyżynach na północ od Mississippi oraz suchy na południowym zachodzie. Ukształtowanie powierzchni: równiny centralne, góry na zachodzie, wzgórza i niskie góry na wschodzie; krajobraz wulkaniczny na Hawajach.
- najniższy punkt: Death Valley (Dolina Śmierci) 86 m p.p.m.
- najwyższy punkt: (Alaska) Mount McKinley 6194 m n.p.m. Zasoby naturalne: węgiel, miedź, ołów,