:: wikimiki.org ::

Ĉeroka

Ĉeroka

Lingvo > Lingvaj Familioj > Irokeza > ĉeroka ---- nomo: ᏣᎳᎩ (Tsalagi)
parolantoj: inter 10.000 kaj 14.000
lando: Usono, ĉefe en la ŝtatoj Norda Karolino kaj Oklahomo
skribo: ĉeroka silabaro kaj latina alfabeto
specimeno: la Patro Nia: Aŭdigu sondosieron [http://www.cherokee.org/Extras/Downloads/Language/mp3/lords_prayer.mp3 ĉi tie]) La ĉerokoj parolas irokezan lingvon, skribata per la ĉeroka silabaro, skribsistemo inventita de Sequoyah (alinome George Guess). Laŭ lia sistemo ĉiu simbolo reprezentas silabon anstataŭ fonemon. Dum la kvanto da eblaj silaboj en la angla lingvo estas multe tro granda por silabaro, la 85 simboloj de la ĉeroka skribo estas konvena maniero skribi la ĉerokan. Kvankam iuj simboloj similas al literoj latinaj, ilia sona estas tute malsama (la simbolo por la sono "a" ekzemple similas al latina "D"). Sequoyah vidis la latinan skribaĵon, sed ne regis ĝin; neniu alia ŝajnas esti konstruinta skribon tiel. La ĉeroka (aŭ tsalagi propralingve) estas polisinteza, samkiel la plejmulto de la nordamerikaj lingvoj. Kiel en la latina aŭ la germana, eroj de signifo (nomataj morfemoj) estas ligataj kunen kaj foje konsistigas tre longajn vortojn. Ĉerokaj verboj, la vortklaso plej grava, devas enteni almenaŭ pronoman prefikson, verbradikon, aspektan kaj modalan sufikson. Ekzemple la verbformo ke:ka (= mi estas iranta) havas ĉiujn-ĉi elementojn. La pronoma prefikso estas k- (= mi), kaj la verbradiko estas -e- (= iri). La aspektsufikso estas -k-, kaj la modala sufikso estas -a. Verboj ankaŭ povas havi prefiksojn antaŭpronomajn kaj refleksajn, kaj sufiksojn derivajn. Entute estas 21.262 formoj por regula verbo. Dosiero:Ĉeroka_silabaro.jpg

Lingvaj Familioj

Oni grupigas lingvojn en familiojn laŭ ilia historia parenceco: lingvoj, kiuj ŝajnas deveni de komuna pralingvo, troviĝas en la sama familio, nomata ankaŭ "lingvaro". Tiel oni ricevas arbostrukturon. La sekva tabelo montras unu tian strukturon. Pri kelkaj familioj ekzistas diversaj opinioj, kaj iuj disdividoj estas esence arbitraj. Ĉi tiu tabelo estas iom konservativa, montrante nur familiojn, kies parenceco estas ĝenerale agnoskita. Pli radikala klasigo estas priskribita en la artikolo pri lingva filono. Pro konveno, por ke ne estu tro da familioj en la supra nivelo, la tabelo uzas ankaŭ kelkajn geografiajn grupojn, sed tiuj estas klare distingitaj per la vorto "lingvaroj" en la titolo. Ekzemple, historia parenceco inter la nordkaŭkaza kaj sudkaŭkaza lingvaroj ne estas pruvita. Evidente la tabelo ne mencias ĉiujn homajn lingvojn, da kiuj estas kelkaj miloj. La strukturo de iuj familioj estas iom simpligita; pli da detaloj troviĝas eventuale en la artikolo pri la koncerna familio. Kreolaj lingvoj, piĝinoj kaj planlingvoj estas ellasitaj pro ilia alispeca deveno, kaj listo de izolitaj lingvoj (lingvoj, kiuj ne apartenas al konata familio) troviĝas en aparta artikolo. Iuj familioj estas rigardeblaj ankaŭ kiel lingvoj kun dialektoj, kaj multaj lingvoj estas rigardeblaj ankaŭ kiel familioj de proksime parencaj lingvoj.

Afrikazia

- Berbera
- Kabila - Ŝilha - Tamaziĥta - Tuarega - Zenaga
- Ĉada
- Haŭsa
- Egipta
- Egipta - Kopta
- Kuŝida
- Beĵa - Oroma - Somalia
- Omota
- Semida
- Akada - Amhara - Araba - Aramea - Babilona - Hebrea - Kanana - Malta

Altaja

- Mongola
- Burjata - Kalmuka - Mongola
- Turka
- Azerbajĝana - Ĉuvaŝa - Jakuta - Kazaĥa - Kirgiza - Tatara - Turka - Turkmena - Ujgura - Uzbeka
- Tungusa
- Ĉakara - Evenka
- Eble en la sama familio: Japana - Korea

Aŭstralia

- Djirbala - Mabujaga - Okcidentdezerta lingvo

Aŭstrazia

- Mon-kmera
- Aslia
- Ĵahaja - Semaja - Semelaja
- Mona
- Mona
- Nikobara
- Kara - Nankaŭra
- Norda
- Kasia
- Orienta
- Banara - Kmera
- Vjetmuonga
- Vjetnama
- Munda
- Norda
- Hoa - Munda - Santala
- Suda
- Karia - Sora

Aŭstronezia

- Formosa
- Amisa - Atajala - Bununa - Cua - Pajvana - Pujuma - Rukaja - Sedika
- Malajopolinezia
- Centra
- Mangaraja - Ngadha - Soboja - Tetuma
- Okcidenta
- Balia - Cebuana - Ĉamora - Java - Malagasa - Malaja - Sunda - Tagaloga
- Orienta
- Fiĝia - Gilberta - Havaja - Maoria - Samoa - Tahitia - Tongana

Ĉinotibeta

- Tibetobirma
- Birma - Nevara - Ŝarpa - Tibeta
- Ĉina
- Amoja - Fukia - Hakaa - Hokia - Jua - Kantona - Mandarena - Mina - Tajvana - Ŭua

Dravida

- Centra
- Gadaba - Kolama - Najka - Olara - Parĵa
- Norda
- Brahua - Kuruksa - Maltoa
- Suda
- Kanara - Kodaga - Kota - Malajala - Tamila - Toda - Tulua
- Sudcentra
- Gonda - Konda - Manda - Savara - Telugua

Eskimo-aleuta

- Aleuta
- Eskima
- Inuita
- Jupika

Hindeŭropa

Albana

- Albana

Armena

- Armena

Balta

- Okcidenta
- Prusa
- Orienta
- Latva - Litova

Ĝermana

- Norda
- Dana - Feroa - Islanda - Norna - Norvega - Sveda
- Okcidenta
- Afrikansa - Alzaca - Angla - Frisa - Germana - Jida - Limburga - Nederlanda - Platgermana - Skota
- Orienta
- Gota

Helena

- Greka

Hindirana

- Hinda
- Bengala - Hinda - Marata - Guĝarata - Panĝaba - Romaa - Urdua
- Irana
- Avesta - Gila - Kurda - Oseta - Paŝtua - Persa - Sogda - Taĝika - Zazaa

Italia

- Antikvaj lingvoj: Faliska - Latina - Oska - Sabina - Umbria
- Latinida
- Italo-okcidenta
- Italo-dalmata
- Dalmata - Itala - Sicilia
- Okcidenta
- Franca - Friula - Galega - Galoa - Hispana - Kataluna - Okcitana - Portugala - Romanĉa - Venecia
- Orienta
- Rumana
- Suda
- Korsika - Sarda

Kelta

- Insula
- Bretona lingvaro (P-kelta)
- Bretona - Kimra - Kornvala
- Gaela lingvaro (Q-kelta)
- Irlanda - Manksa - Skotgaela
- Kontinenta
- Gaŭla - Iberokelta

Slava

- Okcidenta
- Ĉeĥa - Pola - Slovaka - Soraba
- Orienta
- Belorusa - Rusa - Ukraina
- Suda
- Okcidenta
- Bosnia - Kroata - Serba - Slovena
- Orienta
- Bulgara - Makedona - Slavona

Indianaj lingvaroj de Nord-Ameriko

Algonkina

- Centra
- Miĉifa - Aniŝinabeka - Potaŭatoma - Inua - Kria - Odawa - Ŝaŭnia - Vulpa
- Orienta
- Mikmaka - Malecita - Abenaka
- Preria
- Ĉejena - Pikania - Siksika - Akainaŭa
- Rituana
- Ŭijota - Juroka

Indianaj lingvaroj de Sud- kaj Mez-Ameriko

klasigenda: Murapirahana lingvo - Keĉua

Arua

- Ajmara - Ĥakara lingvo
- Araŭkana (mapuĉa lingvo) -

Ge-pano-kariba

- Borora - Kariba - Mataka - Vitota

Makro-Ĉibĉa

- Epera - Kajapa - Kuna - Talamanka - Varaa

Tupi-lingvaro

- Tupi-gvarania sublingvaro
- Gvarania

Kaŭkazaj lingvaroj

- Nordkaŭkaza
- Nordcentra
- Ĉeĉena
- Nordokcidenta
- Abĥaza - Kabarda
- Nordorienta
- Avara - Ceza - Lezga
- Sudkaŭkaza
- Kartvela - Lazmingrela - Svana

Kojsana

- Kunga - Nama - Sandaŭa

Niĝerkonga

- Atlantikokonga
- Atlantika
- Djola - Drola - Fula - Manĵaka - Temna - Volofa
- Iĵaŭeca
- Defaka - Iĵaŭa
- Voltokonga
- Benvekonga
- Bantueca
-
- Bantua
-
- Bemba - Efika - Igba - Joruba - Kosa - Svahila - Ŝona - Zulua
- Krua
- Basa - Greboa - Gverea - Klaoa
- Kvaa
- Evea - Fantea - Tvia
- Norda
- Adamaŭ-ubanga
-
- Banda - Ngbaka- Ngbanda - Zanda
- Gura
-
- Dagara - Murea
- Kordofaneca
- Kadugla
- Kordofana
- Katla - Koaliba
- Manda
- Bambara - Malinka - Mendea

Nilota

- Lua - Masaja

Papua

Rotokasa lingvo
- Bunaka - Enga

Urala

- Finn-ugra
- Finnoperma
- Finna
- Estona - Finna - Karela - Livona - Maria - Mordva - Samea - Vepsa - Voda
- Perma
- Komia - Votjaka
- Ugra
- Hungara - Mansia (aŭ pli frue vogula lingvo) - Ostjaka (aŭ Ĥantia lingvo)
- Samojeda
- Eneca - Neneca - Nganasa - Selkupa Kategorio:Lingvo ja:言語の分類一覧 simple:Language families and languages zh-cn:语言系属分类

Irokeza lingvaro

lingvaj familioj > Indianaj lingvaroj de nordameriko ---- lingvaj familioj
- Norda irokeza
- Tuscarora-Nottoway
- Tuskarora
- Nottoway
- Huron-Wyandot
- Huron
- Wyandot
- Laurentian
- Iroka lingvaro
- Seneka-Onondaga
- Seneka-Kajuga
-
- Seneka
-
- Kajuga
- Onondaga
- Mohaŭka-Onejda
- Onejda
- Mohoka
- Suda irokeza
- Ĉeroka Ekzistas ankaŭ alia irokeza lingvo, nomata Susquehannock, Andaste, Conestoga, Andastoerrhonon aŭ Minqua, sed fontoj ne akordas pri ĝia loko en la familia arbo. Laŭ iuj ĝi apartenas al la iroka lingvaro.

Eksteraj ligoj

- [http://www.proel.org/mundo/iroques.htm en "lenguas del mundo"]

Norda Karolino

Norda Karolino [ˈnɔːɹθ ˌkæɹəˈlaɪnə] (angle North Carolina) estas usona ŝtato ĉe la sudorienta marbordo de Usono. Najbaraj ŝtatoj estas Suda Karolino kaj Georgio (en la sudo), Tenesio (en la okcidento) kaj Virginio (en la nordo). La ĉefurbo de Norda Karolino estas Raleigh, la plej multajn loĝantojn havas Charlotte.

Historio

Antaŭ la alveno de la unuaj eŭropanoj, loĝis en Norda Karolino kelkaj indianaj triboj: ĉerokoj, lumbioj, muskogoj, kaj tuskaroroj. Ankaŭ kataŭboj loĝis tie, sed ekde kiam estas temo malklara. La unua eŭropano en Norda Karolino estis Giovanni DE VARRAZANO en 1524. Inter 1580 kaj 1590 Anglio dufoje provis fondi koloniojn en Norda Karolino. Ambaŭ provoj fiaskis. Nur komence de la 17-a jarcento sukcesis daŭra loĝado de eŭroponaj en Norda Karolino. En 1705 oni fondis Bath, la unuan urbon en Norda Karolino. Norda Karolino estis unu el la 13 pra-usonaj kolonioj, kiuj ribelis kontraŭ la brita rego en la Usona Revolucio. Dum la Usono Enlanda Milito (1861-1865) Norda Karolino apertenis al la Konfederaciitaj Ŝtatoj de Ameriko.

Loĝantoj

La loĝantaro de Norda Karolino kreskis de 6,6 milionoj en 1990 al 8 milionoj en 2000. Proksimume 100 000 loĝantoj de Norda Karolino estas indianoj. La plejparto el ili apartenas al la ĉerokoj kaj la lumbioj. Sian nomon ricevis Norda Karolino honore al la brita reĝo Karola la 1-a.

Urboj

Inter la plej grandaj urboj de Norda Karolino estas:
- Ashboro
- Asheville
- Chapel Hill
- Charlotte
- Durham
- Fayettville
- High Point
- Greenville
- Greensboro
- Hickory
- Raleigh
- Wilmington
- Winston-Salem

Esperanto-movado

Ekzistas Esperanto-Societo de la Karolinoj kaj Virginio [http://www.esperanto-nc.org/]. Lokaj grupoj estas en la Triangulo (Raleigh, Durham, Chapel Hill), Charlotte/Davidson kaj Boone/Blowing Rock. UEA havas delegitojn en Blowing Rock kaj Durham. Gastiganto de Pasporta Servo estas en Greensboro. Kategorio:Usonaj ŝtatoj ja:ノースカロライナ州 ko:노스캐롤라이나 주

Ĉeroka skribo

La ĉeroka silabaro estas skribsistemo kreita de unu viro, Sequoyah, en 1819, por skribi la ĉerokan lingvon. Havadinte kontakton kun la eŭropaj setlantoj, li forprenis la ideon de skribado, kaj mem ekpenis verki similan skribsistemon por la propra ĉeroka popolo. Post kelkaj diversaj provoj, inkluzive de ideogramaro, lia laboro fruktis per la kreo de silabaro, ne alfabeto kiel tiu de la setlantoj. Kelkaj el la simboloj estis hazarde pruntitaj el la alfabeto de la setlantoj, kaj aliaj estis tute inventitaj el lia imago. Dosiero:Ĉeroka_silabaro.jpg
Kategorio:Alfabeto

Latina alfabeto

Skribarto > Skriboj > Alfabetoj > Latina alfabeto ----

La latina alfabeto prenis siajn signojn el la greka kaj etruska alfabetoj. Post la disfalo de la Romia Imperio ĝin heredis la ĉefaj eŭropaj lingvoj, kaj pere de sekvantaj eŭropaj imperiismo kaj misiismo disvastiĝis jena alfabeto al la tuta mondo, iĝante la plej grava skribo de la homaro. Origine, la latina alfabeto nur posedis masjusklojn - minuskloj estas evoluo el la karolinga alfabeto uzita je la franca korto dum mezepoko. Ankaŭ mankis la literoj tramonde konataj per la angla lingvo K, k, J, j, U, u, W, w, Z, z kaj Y, y. Ilin devis aldoni postaj lingvoj, ĉu prenante ilin el la greka alfabeto (K, U, Y, Z), ĉu inventante ilin el jam ekzistantaj literoj (J, W). Por plena listo da literoj kutime uzataj vikipedie, vidu je Esperanta alfabeto.

Pri la latinaj liternomoj

La romianoj ne vere inventis nomojn por siaj literoj (kp. Greka alfabeto), sed simple elparolis ilin laŭprononce: A [a], E [e] ktp. Ĉe konsonantoj, por plifaciligi la memstaran prononcon, ili antaŭmetis silabigan e: B [eb], C [ek], D [ed], F [ef]. Iom poste, faciligante eĉ pli, ili postenmetis la e, krom ĉe frikativoj kaj likvidoj, kiuj glate prononceblis ĉefine. Tial la malsamo inter C [ke], P [pe], T [te] kaj S [es], M [em], L [el]. Pli poste, kiam aldoniĝis K el la greka, oni devis nomi ĝin ka por eviti kolizion kun [ke] (= c). ---- Notoj: :(1): Pri c "ke": Nur dum mezepoko la sono c diverĝis, tiele ke antaŭ la antaŭaj vokaloj e, i, kaj ae [aj > e] evoluis al [s]. Tion montras hodiaŭ la konservema Sarda dialekto, kiu kiel la ununura en la latinida lingvaro konservis k-an c. Caesar (Cezaro) klaskikprononce estis [kajsar], sed en la mezepoka latina de la kleruloj ĝi iĝis [sesar]. :(2): Pri la prononco de v: Prae, ĝi elparolatis same kiel la [w] de la Gota lingvo aŭ de la moderna Angla lingvo. Tamen, frue en la historio de la Romia imperio ĝi miksiĝis kun b - kp. simile ĉe la latinida Hispana. Kategorio:Alfabeto als:Lateinisches Alphabet ja:ラテン文字 ko:로마 문자 th:อักษรละติน zh-min-nan:Lô-má-jī

Irokeza lingvaro

Eksteraj ligoj

- [http://www.proel.org/mundo/iroques.htm en "lenguas del mundo"]

Ĉeroka silabaro

Silabo

Lingvistiko > Fonologio > Silabo Silabo (de la antikva greka συλλαβή) estas unuo de parolo, kiu konsistas el unu aŭ kelkaj fonoj (simplaj sonoj aŭ "fonetikaj segmentoj"). El silaboj konsistas vortoj.
- De la fiziologia vidpunkto: silabo estas sono aŭ kelkaj sinsekvaj sonoj, prononcataj per unu puŝo de elspirata aero.
- De la akustika vidpunkto: silabo estas parto de parolado, en kiu unu sono estas distingebla per pli klara sonado disde la najbaraj sonoj. Difino de silabo, kvankam ĝenerale "intuicie komprenebla", varias ĉe diversaj lingvistoj kaj lingvistikaj skoloj (ĝis plena neo de tiu nocio, kiel en la frazo de sovetia esploristo Zinder: "Silabo estas fikcio"). En Esperanto kaj aliaj lingvoj, nur vokaloj povas esti centro de silabo, sed estas lingvoj en kiu duonvokaloj (j, ŭ) aŭ eĉ duonkonsonantoj (s, ŝ, r, l, m aŭ n) povas esti centro de silabo, ĉar ili havas sufiĉon da aeron (pruvu prononci ssss, rrrrr). Vere, fonetike ne estas malsamo inter /i/ kaj /j/, /u/ kaj /ŭ/, ili havas la samajn formantojn en sama frekvenco, nur la daŭro estas malsama. Sekve la diferenco inter /i/ kaj /j/, /u/ kaj /ŭ/ estas fonemika, t. e., gramatika, ne fonetika, t. e., fizika. Ekzemple, en la portugala lingvo, nur oksitonaj vortoj povas fini per vokaloj, paroksitonaj kaj proparoksitonaj finas per konsonantoj aŭ duonvokaloj, kiu formas silabojn ĉar en tiu lingvo tio eblas (kiel en kelkaj slavaj kaj barataj lingvoj ankaŭ).

Eksteraj ligoj

Ken MINER: [http://www.sunflower.com/~miner/LIMIGOJ_package/limigoj.html Limigoj al esperanta elizio] (studo pri la strukturo de silaboj) ja:音節 ko:음절 simple:Syllable

Angla lingvo

La angla lingvo estas okcidentĝermana lingvo, origininta de Anglio, kun forta influo de la franca lingvo. En la historio de la angla lingvo, oni distingas tri fazojn:
- la anglosaksa lingvo (500-1000)
- la meza angla lingvo (1000-1500)
- la moderna angla lingvo (1500- ) La angla lingvo evoluis el la antikva ĝermana de Anglio kaj estis disvastigita tra la mondon ek de ĉ. 1500 per la milita, teknologia kaj kultura potenco de la Brita Imperio kaj ĝia ido Usono. Eble 25% de la mondo (1500 milionoj) regas la anglan kiel denaska (375 m), dua (375 m) aŭ fremda (750 m) lingvo. La lingvo ne nur floras en Britio kaj Usono kaj la landoj de iliaj eks-imperioj, sed estas studata tra la mondon, eĉ ekzemple en Indonezio kaj Etiopio, kiuj neniam estis sub la regado de anglalingvanoj. La angla estas oficiala lingvo de UNO kaj unu el la ĉefaj internaciaj lingvoj en Afriko. Kun la franca ĝi estas unu el la du vere mondaj lingvoj. La angla estis unu el la ĉefaj fontoj, el kiu Esperanto pruntis vortojn. Ekzemple: suno, birdo, ŝipo, lando, ofta ktp. Unuflanke, la angla estas facile lernebla, ĉar ĝi havas malmulte da gramatikaj finaĵoj, sed uzas vortordon por montri la rilatojn inter vortoj. Aliflanke, ĝi estas malfacile lernebla, ĉar la ortografio estas nefonetika kaj arĥaika (moderna ortografio reflektas la prononcon de la mezepoka angla, kiam la veno de la presilo konformigis la literumadon, ĉefe laŭ la tiama Londona dialekto) kaj la lingvo enhavas multe da idiotismoj. La angla ankaŭ havas sonojn ne ofte uzatajn en aliaj lingvoj. Neatendite, la ĉina havas similajn problemojn por alilingvanoj. Nur la ĉina kaj la hinda-urda havas pli da denaskaj parolantoj ol la angla, sed ili ne estas fortaj ekster siaj regionoj. La angla, aliflanke, estas lingvo vere tutmonda: kvar kontinentoj (Nordameriko, Eŭropo, Afriko, Azio) aparte havas pli ol 50 milionojn da parolantoj, en du aliaj kontinentoj (Aŭstralio kaj Nordameriko) la angla estas la ĉefa lingvo, kaj nur unu kontinento, Sudameriko, aparte de Gujano, restas sen unualingvaj parolantoj. La angla estas la internacia lingvo de scienco, komputiko, komerco, popmuziko kaj aviado, inter aliaj. Ĝi estas laborlingvo de UNO kaj ASEAN kaj, praktike, la ĉefa laborlingvo de EU: dum multaj dokumentoj de EU estas haveblaj en la franca kaj la germana kaj, iafoje, eĉ aliaj el la 20 oficialaj lingvoj, nur en la angla estas ĉiuj dokumentoj haveblaj. La angla ankaŭ estas la ĉefa laborlingvo de multaj transnaciaj entreprenoj. Laŭ Encyclopædia Britannica, almenaŭ 16 nacioj enhavis pli ol unu milionon da anglalingvanoj en 1990:

223,9 Usono
60,0 Niĝerio
53,3 Britio
32,0 Filipinoj
21,0 Barato¹
16,0 Kanado
14,8 Aŭstralio
5,5 Malajzio
3,7 Tanzanio
3,5 Sud-Afriko
3,3 Irlando
3,2 Nov-Zelando
2,7 Liberio
2,3 Jamajko
1,2 Trinidado kaj Tobago
1,0 Singapuro

¹ Laŭ la barata popolnombrado de 1991 ĉ. 90 milionoj (~ 11%) de la enloĝantoj diris, ke ili scipovas la anglan kiel la unuan, duan aŭ trian lingvon ( http://www.censusindia.net/cendat/language/table4_E.PDF ).

Notu bone, ke diversaj nacioj kalkulas siajn lingvanojn malsame kaj ne ekzistas nombroj pri la angla por ĉiu nacio. Ekzemple, Kenjo, Pakistano kaj Bangladeŝo, ĉiu probable havas 3 milionojn da parolantoj. Ankaŭ, malmulte de nacioj kalkulas dualingvanojn. Almenaŭ 30 milionoj angleparolantoj ne estas en la supraj nombroj.

Famaj aŭtoroj de la angla

- Chaucer
- Ŝekspiro
- Milton
- Blake
- Charles DICKENS
- Mark TWAIN
- Joyce
- Ernest HEMINGWAY
- Orwell
- Jack KEROUAC
- J. D. SALINGER
- Tolkien Vidu ankaŭ: Anglalingva Literaturo

Eksteraj ligiloj

Pluraj vortaroj en la [http://dmoz.org/World/Esperanto/Informo/Vortaroj/Angla/ katalogo DMOZ] Kategorio:Okcidentĝermana lingvaro als:Englische Sprache ja:英語 ko:영어 ms:Bahasa Inggeris simple:English language th:ภาษาอังกฤษ zh-min-nan:Eng-gí

Latina lingvo

Lingvo > Lingvaj familioj > Hindeŭropa lingvaro > Latinida lingvaro > Latino < Latina literaturo ---- Fonto de la vortoj: super, veni, iri, kvankam, hodiaŭ, estas, lakto, nokto, akvo, multa, plena, arbo, libro, kaj multe de la bazo de la lingvo.
Specimeno: la Patro Nia:

Pater noster qui es in caelis
sanctificetur nomen tuum
adveniat regnum tuum
fiat voluntas tua
sicut in caelo et in terra
panem nostrum cotidianum da nobis hodie
et dimitte nobis debita nostra
sicut et nos dimittimus debitoribus nostris
et ne nos inducas in temptationem
sed libera nos a malo

La etapoj de latino:
- klasika latino (-300 al 300)
- vulgara latino (-100 al 1000)
- latinidaj lingvoj (1000 - )
- mezepoka latino (300 - 1400)
- humanisma latino (1400 - 1800)
- novlatino (1650 - ) Latino, la antikva lingvo de Romo, estis la ĉefa lingvo de la romia imperio kaj de la Katolika Eklezio, kaj interlingvo de okcidenta civilizo ĝis 1750. Inter malkleruloj latino iompostiome simpliĝis kaj fariĝis nova lingvo, vulgara latino, kiu siavice pluevoluiĝis post la disfalo de la imperio, donante la latinidajn lingvojn (la franca, hispana, itala, portugala, rumana, ktp.). La klasika latino ĉesis esti denaske parolata lingvo post ĉirkaŭ la jaro 300. En la lernejoj en la Renesanco, latino fariĝis pli korekta kaj klasika laŭ la modelo de Cicerono. Latino ankaŭ estas la radiko, rekte aŭ nerekte, de 75% de la vortprovizo de la Angla lingvo. Dum multe de la historio de Okcidenta civilizo, ĝi estis la lingvo de registaroj, papoj, sciencistoj, sanktuloj, nobeloj, muzikistoj kaj eĉ poetoj. Ĝi estas la lingvo de Cezaro, Vergilio, Ovidio, Aŭgusteno, Abelardo, Tomaso de Akvino, Dante, Koperniko, Erasmo, More, Kalvino, Galileo, Bakono, Kartezio, Spinozo, Neŭtono, Linnaeus ... Pluraj gravaj urboj en la mondo havas propran latinan nomon. Eĉ ĝis la frua 20-a jarcento, latino restis ordinara parto de klerigado en Okcidento kaj de la katolika trenta meso. La leviĝo de presarto kaj naciismo, kiu komenciĝis en la 16-a jarcento, mortigis la latinan kiel interlingvon. Sed eĉ hodiaŭ ĝi estas fonto por sciencistoj, kiam ili inventas novan vorton. Nur Vatikano kaj la Katolika Eklezio ankoraŭ uzas latinon oficiale, eĉ eldonante vortaron de novaj vortoj. Sed eĉ en la katolika eklezio, latino mortis kiel efektiva laborlingvo de la episkopoj kaj sacerdotoj post la 2-a Vatikana Koncilio. Ekzemple, la katekismo estis redaktita en la franca, kvankam la oficiala redakto estas en latino. En la mezepoka kaj renesanca Okcidento, regado de latino estis necesa por alta klerigado, ĉar la alta scio de la Okcidenta civilizo estis disponebla plejparte per latinaj libroj kaj latinlingvaj universitatoj. (La angla ludas similan rolon hodiaŭ. Pro tio, la angla estas instruata eĉ ekster la eks-koloniaj landoj de la brita imperio). Latino estis unu el la ĉefaj fontoj, el kiu Esperanto pruntis vortojn. Ekzemple: facila, sed, tamen, okulo, akvo. Ĉirkaŭ 75% el la vortoj de teksto Esperanta estas el lingvo latina aŭ latinida.
Skribo kaj elparolo
La latina lingvo uzas la nuntempe konatan latinan abocon, originale nur majuskle (maiuscula): ABCDEFGHIKLMNOPQRSTVX, al tiuj 21 literoj venis la Y kaj Z (pro la transprenitaj grekaj vortoj; kelkfoje ni renkontas eĉ K). Interese, la U kaj V estas unu sama litero: inter la majuskloj ekzistis nur V, kaj (pli poste) inter la minuskloj (minuscula) nur la litero u. Tiel la vorto venio („mi venas”) estis skribata kun majusklo kiel VENIO, sed minuskle kiel uenio. – Oni uzis por la sono [j] ĉiam I. La ligngvohistoriaj kaj fonologiaj esploroj malkovris la verŝajnan sonsistemon, elparolon de la latina lingvo; tiun elparolon oni nomas restaŭrigita elparolo. La literoj V kaj u plej verŝajne aludis al duonvokalo /ŭ/ (kiel en aŭto, ŭa!). En modernaj tekstoj oni foje uzas super la vokaloj horizontalajn strekojn aŭ arkojn (ā ē ī ō ū ; ă ě ĭ ŏ ŭ) por helpi la lingvolernadon. Tiuj strekoj ne ekzistis en la latina lingvo, nun montras por la lernantoj la longecon aŭ mallongecon de la vokalo (silablongo tre gravas en la latina). Elparolo (restaŭrigita; per Esperantaj literoj):
- a mallonga /a/,
- i antaŭ vokalo estas elparolata kiel /j/
- v/u antaŭ vokalo kiel /ŭ/
- elparolo de qu, ngu kaj su estas /kŭ/, /ngŭ/ kaj /sŭ/,
- y estas elparolata kiel /i/ (sen lip-rondigo en klasika latino)
- elparolo de ph estas /f/, rh kiel /r/, ch kiel /k/, th kiel /t/.
- diftongoj ae kaj oe kiel /aj/, /oj/
- ti ĉiam estas /ti/. Pro la evoluo de certaj sonoj en vulgara latino, oni dum jarcentoj instruis "nekorektan" prononcon de la klasika lingvo. Inter tiuj enradikiĝintaj prononcoj menciindas [e] por ae kaj [rondigita e] por oe.
Elparolo de C
La elparolo de c laŭ la restaŭrigita elparolo estas ĉiam /k/. Oni elparolis ĝin ekde la frua mezepoko antaŭ altaj vokaloj (ae, e, i, oe, y) kiel /c/ kaj oni elparolis nur antaŭ la malaltaj vokaloj kiel /k/; tiu elparolo radikiĝis eĉ en Hungario. En aliaj lingvoj tiu /c/ plusimpliĝis al /s/. (En Italio ekzistas tria elparola metodo, ĉar ili elaprolas ĝin antaŭ altaj vokaloj kiel /ĉ/; same antaŭ altaj vokaloj sonas la g kiel /ĝ/, kaj la gn sonrilato estas elparolata kiel [nj].) Tiel oni elparolas la nomon de Cicero [CIcero:] (Hungario) aŭ [KIkero] (Okcident-Eŭropo) (en Italio kiel [ĈIĉero]). Oni povas ĉiun akcepti, sed oni devas esti konsekvenca. En Francio, Britio kaj Nordio, interalie, la natura prononco de Cicero estas [SIsero] - sed kompreneble tio validas nur kiam oni tiun vorton uzas dum nacilingva parolado. Ŝanĝante al latino, oni samtempe devas ŝanĝi la prononcon.
Akcento
Noto: En multaj lernolibroj oni markas latinan akcenton per signo ´ (akuto); do "ímperat" estu [IMperat].
La akcento falas plej ofte kiel en Esperanto: je la dua silabo de la vortofino. Se tiu silabo estas mallonga, la akcento migras pli antaŭen (ekz. amīcus, sed fābula, ĉar u estas mallonga). – La longo aŭ mallongo de silaboj (kaj la vokaloj) ne estas antaŭdirebla, oni devas lerni ilin kun la vorto. La silaboj, finiĝantaj je konsonanto estas ĉiam longaj. Oni devas memori nur la sonrilaton t.n. muta cum liquida, kiam la sonanton sekvas p, b, t, d, g, c , kaj pli poste r aŭ l , ekz. librum: tie la du konsonantoj (br) komencas kune la duan silabon kaj la li- silabo restas mallonga.
Eksteraj ligiloj

- [http://www.yleradio1.fi/tiede/nuntii Nuntii Latini] - radiodissendo en latino.
- [http://la.wikipedia.com/ Latina Vikipedio]
- [http://dmoz.org/World/Lingua_Latina/ DMoz] - ligiloj al la latinaj retpaĝoj kolektitaj de DMoz. als:Latein ja:ラテン語 ko:라틴어 simple:Latin language th:ภาษาละติน zh-min-nan:Latin-gí

Germana lingvo

Hodiaŭ proksimume 100.000.000 homoj parolas la germanan kiel unuan lingvon, kaj eble aliaj 28 milionoj homoj kiel duan lingvon. (World Almanac 2000) Ĝi estas la Oficiala lingvo de Germanio, Aŭstrio kaj Liĥtenŝtejno, kaj unu de la oficialaj lingvoj de Svislando, Luksemburgio kaj Belgio. En Brazilo la germana estas gepatra lingvo de ĉirkaŭ 20 mil homoj, pranepoj de germanoj kiuj alvenis al tiu lando dum la 19-a kaj frua 20-a jarcentoj por anstaŭi nigrajn sklavojn. En la plej norda provinco de Italio, Sudtirolo, ĝi estas oficiala lingvo samranga kun la itala kaj unua lingvo de la pliparto de la loĝantaro. Ekzistas multaj germanaj dialektoj, sed la alta-germana de Martin Lutero en ties Biblio (1534) iĝis la normo, kaj hodiaŭ preskaŭ ĉiu germano-parolanto aŭ parolas ĝin, aŭ povas paroli ĝin. La germana estas grava lingvo de la scienco, de la filozofio, de la literaturo, de la muziko, de la teknologio, de la industrio kaj de la monda komerco. Ĝi gravas en la monda kulturo. Sintakse, la germana havas V2 vortordon.

Famaj aŭtoroj de la germana

Michael ENDE - Johann Wolfgang VON GOETHE - Hermann HESSE - Franz KAFKA - Heinrich VON KLEIST - Thomas MANN - Karl MAY - Friedrich VON SCHILLER - ktp

Kuriozaĵoj

- Vorto de la jaro
- la plej longa oficiale uzata vorto de la germana lingvo

Eksteraj ligiloj

- [http://www.101languages.net/german/ German 101] German for beginners and travelers (Angla) Vortaroj en la [http://dmoz.org/World/Esperanto/Informo/Vortaroj/Germana/ katalogo DMoz] Kategorio:Okcidentĝermana lingvaro als:Deutsche Sprache ja:ドイツ語 ko:독일어 ms:Bahasa Jerman simple:German language th:ภาษาเยอรมัน

William Mahone

William Thomas Mahone (December 1, 1826 – October 8, 1895), of Southampton County, Virginia was a civil engineer, teacher, soldier, and a member of the Virginia General Assembly and U.S. Congress. A member of the first graduating class of Virginia Military Institute (VMI), he was trained as a civil engineer. He helped build Virginia's roads and railroads in the antebellum and postbellum (reconstruction) periods. As a Major General of the Confederate Army, Mahone is best known for turning the tide of the Battle of the Crater against the Union advance during the Siege of Petersburg in the US Civil War. Mahone became a political leader in Virginia, led the Readjuster Party and helped obtain funding in 1881 for a teacher's school which later grew to become Virginia State University. Small of stature, he was nicknamed "Little Billy".

Childhood, education

William Mahone was born in Monroe in Southampton County, Virginia on December 1, 1826 to Fielding Jordan Mahone and Martha (née Drew) Mahone. The little town of Monroe was on the banks of the Nottoway River about 8 miles south of Jerusalem (now Courtland), the county seat. Fielding Mahone ran a store at Monroe and owned considerable farmland. In 1840, the family moved to Jerusalem, where Fielding Mahone ran a tavern. There, the freckled-faced youth of Irish-American heritage gained a reputation for gambling and a prolific use of tobacco and profanity. Young Billy Mahone gained his primary education from a country schoolmaster but with special instruction in math from his father. For a short time he transported the U. S. Mail by horseback from his hometown to Hicksford, now Emporia. He was awarded a spot as a state cadet at the newly-opened Virginia Military Institute in Lexington, Virginia, and graduated with a degree as a civil engineer in the Class of 1847.

Civil engineer, railroad builder, family

Mahone worked as a teacher at Rappahannock Academy in Caroline County, Virginia beginning in 1848, but was actively seeking an entry into civil engineering. He did some work helping locate the Orange and Alexandria Railroad, an 88 mile line between Gordonsville, Virginia and the City of Alexandria. Having performed well with the new railroad, was hired to build a plank road between Fredericksburg and Gordonsville. In 1853, he was hired by Dr. Francis Mallory of Norfolk, as chief engineer to build the new Norfolk and Petersburg Railroad (N&P). Mahone's innovative 12 mile-long roadbed through the Great Dismal Swamp between South Norfolk and Suffolk employed a log foundation laid at right angles beneath the surface of the swamp. Still in use 150 years later, Mahone's corduroy design withstands immense tonnages of modern coal traffic. He was also responsible for engineering and building the famous 52 mile-long tangent track between Suffolk and Petersburg. With no curves, it is a major artery of modern Norfolk Southern rail traffic. In 1854, Mahone surveyed and laid out with streets and lots of Ocean View City, a new resort town fronting on the Chesapeake Bay in Norfolk County. With the advent of electric streetcars in the late 19th century, an amusement park was developed there and a boardwalk was built along the adjacent beach area. Most of Mahone's street plan is still in use in the 21st century as Ocean View, now a section of the City of Norfolk, is redeveloped. In 1855, Mahone married Otelia Butler (1837-1911), the daughter of the late Dr. Robert Butler from Smithfield. Young Otelia is said to have been a cultured lady. She and William settled in Norfolk, where they lived for most of the years before the Civil War. They had 13 children, but only 3 survived to adulthood, two sons, William T. Jr. and Robert, and a daughter, also named Otelia. The Mahone family escaped the yellow fever epidemic which broke out in the summer of 1855 and killed almost 1 of 3 persons in Norfolk and Portsmouth, Virginia|Portsmouth]] by staying with his mother some distance away in Courtland. However, the decimated citizenry of Norfolk had difficulty in meeting financial obligations, and work on their new railroad to Petersburg almost came to a standstill. Ever frugal, Mahone and his mentor Dr. Mallory nevertheless pushed the project to completion. Popular legend has it that Otelia and William Mahone traveled along the newly completed railroad naming stations from Ivanhoe and other books she was reading written by Sir Walter Scott. From his historical Scottish novels, she chose the place names of Windsor, Waverly, and Wakefield. She tapped the Scottish Clan "McIvor" for the name of Ivor, a small Southampton County town. When they reached a location where they could not agree, it is said that the name Disputanta was created. The Norfolk and Petersburg railroad was completed in 1858, and Mahone was named president a short time later. According to some records, in 1860, Mahone owned 7 slaves, all black: 3 male (ages 13, 4, 2), 4 female (ages 45, 24, 11, 1). Nevertheless, during the Civil War and after, he showed an empathy for African American soldiers and former slaves which was atypical for the times, and worked diligently for their fair treatment and education.

"Little Billy": Hero of the Battle of the Crater

African American As the political differences between northern and southern factions escalated in the second half of the 19th century, Mahone was in favor of secession of the southern states. During the American Civil War, he was active in the actual conflict even before he became an officer in the Confederate Army. Early in the War, in 1861, his Norfolk and Petersburg Railroad was especially valuable to the Confederacy and transported ordnance to the Norfolk area where it was used during the Confederate occupation. By the end of the War, most of what was left of the railroad was in federal hands. After Virginia seceded from the Union in April, 1861, Mahone helped bluff the federal troops into abandoning the Gosport Shipyard in Portsmouth by running a single passenger train into Norfolk with great noise and whistle-blowing, then much more quietly, sending it back west, and then returning the same train again (again with much noise, etc.) creating the illusion of large numbers of arriving troops to the federals listening in Portsmouth across the Elizabeth River (and just barely out of sight). The ruse worked, and not a single Confederate soldier was lost as the Union authorities abandoned the area, and retreated to Fort Monroe across Hampton Roads. After this, Mahone accepted a commission as Lt. Col. and later Colonel of the 6th Virginia Infantry Regiment in the Confederate Army. He commanded the Confederate's Norfolk district until its evacuation. He was promoted to Brigadier General in November, 1861. In May, 1862, after the evacuation of Norfolk by southern forces, during the Peninsula Campaign, he aided in the construction of the defenses of Richmond on the James River around Drewry's Bluff. A short time later, he led his brigade at the Battle of Seven Pines and the Battle of Malvern Hill. He also fought at the Second Battle of Manassas, Battle of Fredericksburg, Battle of Chancellorsville, Battle of Gettysburg, Battle of the Wilderness, and Battle of Spotsylvania Court House. William Mahone was widely regarded as the hero of the Battle of the Crater on July 30, 1864 during the Siege of Petersburg in 1864-1865. Pennsylvania miners with the Union forces tunneled under the Confederate line and blew it up, killing and wounding many Confederates and breaching a key point in the defense line around Petersburg. However, they lost their initial advantage and Mahone rallied the remaining Confederate forces nearby, and repelled the attack. After beginning as an innovative initiative, the Crater scheme turned into a terrible loss for the Union leaders. He was promoted to a Major General as a result, and was with Lee and the Army of Northern Virginia for the surrender at Appomattox Court House in April, 1865. Small of stature, 5 foot 5 or 6 inches, and weighing only 100 lb (45 kg), he was nicknamed "Little Billy". As one of his soldiers put it, "He was every inch a soldier, though there were not many inches of him." Otelia Mahone was working in Richmond as a nurse, when Virginia Governor John Letcher sent word that Mahone had been injured in the Second Battle of Manassas, but had only received a "flesh wound." She is said to have replied "Now I know it is serious for William has no flesh whatsoever." Otelia and their children moved to Petersburg to be near him during the final campaign of the War in 1864-65.

Atlantic, Mississippi, and Ohio Railroad

After the war, Lee advised his generals to go back to work rebuilding. William Mahone did just that, and became the driving force in the linkage of N&P, South Side Railroad and the Virginia and Tennessee Railroad. He was president of all 3 by the end of 1867. He worked diligently lobbying the Virginia General Assembly to gain the legislation necessary to form the Atlantic, Mississippi & Ohio Railroad (AM&O), a new line comprised of the 3 railroads he headed, extending 408 miles from Norfolk to Bristol, Virginia in 1870. The Mahones were colorful characters: the letters A, M & O were said to stand for "All Mine and Otelia's". The Mahones lived in Lynchburg, Virginia during this time, but moved back to Petersburg in or before 1880. The Financial Panic of 1873 put the A,M & O into conflict with its bondholders in England and Scotland. After several years of operating under receiverships, Mahone's role as a railroad builder ended in 1881 when northern U.S. interests purchased the A,M, & O and renamed it Norfolk and Western. However, although he lost control of the railroad, Mahone was able to arrange for a portion of the State's proceeds of the sale to help found a school to prepare teachers to help educate black children and former slaves. The Virginia Normal and Collegiate Institute near Petersburg was forerunner of Virginia State College, which expanded to become Virginia State University.

Virginia politics: Readjuster Party, U.S. Senate

William Mahone was active in the economic and political life of Virginia after the Civil War for almost 30 years. He was elected to the Virginia General Assembly as a Delegate from Norfolk in 1863 (during the Civil War). He served as mayor of Petersburg. After his unsuccessful bid for governor in 1877, he became the leader of the Readjuster Party, a coalition of Democrats, Republicans, and African-Americans seeking a reduction in Virginia's prewar debt, and an appropriate allocation made to the former portion of the state which constituted the new State of West Virginia. Mahone led the successful effort to elect the Readjuster candidate William E. Cameron as the next governor, and he himself was elected to served as a Senator in the U.S. Congress from 1881 to 1887, when he lost his seat to Democrat John W. Daniel. Once he was seated in Congress, Mahone became affiliated with the Republican Party, and led Virginia delegations to the Republican national conventions of 1884 and 1888. In 1889, he ran for governor on a Republican ticket, but lost to Democrat Philip W. McKinney. It was to be 80 more years before Virginia sent another non-Democrat to the Governor's Mansion. (Republican A. Linwood Holton Jr. in 1969). Although out of office, the seemingly tireless Mahone continued to stay involved in Virginia-related politics until he suffered a catastrophic stroke on Washington DC in the fall of 1895. He died a week later. Although Mahone was not to live to see the outcome, for several decades, Virginia and West Virginia disputed the new state's share of the Virginian government's debt. The issue was finally settled in 1915, when the United States Supreme Court ruled that West Virginia owed Virginia $12,393,929.50. The final installment of this sum was paid off in 1939.

Heritage

After suffering a stroke, he died on October 8, 1895 in Washington, DC. He is buried Blandford Cemetery in Petersburg, Virginia. His widow, Otelia, lived until 1911, and was buried with him.
- Otelia and William Mahone's former home in Petersburg now serves as part of the Petersburg Public Library. Virginia State University, which he helped found, is a major community presence nearby.
- A large portion of U.S. Highway 460 in eastern Virginia (between Petersburg and Suffolk) parallels the 52-mile tangent railroad tracks Mahone engineered, passing through some of the towns he and Otelia are believed to have named. Several sections of the road are labeled "General Mahone Boulevard" and "General Mahone Highway" in his honor.
- A monument to Mahone's Brigade is located at Gettysburg, Pennsylvania.
- The site of the Battle of the Crater is a major feature of the National Park Service's Petersburg National Battlefield Park. In 1927, the United Daughters of the Confederacy erected in imposing monument to his memory. It stands on the preserved Crater Battlefield, a short distance from the Crater itself. The monument states: :"To the memory of William Mahone, Major General, CSS, a distinguished Confederate Commander, whose valor and strategy at the Battle of the Crater, July 30, 1864, won for himself and his gallant brigade undying fame."

Trivia

- Mahone's middle name was Thomas. However, in his lifetime, he preferred the simpler "William Mahone" used by his ancestors. Beginning with the Mahone immigration from Ireland, he was the fourth individual to be called simply "William Mahone." Even his adversaries seemed to respect this preference, and it is extremely rare to find written accounts using his middle name or initial.
- Mahone was a civilian, and not yet in the Confederate Army, when he orchestrated the ruse and capture of the Norfolk Naval Shipyard in 1861.
- Mahone suffered from acute dyspepsia all of his life. During the American Civil War, a cow and chickens accompanied him in order to provide dairy products.
- An infant child of Mary and William T. Mahone Jr. died on October 8, 1895, the same day General Mahone died.

References

Books

- Blake, Nelson (1935) William Mahone of Virginia: Soldier and Political Insurgent Richmond, VA: Garrett and Maisie
- Striplin, E. F. Pat. (1981) The Norfolk & Western : a history Roanoke, Va. : Norfolk and Western Railway Co. ISBN 0963325469

Websites

- [http://hometown.aol.com/grc6431/myhomepage/heritage.html Mahones of Virginia: The Mahone Family Heritage]
- [http://www.lva.lib.va.us/whoweare/exhibits/political/william_mahone.htm official site, Library of Virginia, William Mahone page]

External links

- [http://hdl.loc.gov/loc.gmd/g3701p.rr004910 Map of Norfolk & Petersburg Rail Road, issued by William Mahone]
- [http://memory.loc.gov/cgi-bin/query/r?ammem/ncpsbib:@field(DOCID+@lit(ABQ7578-0149-92_bib)):: The New Method of Voting] by William Mahone, The North American review. Volume 149, Issue 397, December 1889.
- [http://www.findagrave.com/cgi-bin/fg.cgi?page=gr&GRid=8339&pt=William%20Mahone Photos of William Mahone's tomb] Mahone, William Mahone, William Mahone, William Mahone, William Mahone, William Mahone, William Mahone, William Mahone, William Mahone, William

gry pozycjonowanie programy wycieczki szkolne jednor�ki bandyta

:: RELATED NEWS ::

Jeans
Jeans, byxor i nitat denimtyg. Jeansen uppfanns av Levi Strauss i Kalifornien på 1800-talet och blev snabbt populära bland guldgrävare, cowboyer och andra arbetare. Han

Anders Eriksson (artist)
Anders Eriksson, född 3 augusti 1956 i Trollhättan, Västra Götalands län, svensk revyartist och komiker. Han bildade i slutet på 1970-talet komikergruppen Galenskaparna tillsammans med sin storebror Claes Eriksson och

Cowboy
En cowboy är en boskapsskötare i Nordamerika. En kvinnlig motsvarighet är cowgirl.

Se även

- gaucho
- Vilda västern
- wrangler Kategori:Yrken Kategori

Värmlands F15 02/03
Värmlands F15 02/03, vann distrikts-SM i januari 2003 som hölls i Jönköping. Laget vann först sin grupp efter vinster mot Västergötland, Bohuslän/Dalsland och Västernorrland. Sedan var det dags för kvartsfinal och där mötte man Småland och vann med 5-1. I semfinalen stod Göteborg för motståndet, men Värmland lyckades vinna med 3-0. I finalen väntade Dalarna, och eften jämn match (1-1 vid full tid), kunde Värmlands Madelen Savinainen avgöra och Värmlands var svenska mästare.

Laget

Namn	Position	Klubb
Erik II Magnusson av Norge Erik II Magnusson, född 1268, död 1299, kung av Norge 1280-99. Kategori:Norges regenter ja:エイリーク2世 (ノルウェー王) Read More...
Erik II Magnusson Erik II Magnusson, född 1268, död 1299, kung av Norge 1280-99. Kategori:Norges regenter ja:エイリーク2世 (ノルウェー王) Read More...
Kerstin Granlund Kerstin Granlund, född 17 juni 1951 i Främmestad, Västra Götalands län (Västergötland) och uppvuxen i Trollhättan, svensk revyartist. År 1972 lyckades Claes Eriksson övertala Kerstin att hon skulle vara med i Read More...
Hexogen Hexogen, cyklotrimetylentrinitramin, är en nitramin och är ett högexplosivt sprängämne, främst använt för militära ändamål. I ren form ett vitt pulver som framställs genom nitrering av hexametylentetramin, som i sin tur framställs av metanol och ammoniak. Det är även känt under namnen cyclonit och RDX (Reserach Department eXplosive). Read More...

Ĉeroka

Lingvaj Familioj

Albana

Armena

Helena

Hindirana

Italia

Indianaj lingvaroj de Nord-Ameriko

Atapaska (aŭ Na-Denea)

Indianaj lingvaroj de Sud- kaj Mez-Ameriko

Kaŭkazaj lingvaroj

Irokeza lingvaro

Eksteraj ligoj

Norda Karolino

Historio

Loĝantoj

Urboj

Esperanto-movado

Ĉeroka skribo

Latina alfabeto

Pri la latinaj liternomoj

Irokeza lingvaro

Eksteraj ligoj

Ĉeroka silabaro

Silabo

Eksteraj ligoj

Angla lingvo

Famaj aŭtoroj de la angla

Eksteraj ligiloj

Latina lingvo

Skribo kaj elparolo

Elparolo de C

Akcento

Eksteraj ligiloj

Germana lingvo

Famaj aŭtoroj de la germana

Kuriozaĵoj

Eksteraj ligiloj

William Mahone

Childhood, education

Civil engineer, railroad builder, family

"Little Billy": Hero of the Battle of the Crater

Atlantic, Mississippi, and Ohio Railroad

Virginia politics: Readjuster Party, U.S. Senate

Heritage

Trivia

References

Books

Websites

See also

External links

Se även

Laget