Home About us Products Services Contact us Bookmark
:: wikimiki.org ::
13-a De Aŭgusto

13-a de aŭgusto

---- Historio > Tagoj > la 13-a de aŭgusto ---- La 13-a de aŭgusto estas la 225-a tago de la jaro (la 226-a en superjaroj) laŭ la Gregoria kalendaro. 140 tagoj restas. Je la 13-a de aŭgusto okazis, interalie:

Eventoj


- 2003 : Liberio : prezidento Charles TAYLOR forlasas post intensa internacia premo sian landon, transdoninte sian postenon al Moses BLAH.

Naskiĝoj


- 1422 : William CAXTON, presisto
- 1802 : Nikolaus LENAU
- 1866 : Giovanni AGNELLI
- 1888 : John Logie BAIRD
- 1899 : Alfred HITCHCOCK
- 1919 : George SHEARING, ĵazmuzikisto
- 1926 : Fidel CASTRO, revoluciulo kaj politikisto
- 1971 : Heike MAKATSCH
- 1971 : Moritz BLEIBTREU

Mortoj


- 1863 : Eugene DELACROIX, pentristo
- 1865 : Ignaz SEMMELWEIS
- 1930 : Janos KISS
- 1946 : H. G. WELLS, verkisto
- 1970 : Vernon Joseph LECK

Specialaj tagoj kaj festoj


- Romio : la festotago de Diana
- Laŭ Brazila folkloro, la plej malbonhazarda tago en jaro. ---- Vidu ankaŭ:
- Historio - Tagoj. ja:8月13日 ko:8월 13일 simple:August 13 th:13 สิงหาคม

Historio

La historio ampleksas ĉiujn pasintajn okazaĵojn kaj la evoluojn de homoj, popoloj, komunumoj, socioj, civilizoj, landoj, ŝtatoj,regantoj kaj regatoj. La historion studas historiologio (=scienco pri historio/historiscienco). Laŭ pri strikta difino oni nomas historion nur tion, kio estas pruvebla per dokumentoj. Tiusence, la historia tempo komenciĝis nur, kiam aperis skribitaj informoj. Tamen eblas esplori ankaŭ la antaŭan (senskriban) tempon; ĝin oni nomas antaŭhistorio aŭ prahistorio. (NB! Por historioj de lingvo, teatro ktp., vd. je la koncernataj artikoloj.) ---- :Historio de Scienco kaj Teknologio

Historiistoj (kaj historiaj pensintoj)

:Diodoro Sicila - Norbert ELIAS - Gibbon - Hamilton - Hekateo el Mileso - Herodoto - Josephus - ibn-Khaldun - Keynes - Lev GUMILEV - Makiavelo - Markso - Montesquieu - Plutarko - Rousseau - Adam SMITH - Suetonio - Tacito - Toqueville - Toynbee - Gloraj virinoj

Historiistaj sciencoj kaj teĥnikoj

: datadmetodoj - arĥivoj

Antikvaj Gentoj kaj Ŝtatoj

:Akadanoj - Akado - Amoreoj - Arameoj - Asirianoj - Asirio - Aztekoj - Babilonio- Elamo - Etruskoj - Frankoj - Gaŭloj - Galatoj - Gepidoj - Geto-dakoj - Ĝermanoj - Habiroj -Hunoj - Iberia - Induso-civilizo - Judoj - Kasitoj - Karirioj-Kuŝanoj kvadoj- Maŭroj - Ostrogotoj - Panonio - Parthoj - Peĉenegoj - Piktoj - Seleŭkio - Sumeranoj - Sumero - Urartu - Vandaloj - Visigotoj -

Bataloj Famaj

Civilizoj

:Feŭdismo - Historio de Pratempo - Historio de Antikveco - Historio de Mezepoko - Kavaliro

Dinastioj

vidu ankaŭ:
- Listo de papoj
- Listoj de Imperiestroj
- Francaj reĝoj
- Reĝoj de Hispanio
- (por caroj de Rusio aŭ aliaj imperiestroj, vidu ene de Listoj de Imperiestroj)

Historio de kontinentoj


- Historio de Afriko
- Historio de Ameriko
- Historio de Aŭstralio
- Historio de Azio
- Historio de Eŭropo

Kalendaroj

:Gregoria Kalendaro - Luna Kalendaro - Hebrea Kalendaro - Hinda Kalendaro - Islama Kalendaro - Persa Kalendaro - Julia Kalendaro - Franca Respublika Kalendaro - Bahaa Kalendaro

Imperioj

Imperiestro (inkluzive ĉiuj la listoj) :Araba Imperio - Bizanca Imperio - Brita Imperio - Ĉina Imperio - Kolĥeti - Grandmoravia regno - Meŝika imperio - Otomana imperio - Romio - Rusa Imperio - Sovetunio - Tria Regno - Usona Imperio

Mapoj

:[http://www.roman-emperors.org/Index.htm Eŭropo kaj Mediteraneo politike, en la jaroj 1-1500] Vidu ankaŭ: Geografio Diaoyu-Insularo De Ĉinio

Militoj

vidu la Listo de militoj

Nuntempaj Etnoj: Vidu ĉe Etnoj

Nuntempaj Ŝtatoj: Vidu ĉe Nacioj

Okazintaĵoj

:Hipia revolto - Franca Revolucio - R.M.S. Titanic - 11-a de septembro 2001 - Koloniigado - Krucmilito - Sorĉopersekuto

Regionoj

:Anatolio - Antiloj - Mezopotamio - Palestino - ktp

Rolantoj

:Antonio - Breĵnevo - Osama Bin-Laden - Napoléon BONAPARTE - Marko Bruto - Aŭgusto Cezaro - Julio Cezaro - Charles DE GAULLE - Vo Nguyen GIAP - Gorbaĉevo - Herodo la Granda - Hipioj - Jelcino - Katono - Robert F. Kennedy - Lenino - Nasser - Pompejo - Sargono - Stalino - Vercingetorix - Usonaj Prezidentoj - Meksikaj prezidantoj

Tempordigo: Famaj aŭ klasikaj epokoj:
- Inter-du-milita epoko (Eŭropo, 20 jarcento)
- "Jarcento de Ludoviko la 14-a (Francio 17-a jarcento)
- Mezepoko
- Renesanco (Eŭropo 15-a jarcento -Italio - aŭ 16-a jarcento - aliaj landoj)

Historio enklasigata laŭ dato


- Jarcentoj
  - 19-a jarcento
  - 20-a jarcento
  - 21-a jarcento
  - ...
- Tagoj
  - januaro
    - 1, 2, 3, ... Komparu kun:

arkeologio, analo... fiu-vro:Aolugu ja:歴史 ko:역사 ms:Sejarah simple:History th:ประวัติศาสตร์ zh-min-nan:Le̍k-sú

Tagoj

Historio > Tagoj ----

Tagoj en historio:

laŭ aranĝo de 2005

Sentabele:


- januaro
  - 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31
- februaro
  - 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, (30)
- marto
  - 1, 2, 3, 4, 5,6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31
- aprilo
  - 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30
- majo
  - 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31
- junio
  - 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30
- julio
  - 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31
- aŭgusto
  - 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31
- septembro
  - 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30
- oktobro
  - 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31
- novembro
  - 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30
- decembro
  - 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31

Vidu ankaŭ


- Tago
- Festa kaj Feria Tago Kategorio:Almanako ja:365日 ko:366일 zh-cn:历史上的今天 zh-tw:歷史上的今天

2003

Historio > Jarcentoj > 21-a jarcento > 2003 ---- Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta je merkredo (vidu ĉi tie kalendaron). En la jaro 2003 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj


- Svedio, Gotenburgo, 88-a Universala Kongreso de Esperanto
- Salah GHANEM kaj Edwin BURG iĝis honoraj membroj de UEA
- Marso atingis rekordan perielion kaj proksimecon de Tero sama al kio okazis en jaro -57617
- 1-a de februaro eksplodis la spacoŝipo Columbia 67 km super Teksaso, mortis 7 kosmonaŭtoj, inter ili la unua de Israelo
- 12-a de marto oni murdis Zoran DJINDJIĈ, la ĉefministron de Serbio
- 20-a de marto Usono ekatakis Irakon
- 29-a de majo ĝis 1-a de junio : Interasocia kongreso en Francio
- 18-a de julio David KELLY mortigis sin post kampanjo kontraŭ li
- Marso estis 56 milionojn km proksima al Tero.
- 11-a de aŭgusto: Liberio: Post intensa internacia premo, prezidento Charles TAYLOR forlasas sian landon, transdoninte potencon al Moses BLAH.
- septembro : Skeletojn de Homo floresiensis unuafoje malkovris Arkeologoj
- 10-a de septembro okazis murdo de la sveda ministrino pri eksteraj aferoj Anna LINDH
- 7-a de oktobro Arnold SCHWARZENEGGER venkis en la antaŭtempajn balotojn en Kalifornio
- 15-a de oktobro Ilham ALIJEV venkis en la prezidentaj balotoj en Azerbajĝano, tiel li transprenis la prezidentecon post sia patro (nepotismo)
- 31-a de oktobro abdikis Mahathir MOHAMAD ŝtatestro de Indonezio
- Publikitaj planlingvoj Interlango, Speto, Brandoniano, Kaniso, Aiola, Lusiakio, Inter-Esperanto, Arionako kaj 2004.
- La germana piloto Michael SCHUMACHER gajnis la mondan ĉampionecon de Formulo Unu [http://www.funof1.com.ar/tx/cp2003_spe_maxi_.htm].

Naskiĝoj


- 29-a de aprilo: Norvegio : Maud Angelica BEHN

Mortoj


- Aldo de' GIORGI
- Li NAIXI
- Angel Figuerola AUQUE
- 3-a de marto: Horst BUCHHOLZ, Gilbert LEDON
- 30-a de marto: Eurico FIGUEIRA
- 5-a de majo : Walter SISULU
- junio: Hella LANKA
- 12-a de junio: Gregory PECK
- 29-a de junio: Katharine HEPBURN
- 4-a de julio : Barry WHITE
- 14-a de julio : Compay Segundo
- 28-a de aŭgusto : Peter HACKS
- 30-a de aŭgusto : Charles BRONSON
- 8-a de septembro : Leni RIEFENSTAHL
- 9-a de septembro : Edward TELLER
- 22-a de septembro : Armand PIEN
- 28-a de septembro : Elia KAZAN
- 15-a de oktobro : Aage FALCH
- 18-a de oktobro : Manuel VÁZQUEZ MONTALBÁN, hispana ĵurnalisto kaj verkisto
- Drahomír KOČVARA : Drahomír KOČVARA
- 27-a de novembro : Will QUADFLIEG ----
1998 | 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008
20-a jarcento - 21-a jarcento - 22-a jarcento
---- Vidu ankaŭ Nun en 2003 por eksvalidiĝontaj informoj. als:2003 ja:2003年 ko:2003년 ms:2003 simple:2003 th:พ.ศ. 2546 zh-min-nan:2003 nî

1422

Historio > Jarcentoj > 15-a jarcento > 1422 ---- En la jaro 1422 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj


- 31-a de aŭgusto : Henriko la 6-a de Anglio ekregas
- 21-a de oktobro : post la morto de Karolo la 6-a de Francio, Henriko la 6-a de Anglio estas proklamita reĝo de Francio en Parizo, kaj samtempe la franca kronprinco Karolo estas proklamita reĝo de Francio kiel Karolo la 7-a de Francio en Bourges.

Naskoj

Mortoj


- 31-a de aŭgusto : Henriko la 5-a de Anglio (Henry V)
- 21-a de oktobro : Karolo la 6-a de Francio (Charles VI le Fou) ----
1417 | 1418 | 1419 | 1420 | 1421 |1422 | 1423 | 1424 | 1425 | 1426 | 1427
14-a jarcento - 15-a jarcento - 16-a jarcento
ko:1422년

1802

Historio > Jarcentoj > 19-a jarcento > 1802 ---- Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta vendrede (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1802 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj


-

Naskiĝoj


- 26-a de februaro : Francio : Victor HUGO
- 24-a de julio : Francio : Alexandre DUMAS (Patro)
- 5-a de aŭgusto : Norvegio : Niels Henrik ABEL
- 13-a de aŭgusto : Nikolaus LENAU
- 29-a de novembro : Stutgarto : Wilhelm HAUFF

Mortoj


- ----
1797 | 1798 | 1799 | 1800 | 1801 | 1802| 1803 | 1804 | 1805 | 1806 | 1807
18-a jarcento - 19-a jarcento - 20-a jarcento
ko:1802년

Nikolaus LENAU

Literaturo > Germanlingva Literaturo > Nikolaus LENAU < Germana Lingvo ---- Nikolaus LENAU [NIkolaŭs lenaŭ] (naskiĝis la 13-an de aŭgusto, 1802 en Csatád, tiutempe Hungario, nuntempe Lenauheim, Rumanio, mortis la 22-an de aŭgusto, 1850 en Oberdöbling, nuntempe apartenanta al Vieno) estis aŭstra poeto. Lia reala nomo estis Nikolaus Franz NIEMBSCH, Edler von Strehlenau. La lirika verkaro respegulas la profundan melankolion de la aŭtoro, lian solecon kaj lian internan maltrankvilon. Priskriboj de aŭtunaj arbaroj, pintaj rokoj, vastaj stepoj estas oftaj motivoj. Al tiu ĉi animstato certe kontribuis spertoj kiel seniluziiga vojaĝo al Usono (1832-1833) kaj la longjara malfeliĉa amo al edziniĝinta virino. Siajn lastajn ses vivojarojn Nikolaus Lenau pasigis en frenezulejo.

Famaj verkoj


- Gedichte (poemoj, 1832; pli ampleksa eldono: 1834)
- Faust (eposo, 1836)
- Savonarola (eposo, 1837)
- Neuere Gedichte (poemoj, 1838)
- Die Albingenser (eposo, 1842)
- Don Juan (dramfragmento, 1844)

En Esperanto aperis

Kaneja kanto ; Vintronokto / trad. Guido HOLZ
En: Übertragungen = Tra(nskon)dukoj. - Messkirch : Gmeiner, 1988. - p. 46 - 47 La poŝtiliono ; Der Postillon ; Kanokantoj ; Schilflieder / Trad. Frieda FEICHTINGER, Ernst WERNER.
En: Austria antologio ; p.46 - 51, kajeroj 1 - 4 La tri ciganoj ; Die drei Zigeuner / Nikolaus Lenau (1802-1850). Trad. Frieda Feichtinger. - En: Austria antologio ; p.2 - 3, kajeroj 11 - 15 Vana neniaĵo ; La tri indianoj. - En: Tutmonda sonoro / Eld.: KALOCSAY Kálmán ; p.390 - 392, vol. 2 Lenau Nikolaus

Giovanni AGNELLI

Giovanni AGNELLI (naskiĝis la 13-an de aŭgusto, 1866, mortis la 16-an de decembro, 1945) estis la itala fondinto de la entrepreno FIAT.

Alfred HITCHCOCK

Kino > Reĝisoroj > Alfred HITCHCOCK ---- Alfred HITCHCOCK (naskiĝis la 13-an de aŭgusto, 1899, mortis la 29-an de aprilo, 1980) estis brita reĝisoro. Hitchcock naskiĝis en Londono. Lia unua grava filmo estis The Lodger. Ĝi temis pri familio suspektanta sian subluanton esti murdisto. Ĝi jam havis ĝiujn elementojn de tipa Hitchcock-filmo: krimon, hororon, kaj psikologian profundecon. Post pluraj filmoj faritaj en Britio, Alfred Hitchcock en 1939 eklaboris en Hollywood. Li estas la majstro de suspenso, ofte baziĝanta sur t.n. makgufino. Cetere li en ĉiuj filmoj transprenas mem malgrandan rolon (konkrete gastrolon): komence li tion faris pro la manko de statistoj, sed poste tio fariĝis lia persona signo. Li mortis en Losanĝeleso.

Listo de filmoj


- The Lodger: a Story of the London Fog (Britio, 1926)
- Blackmail (Britio, 1929)
- Number Seventeen (Britio, 1932)
- The Man Who Knew Too Much (Britio, 1934)
- The thirty-nine Steps (Britio, 1935)
- Sabotage (Britio, 1936)
- A Lady Vanishes (Britio, 1938)
- Rebecca (Usono, 1940)
- Suspicion (Usono, 1941)
- Shadow of a Doubt (Usono, 1943)
- Lifeboat (Usono, 1943)
- Spellbound (Usono, 1945)
- The Rope (Usono, 1948)
- Stage Fright (Usono, 1950)
- Strangers on a Train (Usono, 1951)
- Dial “M” for Murder (Usono, 1954)
- Rear Window (Usono, 1954)
- The Trouble with Harry (Usono, 1956)
- Vertigo (Usono, 1958)
- North by Northwest (Usono, 1959)
- Psycho (Usono, 1960)
- The Birds (Usono, 1963)
- Marnie (Usono, 1964)
- Torn Curtain (Usono, 1966)
- Topaz (Usono, 1969)
- Frenzy (Britio, 1972) HITCHCOCK Alfred HITCHCOCK Alfred ja:アルフレッド・ヒッチコック ko:앨프리드 히치콕 simple:Alfred Hitchcock th:อัลเฟร็ด ฮิตช์ค็อก

1919

Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1919 ---- Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta merkrede (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1919 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj


- Eklernis Esperanton: Lajos KÖKÉNY, KAWASAKI Naokazu, Božena SKLENČKOVÁ, Rudolf Michael FREY kaj József MAJOR .
- Fondinta Nippon Esperanto-Sya de KUZNECOV
- Refondita la Esperanto-Asocio de Ŝanhajo de LU Ŝi-Ŝin.
- Eldonejo Ferdinand Hirt und Sohn ekeldonis Esperantajn librojn.
- Aleksandr POSTNIKOV arestita.
- Publikitaj Berna Esperantido, Lipskito, Latinulo, Ao kaj Amiana.
- Afganio sendependiĝas de Britio.
- Gregoria kalendaro lanĉita en Serbio kaj Rumanio.
- Ernest RUTHERFORD disigis unue foje la atomon.
- Germanio : Unua komerca aviadilinio Berlino – Leipzigo – Veimaro.
- Aperis Kato Felikso de Pat SULLIVAN kaj Otto MESMER.
- En Hollywood, Charles CHAPLIN, David Wark GRIFFITH, Douglas FAIRBANKS e Mary PICKFORD fondis la cineman studion "United Artists Corporation".
- Epitacio PESSOA iĝis prezidento de Brazilo.
- Fondita la ina sekcio de skotistoj en Brazilo.
- 28-a de decembro: Morihei UESHIBA, kreinto de Aikido, kontaktigis kun Onisaburo DEGUĈI, fundinto de Oomoto, kaj fariĝis Oomotano.

Naskiĝoj


- Oswaldo LEITE de MORAES
- Vladimír MOHAPL
- Arnošt BALÁŠ
- 1-a de januaro : J. D. SALINGER
- 14-a de marto : Jaroslav DAVID
- 13-a de aprilo : Howard KEEL
- 8-a de majo : Lex BARKER
- 22-a de oktobro: Doris LESSING
- 2-a de novembro : Fernando de DIEGO

Mortoj


- 15-a de januaro: Rosa LUKSEMBURG kaj Karl LIEBNEKCHT
- 21-a de februaro : Giles Leigh BROWNE
- 6-a de majo: Usono: L. Frank BAUM
- 18-a de aŭgusto: Stanislav SCHULHOF
- 23-a de oktobro: KOBAJAŜI Mokiĉi
- Usono: Pensilvanio: Eli KELLER ----
1914 | 1915 | 1916 | 1917 | 1918 | 1919 | 1920 | 1921 | 1922 | 1923 | 1924
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
ja:1919年 ko:1919년 simple:1919 th:พ.ศ. 2462

George SHEARING

George SHEARING (naskiĝis la 13-a de aŭgusto, 1919) estas blinda angla/usona ĵazpianisto kaj komponisto. Shearing naskiĝis en Londono kaj estis blinda ekde la naskiĝo. Kiel muzikisto li estis sufiĉe sukcesa en Britio sed je la fino de la 1940-aj jaroj li translokiĝis al Usono kaj tie gajnis mondvastan sukceson.

Famaj komponaĵoj


- Lullaby of Birdland
- September in the Rain

1926

Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1926 ---- Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta vendrede (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1926 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj


- 18-a Universala Kongreso de Esperanto en Edinburgo.
- 8-a Brazila Kongreso de Esperanto en Vitorio.
- fondita en Moskvo Esperanto-Asocion „Reciprokhelpo“.
- skismo en Nerdelanda movado, fondita Nederlandan Esperanto-Asocion.
- Esperantujo : La Biblio eldoniĝis en Esperanto.
- Fonditaj la Tutmonda Asocio de Geinstruistoj Esperantistoj (TAGE) kaj nuna Internacia Pedagogia Revuo.
- Franz CHRISTANELL prezidento de AED.
- Eldonita Filatelia Terminaro.
- Eldonita Barbaraj Prozaĵoj de Casas Jaume GRAU.
- Publikita Pri historia evoluado de moderna Japanujo, kondukinta alta renovigo de imperiestra reĝimo en 1868 de Fuĵisaŭa Ĉikao
- Adolf BARTOŠÍK, Aleksandro ERJUĤIN kaj Pál TOLNAI eklernis Esperanton.
- Portugalio: eko de la diktatoreco.
- Saudi-Arabio unuiĝis pluraj princlandoj de la Araba duoninsulo.
- Eko de Showa Periodo en Japanio.
- Unua Ukrania Ortodoksa Popo alvenis al Brazilo
- Libano akiris konstitucion.
- Subskribita la Berlina Traktato

Naskiĝoj


- Walter FRANCINI
- Flori NIKOLOV
- Karel KRAFT
- Symilde SCHENK LEDON
- 15-a de januaro : Maria SCHELL
- 17-a de marto : Siegfried LENZ
- 24-a de marto : Dario FO
- 28-a de aprilo : Harper LEE
- 31-a de majo : James KRÜSS
- 1-a de junio : Usono: Marilyn MONROE
- 25-a de junio : Aŭstrio: Ingeborg BACHMANN
- 26-a de julio : Ana María MATUTE
- 5-a de aŭgusto : Per WAHLÖÖ
- 13-a de aŭgusto : Fidel CASTRO
- 14-a de aŭgusto : René GOSCINNY
- 15-a de oktobro : Michel FOUCAULT
- 18-a de oktobro : Klaus KINSKI
- 23-a de novembro : Sai Baba

Mortoj


- 28-a de marto : Ralph ELIOT
- 23-a de aŭgusto : Usono: Rudolph VALENTINO
- 3-a de oktobro: François DRUDIN
- 29-a de decembro : Rainer Maria Rilke
- Antonio GAUDÍ
- Claude MONET ----
1921 | 1922 | 1923 | 1924 | 1925 | 1926 | 1927 | 1928 | 1929 | 1930 | 1931
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
ja:1926年 ko:1926년 simple:1926 th:พ.ศ. 2469

1971

Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1971 Jarcentoj: 19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento Jardekoj: 1940-oj - 1950-oj - 1960-oj - 1970-oj - 1980-oj - 1990-oj - 2000-oj Jaroj: 1966 - 1967 - 1968 - 1969 - 1970 - 1971 - 1972 - 1973 - 1974 - 1975 - 1976 ---- Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta vendrede (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1971 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj


- Henri MASSON eklernas Esperanton
- Meksika Esperanta Junularo perdis sian sidejon.
- Barejno sendependiĝas.
- UAE : la federacio fondatas. Prezidentiĝas Sultan Zajed ben al-Nahajan.
- Barejno, Butano, Kataro, Omano kaj Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj aniĝas al UNO.
- Komenciĝas Greenpeace.
- Kongolo : Mobutu ŝanĝas la land-nomon al Zairio.
- Usono forlasas la oran normon por ĝia mono.
- 15-a de februaro : Britio : Finiĝis la decimal-igo de la brita mono.
- Septembro: Danio: Kopenhago: Eko de hipia civito Christiania.
- 11-a de septembro : Egipto akiras konstitucion.
- 16-a de decembro : Bangladeŝo sendependiĝas de Pakistano.
- 56-a Universala Kongreso de Esperanto en Londono.

Naskiĝoj


- 13-a de aŭgusto : Heike MAKATSCH
- 13-a de aŭgusto : Moritz BLEIBTREU

Mortoj


- Jan FILIP
- 1-a de marto : Frantisek HRUBIN
- 6-a de aprilo : Igor STRAVINSKI
- 6-a de majo : Helene WEIGEL
- 3-a de julio : James Douglas MORRISON
- 6-a de julio : Louis ARMSTRONG
- 4-a de aŭgusto : Georg MAURER
- 18-a de aŭgusto : Britio : Peter FLEMING
- 4-a de novembro : Mirko HANÁK ----
1966 | 1967 | 1968 | 1969 | 1970 | 1971 | 1972 | 1973 | 1974 | 1975 | 1976
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
ja:1971年 ko:1971년 simple:1971 th:พ.ศ. 2514

1971

Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1971 Jarcentoj: 19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento Jardekoj: 1940-oj - 1950-oj - 1960-oj - 1970-oj - 1980-oj - 1990-oj - 2000-oj Jaroj: 1966 - 1967 - 1968 - 1969 - 1970 - 1971 - 1972 - 1973 - 1974 - 1975 - 1976 ---- Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta vendrede (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1971 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj


- Henri MASSON eklernas Esperanton
- Meksika Esperanta Junularo perdis sian sidejon.
- Barejno sendependiĝas.
- UAE : la federacio fondatas. Prezidentiĝas Sultan Zajed ben al-Nahajan.
- Barejno, Butano, Kataro, Omano kaj Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj aniĝas al UNO.
- Komenciĝas Greenpeace.
- Kongolo : Mobutu ŝanĝas la land-nomon al Zairio.
- Usono forlasas la oran normon por ĝia mono.
- 15-a de februaro : Britio : Finiĝis la decimal-igo de la brita mono.
- Septembro: Danio: Kopenhago: Eko de hipia civito Christiania.
- 11-a de septembro : Egipto akiras konstitucion.
- 16-a de decembro : Bangladeŝo sendependiĝas de Pakistano.
- 56-a Universala Kongreso de Esperanto en Londono.

Naskiĝoj


- 13-a de aŭgusto : Heike MAKATSCH
- 13-a de aŭgusto : Moritz BLEIBTREU

Mortoj


- Jan FILIP
- 1-a de marto : Frantisek HRUBIN
- 6-a de aprilo : Igor STRAVINSKI
- 6-a de majo : Helene WEIGEL
- 3-a de julio : James Douglas MORRISON
- 6-a de julio : Louis ARMSTRONG
- 4-a de aŭgusto : Georg MAURER
- 18-a de aŭgusto : Britio : Peter FLEMING
- 4-a de novembro : Mirko HANÁK ----
1966 | 1967 | 1968 | 1969 | 1970 | 1971 | 1972 | 1973 | 1974 | 1975 | 1976
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
ja:1971年 ko:1971년 simple:1971 th:พ.ศ. 2514

1863

Historio > Jarcentoj > 19-a jarcento > 1863 ---- Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta ĵaŭde (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1863 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj


- Usono : Utaho : Arĝento malkovriĝis en la ŝtato kiu komencis influon de homoj serĉantaj la valoran metalon.
- 20-a de junio : Okcidenta Virginio fariĝis la 35-a ŝtato de Usono.

Naskiĝoj


- 9-a de marto : Gerald KYFFIN-TAYLOR
- 28-a de marto : Ernest ARCHDEACON
- 19-a de julio : Hermann BAHR
- 18-a de decembro: Franz FERDINAND, Arkiduko de Aŭstrio
- 29-a de decembro : Francisco GAVIDIA

Mortoj


- 20-a de septembro : Jacob GRIMM
- 13-a de decembro : Friedrich HEBBEL ----
1858 | 1859 | 1860 | 1861 | 1862 | 1863 | 1864 | 1865 | 1866 | 1867 | 1868
18-a jarcento - 19-a jarcento - 20-a jarcento
ko:1863년 simple:1863

1865

Historio > Jarcentoj > 19-a jarcento > 1865 ---- Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta dimanĉe (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1865 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj


- En aprilo : Kapitulacio de sudaj armeoj en Usono kaj fino de Usona enlanda milito.
- 18-a de decembro : abolicio de sklaveco en Usono.
- Johann Gregor MENDEL publikigis leĝojn de heredado.
- Aperis en Anglio la Salva Armeo.
- Aperis la unua Spirita Centro en Brazilo.

Naskiĝoj


- Hendrik BULTHUIS
- Max HEINDEL
- Gustaf HENRICLUNDQUIST
- 13-a de junio : Irlando: William Butler YEATS
- 8-a de decembro: Finlando: Jean SIBELIUS
- 18-a de decembro: József MILETZ
- 30-a de decembro : Hindio: Rudyard KIPLING

Mortoj


- 14-a de aprilo : Abraham LINCOLN
- 13-a de aŭgusto : Ignaz SEMMELWEIS
- 10-a de decembro : Leopoldo la 1-a, unua reĝo de la belgoj ----
1860 | 1861 | 1862 | 1863 | 1864 | 1865 | 1866 | 1867 | 1868 | 1869 | 1870
18-a jarcento - 19-a jarcento - 20-a jarcento
ko:1865년 simple:1865

Ignaz SEMMELWEIS

Sciencisto > Ignaz SEMMELWEIS < Medicino ---- Medicino Ignaz Philipp SEMMELWEIS [ignac filip semlvajs] (naskiĝis la 1-an de julio, 1818, mortis la 13-an de aŭgusto, 1865) estis aŭstra-hungara kuracisto. Li naskiĝis en Buda (nuntempe: Budapeŝto), studis medicinon kaj doktoriĝis en la jaro 1844 en Vieno. Poste li eklaboris en akuŝa sekcio de Viena hospitalo. Tie li rimarkis, ke en la sekcio, kie medicinstudentoj laboris, pli da pacientinoj malsaniĝis de la puerpera febro ol en la alia sekcio, kie estontaj akuŝistinoj lernis sian fakon. Serĉante la kaŭzon de tiu ĉi – plej ofte mortiga – malsano, li ekzamenis la virinojn pli zorgeme, sed la kvanto de malsaniĝoj eĉ altiĝis. Nur post kiam la jur-medicinisto Jakob KOLLETSCHKA (1803 - 1847), al kiu li havis amikajn rilatojn, dum nekropsio vundiĝis per la skalpelo kaj mortis malmultajn tagojn poste de sangotoksiĝo, Semmelweis pensis nun koni la kaŭzon de la puerpera febro: La studentoj pri medicino laboris en la anatomia sekcio kaj sekcis tie mortintojn. Per ne-lavitaj kaj ne-desinfektitaj manoj ili poste ekzamenis naskantajn virinojn kaj transdonis amason da ptomaino. Semmelweis ekde tiam instrukciis al siaj studentoj, desinfekti la manojn per klorkalko, kaj vere la morteco de akuŝintinoj malkreskis de 12,3% al 2–3%. Kiam foje tamen 12 virinoj malsaniĝis samtempe, li eltrovis, ke ankaŭ vivantaj personoj povas kaŭzi la puerperan febron: Unu kun-pacientino suferis je infektita utera kancero kaj transdonis la malsanon. Semmelweis tiam ordonis desinfekti la manojn antaŭ ĉiu ajn ekzameno kaj sukcesis malaltigi la mortecon al 1,3%: Tiu kvanto eĉ estis pli malalta ol tiu de la alia akuŝa sekcio. Malgraŭ tiu ĉi sukceso lia laboro dum longa tempo ne estis agnoskata. La studentoj kredis tiel striktan (kaj malagrablan) desinfekton ne-necesa kaj la kuracistoj rifuzis kredi, ke ili mem kaŭzis la malsanon, kiun ili volis kuraci. Pro intrigo de sia ĉefo, kiu sentis sin malatentata, Semmelweis en la jaro 1849 eĉ devis forlasi la klinikon. Seniluziiĝinte li revenis al Pest (nuntempe: Budapeŝto), laboris tie kiel kuracisto kaj okupis ekde 1855 profesoran postenon en la tiea universitato. En la jaro 1861 li publikigis sian verkon Die Aetiologie, der Begriff und die Prophylaxis des Kindbettfiebers, en kiu li klarigis siajn eltrovojn pri la puerpera febro. Sed nur malmultaj kuracistoj subtenis lin. En julio 1865 li pro psikozo venis al mensmalsanulejo en Döbling apud Vieno, kie li en aŭgusto mortis. Nur jarojn poste, kiam la bakteriologio evoluiĝis, liaj ideoj trovis vastan agnoskon. Lian nomon portas la pelj granda hungara medicinascienca universitato (SOTE Semelweis Orvostudományi Egyetem)

Ekstera ligo

[http://www.sote.hu/ Medicinscienca Universitato Semelweis hu/de/en] SEMMELWEIS Ignaz SEMMELWEIS Ignaz

Janos KISS

KISS János (kiŝ), hungara esperantisto, doktoro, universitata profesoro pri kristana filozofio, papa prelato. Naskiĝis 1857 en Szeged, mortis en la 13-a de aŭgusto 1930 en Spao (Belgio). Eminentulo en lia fako, li estis fervora esperantisto. En 1913 li parolis por Esperanto dum la internacia kongreso de la libroeldonistoj. Li ankaŭ verkis Artikoloj. Kategorio:Hungaraj esperantistoj

H. G. WELLS

Vivolibro

Herbert George WELLS [welz], naskiĝinte je la 21-a de septembro 1866 en Bromley, Kent kaj mortinte je la 13-a de aŭgusto 1946 en Londono, estis brita verkisto de sciencfikcio. Post cent jaroj, Wells estas fama pro siaj romanoj de sciencfikcio, sed en sia tempo li estis pli fama kaj influa por la Outline of History (1920, "Skizo de historio"), kiu estis la unua ĝenerala historio verkita sur bazo de antropologio kaj sociologio. Wells estis amiko de G.K. Chesterton.

Verkoj


- La tempo-maŝino (The Time Machine) 1895
- La insulo de D-ro Moreau (The Island of Dr. Moreau) 1896
- La nevidebla homo (The Invisible Man) 1897
- La milito de la mondoj (The War of the Worlds) 1898
- La dormanto vekiĝas (When the sleeper wakes) 1899
- Moderna utopio (A Modern Utopia) 1905
- La lando de la blinduloj (The Country of the Blind) 1911
- Skizo de historio (Outline of History) 1920

Jeno aperis en Esperanto

La dormanto vekiĝas : romano / El la angla lingvo trad. de A. Frank Milward. - London: The Esperanto Publ. Co., 1929. - 210 p. La tempo-maŝino ; La lando de la blinduloj / H. G. Wells. Trad. el la angla E. W. Amos. - Rickmansworth: Esperanto Publ. Co., [proks. 1938]. - 187 p. - (La "Epoko" Libro-Klubo ; 4)

Rete legeblaj verkoj

ja:ハーバート・ジョージ・ウェルズ simple:H. G. Wells

1970

Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1970 Jarcentoj: 19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento Jardekoj: 1940-oj - 1950-oj - 1960-oj - 1970-oj - 1980-oj - 1990-oj - 2000-oj Jaroj: 1965 - 1966 - 1967 - 1968 - 1969 - 1970 - 1971 - 1972 - 1973 - 1974 - 1975 ---- Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta ĵaŭde (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1970 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj


- 55-a Universala Kongreso de Esperanto en Vieno.
- Aperas Plena Ilustrita Vortaro (PIV);
- Hispanio : Angel Figuerola AUQUE fariĝis prezidanto de Hispana Esperanta-Federacio
- Germanio : Bavario : La partio CSU ("Kristana Socia Unuiĝo") gajnas la balotojn.
- Niĝerio : Ĉeso de la Biafra milito.
- Gambio fariĝas respubliko.
- Omano : Kabus ben Said sultaniĝas.
- Usono : Ohio : Membroj de la Nacia Gvardio pafis kaj mortigis kvar studentojn ĉe Ŝtata Universitato Kent dum manifestacio kontraŭ la milito en Vjetnamio.
- 26-a de marto : Unua supersonlima flugo de la Concorde.
- Fiĝioj sendependiĝas (10-a de oktobro) kaj aniĝas al UNO.
- 17-a de oktobro : Anwar SADAT fariĝis prezidento de Egipto.
- Gvajano eniras Britan Komunumon.

Naskiĝoj


- 27-a de marto : Mariah CAREY
- 29-a de aprilo : Uma THURMAN
- 22-a de majo : Naomi CAMPBELL
- 24-a de julio : Jennifer LOPEZ
- 23-a de aŭgusto : Usono : River PHOENIX
- 25-a de aŭgusto : Claudia SCHIFFER

Mortoj


- 2-a de februaro : Bertrand RUSSELL
- 1-a de marto: Karel ŠOLC
- 20-a de aprilo : Paul CELAN
- 12-a de majo : Svedio : Nelly SACHS
- junio: Otto BRANDT
- 1-a de junio : Italio : Giuseppe UNGARETTI
- 7-a de junio : E. M. FORSTER
- 10-a de aŭgusto : Alexander GODE, inventisto de Interlingua
- 13-a de aŭgusto : Vernon Joseph LECK
- 1-a de septembro : François MAURIAC
- 18-a de septembro : Jimi HENDRIX
- 19-a de septembro : Germanio : Johannes Heinrich SCHULTZ
- 25-a de septembro : Svislando : Erich Maria REMARQUE
- 2-a de oktobro : Germanio : Grethe WEISER
- Josef BURGER
- Marcel MINNAERT

Ceteraj


- 1-a de januaro : Uniksa epoko komensis je 00:00:00 UTC. ----
1965 | 1966 | 1967 | 1968 | 1969 | 1970 | 1971 | 1972 | 1973 | 1974 | 1975
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
als:1970 ja:1970年 ko:1970년 simple:1970 th:พ.ศ. 2513

Romio

Geografio > Mediteraneo > Romio < Antikva Epoko < Historio Romio estis la antikva regno, kies ĉefurbo estas Romo. Ĝia historio konsistas el tri grandaj epokoj:
- Romia Regno
- Romia Respubliko
- Romia Imperio
  - Romia Imperio de Okcidento
  - Romia Imperio de Oriento La ĉefa, oficiala lingvo de la ŝtato estis la latina. Laŭ Romia tradicio, la urbon Romo fondis en Latio du ĝemelfratoj Romulo kaj Remo sur la Monteto Palatino je 21-a de aprilo, -753. Ĉefaj kaj famaj romianoj estis i.a. Julio Cezaro, Aŭgusto Cezaro, Aleksandro Severo, Karakalo, Filipo la araba, Trajano Dum la unuaj kvar jarcentoj post Kristo, Romio regis grandan imperion ĉirkaŭ la Mediteraneo, de Mezopotamio ĝis Hispanio, de Egipto ĝis Britio. Kvankam la imperio fine disfalis, Romio metis la fundamenton de la Okcidento, kies bazo estis tute romia: ties skribo, ciferoj, interlingvo, valuto, leĝo, religio, kalendaro, mezuro, vort-provizo, literaturo, arkitekturo, ktp. estis esence romiaj. Eĉ en la 13-a jarcento, okcidentaj eŭropanoj nomis sin "latinoj" kaj la grekoj "romianoj". La prestiĝo de Romio kauzis, ke Rusa imperio regita de "caro" (= cezaro) nomis sin "Tria Romo" kaj Germana imperio regita de "kajsero" (= cezaro) pledis heredon de mezepoka germana Sankta Romia Imperio. Ankaŭ revolucianoj Usonaj kaj Francaj ligis sin al Romia Respubliko

Vidu ankaŭ:


- Senato
- Konsulo
- tribuno
- plebo
- patricio
- Kavaliroj (Romia socio)
- Liberigituloj (Romia socio)
- sklavoj
- Jaro de la Kvar Imperiestroj ja:ローマ帝国 simple:Roman Empire

Brazilo

Geografio > Ameriko > Sudameriko > Brazilo ----
---- Brazilo estas la kvina plej granda lando en la mondo laŭ surfaco (post Rusio, Ĉinio, Kanado, kaj Usono), kaj la kvina plej granda en la mondo laŭ loĝantaro (post Ĉinio, Barato, Usono, kaj Indonezio). La unua eksteramerikano kiu "malkovris" hodiaŭan Brazilon, estis la portugalo Pedro ÁLVARES CABRAL en 1500. Pro tio en Brazilo oni parolas la portugalan, kaj la lando havas grandan rasan kaj kulturan diversecon. La portugaloj intermiksiĝis kun la indiĝenoj. Al ili aldoniĝis afrikaj negroj, alportitaj dum la kolonia periodo ĝis 1888. Al ĉiuj aliĝis enmigrintoj el pli ol 50 landoj, precipe de Eŭropo kaj Japanio. Brazilo havas kvin geografiajn regionojn: la Norda Regiono, karakterizata per grava ekologia sistemo, la Amazona Arbaro, kaj la Amazono, la plej granda rivero en la mondo; la Nordorienta Regiono, karakterizata per iomete arida klimato landinterne kaj pli mildajn temperaturojn marborde; la Centrokcidenta Regiono, karakterizata per vastaj savanoj kaj per la Pantanalo, grandega marĉa regiono kiu entenas riĉan faŭnon kaj flaŭron; la Sudorienta Regiono, kiu estas la plej industrialigita regiono de la lando, kie troviĝas, interalie, la bela urbo Rio-de-Ĵanejro kaj la potenca San-Paŭlo, financa centro de la lando, kaj Ouro Preto (esp-e, Nigra Oro), kie oni povas vidi la verkojn de Aleijadinho, la plej grava baroka skulptisto en Brazilo; kaj, finfine, la Suda Regiono, karakterizata de montara pejzaĝo kaj forta eŭropeca kulturo pro la plurlandaj enmigrintoj tie loĝantaj, kaj kie estas unu el plej elstaraj akvofaloj de la mondo, Igŭacuo, deklarita de Unesko kiel mondheredaĵo pro sia natura beleco. ---- Loko: 10 Su, 55 Ok (centra kaj orienta Sudameriko) Areo: 8.456.510 km²
semotaŭga: 5 % Loĝantaro: 172.860.370 (julio 2000, takso) % urbana: 81 % (2000)
homoj po kv. km: 20,4 (2000)
homoj po kv. km da semotaŭga tero: 408,8 (2000)
kreskado en procentoj: 0,94 % (2000, takso)
naskoj: 18,84 po 1000 homoj po jaro (2000, takso)
mortoj: 9,37 po 1000 homoj po jaro (2000, takso)
migrantoj: -0,03 po 1000 homoj po jaro (2000, takso)
mortokvanto de beboj: 38,04 mortoj po 1000 naskoj (2000, takso)
infanoj po virino: 2,13 infanoj naskita po virino (2000, takso)
meza vivo longeco: 62,94 jaroj (58,54 viroj, 67,56 virinoj) (2000, takso) Ĉefurbo: Braziljo
La plej grandaj urboj: milionoj en 2000: Etnoj: 55-%-e eŭropana (el Portugalio, Germanio, Italio, Hispanio, Pollando), 38-%-e miksita (eŭropana kaj afrikana), 6% afrikana, 1% aliaj ( japana, araba, amerikana).
Religio: 80% katolikismo, protestantismo, spiritismo
Lingvoj: la portugala (oficiala), hispana (ĉe landlimoj), japana lingvo (dua plej parolata lingvo), itala lingvo, germana lingvo, nederlanda lingvo kaj indiĝenaj lingvoj (ĉefe la gvarania lingvo). 99 % de brazilanoj havas la portugalan kiel patrinan lingvon.
alfabeta: 83,3% (83,3% viroj, 83,2% virinoj) (1995, takso) Registaro: demokratio.
sendependiĝo: la 7-a de septembro 1822 de Portugalio
Organizoj: UNO (1945)
konstitucio: la 5-an de oktobro 1988 Ekonomio: 270 Gd (1998, takso)
po kapo: 1,56 kd (1998, takso)
kreskado en procento: 0,8% (1999, takso)
inflacio: 5 % (1999), 1094% (1994)
senokupa: 7,5 % (1999) Valuto: 1 realo (R$) Flago: Montras cielglobon en flava rombo sur verda fono, kun la moto "ordem e progresso" (ordo kaj progreso) eltirita el Pozitivismo. ---- right Subŝtatoj: 1-Akro, 2-Alagoaso, 3-Amapao, 4-Amazonio, 5-Bahio, 6-Cearao, 7-