:: wikimiki.org ::
| 12-a De Majo |
12-a de majoHistorio > Tagoj > la 12-a de majo
----
La 12-a de majo estas la 132-a tago de la jaro (la 133-a en superjaroj) laŭ la Gregoria kalendaro. 233 tagoj restas.
Je la 12-a de majo okazis, interalie:
Eventoj
- 1937 : kronado de la brita reĝo George la 6-a kaj reĝino Elizabeth
Naskiĝoj
- 1803 : Justus von LIEBIG
- 1812 : Edward LEAR, Britio
- 1820 : Josef MÁNES
- 1820 : Florence NIGHTINGALE, flegistino
- 1828 : Dante Gabriel ROSSETTI, poeto, pentristo
- 1883: Albin SANDSTRÖM
- 1900 : Helene WEIGEL, aktorino
- 1907 : Katharine HEPBURN, aktorino
- 1910 : Dorothy Crowfoot HODGKIN
- 1921 : Joseph BEUYS, artisto
- 1928 : Burt BACHARACH, komponisto
Mortoj
- 1884 : Bedrich SMETANA, komponisto
- 1907 : Joris-Karl HUYSMANS, verkisto
- 1925 : Amy LOWELL, verkistino
- 1967 : John MASEFIELD, angla verkisto
- 1970 : Nelly SACHS, Svedio
- 1988 : Chet ATKINS, Ĵaztrumpetisto
- 1998 : Hermann LENZ, germana verkisto
- 2002 : Perry COMO, kantisto
Specialaj tagoj kaj festoj
-
----
Vidu ankaŭ :
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30,31
- 11-a de majo | 13-a de majo
- 12-a de aprilo | 12-a de junio
- januaro | februaro | marto | aprilo | majo | junio | julio | aŭgusto | septembro | oktobro | novembro | decembro
- Historio - Tagoj.
ja:5月12日
ko:5월 12일
simple:May 12
th:12 พฤษภาคม
HistorioLa historio ampleksas ĉiujn pasintajn okazaĵojn kaj la evoluojn de homoj, popoloj, komunumoj, socioj, civilizoj, landoj, ŝtatoj,regantoj kaj regatoj. La historion studas historiologio (=scienco pri historio/historiscienco). Laŭ pri strikta difino oni nomas historion nur tion, kio estas pruvebla per dokumentoj. Tiusence, la historia tempo komenciĝis nur, kiam aperis skribitaj informoj. Tamen eblas esplori ankaŭ la antaŭan (senskriban) tempon; ĝin oni nomas antaŭhistorio aŭ prahistorio.
(NB! Por historioj de lingvo, teatro ktp., vd. je la koncernataj artikoloj.)
----
:Historio de Scienco kaj Teknologio
Historiistoj (kaj historiaj pensintoj)
:Diodoro Sicila - Norbert ELIAS - Gibbon - Hamilton - Hekateo el Mileso - Herodoto - Josephus - ibn-Khaldun - Keynes - Lev GUMILEV - Makiavelo - Markso - Montesquieu - Plutarko - Rousseau - Adam SMITH - Suetonio - Tacito - Toqueville - Toynbee - Gloraj virinoj
Historiistaj sciencoj kaj teĥnikoj
: datadmetodoj - arĥivoj
Antikvaj Gentoj kaj Ŝtatoj
:Akadanoj - Akado - Amoreoj - Arameoj - Asirianoj - Asirio - Aztekoj - Babilonio- Elamo - Etruskoj - Frankoj - Gaŭloj - Galatoj - Gepidoj - Geto-dakoj - Ĝermanoj - Habiroj -Hunoj - Iberia - Induso-civilizo - Judoj - Kasitoj - Karirioj-Kuŝanoj kvadoj- Maŭroj - Ostrogotoj - Panonio - Parthoj - Peĉenegoj - Piktoj - Seleŭkio - Sumeranoj - Sumero - Urartu - Vandaloj - Visigotoj -
:Feŭdismo - Historio de Pratempo - Historio de Antikveco - Historio de Mezepoko - Kavaliro
vidu ankaŭ:
- Listo de papoj
- Listoj de Imperiestroj
- Francaj reĝoj
- Reĝoj de Hispanio
- (por caroj de Rusio aŭ aliaj imperiestroj, vidu ene de Listoj de Imperiestroj)
- Historio de Afriko
- Historio de Ameriko
- Historio de Aŭstralio
- Historio de Azio
- Historio de Eŭropo
:Gregoria Kalendaro - Luna Kalendaro - Hebrea Kalendaro - Hinda Kalendaro - Islama Kalendaro - Persa Kalendaro - Julia Kalendaro - Franca Respublika Kalendaro - Bahaa Kalendaro
Imperioj
Imperiestro (inkluzive ĉiuj la listoj)
:Araba Imperio - Bizanca Imperio - Brita Imperio - Ĉina Imperio - Kolĥeti - Grandmoravia regno - Meŝika imperio - Otomana imperio - Romio - Rusa Imperio - Sovetunio - Tria Regno - Usona Imperio
Mapoj
:[http://www.roman-emperors.org/Index.htm Eŭropo kaj Mediteraneo politike, en la jaroj 1-1500]
Vidu ankaŭ: Geografio
Diaoyu-Insularo De Ĉinio
vidu la Listo de militoj
Nuntempaj Etnoj: Vidu ĉe Etnoj
Nuntempaj Ŝtatoj: Vidu ĉe Nacioj
Okazintaĵoj
:Hipia revolto - Franca Revolucio - R.M.S. Titanic - 11-a de septembro 2001 - Koloniigado - Krucmilito - Sorĉopersekuto
:Anatolio - Antiloj - Mezopotamio - Palestino - ktp
Rolantoj
:Antonio - Breĵnevo - Osama Bin-Laden - Napoléon BONAPARTE - Marko Bruto - Aŭgusto Cezaro - Julio Cezaro - Charles DE GAULLE - Vo Nguyen GIAP - Gorbaĉevo - Herodo la Granda - Hipioj - Jelcino - Katono - Robert F. Kennedy - Lenino - Nasser - Pompejo - Sargono - Stalino - Vercingetorix - Usonaj Prezidentoj - Meksikaj prezidantoj
Komparu kun:
arkeologio, analo...
fiu-vro:Aolugu
ja:歴史
ko:역사
ms:Sejarah
simple:History
th:ประวัติศาสตร์
zh-min-nan:Le̍k-sú
TagojHistorio > Tagoj
----
Tagoj en historio:
laŭ aranĝo de 2005
Sentabele:
- januaro
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31
- februaro
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, (30)
- marto
- 1, 2, 3, 4, 5,6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31
- aprilo
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30
- majo
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31
- junio
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30
- julio
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31
- aŭgusto
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31
- septembro
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30
- oktobro
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31
- novembro
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30
- decembro
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31
Vidu ankaŭ
- Tago
- Festa kaj Feria Tago
Kategorio:Almanako
ja:365日
ko:366일
zh-cn:历史上的今天
zh-tw:歷史上的今天
Gregoria kalendaroGregoria kalendaro estas la ĉefa kalendaro de la Okcidento kaj tutmonda komerco. Ĝi estas reformo de la antikva julia kalendaro de Julio Cezaro.
La gregoria kalendaro estas suna kalendaro: ĝi precize sekvas la sunon (jarojn) sed ne la lunon. Kvankam la monatoj historie devenas de luna periodo, la monatoj komenciĝas kun la nova luno nur tute hazarde. Kontraste, la islama sekvas la lunon, ne la sunon, kaj la hebrea kalendaro la sunon kaj la lunon.
Monatoj: la kalendaro havas 12 monatojn:
- januaro - 31 tagoj
- februaro - 28 aŭ 29 tagoj
- marto - 31 tagoj
- aprilo - 30 tagoj
- majo - 31 tagoj
- junio - 30 tagoj
- julio - 31 tagoj
- aŭgusto - 31 tagoj
- septembro - 30 tagoj
- oktobro - 31 tagoj
- novembro - 30 tagoj
- decembro - 31 tagoj
La kalendaro sekvas la sunon, ne la lunon, tiel ke la komenco de printempo estas fiksita je la 21-a de marto.
Februaro kutime havas 28 tagojn, sed en la superjaro -- la kvara jaro kaj kvara jarcenta jaro -- februaro havas 29 tagojn. Do, en la jaroj 1992,
1996, 2000 kaj 1600, ĝi havis 29 tagojn, sed en la jaroj 1993,
1994, 1900 kaj 1700, ĝi havis 28 tagojn. En la julia kalendaro,
kontraste, februaro havis 29 tagojn en la jaroj 1900 kaj 1700.
Pro tio, la gregoria jaro havas 365,2425 suntagojn, dum la julia havas 365,2500. La suna jaro mem estas 365,24219878 suntagoj. La gregoria jaro estas 25,96 sekundoj tro longa (kio fariĝos unu tago post 3320 jaroj).
Semajno: aldone al la cikloj de monatoj kaj jaroj, estas la ciklo de la semajnoj. La semajno havas sep tagojn:
- dimanĉo
- lundo
- mardo
- merkredo
- ĵaŭdo
- vendredo
- sabato
La 1-a de januaro 2000 estis sabato. Dimanĉo kaj sabato estas la "semajnfino", kutime tagoj de ripozo en la Okcidento. Sabato estas la tradicia juda tago de ripozo kaj dimanĉo la tradicia kristana tago de ripozo.
Jaroj: la nombro de la jaro estas laŭ la kristana erao.
Pro kuniĝo de semajna kaj superjara cikloj en la kalendaro estadas 14 tipoj de jaroj:
- Normalaj jaroj komenciĝantaj je :
- lundo
- mardo
- merkredo
- ĵaŭdo
- vendredo
- sabato
- dimanĉo
- Supejaroj komenciĝantaj je :
- lundo
- mardo
- merkredo
- ĵaŭdo
- vendredo
- sabato
- dimanĉo
Tagoj: la tago komenciĝas je meznokto kaj havas 24 egalajn horojn. ...
Reformo: Aprobo de Julia kalendaro siatempe estis grava antaŭenpaŝo, sed ĝi ankaŭ havis malgrandan malprecizecon: suna jaro kompare al Julia jaro estis mallonga je 11 minutoj kaj 14 sekundoj. Dum jaroj tiu ĉi diferenco fariĝis tagoegala kaj kaŭzis malprecizecojn. En la fino de 14-a jarcento diferenco pligrandiĝis tiomgrade ke printempa tagegaleco anstataŭ 21 de marto trafis al 11 de marto. Do Pasko, ferio printempa, iafoje okazis en la vintro!
Papo Gregorio la 13-a decidis korekti la eraron. Li invitis specialan komisionon kaj tagokalkulo antaŭenigis je 10 tagoj. Por ke en estonto similaj eraroj ne okazu, ili decidis en ĉiuj kvarcentjaroj forĵeti tri tagojn, sekve kvanto de superjaroj fariĝis malpli je 3, ol en Julia kalendaro.
Tio estis la solvo de Aloysius LILIUS en 1580. La fakta bazo estis la kalkulo de Koperniko pri la longeco de la jaro. En 1530, Koperniko esploris la kalkuladon de Ptolemeo en 139 kaj al-Battani en 882 kaj kalkulis la jaron por si mem kaj eldonis la nombron 365,2425, kiu fariĝis la longeco de la jaro en la gregoria kalendaro.
Ĉi tiu nova kalendaro nomiĝis Gregoria aŭ jarkalkulo laŭ nova stilo kaj Julia kalendaro estis nomita jarkalkulo laŭ malnova stilo. En 1582 jaro, kiam Gregoria kalendaro estis enkondukita, diferenco inter du stiloj estis 10 tagoj, en 1900 ĝi atingis 13 tagojn. En venontaj jaroj ĝi pligrandiĝos plu.
Gregoria kalendaro estis aprobita en diversaj landoj en malsamaj tempoj:
- 1582 - Hispanio, Italio, Pollando, Portugalio, Francio, Luksemburgio, katolika Nederlando
- 1583 - Bavario, Tirolo
- 1583-1585 - Katolika Germanio kaj Svislando
- 1584 - Aŭstrio, Ĉeĥio
- 1587 - Hungario
- 1590 - Transilvanio
- 1610 - Prusio
- 1700 - Danio, Norvegio, kaj la protestantaj regionoj de Germanio, Nederlando kaj Svislando (escepte de Sankt Gallen)
- 1724 - la svisa kantono Sankt Gallen
- 1752 - Anglio kaj kolonioj (ekz, la nuna Usono)
- 1753 - Svedio, Finnlando, Japanio
- 1911 - Ĉinio
- 1912 - Albanio
- 1915 - Litovio
- 1916 - Bulgario
- 1918 - Rusio, Estonio
- 1919 - Rumanio, Serbio
- 1924 - Grekio
- 1926 - Turkio
- 1928 - Egipto
En 1582, laŭ la papo, la tago post la 4-a de oktobro (la fina tago de la julia kalendaro) estis la 15-a de oktobro (la unua tago de la nova gregoria kalendaro). Ĝenerale, katolikaj landoj plejparte aprobis la kalendaron dum 1582-90, protestantaj landoj dum 1700-53 kaj aliaj landoj dum 1911-28.
----
::Tridek tagoj en septembro,
::april', junio, kaj novembro;
::Ĉiuj kromaj de la kalendar'
::Tridek-unu havas, krom februar',
::Kun dudek-ok, tri jarojn el kvar,
::Sed dudek-naŭ en superjar'.
::: - Tradicia angla poemo; elangliĝis Mateo McLAUCHLIN
----
Vidu ankaŭ:
Vikiarbo > Universo > Abstrakta Mondo > Kalendaro > Gregoria Kalendaro
kategorio:Kalendaro
als:Gregorianischer Kalender
ja:グレゴリオ暦
ko:그레고리력
ms:Kalendar Gregory
simple:Gregorian calendar
th:ปฏิทินเกรกอเรียน
1937Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1937
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta vendrede (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1937 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- 29-a Universala Kongreso de Esperanto en Varsovio.
- Kreita Esperanta Departemento de Brazila Spiritisma Federacio.
- Fondiĝis San-Paŭla Esperanto-Klubo.
- Likvido de Sovetrespublikara Esperantista Unio.
- Linhart RÝZNAR eklernis Esperanton.
- Suma kreita de Barnett RUSSELL.
- 6-a de majo : Usono : Nov-Ĵerzejo : Zepelino Hindenburg ekfajras kaj eksplodas dum provo alteriĝi en Lakehurst. En la zepelino estis 61 zepelinistoj kaj 36 pasaĝeroj. Pereas 36 homoj.
- 1-a de aŭgusto: Vselovod IVANOV arestita.
- Kroniko de la fortikigado de Ĉeĥoslovakio
- Americai Speak kaj Suma publikataj.
Naskiĝoj
- Victor SADLER
- Brazilo: Hélio OITICICA skulptisto.
- Rusio : Valentina Vladimirovna TEREŜKOVA
- 30-a de januaro : Vanessa REDGRAVE
- 30-a de marto : Usono : Warren BEATTY
- 22-a de aprilo : Usono : Jack NICHOLSON
- 28-a de aprilo : Irako : Saddam Hussein
- 8-a de majo : Thomas PYNCHON
- 8-a de aŭgusto : Usono : Dustin HOFFMAN
- 18-a de aŭgusto : Robert REDFORD
- 30-a de septembro : Jurek BECKER
- 8-a de novembro : Hans BAKKER
- 21-a de decembro : Jane FONDA
Mortoj
- Alfred ADLER
- Ernest DREZEN mortpafita
- 15-a de marto : Howard P. LOVECRAFT
- 25-a de marto : John DRINKWATER
- 2-a de julio : Amelia EARHART malaperis
- 11-a de aŭgusto : Francio : Edith WHARTON
- 14-a de septembro : Tomáš Garrigue MASARYK
- 15-a de oktobro : Eŭgeno MIĤALSKI mortpafita
- 19-a de oktobro : Ernest RUTHERFORD
- 24-a de novembro: Vselovod IVANOV mortpafita
----
1932 | 1933 | 1934 | 1935 | 1936 | 1937 | 1938 | 1939 | 1940 | 1941 | 1942
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
ja:1937年
ko:1937년
simple:1937
th:พ.ศ. 2480
Edward LEARLiteraturo > Anglalingva Literaturo > Edward LEAR < Angla Lingvo
----
La angla pentristo, ilustristo kaj verkisto Edward LEAR [lir] naskiĝis je la 12-a de majo 1812 en Londono kaj mortis je la 29-a de januaro 1888 en San Remo, Italio.
Liaj unuaj publikaĵoj estis pentraĵoj pri birdoj kaj ilustritaj vojaĝraportoj. Famon li tamen gajnis pro sia sensenca poezio. Sian unuan tiuspecan verkon A book of nonsense li origine kreis por la nepoj de sia labordonanto. Ĝi estis riĉe ilustrita kaj entenis la plej ŝatatajn lirikaĵojn de Lear: limerikojn. Pluraj samspecaj verkoj sekvis, sed krom amuzon ili ankaŭ respegulis iusencan melankolion rezultantan el la depresioj je kiuj la aŭtoro suferis.
Famaj verkoj:
- Illustrations of the Family of the Psittacidae, or Parrots (1832)
- Illustrated excursions in Italy (1846)
- A book of nonsense (1846)
- Nonsense Songs, Stories, Botany and Alphabets (1871)
- More Nonsense, Pictures, Rhymes, Botany, etc. (1872)
- Laughable lyrics (1877)
Tio aperis en Esperanto :
La Dongo, kies nazo lumemas. Lear, Edward (1812-1888). Trad. George Rust (?). , Trovloko: Skolta Mondo, 2, p. 207.
La jumblioj. Lear, Edward (1812-1888). Trad. George Rust (?). , Trovloko: Skolta Mondo, 2, p. 206.
Tio estas rete legebla:
[http://ourworld.compuserve.com/homepages/profcon/e_strig.htm La strig' kaj la kato]
BritioTiu ĉi artikolo traktas la regnon entenantan Anglion, Skotlandon, Kimrion kaj Nord-Irlandon. Ankaŭ, en historio, aliaj ŝtatoj nomiĝis "Unuiĝinta Regno" (ekz. Unuiĝinta Regno de Portugalio, Brazilo kaj Algarvo). Vidu ankaŭ Britio (apartigilo).
----
Geografio > Eŭropo > Unuiĝinta Reĝlando < Historio
----
La Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Nord-Irlando (aŭ Unuiĝinta Reĝlando; oni kutime sed fakte malprecize mallongigas al Britio) estas lando en Okcidenta Eŭropo, sur la insuloj Granda Britio kaj Irlando (norda parto), kune kun kelkaj insuletoj. Ĝi prezentas politikan union de Anglio, Skotlando, Kimrio kaj Nord-Irlando. Ligitaj al la Unuiĝinta Reĝlando estas la Manikinsuloj kaj Manksinsulo.
La Britaj Insuloj, nuntempe kelkfoje nomataj la Insuloj de la Nord-Atlantiko (IONA), konsistas el Britio, Irlando, Manksinsulo kaj multaj aliaj insuletoj ĉirkaŭaj. La Manikinsuloj apud Francio apartenas al la reĝoj de Anglio kiel dukoj de Normandio, sed ili ne estas partoj de la Unuiĝinta Regno.
En la jaro 1921, la plejmulto de Irlando sendependiĝis kiel la Respubliko de Irlando, kaj nun nur ses provinceroj, aŭ graflandoj (The Six Counties) en la nordorienta parto de la insulo daŭre apartenas al la Unuiĝita Reĝlando.
La insulo Britio mem (Great Britain aŭ Britain angle) havas areon da 229.893 km2, kaj estas la oka plej granda insulo en la mondo. La loĝantaro de la Regno en 2001 estis 59.508.382, kaj ĝia areo estas 244.100 km2. La ĉefurbo estas Londono, kaj la regnestrino estas la reĝino Elizabeth la 2-a .
Pro ĝia mara potenco kaj ĝia industria produktado, la Unuiĝinta Reĝlando antaŭ 1945 havis koloniojn en ĉiuj kontinentoj. Antaŭe, preskaŭ kvarono de la mondloĝantaro loĝis en la vasta Brita Imperio. Hodiaŭ, la imperio preskaŭ ne ekzistas, sed multaj el la iamaj kolonioj restas membroj de la malplifortega internacia asocio, la Komunumo de Nacioj (Commonwealth of Nations angle, antaŭe British Commonwealth of Nations).
----
Vidu ankaŭ:
- Britio (terminaro)
- La insulo de Granda Britio
- Esperanto-movado
- Britaj ĉefministroj
- Listo de britaj reĝoj
- Listo de urboj de Britio
- Loka regado kaj administrado en Britio
- Loka regado kaj administrado en Kimrio
- Loka regado kaj administrado en Nord-Irlando
- Loka regado kaj administrado en Skotlando
- Domesday Book
- Sutton Hoo
Kategorio:Britio
als:Grossbritannien und Nordirland
ja:イギリス
ko:영국
ms:United Kingdom
simple:United Kingdom
th:สหราชอาณาจักร
zh-min-nan:Liân-ha̍p Ông-kok
Josef MÁNESĈeĥio > Pentrado > Josef Mánes
----
Josef MÁNES, (12-a de majo 1820 - 9-a de decembro 1871), ĉeĥa pentristo, fondinto de la ĉeĥa nacia pentrado de la 19-a jarcento. Lia Josefina estas nomata "ĉeĥa Mona Lisa", vizitantoj de Prago povas admiri liajn monatojn sur la astronomia horloĝo de Malnovurba Urbodomo. Eminentaj estas liaj desegnoj de folkloraj temoj kaj ilustraĵoj por klasika poezio.
Anekdoto asertas, ke Josef Mánes parolis kaj skribis germane, ĉeĥe li nur pentris.
MÁNES Josef
MANES Josef
1820Historio > Jarcentoj > 19-a jarcento > 1820
----
Ĉi tiu jaro estas superjaro komenciĝanta sabate (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1820 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- Sudano: Egiptianoj fondas Kartumon.
- 15-a de marto : Majno fariĝis la 23-a ŝtato de Usono.
Naskiĝoj
- 17-a de januaro: Anne BRONTË, verkistino
- 2-a de marto: Multatuli, nederlanda verkisto
- 5-a de aprilo: Félix Tournachon NADAR, franca desegnisto
- 12-a de majo: Josef MÁNES
Mortoj
-
----
1815 | 1816 | 1817 | 1818 | 1819 | 1820 | 1821 | 1822 | 1823 | 1824 | 1825
18-a jarcento - 19-a jarcento - 20-a jarcento
ko:1820년
simple:1820
1828Historio > Jarcentoj > 19-a jarcento > 1828
----
Ĉi tiu jaro estas superjaro komenciĝanta marde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1828 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
-
Naskiĝoj
- 8-a de februaro : Jules VERNE, franca verkisto, Nanto, Francio.
- 20-a de marto : Henrik IBSEN, norvega dramatisto.
- 9-a de septembro : Lev TOLSTOJ
Mortoj
-
----
1823 | 1824 | 1825 | 1826 | 1827 | 1828 | 1829 | 1830 | 1831 | 1832 | 1833
18-a jarcento - 19-a jarcento - 20-a jarcento
ko:1828년
simple:1828
Albin SANDSTRÖMAlbin SANDSTRÖM (naskiĝis la 12-an de majo 1883 en Uusikaupunki) estis svedlingva finnlandano kaj direktoro de kolor- kaj lakfabriko. Li havis gvidanta rolon en la svedlingva junula movado en Finnlando. Diversaj verkoj instrukciaj pri kolorigado kaj lakado. Esperantisto de 1907. Inter fondintoj de EAF kaj ĝia direkciano de 1907, prezidanto de 1912 ĝis ĉ. 1925. Prezidanto de la Loka Kongresa Komitato por la UK en Helsinki. Ĉefredaktoro de Finna Esperantisto de 1912 ĝis 1914, redaktoro de Movado (Helsinki), 1924. Fondinto de Ilarejo Esperantista (kaj ĝia direktoro de 1907 ĝis 1910), prezidanto de direkcio de OY.-Movado AB, 1920-24.
SANDSTRÖM, Albin
SANDSTRÖM, Albin
SANDSTRÖM, Albin
Helene WEIGEL
ja:ヘレーネ・ヴァイゲル
Teatro > Helene WEIGEL
----
Helene WEIGEL [helene vajgl] ( - la 12an de majo 1900 en Vieno, Aŭstrio † la 6an de majo 1971 en Orienta Berlino, Germanio) estis aktorino kaj intendantino.
Ŝi pasigis sian junaĝon en Vieno. Sian unuan rolon ŝi prezentis en 1919 en Frankfurto ĉe Majno: la Marie en la dramo Woyzeck de Georg BÜCHNER. En la jaro 1922 ŝi transloĝiĝis al Berlino, kie ŝi rapide famiĝis per diversaj karakteraj roloj. En 1929 ŝi edziniĝis al Bertolt BRECHT, la paro havis du idojn.
Ekde 1933 ŝi kune kun sia familio forlasis Germanion, vivonte en Svislando, Danio, Svedio, Finnlando kaj Usono. Ŝia aktora kariero tiutempe stagnis, sed reveninte al (Orienta) Germanio en 1948, ŝi havis grandan sukceson en la teatraĵo Mutter Courage und ihre Kinder, kiun verkis ŝia edzo. Kune kun li ŝi fondis la teatran ensemblon Berliner Ensemble, kies intendantino ŝi fariĝis. La ensemblo havis eksterordinaran sukceson en Berlino, kaj pli kaj pli ankaŭ eksterlande.
Helene Weigel mortis en 1971 en Orienta Berlino.
1907Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1907
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta marde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1907 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- 3-a Universala Kongreso de Esperanto en Kembriĝo.
- 1-a Brazila Kongreso de Esperanto en Rio-de-Ĵanejro.
- Fonditaj Brazila Esperanto-Ligo, Societo Sankta Katarino kaj La Verda Stelo Antverpeno.
- Aperis Internacia Krestomatio kaj Unua Legolibro, ambaŭ de Kabe.
- Henri VALLIENNE publikigis la unuan E-an originalan romanon " La Kastelon de Prelongo".
- Ivan ŜIRJAEV publikigis la E-an originalan rakonteton "La Ciganino" en brajla preso.
- Paul BOULET publikigis Francan Gramatikon por Esperantistoj kaj Tri Monologojn.
- Eklernis Esperanton:
Aldo Ferdinando SCHMUCKER, Albin SANDSTRÖM, Péter TÖRÖK, Lehman WENDELL, Carl Johan JOHANSSON, Josep M. TERRICABRAS, Anders ROSENBERG, Rolf BUGGE PAULSEN, John Edgar McFADYEN, Albin Henning HALLDOR, Josep ALBAGÉS VENTURA, Julius GLÜCK, Julia FERNANDES kaj Peteris KIKAUKA.
- René de SAUSSURE proponas spesmilon.
- Fonditaj la Esperanto-Grupoj de Kenigsbergo kaj Santiago.
- Ido, Novslava lingvo, Novilatiino, Magistra lingvo kaj Apolema kreitaj.
- Fundamento tradukita al Slovaka lingvo.
- Ekaperis Brazila Revuo Esperantista.
- Fondita Brazila Ligo Esperantista.
- SIFO bombatencis Manchu-admiralon en Kantono.
- 23-a de januaro: Usono: Charles CURTIS fariĝis la unua usona indiana senatano.
- Usona subŝtato Indianao kiel unua proklamas leĝon pri truda steriligado de kelkaj malsanuloj kaj de la "vaguloj" kaj "nenitaŭguloj". Pliposte ĝis 30 subŝtatoj kaj aliaj landoj starigos similan leĝon.
- 16-a de novembro : Oklahomo fariĝis la 46-a ŝtato de Usono.
- Butano: monarkio establiĝis.
- The iron heel ("La fera kalkanumo") de Jack LONDON
- En islama universitato de Aligarh (Hindio) kreitis lernejo por la virinoj.
Naskiĝoj
- Donald R. DUNCAN
- Roberto das NEVES
- Milivoje PAVLOVIĆ
- Hasan KOCAMAN
- Adolf BARTOŠÍK
- 1-a de februaro : Günter EICH
- 19-a de februaro : Pierre Paul Ferdinand Mourier NEERGAARD
- 11-a de marto : Georg MAURER
- 14-a de aprilo : Ladislav BOHÁČ
- 12-a de majo : Katharine HEPBURN
- 13-a de majo : Daphne DU MAURIER
- 22-a de majo : Britio : Laurence OLIVIER
- 26-a de majo : John WAYNE
- 31-a de majo : Britio : Peter FLEMING
- 10-a de junio : Petro FIRU
- 6-a de julio : Frida KAHLO
- 16-a de julio : Barbara STANWYCK
- 31-a de aŭgusto: Johannes WESTEN
- 15-a de septembro : Fay WRAY
- 14-a de novembro : Svedio : Astrid LINDGREN
- 28-a de novembro : Italio : Alberto MORAVIA
Mortoj
- 2-a de februaro : Rusio : Dmitri Mendeleev
- 16-a de februaro : Giosuè CARDUCCI
- 7-a de septembro : Sully PRUDHOMME
- 29-a de novembro: Marko ZAMENHOF
- 17-a de decembro: William THOMSON, pli bona konata Lordo KELVINO, inventisto de la absoluta sistemo por temperaturo.
- Norvegio : Edvard GRIEG
- E. Martyn WESTCOTT
----
1902 | 1903 | 1904 | 1905 | 1906 | 1907 | 1908 | 1909 | 1910 | 1911 | 1912
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
ja:1907年
ko:1907년
simple:1907
th:พ.ศ. 2450
Katharine HEPBURNKino > Aktoroj > Katharine HEPBURN
----
Katharine HEPBURN (naskiĝis la 12-an de majo, 1907, mortis la 29-an de junio, 2003) estis Usona aktorino.
Hepburn naskiĝis en Hartford, Konetikuto. Dum sia longjara kariero ŝi 12-foje estis nomumita por la Oskaro, kaj 4-foje ŝi gajnis tiun ĉi renoman filmpremion.
Hepburn mortis en Saybrook, Konetikuto en 2003.
Listo de filmoj
- A Bill of Divorcement (1932)
- Christopher Strong (1933)
- Morning Glory (1933) -- Oskaro gajnita
- Little Women (1933)
- Spitfire (1934)
- The Little Minister (1934)
- Break of Hearts (1935)
- Alice Adams (1935) -- nomumita por Oskaro
- Sylvia Scarlett (1936)
- Mary of Scotland (1936)
- A Woman Rebels (1936)
- Quality Street (1937)
- Stage Door (1937)
- Bringing Up Baby (1938)
- Holiday (1938)
- The Philadelphia Story (1940) -- nomumita por Oskaro
- Woman of the Year (1942) -- nomumita por Oskaro
- Keeper of the Flame (1942)
- Stage Door Canteen (1943)
- Dragon Seed (1944)
- Without Love (1945)
- Undercurrent (1946)
- The Sea of Grass (1947)
- Song of Love (1947)
- State of the Union (1948)
- Adam's Rib (1949)
- The African Queen (1951) -- nomumita por Oskaro
- Pat and Mike (1952)
- Summertime (1955) -- nomumita por Oskaro
- The Rainmaker (1956) -- nomumita por Oskaro
- The Iron Petticoat (1956)
- Desk Set (1957)
- Suddenly Last Summer (1959) -- nomumita por Oskaro
- A Long Day's Journey into Night (1962) -- nomumita por Oskaro
- Guess Who's Coming to Dinner (1967) -- Oskaro gajnita
- The Lion in Winter (1968) -- Oskaro gajnita
- The Madwoman of Chaillot
- The Trojan Women (1971)
- A Delicate Balance (1974)
- Rooster Cogburn (1975)
- Olly Olly Oxen Free (1978)
- On Golden Pond (1981) -- Oskaro gajnita
- The Ultimate Solution of Grace Quigley (1985)
- Love Affair (1994)
ja:キャサリン・ヘプバーン
simple:Katharine Hepburn
1910Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1910
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta sabate (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1910 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- Esperantujo: 6-a Universala Kongreso de Esperanto en Vaŝingtono.
- 1-a Rusia Kongreso de Esperantistoj en Peterburgo.
- 1-a Kongreso de Katolikoj Esperantistoj en Parizo en kiu estis fundata IKUE;
- Esperantujo: 3-a Brazila Kongreso de Esperanto en Petropolo.
- Esperantujo: Francisko Valdomiro LORENZ rezignis pri Nov-Esperanto kaj revenis al Esperanto.
- Esperantujo: Himnaro Esperanta publikita.
- Esperantujo: Georgi AKTARĜIEV iĝis prezidento de Bulgara Esperanto-Asocio, BEA.
- Esperantujo: Fonditaj la Internacia Asocio de Instruistoj (IAI) kaj la unua Internacia Pedagogia Revuo.
- Esperantujo: Fondita la Kataluna Esperantisto.
- Esperantujo: Fondita la Esperanto Hejmo de Liono, Francio.
- Esperantujo: Fondita la Esperanto-Grupo de Bordighera.
- Esperantujo: La Nova Testamento de la Biblio eldoniĝis en Esperanto
- Esperantujo: Jenö FUCHS tradukis el la Hungara lingvo al Esperanto la Elektitaj Poemoj de Petöfi.
- Esperantujo: Enciklopedia Vortareto Esperanta publikita de Charles VERAX.
- Esperantujo: Fondita la Klubo "Stelo Bosnia" de Josef EISELT.
- Esperantujo: OISHI Wasaburo, Paŭlo MEDEM, Hector CACHON, Siegfried Eduard SPIELMANN, Isabelle M. HORN, Aleksandr Miĥajloviĉ NEDOŜIVIN kaj Ernest DREZEN eklernis Esperanton.
- Esperantujo: Ors. Vicente INGLADA kaj fariĝis Akademiano.
- Kreitaj Adjuvilo kaj Academia pro Interlingua.
- Fino de Ji dinastio en Koreio.
- Kongolo Brazavila iĝas parto de Franca Ekvatora Afriko.
- To build a fire ("Konstrui fajron") de Jack LONDON eldoniĝis.
- Brazilo: Cearao: Fortalezo: La Teatro José de Alencar finkonstruitas.
Naskiĝoj
- Lisbono: Albertino dos SANTOS MATIAS
- Varsovio,Pollando: Irena SENDLEROWA
- Japanio: KUROSAWA Akira
- André SCHILD
- 28-a de januaro : Adina MANDLOVÁ
- 30-a de januaro : Carola HÖHN
- 5-a de marto: HUYNG BA DUONG
- 2-a de aprilo: Francisco Cândido XAVIER
- 10-a de aprilo : Simeon St. ĤESAPĈIEV
- 20-a de aprilo : Brigitte MIRA
- 24-a de aprilo : Wilhelmus Johannes Arnoldus MANDERS
- 27-a de aprilo : Ranieri MAZZILLI
- 30-a de majo : Inge MEYSEL
- 17-a de septembro: Frantisek HRUBIN
- 26-a de novembro: Karl SCHULZE
Mortoj
- 21-a de aprilo: Mark TWAIN, usona verkisto
- 26-a de aprilo: Bjørnstjerne BJØRNSON, norvega verkisto
- 27-a de majo: Robert KOCH
- 5-a de junio: O. HENRY
- 17-a de oktobro: Kurd LASSWITZ
- 15-a de novembro: Wilhelm RAABE
- 20-a de novembro: Lev TOLSTOJ, rusa verkisto
----
1905 | 1906 | 1907 | 1908 | 1909 | 1910 | 1911 | 1912 | 1913 | 1914 | 1915
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
ja:1910年
ko:1910년
1921Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1921
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta sabate (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1921 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- 13-a Universala Kongreso de Esperanto en Prago.
- 1-a SAT-kongreso.
- 6-a Brazila Kongreso de Esperanto en Rio-de-Ĵanejro.
- La Akademio de Esperanto aprobas laŭvole anstataŭigi ĥ per k en la okazoj, kiam ĝi senpere sekvas post la litero r.
- Fondo de SAT.
- Fondo de grupo de Esperanto de Sovjetlanda Esperantista Unuiĝo,Keio Universitato, Japanio kaj Sveda Laborista Esperanto-Asocio.
- La Vendreda Klubo publikita de Johannes DIETTERLE
- Hugo RÖLLINGER, Juntaro IŬAŜITA, Sam Owen JANSSON kaj Ludwig PUFF eklernis Esperanton.
- Aleksandr POSTNIKOV.
- Rusio invadis Kartvelion, kiu fariĝis tiam Gruzia Soveta Respubliko.
- Mongolio: Popola revolucio. Forpasas la lasta mongola reĝo.
- Antisionismaj atakoj en Jafo, Palestinio
- Irlando sendependiĝas de Britio.
- Luksemburgio eniras ekonomian-doganan union kun Belgio.
- Irano : Eko de la diktatoreco de Mohamed Reza PAHLAVI.
- Niĝero ekestas kiel Franca kolonio.
- Kreita Optoezo.
Naskiĝoj
- 5-a de januaro : Friedrich DÜRRENMATT
- 9-a de januaro : Usono, Patricia HIGHSMITH
- 25-a de marto : Germanio, Simone SIGNORET
- 16-a de aprilo : Britio, Peter USTINOV
- 2-a de majo : Hindio, Satjaĵit RAY
- 6-a de majo : Aŭstrio, Erich FRIED
- 19-a de majo : Eddie BARCLAY
- 20-a de majo : Wolfgang BORCHERT
- 26-a de junio : Mirko HANÁK
- 12-a de septembro : Pollando, Stanislaw LEM
- 19-a de septembro : Paulo FREIRE
- 30-a de septembro : Deborah KERR
- 13-a de oktobro : Yves MONTAND
- 1-a de novembro : Ilse AICHINGER
- 3-a de novembro : Usono, Charles BRONSON
- 10-a de decembro : Germanio, Christine BRÜCKNER
- Norvegio, Johan Hammond ROSBACH, Esperanto-verkisto
- Brazilo: Leopoldo KNOEDT
- Linhart RÝZNAR
Mortoj
- Antoni GRABOWSKI
- 2-a de aŭgusto : Italio,Enrico CARUSO
- 26-a de aŭgusto : Ludwig THOMA
----
1916 | 1917 | 1918 | 1919 | 1920 | 1921 | 1922 | 1923 | 1924 | 1925 | 1926
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
ja:1921年
ko:1921년
simple:1921
th:พ.ศ. 2464
1884Historio > Jarcentoj > 19-a jarcento > 1884
----
Ĉi tiu jaro estas superjaro komenciĝanta marde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1884 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- 1-a de januaro: Fondita la Brazila Spiritisma Federacio
- 23-a de marto : Cearao malpermesis sklavecon.
- 1-a de majo : Eko de ĝenerala striko en Usono, kiu atingis okhoran labortagon, festata tutmonde kiel Tago de la Laboro, precipe en socialismaj landoj.
- Kreita planlingvo Blaia Zimodal
- Unua Volapukista Kongreso en Friedrichshafen.
- Namibio iĝas Germana kolonio kun nomo Okcidenta Germana Afriko.
- Aŭstrio-Hungario:
- Observa turo konstruita en monto Klinovec.
- Ekkonstruo Urba Teatro de Karlovy Vary.
- Fondo de Unuiĝo kanada de rugbe-piedpilko.
- Fondita la Eklezio de Testigoj de Jehovo.
- Fondita la Unión Católica de Argentina.
Naskiĝoj
- Ĉeĥio: Eduard KŰHNL
- Ĉinio: SIFO
- Brazilo : Kampinaso : CAMPOS SALLES
- Rudolf BULTMANN
- 2-a de januaro : Paul BOULET
- 7-a de januaro : Juan BARCELO ANDREU
- 25-a de marto : Montagu Christie BUTLER
- 13-a de marto : Oskar LOERKE
- 6-a de aprilo : Walter HUSTON, aktoro
- 12-a de aprilo : Otto MEYERHOFF, biokemiisto nobelpremiota en 1922.
- 8-a de majo : Lamar, Misurio, Usono: Harry S. TRUMAN, tridek-tria prezidonto de Usono.
- 14-a de majo : Claude DORNIER, projektisto de flugmaŝinoj.
- 28-a de majo : Eduard BENES, politikisto.
- 20-a de junio : Germanio : Johannes Heinrich SCHULTZ
- 21-a de junio : Claude AUCHINLECK, brita soldato
- 7-a de julio : Germanio : Lion FEUCHTWANGER
- 12-a de julio : Amedeo MODIGLIANI, artisto
- 15-a de julio: Agnes BOGH-HOGSTED
- 23-a de julio : Emil JANNINGS, aktoro
- 26-a de julio : Aldous HUXLEY, brita verkisto
- 5-a de aŭgusto : Modesto Eugenio CAROLFI
- 24-a de aŭgusto: Agost MARCZELL
- 29-a de aŭgusto : Ehm WELK, verkisto
- 5-a de oktobro: Georges WARNIER
- 31-a de oktobro : Jean COUTEAŬ
- 29-a de novembro : Claudius COLAS
- 14-a de decembro : Erich PONTO
- Eŭropo : Wilhelm REICH, malkovronto de la orgono
- František VANĚK, ĉeĥa esperantisto
Mortoj
- 12-a de majo : Bedrich SMETANA.
- 11-a de novembro : Alfred Edmund BREHM.
- Carl Richard LEPSIUS, lingvisto.
- Alice Hathaway LEE, edzino de Theodore ROOSEVELT.
----
1879 | 1880 | 1881 | 1882 | 1883 | 1884 | 1885 | 1886 | 1887 | 1888 | 1889
18-a jarcento - 19-a jarcento - 20-a jarcento
ko:1884년
simple:1884
1907Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1907
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta marde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1907 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- 3-a Universala Kongreso de Esperanto en Kembriĝo.
- 1-a Brazila Kongreso de Esperanto en Rio-de-Ĵanejro.
- Fonditaj Brazila Esperanto-Ligo, Societo Sankta Katarino kaj La Verda Stelo Antverpeno.
- Aperis Internacia Krestomatio kaj Unua Legolibro, ambaŭ de Kabe.
- Henri VALLIENNE publikigis la unuan E-an originalan romanon " La Kastelon de Prelongo".
- Ivan ŜIRJAEV publikigis la E-an originalan rakonteton "La Ciganino" en brajla preso.
- Paul BOULET publikigis Francan Gramatikon por Esperantistoj kaj Tri Monologojn.
- Eklernis Esperanton:
Aldo Ferdinando SCHMUCKER, Albin SANDSTRÖM, Péter TÖRÖK, Lehman WENDELL, Carl Johan JOHANSSON, Josep M. TERRICABRAS, Anders ROSENBERG, Rolf BUGGE PAULSEN, John Edgar McFADYEN, Albin Henning HALLDOR, Josep ALBAGÉS VENTURA, Julius GLÜCK, Julia FERNANDES kaj Peteris KIKAUKA.
- René de SAUSSURE proponas spesmilon.
- Fonditaj la Esperanto-Grupoj de Kenigsbergo kaj Santiago.
- Ido, Novslava lingvo, Novilatiino, Magistra lingvo kaj Apolema kreitaj.
- Fundamento tradukita al Slovaka lingvo.
- Ekaperis Brazila Revuo Esperantista.
- Fondita Brazila Ligo Esperantista.
- SIFO bombatencis Manchu-admiralon en Kantono.
- 23-a de januaro: Usono: Charles CURTIS fariĝis la unua usona indiana senatano.
- Usona subŝtato Indianao kiel unua proklamas leĝon pri truda steriligado de kelkaj malsanuloj kaj de la "vaguloj" kaj "nenitaŭguloj". Pliposte ĝis 30 subŝtatoj kaj aliaj landoj starigos similan leĝon.
- 16-a de novembro : Oklahomo fariĝis la 46-a ŝtato de Usono.
- Butano: monarkio establiĝis.
- The iron heel ("La fera kalkanumo") de | | |