:: wikimiki.org ::

Slag Aan De IJzer

Slag aan de IJzer

De Slag om de IJzer was een veldslag in de Eerste Wereldoorlog.

Wat vooraf ging

Op 12 oktober 1914 rukken de Duitsers Gent binnen en de volgende dag wappert de Duitse vlag op het stadhuis. De Britten bezetten Ieper vanaf 14 oktober 1914. De volgende dag stellen Franse, Britse en Belgische troepen zich achter de IJzer en de Ieperlee op. Uitgeput graven ze zich in in spoedloopgraven onder de belofte van hun oversten spoedig naar huis terug te keren. Op 16 oktober 1914 arriveren Duitse verkenningstroepen in Diksmuide en reeds de volgende dag gaan ze tot de aanval over, die succesvol door de Britten wordt afgeslagen.

De slag

Op 18 oktober 1914 gaat de Slag om de IJzer van start. Veldmaarschalk sir John French geeft de British Expeditionary Force opdracht naar Menen en Rijsel te vertrekken, maar wordt door de Duitsers in zijn opzet gehinderd. Zuidelijk van Nieuwpoort dringen de Duitsers bij Mannekesvere door en verjagen de Belgen uit hun verdedigingslinie. 's Nachts nemen de Belgische troepen wraak en kunnen enkele posities opnieuw innemen. Hun succes is maar van korte duur, want enkele uren later worden ze weer verdreven. Diksmuide komt onder vuur op 19 oktober 1914 maar de Belgische troepen wijken niet. Ook Nieuwpoort staat in lichterlaaie. Lombardsijde wordt enkele uren later ingenomen nadat de Duitsers het Plassendalekanaal zijn overgestoken. Diezelfde dag moeten de Belgen bijna al hun voorposten opgeven. En op 20 oktober 1914 staan de Duitsers aan de IJzer. De volgende dag vallen de Duitsers Tervate aan en slagen erin een loopbrug over de IJzer te nemen en een bruggenhoofd te vormen op de linkeroever. Ze dreigen door te stoten naar Duinkerke en de situatie wordt kritiek voor de Belgische verdediging. Zeker voor de volgende dagen want ook de 2^e verdedigingslinie wordt bedreigd als de Duitsers hun posities op de linkeroever weten te verstevigen. Op 25 oktober 1914 wordt de situatie zo kritiek dat de Belgische regering besluit om alles tussen de IJzer en de spoorlijn Nieuwpoort-Diksmuide onder water te zetten. Onderzoeksrechter Feys van Veurne is de bedenker van dit plan. Hij suggereert het aan kolonel Wielemans van het Belgisch hoofdkwartier. Dijkmeester Karel Cogge wordt erbij geroepen en onder zijn supervisie opent Hendrik Geeraert in de nacht van 28 op 29 oktober 1914 bij vloed de sluizen van Veurne-Ambacht aan de Ganzepoot in Nieuwpoort en het water sijpelt het land binnen. Dit wordt nog zo'n zes keer herhaald. De Duitsers hebben de list niet door omdat het water slechts heel langzaam stijgt. Ondertussen worden Pervijze, Ramskapelle, Nieuwpoort en Diksmuide onophoudelijk gebombardeerd. Op 29 oktober 1914 valt Diksmuide na hevige gevechten op de spoorweg Nieuwpoort-Diksmuide. De Duitse generaal Erich von Falkenhayn, chef van de Duitse generale staf, blijft ondertussen de sterkte van zijn 4^e en 6^e leger opgebouwd om na de IJzer de havens van Calais en Boulogne in te kunnen nemen. Op deze manier hebben de Duitsers een voordeel van 6-tegen-1. Op 30 oktober 1914 wordt de 2^e Belgische verdedigingslinie toch gebroken door een aanval tussen Nieuwpoort en Rijsel door de Duitse 5^e reservedivisie. Als ze Pervijze en Ramskapelle proberen in te nemen stuiten ze op hevige tegenaanvallen van de Belgen en Fransen. Ze proberen zich terug te trekken achter de IJzer maar ondertussen is het water zo gestegen dat het hele gebied rond de IJzer blank staat. Het front aan de IJzer zit muurvast. De Duitse keizer verlaat ontmoedigd het front. Alleen rond Ieper wordt volop gestreden over de paar meters grond tussen de Duitse en Britse linies (zie Eerste Slag om Ieper). Op 10 november 1914 bezetten de Duitsers Diksmuide. Maar als het twee dagen later begint te sneeuwen, graven alle partijen zich in. Dit luidt het voorlopige einde van de strijd in. ---- Zie ook: Duitse opmars door België tijdens de Eerste Wereldoorlog IJzer Slag IJzer

Veldslag

Een veldslag is een geregeld gevecht tussen twee vijandelijk landlegers die met elkaar slaags geraken. Omdat het vaak over open vlaktes gaat waar de slag plaatsvind worden deze slagen veldslagen genoemd. Toch hoeft niet elke veldslag uitgevochten te zijn in het veld, zoals bijvoorbeeld de Slag bij het Teutoburgerwoud dat plaatvond in een woud. Een slagveld is dus in ruimere betekenis elk geregeld gevecht tussen twee vijandelijke legers aan land. De variant hierop tussen legers op zee worden zeeslagen genoemd.

Zie ook

- Lijst van veldslagen Categorie:Oorlog ja:戦闘

12 oktober

Gebeurtenissen

- Algemeen
- 1654 - de Delftse donderslag, ontploffing van een opslagplaats voor buskruit in de binnenstad van Delft leidt tot vele doden en grote schade
- 1999 - de VN melden de geboorte van de zes miljardste wereldburger.
- 2000 - een zelfmoordaanslag op de Amerikaanse torpedojager USS Cole in de haven van Aden, Jemen kost 10 doden; Osama bin Laden zou erachter zitten
- 2002 - een bomaanslag op twee discotheken in de badplaats Kuta op Bali zorgt voor ruim 190 doden onder wie veel westerse toeristen
- Kunst
- 2003 - De popgroep Duran Duran geeft haar eerste concert in 18 jaar.
- Oorlog
- 1943 - De nazi-koning Tomislav II van Kroatië doet troonsafstand
- Politiek
- 1822 - Brazilië wordt een onafhankelijk keizerrijk
- 1956 - Marga Klompé wordt de eerste vrouwelijke minister van Nederland
- 1960 - de Russische premier Nikita Chroesjtsjov slaat tijdens een vergadering van de Verenigde Naties met zijn schoen op zijn lessenaar
- Sport
- 1998 - Lindsay Davenport lost Martina Hingis na tachtig weken af als de nummer één op de wereldranglijst der proftennissters; de Amerikaanse moet die positie na zeventien weken weer afstaan aan haar Zwitserse collega.
- Wetenschap en Technologie
- 1492 - Columbus "ontdekt" Amerika: hij denkt een andere zeeweg naar Indië gevonden te hebben; de bewoners van het nieuw ontdekte land noemt hij 'indianos'
- 1964 - Lancering van de Russische Voschod 1, eerste ruimtevlucht met een bemanning bestaande uit meer dan één persoon.

Geboren

- 1537 - Edward VI, koning van Engeland (1547-1553) († 1553)
- 1875 - Aleister Crowley, Brits occultist († 1947)
- 1891 - Edith Stein, Duits filosofe († 1942)
- 1925 - Fons Jansen, Nederlands cabaretier († 1991)
- 1935 - Luciano Pavarotti, Italiaans operazanger
- 1935 - Sam Moore, Amerikaans zanger van het duo Sam and Dave
- 1937 - Jan Huberts, Nederlands motorcoureur
- 1944 - Ton Koopman, Nederlands musicus, dirigent, organist en klavecinist
- 1950 - Susan Anton, Nederlands actrice
- 1958 - Jo Vally, Vlaams zanger
- 1961 - Bob Mould, muzikant
- 1966 - Inge Moerenhout, Vlaams presentatrice
- 1966 - Wim Jonk, Nederlands oud-voetballer van Volendam, Ajax en het Nederlands Elftal
- 1967 - Lucille Werner, Nederlands tv-presentatrice
- 1970 - Kirk Cameron, Amerikaans acteur
- 1973 - Marten Eikelboom, Nederlands hockeyinternational
- 1975 - Marion Jones, Amerikaans atlete en olympisch kampioene (2000)
- 1999 - Naam Onbekend, Zes miljardste wereldburger

Overleden

- 638 - Paus Honorius I
- 642 - Paus Johannes IV
- 1859 - Robert Stephenson, ingenieur, ontwerper van spoorwegen en bruggen
- 1870 - Robert E. Lee (63), Amerikaans generaal, vanaf 1862 opperbevelhebber van de strijdkrachten van de zuidelijke Geconfedereerde Staten van Amerika, tijdens de Amerikaanse Burgeroorlog
- 1932 - Hendrik Ouwerling (70), Nederlands onderwijzer en streekhistoricus
- 1969 - Sonja Henie (57), Noors kunstschaatsster en olympisch kampioene
- 1983 - Ko Willems (82), Nederlands wielrenner
- 1990 - Max Tailleur (81), Nederlands humorist
- 1992 - Alexander Pola (78), Nederlands tekstschrijver, bekend van Farce Majeure
- 1996 - Roger Lapebie (85), Frans wielrenner, winnaar Tour de France (1937)
- 1996 - Gerard Thoolen (53), Nederlands acteur
- 1997 - John Denver (53), Amerikaans zanger
- 1998 - Matthew Shepard (22), Amerikaans student die vermoord werd om zijn homoseksualiteit
- 2000 - Wil den Hollander (85), Nederlands schrijfster
- 2002 - Ray Conniff (85), Amerikaans orkestleider.
- 2005 - Charles Moons (88), president van de Hoge Raad der Nederlanden
- 2005 - Ghazi Kanaan, Syrisch minister van Binnenlandse Zaken, pleegt zelfmoord in zijn kantoor

Viering/herdenking

- rooms-katholieke kalender:
- De heilige Seraphinus van Montegranaro
- De heilige Wilfridus van York 365-dagenschema - 11 oktober - 12 oktober - 13 oktober Decennia: Jaaroverzichten Jaarschema's per eeuw ja:10月12日 ko:10월 12일 ms:12 Oktober simple:October 12 th:12 ตุลาคม

Gent

| |- | |{{{

Ieper

Ieper is een stad in het zuid-westen van België in de streek die Westhoek wordt genoemd. De stad telt bijna 35.000 inwoners en is daarmee de op vier na grootste stad van West-Vlaanderen en tevens de grootste stad in de Westhoek. Verder heeft Ieper ook de op een na grootste markt van België.

Bezienswaardigheden

- het grote marktplein dat de stad zijn middeleeuwse uitstraling geeft en omzoomd is met oude huizen
- de eeuwenoude Lakenhal, een door UNESCO beschermd monument
- de Sint-Maartenskathedraal van het voormalige bisdom Ieper
- de Menenpoort aan de westzijde van de oude stad, waar nog elke avond de Last post gespeeld wordt, als herinnering aan de gesneuvelden in Ieper.
- de oude vestingmuren rondom de stad, enig in België.

Geschiedenis van Ieper

Als 3e stad van Vlaanderen (Na Gent en Brugge) speelde Ieper een belangrijke rol als stad van het graafschap Vlaanderen. De lakenindustrie kende rond 1250 een belangrijke opbloei in de stad. Lakens uit Ieper waren in de vroege 12e eeuw terug te vinden op de jaarmarkt van Novgorod (ten zuiden van Sint-Petersburg). De stedelingen waren betrokken bij alle belangrijke verdragen en veldslagen zoals
- de Guldensporenslag
- de Slag bij Pevelenberg
- de Vrede van Melun
- de Slag bij Kassel (1328) Op 25 maart 1678 werd Ieper veroverd door troepen van Lodewijk XIV. Vauban voorzag Ieper van nieuwe verdedigingswerken. In 1782 besloot Jozef II de vestingen af te breken, zodat de Fransen in 1794 Ieper gemakkelijk konden innemen.

Ieper tijdens de Eerste Wereldoorlog

Tijdens de volledige duur van de Eerste Wereldoorlog was de stad aan drie zijden omringd door Duitse troepen, door de Britse verdedigers werd dit de Ypres Salient genoemd. Eenzelfde situatie deed zich, verder naar het oosten, voor bij de Franse stad Verdun). De Duitsers slaagden er niet in de stad te veroveren, ondanks een aantal groot opgezette veldslagen die aan 500.000 soldaten het leven kostten. Verdun De stad Ieper werd geheel verwoest. Na de oorlog gingen stemmen op om de stad niet weer op te bouwen maar zo te laten liggen, als macaber gedenkteken. Toch werd de stad weer teruggebracht in de vooroorlogse staat, grotendeels met Duits geld, onderdeel van de afgedwongen Wiedergutmachung. De wederopbouw duurde meer dan veertig jaar. Voor velen, en met name de Britten, is Ieper het middelpunt van de herdenking van de Eerste Wereldoorlog. De velden rond de stad zijn bezaaid met meer dan 170, zeer goed onderhouden, begraafplaatsen. Wiedergutmachung Op de slagvelden rond Ieper werd door de Duitsers op 22 april 1915 voor het eerst gebruikgemaakt van gifgas.

Zie ook

- Eerste Slag om Ieper
- Tweede Slag om Ieper
- Derde Slag om Ieper
- Vierde Slag om Ieper

Deelgemeenten

Boezinge, Brielen, Dikkebus, Elverdinge, Hollebeke, Sint-Jan, Vlamertinge, Voormezele, Zillebeke en Zuidschote

Externe links

- [http://www.ieper.be/ website van de gemeente]
- [http://www.lastpost.be gewijd aan de 'last post']
- [http://www.wo1.be gewijd aan WO1 in de Westhoek]
- [http://www.greatwaronline.com Chronologische beschrijving van de Eerste Wereldoorlog, maar ook een special van Ieper]
- [http://home.hccnet.nl/jm.witte/NL/nl_start.html Ieper 1914-1918 met uitgebreid fotoboek]
- [http://www.members.lycos.nl/ieperinbeeld/ Ieper in Beeld. Hier kan men uitleg vinden over de oorlog + foto's van hoe Ieper er voor, tijdens en na de oorlog uitzag]
- [http://www.inflandersfields.be/ website van het museum "In Flanders Fields", met zéér veel achtergrondinformatie] Categorie:plaats in West-Vlaanderen Categorie:Ieper

14 oktober

Gebeurtenissen

- Oorlog
- 1943 - In het concentratiekamp Sobibor komen de gevangenen in opstand.
- Wetenschap en Technologie
- 1863 - Alfred Nobel verkrijgt octrooi op nitroglycerine.
- 1905 - De FAI (Fédération Aéronautique Internationale, internationale organisatie voor lucht- en ruimtevaart) wordt opgericht.
- 1947 - De Amerikaan Chuck Yeager doorbreekt in een X-1 raket/vliegtuig als eerste de geluidsbarrière.
- Sport
- 1968 - De Amerikaanse atleet Jim Hines brengt het wereldrecord 100 m op 9,95 sec. Het is de eerste keer dat dit record elektronisch wordt vastgelegd.
- Wikipedia
- 2005 De Nederlandstalige Wikipedia bereikt een nieuwe mijlpaal: het artikel RST-code is het 100.000e artikel.

Geboren

- 1639 - Simon van der Stel, Nederlands ontdekkingsreiziger en gouverneur van Kaap de Goede Hoop († 1712)
- 1801 - Joseph Plateau, Belgische wis- en natuurkundige († 1883)
- 1873 - Ray Ewry, Amerikaans atleet en olympisch kampioen († 1937)
- 1890 - Dwight D. Eisenhower, Amerikaans opperbevelhebber tijdens WOII en 34ste president van de Verenigde Staten († 1969)
- 1906 - Hannah Arendt, Duits filosofe († 1975)
- 1907 - Barend Barendse, Nederlands sportverslaggever en presentator († 1981)
- 1925 - Friso Wiegersma, Nederlands liedjesschrijver en kunstschilder
- 1926 - Willy Alberti, Nederlands zanger van het levenslied († 1985)
- 1927 - Roger Moore, Brits acteur
- 1930 - Mobutu Sese Seko, Congolees president-dictator van Zaïre († 1997)
- 1936 - Hans Kraay sr., Nederlands voetballer en commentator
- 1938 - Farah Pahlavi, weduwe van de laatste sjah van Perzië
- 1939 - Ralph Lauren, Frans couturier en mode-ontwerper
- 1940 - Sir Cliff Richard, Brits zanger
- 1946 - Paul Witteman, Nederlands tv-presentator
- 1951 - Aad van den Hoek, Nederlands wielrenner
- 1952 - Margriet Eshuis, Nederlands zangeres
- 1958 - Thomas Dolby, Brits zanger
- 1970 - Pär Zetterberg, Zweeds voetballer
- 1974 - Natalie Maines, Amerikaans zangeres van de Dixie Chicks
- 1978 - Paul Hunter, Brits snookerspeler
- 1978 - Usher, R&B-zanger

Overleden

- 1654 - Cornelia Arens, Nederlands begijn
- 1669 - Marc'antonio Cesti (46), Italiaans componist
- 1923 - Marcellus Emants (75), Nederlands schrijver
- 1930 - Samuel van Houten (93), Nederlands politicus
- 1944 - Joannes Reddingius (71), Nederlands dichter
- 1944 - Erwin Rommel (53), Duits veldmaarschalk
- 1977 - Bing Crosby (74), Amerikaans zanger en acteur
- 1988 - René Vietto (74), Franse wielrenner
- 1990 - Leonard Bernstein (72), Amerikaans componist, dirigent en pianist
- 1999 - Julius Nyerere (77), Tanzaniaans staatsman en president (1962-1985)
- 2004 - Peter Adelaar (57), Nederlands judoka en Europees kampioen

Viering/herdenking

- rooms-katholieke kalender:
- De heilige paus Calixtus I
- De heilige Donatianus van Reims
- De heilige Hildegonda van Münchaurach 365-dagenschema - 13 oktober - 14 oktober - 15 oktober Decennia: Jaaroverzichten Jaarschema's per eeuw ja:10月14日 ko:10월 14일 simple:October 14 th:14 ตุลาคม

1914

----

Gebeurtenissen

- (Nederland) - De schilder Leo Gestel levert met zijn serie landschappen en havengezichten van Majorca de meest gave en authentieke Nederlandse bijdrage aan het internationale kubisme.
- (Frankrijk) - André Gide publiceert zijn roman Les caves du Vatican. januari
- 1 - (VS) - De eerste regelmatige luchtlijn ter wereld wordt in Florida in bedrijf genomen.
- 8 - (Verenigd Koninkrijk) - In een Londens ziekenhuis wordt voor het eerst radium gebruikt bij de behandeling van kanker.
- 16 - (Rusland) - Na een verbanning van acht jaar wegens revolutionaire activiteiten krijgt Maxim Gorki gratie. februari
- 8 - (Duitsland) - Karl Ingold vestigt met zijn dubbeldekker een wereldrecord vliegduur: 16 uur en 20 minuten. maart
- 10 - (Italië) - Met het aftreden van de liberale minister-president Giovanni Giolitti eindigt de hervormingsperiode die begon in 1903. Deze leidde onder meer tot grote economische en industriële vooruitgang.
- 31 - (Duitsland) - Ferdinand graaf von Zeppelin bewijst met een nieuw wereld-hoogterecord van 3.065 meter het prestatievermogen van zijn luchtschepen. april
- (Frankrijk) - de vredespartijen, radicalen en socialisten winnen de verkiezingen.
- 15 - (Duitsland) - De grootste drijvende kraan ter wereld, met een hefvermogen van 250 ton, komt in Wilhelmshaven in bedrijf.
- 15 - (Duitsland) - Hermann Hesse publiceert zijn roman Rosshalde.
- 16 - (VS) - Charlie Chaplin maakt zijn eerste avondvullende film (Tillies mislukte romance) bij Mack Sennet.
- 21 - (Mexico) - Eenheden van de Amerikaanse marine bezetten de havenstad Vera Cruz. Op de achtergrond speelt de Amerikaanse interesse in de exploitatie van de Mexicaanse olievelden een rol. mei
- 2 - (VS) - De Amerikaan Edward Beeson verbetert in Berkeley het wereldrecord hoogspringen met een sprong over 2,02 meter. juni
- 2 - (Groot-Brittannië) - In Londen presenteert de natuurkundige Archibald Low zijn eerste televisietoestel. Het brengt 1500 beelden per minuut over.
- 15 - In Durrës (Albanië) sneuvelt de Nederlandse majoor Lodewijk Thomson tijdens een vredesmissie.
- 18 - (Frankrijk) - In Parijs verbetert de Zwitser Oscar Egg het werelduurrecord wielrennen. In een uur legt hij een afstand van 44,247 km af.
- 23 - (Frankrijk) - Op de zestiende zitting van het IOC in Parijs wordt de Olympische vlag met de vijf ringen voor het eerst officieel gehesen.
- 28 - (Sarajevo) - Moordaanslag op Frans Ferdinand van Oostenrijk, de troonopvolger van Oostenrijk-Hongarije door de Servische nationalist Gavrilo Princip. Dit was directe aanleiding tot het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog. juli
- 4 juli - (Groot-Brittannië) - Het herenenkelspel op Wimbledon wordt gewonnen door de Australiër Norman Brooks, het damesenkelspel wordt gewonnen door Dorothea Lambert-Chambers.
- 15 - Majoor Lodewijk Thomson, de leider van een Nederlandse vredesmissie in het jonge koninkrijk Albanië, sneuvelt in Durrës.
- 15 - (Zwitserland) - In de Berner Alpen wordt de 14,6 km lange Lötschberg-spoortunnel geopend.
- 16 - (Groot-Brittannië) - De Fransman Georges Carpentier verslaat in Londen de wereldkampioen zwaargewicht 'Gunboat' Smith in de zesde ronde.
- 23 Oostenrijk-Hongarije stelt een ultimatum aan Servië. Het land krijgt 48 uur om te voldoen aan een aantal onmogelijke Oostenrijkse eisen. Een oorlog lijkt onvermijdelijk.
- 28 - Oostenrijk-Hongarije verklaart de oorlog aan Servië.
- 29 - Troepen van Oostenrijk-Hongarije openen het bombardement van Belgrado.
- 30 - Rusland mobiliseert ter bescherming van hun bondgenoot Servië.
- 31 - Duitsland eist in een ultimatum dat Rusland de mobilisatie intrekt. Er wordt niet op geantwoord.
- 31 - (Frankrijk) - De socialistische leider Jean Jaurès, een van de populairste pacifisten van Europa, wordt in Parijs vermoord door een nationalist. augustus
- 1 - Duitsland verklaart de oorlog aan Rusland.
- 3 - Het Duitse leger valt België binnen om met een slingerbeweging via het noorden Frankrijk binnen te vallen.
- 3 - (Italië) - De regering in Rome verklaart zich neutraal en weigert aan de oorlog te gaan deelnemen aan de zijde van de andere partners in het Drievoudig Verbond, Duitsland en Oostenrijk-Hongarije.
- 15 - (Panama) - Na een bouwtijd van 30 jaar kan de scheepvaart het 81,6 km lange Panamakanaal in gebruik nemen. Het Amerikaanse stoomschip Ancona vaart als eerste door het kanaal.
- 20 - Duitsland verslaat Rusland in de slag bij Tannenberg september
- 3 - (Italië) - Als opvolger voor de overleden Pius X wordt Giacomo della Chiesa benoemd als paus Benedictus XV.
- 9 - (Frankrijk) - Het wonder van de Marne maakt een einde aan de Duitse opmars in Frankrijk. oktober
- 1 - (Duitsland) - De filmpionier Oskar Messter vertoont in Berlijn het eerste weekjournaal.
- 9 oktober. Antwerpen valt in handen van de Duitsers.
- 16 - (Rusland) - Met een aanval op de Russische Zwarte Zee-havens doet het Osmaanse rijk intrede in de oorlog. november december
- 10 - (Zweden) - De Oostenrijker Robert Bárány krijgt de Nobelprijs voor geneeskunde voor zijn werk betreffende het halfcirkelvormige kanaal in het oor. De prijs voor natuurkunde gaat naar de Duitser Max von Laue voor de ontdekking van interferenties bij röntgenstraling.
- 18 - Egypte wordt tot protectoraat van Groot-Brittannië verklaard. Daarmee reageren de Britten op de oproep van de laatste Khedive Abbas Hilni II aan de Egyptenaren, om de Duits - Turkse kant te kiezen.
- Rotterdam koopt het dorp Hoek van Holland van de gemeente 's-Gravenzande. Het zal er riolering en straatverlichting aanleggen.
- Zaandam wordt de eerste Nederlandse gemeente met een socialistische burgemeester. De regering benoemt het Kamerlid Klaas ter Laan in het rode bolwerk.
- Het Brits Imperium is het grootste ter wereld.

Geboren

;januari
- 4 - Jane Wyman, Amerikaans actrice
- 14 - Dick van Rijn, Nederlands sportverslaggever ;februari
- 17 - René Vietto, Frans wielrenner ;maart
- 8 -Jaap Bakema, Nederlands architect († 1981)
- 25 - Daan Kagchelland, Nederlands zeilkampioen († 1998) ;april
- 22 - Jan de Hartog, Nederlands schrijver
- 26 - Bernard Malamud, Amerikaans schrijver ;mei
- 1 - G.B.J. Hiltermann, Nederlands politiek commentator
- 12 - Bertus Aafjes, Nederlands schrijver en dichter
- 13 - Joe Louis, Amerikaans bokser († 1981) ;juli
- 7 - Jan Wit, dichter en theoloog
- 18 - Gino Bartali, Italiaans wielrenner
- 24 - Wim Bijmoer, Nederlands illustrator († 2000) ;augustus
- 26 - Julio Cortázar, Argentijns schrijver ;september
- 10 - Robert Wise, Amerikaans regisseur en producent ;oktober
- 28 - Jonas Salk, Amerikaans arts en vervaardiger van het eerste vaccin tegen polio ;november
- 20 - Emilio Pucci, Italiaans modeontwerper († 1992) ;december
- 24 - Guus Verstraete, Nederlands acteur en regisseur († 1994) ----

Overleden

;januari
- 28 - Mogens Ballin (42), Deens kunstschilder ;maart
- 25 - Frederic Mistral (83), Frans dichter ;juni
- 28 - Franz Ferdinand van Oostenrijk (50), troonopvolger van Oostenrijk-Hongarije en zijn vrouw Sophie Chotek na moordaanslag door Servisch nationalist Gavrilo Princip ;juli
- 22 - Eli Heimans (53), Nederlands natuurbeschermer ;december
- 12 - Bernard Blommers (69), Nederlands schilder en etser

Uitgestorven

- de trekduif Ectopistes migratorius in Cincinnati Zoo. Categorie:1910-1919 ja:1914年 ko:1914년 simple:1914 th:พ.ศ. 2457

IJzer (stroom)

De IJzer (Frans: Yser) is de kleinste van de drie Belgische stromen (de andere twee zijn de Maas en de Schelde. De totale lengte bedraagt 78 kilometer, waarvan 45 in België. De IJzer ontspringt ten westen van Kassel in Noord-Frankrijk en heeft twee officiële bronnen te Buysscheure en Lederzele. Op Frans grondgebied wordt hij gevoed door de Peene Becque, de Sale Becque en de Herzeele. De Ey Becque of Heidebeek vormt dan zes kilometer lang de grens tussen Frankrijk en België. De IJzer mondt uit in de Noordzee ter hoogte van Nieuwpoort(B) via de Ganzepoot. Deze stroom was tijdens de Eerste Wereldoorlog het tafereel van een stellingen- en loopgravenoorlog, waarbij het Belgische, Britse en Franse leger zich ingegraven hadden bij de rivier om zich te verdedigen tegen de Duitsers. Het geallieerde leger kon hier standhouden na inundatie van een deel van de IJzervlakte, op voorstel van de Veurnse onderzoeksrechter en met medewerking van Karel Cogge en Hendrik Geeraert. Evenals op andere plaatsen in de regio hebben zich hier verschrikkelijke taferelen afgespeeld. Een aanzienlijk deel is tot nationaal monument verheven. In Diksmuide staat de beroemd-beruchte IJzertoren.

Zie ook

- Stroomgebied van de IJzer
- Eerste Wereldoorlog - De Slag om de IJzer Categorie:Rivier in Frankrijk Categorie:Rivier in België

Loopgraven

Categorie:Eerste Wereldoorlog Categorie:Eerste Wereldoorlog Een loopgraaf is een soort geul of gang in de grond die soldaten beschermt tegen vijandelijk vuur. Hoewel loopgraven vooral bekend zijn vanwege het grootschalige gebruikt ervan in de Eerste Wereldoorlog, worden ze al eeuwenlang door soldaten gegraven. De legers van Julius Caesar bijvoorbeeld groeven onder andere loopgraven bij de belegering van Alesia in 52 v. Chr. Ook tegenwoordig worden door soldaten nog vaak loopgraven gebouwd, hoewel deze nooit zo uitgebreid zijn als tijdens de Eerste Wereldoorlog, toen de loopgraven bijna letterlijk van de Noordzee tot de Zwitserse grens liepen. Het doel van een loopgraaf is niet alleen om de soldaten te beschermen tegen vijandelijke kogels, maar zeer zeker ook tegen vuur van artillerie. Een artilleriegranaat moet in, of vlakbij, de loopgraaf ontploffen om echt schade aan te richten: ontploft hij wat verder weg, dan beschermt de loopgraaf de soldaten tegen de explosie.

Opbouw

Loopgraven bestaan primair uit een geul in de grond, en tijdelijke loopgraven zijn vaak niet veel meer dan dat. Wanneer de loopgraaf langere tijd bezet is, en zeker tijdens een volledige loopgravenoorlog, worden de loopgraven continu door de soldaten uitgebouwd en kunnen zowel de loopgraven zelf als hun loop zeer complex worden.

Onderdelen van een Loopgraaf

Een loopgraaf zelf is meestal in de grond uitgegraven. De kant die naar de vijand toe ligt, wordt de borstwering genoemd, en de tegenoverliggende kant de rugdekking. Op plekken waar knikken in de loopgraaf zitten en hij dus zijkanten heeft, wordt een vergelijkbare dekking gebouwd, de schouderwering genoemd. De rugdekking is vaak hoger dan de borstwering, om te voorkomen dat de vijand de soldaten kan zien tegen de lucht wanneer ze boven de borstwering uitkijken. Al deze dekkingen worden meestal boven het maaiveld opgebouwd met behulp van de grond die uitgegraven is om de loopgraaf zelf te maken; dit heeft het bijkomende voordeel dat niet zo diep gegraven hoeft te worden. De grond wordt soms gewoon opgeworpen, maar vaak ook in zandzakken of lege kisten gedaan om het wat steviger te maken. In de borstwering kunnen schietgaten ingebouwd worden zodat de soldaten hun wapens kunnen gebruiken zonder boven de borstwering uit te komen—in de Eerste Wereldoorlog was dat namelijk voor veel soldaten het laatste wat ze ooit deden. De bodem van de loopgraaf is vaak op twee niveau's gebouwd: aan de voorkant van de loopgraaf ligt de bodem hoger dan aan de achterkant. Dit zogenaamde vuurbanket dient voor de soldaten om op te staan wanneer ze over de borstwering (of door de schietgaten) vuren, terwijl het diepere stuk ervoor zorgt dat soldaten die door de loopgraven lopen niet boven de borstwering uitkomen. Vaak werd de bodem voorzien van vlonders om te voorkomen dat men bij slecht weer in de modder wegzakte. De zijkanten van de loopgraaf worden in losse grond bekleed met allerlei materiaal: zandzakken, houten planken, golfplaat, rijshout, of zelfs kippengaas—zonder deze maatregelen storten de zijkanten in. In vaste grond, zoals bijvoorbeeld de kalkgrond van het Somme-front, is dit meestal niet nodig. In de Eerste Wereldoorlog waren er ook loopgraven die bovenop de grond gebouwd werden, vooral in de Britse sector bij Ieper, waar het grondwaterniveau zo hoog was dat bijna elk gat in de grond onmiddelijk vol water liep. Een geul in de grond graven was dus uitgesloten, zodat men zandzakken vulde en opwierp tot een borstwering en een rugdekking van soms twee meter of meer hoog en meerdere malen zo breed. Dit alles werd beschermd door gigantische hoeveelheden prikkeldraad, zowel voor als achter de loopgraaf. Dit werd aan paaltjes en schroefpiketten bevestigd in brede banen door het landschap: soms waren deze 10 meter breed en lagen er twee of meer zulke banen achter elkaar, grofweg evenwijdig aan de loopgraaf. Het schijnt dat het prikkeldraad soms zo dik was dat er geen bezemsteel doorheen geduwd had kunnen worden. Dit leidde tot de ontwikkeling van de tank, die in de Eerste Wereldoorlog de bijzondere vorm kreeg die hij had om over prikkeldraadversperringen heen te komen.

Gangenstelsel

De loopgraven lopen vaak in zigzag of zaagtand-patronen, niet in lange rechte lijnen. Dit voorkomt dat een granaat die in de loopgraaf valt, over een grote afstand schade aan kan richten: hooguit tot bij de volgende knik in de loopgraaf. Ook zorgt het ervoor dat een aanvallende vijand die in de loopgraaf is, niet door de hele loopgraaf kan vuren met z'n geweer. (Om deze reden werden handgranaten ontzettend veel gebruikt in de Eerste Wereldoorlog, want die kon men om of over een hoek gooien.) Een loopgravenstelsel bestond tegen 1916 meestal uit een groot aantal loopgraven. Als eerste was er de voorste, die het dichtst bij de vijand gelegen was. Deze was de belangrijkste verdedigingslinie, en werd sterk verdedigd. Een paar meter achter de voorste loopgraaf lag een ondersteuningsloopgraaf, die vanaf de voorste loopgraaf te bereiken was via korte loopgraafjes van voor naar achter (die ook weer schuin lagen en vaak geknikt waren). In de ondersteuningsloopgraaf bevonden zich de meeste onderkomens. Vanuit de voorste loopgraaf liepen vaak ondiepe loopgraven naar voren, het niemandsland in; deze eindigden meestal in luisterposten. Op een redelijke afstand (een paar honderd meter tot een paar kilometer) van deze voorste loopgraven lag nog zo'n stelsel: een tweede loopgraaf met z'n eigen ondersteuningsloopgraaf. Deze was bedoeld als tweede verdedigingslinie in het geval de vijand doordrong in de voorste loopgraaf. Op veel plekken lag er op vergelijkbare afstand achter de tweede linie nog een derde, hoewel de loopgraven meestal minder sterk uitgebouwd werden in deze linies. De eerste, tweede en derde linies werden met elkaar verbonden door zigzaggende verbindingsloopgraven die van voren naar achteren liepen. Tussen de verschillende linies lagen mitrailleursnesten, mortierposities, en andere ondersteunende posities. Deze werden veelal bereikt door loopgraven die aansloten op de verbindingsloopgraven.

Onderkomens

De soldaten in de loopgraaf leefden vaak de hele dag in de open lucht, weer of geen weer, maar wanneer er de mogelijkheid toe was werden toch vaak onderkomens gebouwd in de loopgraaf. Officieren hadden bijna zonder uitzondering een onderkomen voor zichzelf, en ook voor speciale taken zoals telefooninstallaties werden onderkomens gebouwd. Daarnaast waren er bomvrije onderkomens waarin de soldaten konden schuilen tijdens artilleriebombardementen; deze lagen ver onder de grond en waren via een trap bereikbaar. In Britse en Franse loopgraven werd tijdens de Eerste Wereldoorlog het bouwen van onderkomens ontmoedigd, waardoor veel soldaten niet veel meer hadden dan een hol van een meter of zo diep dat in de zijkant van de loopgraaf uitgegraven was. Duitse onderkomens waren vaak veel gerieflijker ingericht, soms zelfs tot het hebben van behang aan toe. Over het algemeen werden onderkomens gebouwd in de borstwering—dus in de kant die naar de vijand toe zit. De reden hiervoor is puur praktisch: vijandelijk artillerievuur komt natuurlijk uit de richting van de vijand, dus als er een deuropening in de rugdekking zit, is er kans dat een granaat die in de loopgraaf valt, daarin vliegt. Met de onderkomens in de borstwering was deze kans veel kleiner.

Leven in de Loopgraven

In de loopgraven was het leven van de soldaten geen pretje, het stonk naar uitwerpselen, verrot voedsel, bloed, lijken, enzovoort. Ook waren er veel bacteriën, waardoor veel soldaten ziek werden. Als het regende werd de grond modder en zakten de soldaten er soms wel tot hun middel in; als soldaten er lang in bleven kon dat leiden tot een loopgravenvoet. ja:塹壕

16 oktober

Gebeurtenissen

- Algemeen
- 1978 - Kardinaal Karol Wojtyła wordt tot Paus Johannes Paulus II gekozen.
- Politiek
- 1946 - De doodvonnissen van de processen van Neurenberg worden voltrokken.
- 2002 - Ministers Eduard Bomhoff en Herman Heinsbroek treden af. Dezelfde dag biedt het voltallige Kabinet-Balkenende I het ontslag aan aan de koningin.
- Wetenschap en Technologie
- 1846 - De eerste chirurgische ingreep onder algemene verdoving. De Amerikaanse tandarts W.T.G. Morton gebruikte daarvoor ether.

Geboren

- 42 v. Chr. - Tiberius Claudius Nero, de latere princeps van Rome († 37)
- 1854 - Oscar Wilde, Iers schrijver († 1900)
- 1885 - Dorando Pietri, Italiaans atleet († 1942)
- 1886 - David Ben-Gurion, eerste premier van Israël († 1973)
- 1908 - Enver Hoxha, Albanees staatsman († 1985)
- 1925 - Angela Lansbury, Amerikaans actrice
- 1927 - Adam Simon van der Woude, Nederlands bijbelwetenschapper († 2000)
- 1927 - Günther Grass, Duits schrijver, winnaar van de Nobelprijs voor de literatuur (1999)
- 1938 - Nico, (Christa Päffgen) Duits-Amerikaans model en zangeres († 1988)
- 1939 - Nico Haak, Nederlands zanger († 1990)
- 1944 - Gretta Kok, Nederlands zwemster
- 1946 - Suzanne Somers, Nederlands actrice
- 1956 - Melissa Belote, Amerikaans zwemster en olympisch kampioene (1972)
- 1958 - Tim Robbins, Amerikaans acteur en regisseur
- 1959 - Gary Kemp, Brits zanger van de popgroep Spandau Ballet
- 1962 - Flea, Amerikaans bassist in de band Red Hot Chili Peppers
- 1969 - Danny Hesp, Nederlands voetballer
- 1972 - Rifka Lodeizen, Nederlands actrice
- 1974 - Ronny Venema, Nederlands voetballer
- 1975 - Kellie Martin, Amerikaans actrice
- 1977 - John Mayer, Amerikaanse zanger en songwriter
- 1977 - Anniek Pheifer, Nederlands actrice
- 1981 - Ali Bouali, Nederlands rapper, beter bekend onder zijn artiestennaam Ali B.

Overleden

- 1621 - Jan Pieterszoon Sweelinck (59), Nederlands componist en organist
- 1793 - Marie-Antoinette (37) koningin-gemalin van Lodewijk XVI, koning van Frankrijk.
- 1946 - Hans Frank (46), Duits nazi-politicus, gouverneur generaal van Polen
- 1946 - Wilhelm Frick (69), Duits nazi-politicus
- 1946 - Alfred Jodl (56), Duits legerleider, tekende de Duitse capitulatie
- 1946 - Ernst Kaltenbrunner (43), Duits nazi-politicus
- 1946 - Wilhelm Keitel (64), Duits veldmaarschalk en militair leider
- 1946 - Joachim von Ribbentrop (53), Duits nazi-diplomaat en -politicus
- 1946 - Alfred Rosenberg (53), Duits nazi-theoloog
- 1946 - Fritz Sauckel (51), Duitse nazi-gevolmachtigde voor de slavenarbeiders
- 1946 - Arthur Seyss-Inquart (54), Oostenrijks jurist en nazi-politicus
- 1946 - Julius Streicher (61), Duits hoofdredacteur van de antisemitsche krant Der Stürmer
- 1980 - Carl Romme (83), Nederlands politicus
- 1981 - Moshe Dayan (62), Israëlisch politicus

Viering/herdenking

- Wereldvoedseldag
- rooms-katholieke kalender:
- De heilige Hedwig van Silezië
- De heilige Margaretha Maria Alacoque
- De heilige Gerardus Majella 365-dagenschema - 15 oktober - 16 oktober - 17 oktober Decennia: Jaaroverzichten Jaarschema's per eeuw ja:10月16日 ko:10월 16일 ms:16 Oktober simple:October 16 th:16 ตุลาคม

1914

----

Gebeurtenissen

Geboren

Overleden

Uitgestorven

- de trekduif Ectopistes migratorius in Cincinnati Zoo. Categorie:1910-1919 ja:1914年 ko:1914년 simple:1914 th:พ.ศ. 2457

Diksmuide

Diksmuide is een stad en gemeente aan de stroom de IJzer in de Westhoek in West-Vlaanderen. De stad telt ruim 15.500 inwoners. In de 7e eeuw lag Diksmuide nog aan de Noordzee. Diksmuide had zwaar te lijden tijdens de Eerste Wereldoorlog en moest volledig worden herbouwd. Een restant uit die periode is de beruchte Dodengang, een van de gevaarlijkste stellingen van het Belgisch leger. De IJzertoren, met zijn eigen bewogen geschiedenis, werd hier gebouwd als herinnering aan het leed van de Vlamingen tijdens die oorlog. Diksmuide bestaat sedert 1977 uit 15 dorpen te weten: Beerst, Diksmuide, Esen, Kaaskerke, Keiem, Lampernisse, Leke, Nieuwkapelle, Oostkerke, Oudekapelle, Pervijze, Sint-Jacobskapelle, Stuivekenskerke, Vladslo, Woumen. De middelen van bestaan zijn voornamelijk landbouw en veeteelt, bekend van de Diksmuidse boter. boter

Bezienswaardigheden

- het stadhuis: de eerste steen van het stadhuis werd gelegd in 1428. Tussen 1567 en 1572 werden grote verbouwingen uitgevoerd. Op een schilderij van Hacke uit 1716 ziet men ook een binnenkoer en een kapeltorentje. De bouw van het derde neogotische stadhuis vond plaats tussen 1875 en 1880 naar plannen van de Brugse architect Louis de la Censerie, maar tijdens de wederopbouw (1923) na de Eerste Wereldoorlog grepen de architekten terug naar de bouwkundige elementen ontleend aan de regionale Vlaamse renaissancestijl. De nieuwe belforttoren (links op de foto) herrees op de binnenplaats als typisch Vlaams en middeleeuws symbool van de stedelijke vrijheid. Eerste Wereldoorlog
- de Sint-Niklaaskerk: achter het stadhuis, de gotische Sint-Niklaaskerk. Na de Eerste Wereldoorlog werd de kerk naar een plan van de 14e eeuwse vroeggotische versie wederopgebouwd. Ook aan de 18e eeuwse torenspits werd de oorspronkelijke vorm teruggegeven. In mei 1940 kreeg de kerk opnieuw een verwoesting door brand zodat het huidig gebouw het resultaat vormt van de restauratie in 1945 uitgevoerd. Door de verschillende verwoestingen bezit de kerk een sober doch rijk interieur met recente werken die de oude in vorm en stijl respecteren. Een voorbeeld is de piëta of Nood Gods wat ongetwijfeld als het meest expressieve kunstwerk van de Sint-Niklaaskerk geldt. De Moeder van Smarten, geknield op de grond, het rouwgewaad als zware sluier over het hoorfd, drukt het levenloze lichaam van haar zoon tegen zich aan. De kunstenaar O. Sinia heeft hier niet gekozen voor een nieuw thema. Het motief is reeds heel oud en een van de meest voorkomende in de laat-Middeleeuwen. Het bronsgietwerk is van de gebroeders Minne uit Gent. Achter de bronze piëta hangen zeven schilderijen die de weeën (smarten) van Maria voorstellen. Het is werk, olie op doek, van de Gentse pater Andreas Bosteels.
- het Begijnhof
- de IJzertoren ----

Externe link

- [http://www.diksmuide.be Website van de gemeente] Categorie:plaats in West-Vlaanderen

1914

----

Gebeurtenissen

Geboren

Overleden

Uitgestorven

- de trekduif Ectopistes migratorius in Cincinnati Zoo. Categorie:1910-1919 ja:1914年 ko:1914년 simple:1914 th:พ.ศ. 2457

Menen

Menen is een plaats en stad in de provincie West-Vlaanderen. De stad telt ruim 32.000 inwoners.

Geschiedenis

De stad is ontstaan aan de Leie, op de handelsweg Brugge-Rijsel. De oudste naamvermelding stamt uit 1087. Als grensstad werd Menen al vroeg versterkt. De eerste omwallingen dateren uit 1578. Tussen 1579 en 1830 werd Menen tweeëntwintigmaal belegerd. De Leie speelde een belangrijke rol in de ontwikkeling tot een belangrijk lakencentrum. In de 16e eeuw was de stad beroemd om zijn bier en telde toen 104 meester-brouwers. In 1548 werd een groot deel van de stad door brand verwoest.

Bezienswaardigheden

- het classicistisch stadhuis dateert uit 1782. Aan het 33m hoge belfort werd gebouwd van 1574 tot 1610. Het bevat een beiaard met 49 klokken. Het belfort is opgenomen op de Werelderfgoedlijst van de UNESCO.
- de Sint-Vedastuskerk waarvan de onderbouw van de toren dateert uit 1454 en de Sint-Franciscuskerk, een oude kloosterkerk, die vaak werd herbouwd.
- het krijgshospitaal is een uniek gebouw uit 1684, gebouwd troepen van Lodewijk XIV van Frankrijk te verzorgen. Het had allerlei bestemmingen: tussen 1830 en 1991 werd gebruikt als tabaksfabriek.
- Vauban maakte van Menen een modelversterking (1679-1689). De vestingwerken hadden een omtrek van drie kilometer met elf bastions en vier stadspoorten. Nu zijn nog een deel van de stadsmuur en kazematten te zien.
- de stenen windmolen De Goede Hoop, uit de tweede helft van de 17e eeuw, was oorspronkelijk een olieslagmolen, later een graanmolen. Ze is maalvaardig.
- de Leie, die de stad in tweeën snijdt.
- het Magic Jukeboxmuseum dat 80 speelklare jukeboxen en 200 oude radio's herberg