:: wikimiki.org ::
| 1647 |
1647Historio > Jarcentoj > 17-a jarcento > 1647
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta marde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1647 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- 8-a de februaro: Britio atakis insulon Itaparica en Bahio, Brazilo
Naskiĝoj
- 1-a de marto: Lisbono: Sankta João de BRITO
- 2-a de aprilo : Maria Sibylla MERIAN
- 25-a de julio: Sankta Margarita María ALACOQUE
- 18-a de novembro : Pierre BAYLE
Mortoj
- 21-a de majo: Pieter Corneliszoon HOOFT
- 25-a de oktobro: Evangelista TORRICELLI
----
1642 | 1643 | 1644 | 1645 | 1646 | 1647 | 1648 | 1649 | 1650 | 1651 | 1652
16-a jarcento - 17-a jarcento - 18-a jarcento
ko:1647년
HistorioLa historio ampleksas ĉiujn pasintajn okazaĵojn kaj la evoluojn de homoj, popoloj, komunumoj, socioj, civilizoj, landoj, ŝtatoj,regantoj kaj regatoj. La historion studas historiologio (=scienco pri historio/historiscienco). Laŭ pri strikta difino oni nomas historion nur tion, kio estas pruvebla per dokumentoj. Tiusence, la historia tempo komenciĝis nur, kiam aperis skribitaj informoj. Tamen eblas esplori ankaŭ la antaŭan (senskriban) tempon; ĝin oni nomas antaŭhistorio aŭ prahistorio.
(NB! Por historioj de lingvo, teatro ktp., vd. je la koncernataj artikoloj.)
----
:Historio de Scienco kaj Teknologio
Historiistoj (kaj historiaj pensintoj)
:Diodoro Sicila - Norbert ELIAS - Gibbon - Hamilton - Hekateo el Mileso - Herodoto - Josephus - ibn-Khaldun - Keynes - Lev GUMILEV - Makiavelo - Markso - Montesquieu - Plutarko - Rousseau - Adam SMITH - Suetonio - Tacito - Toqueville - Toynbee - Gloraj virinoj
Historiistaj sciencoj kaj teĥnikoj
: datadmetodoj - arĥivoj
Antikvaj Gentoj kaj Ŝtatoj
:Akadanoj - Akado - Amoreoj - Arameoj - Asirianoj - Asirio - Aztekoj - Babilonio- Elamo - Etruskoj - Frankoj - Gaŭloj - Galatoj - Gepidoj - Geto-dakoj - Ĝermanoj - Habiroj -Hunoj - Iberia - Induso-civilizo - Judoj - Kasitoj - Karirioj-Kuŝanoj kvadoj- Maŭroj - Ostrogotoj - Panonio - Parthoj - Peĉenegoj - Piktoj - Seleŭkio - Sumeranoj - Sumero - Urartu - Vandaloj - Visigotoj -
:Feŭdismo - Historio de Pratempo - Historio de Antikveco - Historio de Mezepoko - Kavaliro
vidu ankaŭ:
- Listo de papoj
- Listoj de Imperiestroj
- Francaj reĝoj
- Reĝoj de Hispanio
- (por caroj de Rusio aŭ aliaj imperiestroj, vidu ene de Listoj de Imperiestroj)
- Historio de Afriko
- Historio de Ameriko
- Historio de Aŭstralio
- Historio de Azio
- Historio de Eŭropo
:Gregoria Kalendaro - Luna Kalendaro - Hebrea Kalendaro - Hinda Kalendaro - Islama Kalendaro - Persa Kalendaro - Julia Kalendaro - Franca Respublika Kalendaro - Bahaa Kalendaro
Imperioj
Imperiestro (inkluzive ĉiuj la listoj)
:Araba Imperio - Bizanca Imperio - Brita Imperio - Ĉina Imperio - Kolĥeti - Grandmoravia regno - Meŝika imperio - Otomana imperio - Romio - Rusa Imperio - Sovetunio - Tria Regno - Usona Imperio
Mapoj
:[http://www.roman-emperors.org/Index.htm Eŭropo kaj Mediteraneo politike, en la jaroj 1-1500]
Vidu ankaŭ: Geografio
Diaoyu-Insularo De Ĉinio
vidu la Listo de militoj
Nuntempaj Etnoj: Vidu ĉe Etnoj
Nuntempaj Ŝtatoj: Vidu ĉe Nacioj
Okazintaĵoj
:Hipia revolto - Franca Revolucio - R.M.S. Titanic - 11-a de septembro 2001 - Koloniigado - Krucmilito - Sorĉopersekuto
:Anatolio - Antiloj - Mezopotamio - Palestino - ktp
Rolantoj
:Antonio - Breĵnevo - Osama Bin-Laden - Napoléon BONAPARTE - Marko Bruto - Aŭgusto Cezaro - Julio Cezaro - Charles DE GAULLE - Vo Nguyen GIAP - Gorbaĉevo - Herodo la Granda - Hipioj - Jelcino - Katono - Robert F. Kennedy - Lenino - Nasser - Pompejo - Sargono - Stalino - Vercingetorix - Usonaj Prezidentoj - Meksikaj prezidantoj
Komparu kun:
arkeologio, analo...
fiu-vro:Aolugu
ja:歴史
ko:역사
ms:Sejarah
simple:History
th:ประวัติศาสตร์
zh-min-nan:Le̍k-sú
JarcentojHistorio > Jarcentoj
----
Jarcento ampleksas tempon de 100 jaroj.
La jarcentoj post Kristo do komenciĝas je la 1-a de januaro de jaro ..01 kaj finiĝas je la 31-a de decembro ..00. Ekzemple la 20-a jarcento daŭris de la 1-a de januaro 1901 ĝis la 31-a de decembro 2000. Tiu oficiala difino ne kongruas kun la populara difino, kiu emas festi la ŝanĝon de la jarcenta cifero en la jarnumero, ekzemple je jarŝanĝo 1999/2000.
La jarcentoj antaŭ Kristo (kiam la Gregoria kalendaro ne estis konata) komenciĝis je la 1-a de januaro de iu jaro ..00 kaj daŭris ĝis la 31-a de decembro ..01. Ekzemple la unua jarcento antaŭ Kristo komenciĝis je la 1-a de januaro -100 kaj daŭris ĝis la 31-a de decembro -1. La sekvan tagon, la 1-an de januaro 1, komenciĝis la unua jarcento post Kristo.
Jarcentoj antaŭ kaj post Kristo:
Kategorio:Tempo
ja:年表
simple:Century
17-a jarcentoHistorio > Jarcentoj: 16-a jarcento - 17-a jarcento - 18-a jarcento
Jaroj:
ja:17世紀
ko:17세기
Normala jaro komenciĝanta mardeNormala jaro komenciĝanta marde.
Ĉi tiaj jaroj estas (laŭ gregoria kalendaro):
1585 1591 1602 1613 1619 1630 1641 1647 1658 1669 1675 1686 1697 1709 1715 1726 1737 1743 1754 1765 1771 1782 1793 1799 1805 1811 1822 1833 1839 1850 1861 1867 1878 1889 1895 1901 1907 1918 1929 1935 1946 1957 1963 1974 1985 1991 2002 2013 2019 2030 2041 2047 2058 2069 2075 2086 2097 2109 2115 2126 2137 2143 2154 2165 2171 2182 2193 2199
Kalendaro de la jaro kun semajnoj komenciĝantaj je lundo
Kalendaro de la jaro kun semajnoj komenciĝantaj je dimanĉo
kategorio:Kalendaro
BritioTiu ĉi artikolo traktas la regnon entenantan Anglion, Skotlandon, Kimrion kaj Nord-Irlandon. Ankaŭ, en historio, aliaj ŝtatoj nomiĝis "Unuiĝinta Regno" (ekz. Unuiĝinta Regno de Portugalio, Brazilo kaj Algarvo). Vidu ankaŭ Britio (apartigilo).
----
Geografio > Eŭropo > Unuiĝinta Reĝlando < Historio
----
La Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Nord-Irlando (aŭ Unuiĝinta Reĝlando; oni kutime sed fakte malprecize mallongigas al Britio) estas lando en Okcidenta Eŭropo, sur la insuloj Granda Britio kaj Irlando (norda parto), kune kun kelkaj insuletoj. Ĝi prezentas politikan union de Anglio, Skotlando, Kimrio kaj Nord-Irlando. Ligitaj al la Unuiĝinta Reĝlando estas la Manikinsuloj kaj Manksinsulo.
La Britaj Insuloj, nuntempe kelkfoje nomataj la Insuloj de la Nord-Atlantiko (IONA), konsistas el Britio, Irlando, Manksinsulo kaj multaj aliaj insuletoj ĉirkaŭaj. La Manikinsuloj apud Francio apartenas al la reĝoj de Anglio kiel dukoj de Normandio, sed ili ne estas partoj de la Unuiĝinta Regno.
En la jaro 1921, la plejmulto de Irlando sendependiĝis kiel la Respubliko de Irlando, kaj nun nur ses provinceroj, aŭ graflandoj (The Six Counties) en la nordorienta parto de la insulo daŭre apartenas al la Unuiĝita Reĝlando.
La insulo Britio mem (Great Britain aŭ Britain angle) havas areon da 229.893 km2, kaj estas la oka plej granda insulo en la mondo. La loĝantaro de la Regno en 2001 estis 59.508.382, kaj ĝia areo estas 244.100 km2. La ĉefurbo estas Londono, kaj la regnestrino estas la reĝino Elizabeth la 2-a .
Pro ĝia mara potenco kaj ĝia industria produktado, la Unuiĝinta Reĝlando antaŭ 1945 havis koloniojn en ĉiuj kontinentoj. Antaŭe, preskaŭ kvarono de la mondloĝantaro loĝis en la vasta Brita Imperio. Hodiaŭ, la imperio preskaŭ ne ekzistas, sed multaj el la iamaj kolonioj restas membroj de la malplifortega internacia asocio, la Komunumo de Nacioj (Commonwealth of Nations angle, antaŭe British Commonwealth of Nations).
----
Vidu ankaŭ:
- Britio (terminaro)
- La insulo de Granda Britio
- Esperanto-movado
- Britaj ĉefministroj
- Listo de britaj reĝoj
- Listo de urboj de Britio
- Loka regado kaj administrado en Britio
- Loka regado kaj administrado en Kimrio
- Loka regado kaj administrado en Nord-Irlando
- Loka regado kaj administrado en Skotlando
- Domesday Book
- Sutton Hoo
Kategorio:Britio
als:Grossbritannien und Nordirland
ja:イギリス
ko:영국
ms:United Kingdom
simple:United Kingdom
th:สหราชอาณาจักร
zh-min-nan:Liân-ha̍p Ông-kok
BraziloGeografio > Ameriko > Sudameriko > Brazilo
----
----
Brazilo estas la kvina plej granda lando en la mondo laŭ surfaco (post Rusio, Ĉinio, Kanado, kaj Usono), kaj la kvina plej granda en la mondo laŭ loĝantaro (post Ĉinio, Barato, Usono, kaj Indonezio). La unua eksteramerikano kiu "malkovris" hodiaŭan Brazilon, estis la portugalo Pedro ÁLVARES CABRAL en 1500. Pro tio en Brazilo oni parolas la portugalan, kaj la lando havas grandan rasan kaj kulturan diversecon. La portugaloj intermiksiĝis kun la indiĝenoj. Al ili aldoniĝis afrikaj negroj, alportitaj dum la kolonia periodo ĝis 1888. Al ĉiuj aliĝis enmigrintoj el pli ol 50 landoj, precipe de Eŭropo kaj Japanio.
Brazilo havas kvin geografiajn regionojn: la Norda Regiono, karakterizata per grava ekologia sistemo, la Amazona Arbaro, kaj la Amazono, la plej granda rivero en la mondo; la Nordorienta Regiono, karakterizata per iomete arida klimato landinterne kaj pli mildajn temperaturojn marborde; la Centrokcidenta Regiono, karakterizata per vastaj savanoj kaj per la Pantanalo, grandega marĉa regiono kiu entenas riĉan faŭnon kaj flaŭron; la Sudorienta Regiono, kiu estas la plej
industrialigita regiono de la lando, kie troviĝas, interalie, la bela urbo Rio-de-Ĵanejro kaj la potenca San-Paŭlo, financa centro de la lando, kaj Ouro Preto (esp-e, Nigra Oro), kie oni povas vidi la verkojn de Aleijadinho, la plej grava baroka skulptisto en Brazilo; kaj, finfine, la Suda Regiono, karakterizata de montara pejzaĝo kaj forta eŭropeca kulturo pro la plurlandaj enmigrintoj tie loĝantaj, kaj kie estas unu el plej elstaraj akvofaloj de la mondo, Igŭacuo, deklarita de Unesko kiel mondheredaĵo pro sia natura beleco.
----
Loko: 10 Su, 55 Ok (centra kaj orienta Sudameriko)
Areo: 8.456.510 km²
semotaŭga: 5 %
Loĝantaro: 172.860.370 (julio 2000, takso)
% urbana: 81 % (2000)
homoj po kv. km: 20,4 (2000)
homoj po kv. km da semotaŭga tero: 408,8 (2000)
kreskado en procentoj: 0,94 % (2000, takso)
naskoj: 18,84 po 1000 homoj po jaro (2000, takso)
mortoj: 9,37 po 1000 homoj po jaro (2000, takso)
migrantoj: -0,03 po 1000 homoj po jaro (2000, takso)
mortokvanto de beboj: 38,04 mortoj po 1000 naskoj (2000, takso)
infanoj po virino: 2,13 infanoj naskita po virino (2000, takso)
meza vivo longeco: 62,94 jaroj (58,54 viroj, 67,56
virinoj) (2000, takso)
Ĉefurbo: Braziljo
La plej grandaj urboj: milionoj en 2000:
Etnoj: 55-%-e eŭropana (el Portugalio,
Germanio,
Italio, Hispanio, Pollando), 38-%-e
miksita (eŭropana kaj afrikana), 6% afrikana, 1% aliaj (
japana, araba, amerikana).
Religio: 80% katolikismo, protestantismo, spiritismo
Lingvoj: la portugala (oficiala),
hispana (ĉe landlimoj), japana lingvo (dua plej parolata lingvo), itala lingvo, germana lingvo, nederlanda lingvo kaj indiĝenaj lingvoj (ĉefe la gvarania lingvo). 99 % de brazilanoj havas la portugalan kiel patrinan lingvon.
alfabeta: 83,3% (83,3% viroj, 83,2% virinoj) (1995, takso)
Registaro: demokratio.
sendependiĝo: la 7-a de septembro 1822 de Portugalio
Organizoj: UNO (1945)
konstitucio: la 5-an de oktobro 1988
Ekonomio: 270 Gd (1998, takso)
po kapo: 1,56 kd (1998, takso)
kreskado en procento: 0,8% (1999, takso)
inflacio: 5 % (1999), 1094% (1994)
senokupa: 7,5 % (1999)
Valuto: 1 realo (R$)
Flago: Montras cielglobon en flava rombo sur verda fono, kun la moto "ordem e progresso" (ordo kaj progreso) eltirita el Pozitivismo.
----
right
Subŝtatoj:
1-Akro, 2-Alagoaso, 3-Amapao, 4-Amazonio, 5-Bahio, 6-Cearao, 7-Espirito-Santo, 8-Gojaso, 9-Maranjo, 10-Mato-Groso, 11-Suda Mato-Groso, 12-Minas-Ĝerajso, 13-Parao, 14-Paraibo, 15-Paranao, 16-Pernambuko, 17-Piaŭio, 18-Rio-de-Ĵanejrio, 19-Norda Rio-Grando, 20-Suda Rio-Grando, 21-Rondonio, 22-Rorajmo, 23-Sankta Katarino, 24-San-Paŭlio, 25-Serĝipo, 26-Tokantinso kaj 27-Federacia Distrikto
Esperanto-Movado
Vidu
- Brazilo: Frua Esperanto-movado (antaŭ la Dua Mondmilito)
- Brazilo: Nuna Esperanto-movado (post la Dua Mondmilito)
Vidu Ankaŭ
Historio de Brazilo
Igŭacuo
Itajpu
Listo de urboj de Brazilo
Prezidento de Brazilo
Landnomoj
Brazila ekstera politiko
Eksteraj ligoj
[http://www.aleph.com.br/kce/brazilo.htm Regionoj de Brazilo]
[http://www.curitiba-brazil.com Curitiba Brazil]; angle.
[http://www.geographicguide.com/brazil.htm bildoj pri Brazilo];
!
fiu-vro:Brasiilia
ja:ブラジル
ko:브라질
ms:Brazil
simple:Brazil
th:ประเทศบราซิล
zh-min-nan:Pa-se
LisbonoLisbono (portugale Lisboa) estas la ĉefurbo de Portugalio. Ĝi situas en okcidenta Portugalio (), ĉe la enfluejo de rivero Taĵo en la Atlantikon.
En Lisbono loĝas 564.657 personoj (censo de 2001).
La urbo estis fondita de fenicoj aŭ helenoj. La nomo devenas de greka Olissipo, el Uliso. Tiu nomo poste ŝanĝiĝis al "Lissapona" kaj fine al la moderna Lisboa.
Ĝi estis romia kolonio de la regiono Lusitania. Post diversaj konkeroj, de 1260 ĝi estas la ĉefurbo de Portugalio. [http://www.europe-hotel-in.com/vilagaleopera.htm Hotel Lisbono]
Lisbono fariĝis tre prospera dum la Portugala Imperio, kiam ĝi estis la ĉefa haveno kien alvenis la riĉaĵoj el Brazilo kaj la afrikaj kaj aziaj kolonioj.
Kelkiam estis in Lisbono grandaj tertremoj, la plej granda kaj fama je la 1-a de novembro 1755, kiu mortigis ĉirkaŭ centmil personojn.
Lisbono estis la centro de la respublika revolucio de la 4-a kaj 5-a de oktobro de 1910 kiu forigis reĝon Manuel la 2-a kaj de la Revolucio de la Diantoj (25-a de aprilo de 1974), kiu faligis la diktaturon de Marcello CAETANO, la sekvanto de Salazaro.
Kategorio:Ĉefurboj de Eŭropo
Kategorio:Urboj de Portugalio
ja:リスボン
ko:리스본
simple:Lisbon
2-a de apriloHistorio > Tagoj > la 2-a de aprilo
----
La 2-a de aprilo estas la 92-a tago de la jaro(la 93-a en superjaroj) laŭ la gregoria kalendaro. 273 tagoj restas.
Je la 2-a de aprilo okazis, interalie:
Eventoj
- 1513 : Juan Ponce DE LEON eltrovis Floridon
- 1869 : Allan KARDEC estis sepultata.
- 1930 : HAILE SELASSIE estis proklamita imperiestro de Etiopio
- 1982 : La Falklanda Milito komenciĝas: Argentino ekmilitas kontraŭ Britio pro ties posedo de Falklandinsuloj, sed la britoj baldaŭ venkas. La milito daŭris tra la printempo.
- 2004 : NATO akceptis jenajn sep naciojn kiel novajn membrojn: Bulgario, Estonio, Latvio, Litovio, Rumanio, Slovakio kaj Slovenio.
Naskiĝoj
- 1647 : Maria Sibylla MERIAN
- 1719 : Johann Wilhelm Ludwig GLEIM
- 1725 : Giacomo CASANOVA
- 1788 : Wilhelmine REICHARD
- 1805 : Hans Christian ANDERSEN, Danio
- 1879 : Jacint COMELLA MORA
- 1910 : Francisco Cândido XAVIER
- 1914 : Alec GUINNESS, Britio
Mortoj
- 1637 : Ferdinando la 2-a
- 1640 : Paul FLEMING
- 1657 : Ferdinando la 3-a
- 1914 : Paul HEYSE
- 1922 : Hermann RORSBACH, psikologo
- 1872 : Samuel MORSE, inventinto de la morskodo
- 1966 : C.S. FORESTER, verkisto
- 1974 : Georges POMPIDOU
- 2003 : Edwin STARR, usona kantisto
- 2005 : Johano Paŭlo la 2-a, papo
Specialaj tagoj kaj festoj
-
La 2-a de aprilo estas (laŭ gregoria kalendaro):
- Lundo en jaroj: 1584 1590 1601 1607 1612 1618 1629 1635 1640 1646 1657 1663 1668 1674 1685 1691 1696 1703 1708 1714 1725 1731 1736 1742 1753 1759 1764 1770 1781 1787 1792 1798 1804 1810 1821 1827 1832 1838 1849 1855 1860 1866 1877 1883 1888 1894 1900 1906 1917 1923 1928 1934 1945 1951 1956 1962 1973 1979 1984 1990 2001 2007 2012 2018 2029 2035 2040 2046 2057 2063 2068 2074 2085 2091 2096;
- Mardo en jaroj: 1585 1591 1596 1602 1613 1619 1624 1630 1641 1647 1652 1658 1669 1675 1680 1686 1697 1709 1715 1720 1726 1737 1743 1748 1754 1765 1771 1776 1782 1793 1799 1805 1811 1816 1822 1833 1839 1844 1850 1861 1867 1872 1878 1889 1895 1901 1907 1912 1918 1929 1935 1940 1946 1957 1963 1968 1974 1985 1991 1996 2002 2013 2019 2024 2030 2041 2047 2052 2058 2069 2075 2080 2086 2097;
- Merkredo en jaroj: 1586 1597 1603 1608 1614 1625 1631 1636 1642 1653 1659 1664 1670 1681 1687 1692 1698 1704 1710 1721 1727 1732 1738 1749 1755 1760 1766 1777 1783 1788 1794 1800 1806 1817 1823 1828 1834 1845 1851 1856 1862 1873 1879 1884 1890 1902 1913 1919 1924 1930 1941 1947 1952 1958 1969 1975 1980 1986 1997 2003 2008 2014 2025 2031 2036 2042 2053 2059 2064 2070 2081 2087 2092 2098;
- Ĵaŭdo en jaroj: 1587 1592 1598 1609 1615 1620 1626 1637 1643 1648 1654 1665 1671 1676 1682 1693 1699 1705 1711 1716 1722 1733 1739 1744 1750 1761 1767 1772 1778 1789 1795 1801 1807 1812 1818 1829 1835 1840 1846 1857 1863 1868 1874 1885 1891 1896 1903 1908 1914 1925 1931 1936 1942 1953 1959 1964 1970 1981 1987 1992 1998 2009 2015 2020 2026 2037 2043 2048 2054 2065 2071 2076 2082 2093 2099;
- Vendredo en jaroj: 1582 1593 1599 1604 1610 1621 1627 1632 1638 1649 1655 1660 1666 1677 1683 1688 1694 1700 1706 1717 1723 1728 1734 1745 1751 1756 1762 1773 1779 1784 1790 1802 1813 1819 1824 1830 1841 1847 1852 1858 1869 1875 1880 1886 1897 1909 1915 1920 1926 1937 1943 1948 1954 1965 1971 1976 1982 1993 1999 2004 2010 2021 2027 2032 2038 2049 2055 2060 2066 2077 2083 2088 2094;
- Sabato en jaroj: 1583 1588 1594 1605 1611 1616 1622 1633 1639 1644 1650 1661 1667 1672 1678 1689 1695 1701 1707 1712 1718 1729 1735 1740 1746 1757 1763 1768 1774 1785 1791 1796 1803 1808 1814 1825 1831 1836 1842 1853 1859 1864 1870 1881 1887 1892 1898 1904 1910 1921 1927 1932 1938 1949 1955 1960 1966 1977 1983 1988 1994 2005 2011 2016 2022 2033 2039 2044 2050 2061 2067 2072 2078 2089 2095;
- Dimanĉo en jaroj: 1589 1595 1600 1606 1617 1623 1628 1634 1645 1651 1656 1662 1673 1679 1684 1690 1702 1713 1719 1724 1730 1741 1747 1752 1758 1769 1775 1780 1786 1797 1809 1815 1820 1826 1837 1843 1848 1854 1865 1871 1876 1882 1893 1899 1905 1911 1916 1922 1933 1939 1944 1950 1961 1967 1972 1978 1989 1995 2000 2006 2017 2023 2028 2034 2045 2051 2056 2062 2073 2079 2084 2090.
Vidu ankaŭ jenon:
- 1-a de aprilo | 3-a de aprilo
- 2-a de marto | 2-a de majo
- Januaro | Februaro | Marto | Aprilo | Majo | Junio | Julio | Aŭgusto | Septembro | Oktobro | Novembro | Decembro
- Historio - Tagoj
kategorio:Almanako
kategorio:Aprilo
ja:4月2日
ko:4월 2일
ms:2 April
simple:April 2
th:2 เมษายน
25-a de julio----
Historio > Tagoj > la 25-a de julio
----
La 25-a de julio estas la 206-a tago de la jaro (la 207-a en superjaroj) laŭ la Gregoria kalendaro. 159 tagoj restas.
Je la 25-a de julio okazis, interalie:
Eventoj
- 1898 : Usono invadis Puerto Ricon
Naskiĝoj
- 1848 : Arthur Earl BALFOUR, brita ĉefministro
- 1867 : Max DAUTHENDEY, verkisto
- 1905 : Elias CANETTI, verkisto kaj nobelpremiita en 1981
Mortoj
- 1564 : Ferdinando la 1-a
- 1834 : Samuel Taylor COLERIDGE, poeto
- 1934 : Engelbert DOLLFUSS, aŭstra politikisto
- 2000 : Leopoldo KNOEDT
- 2003 : John SCHLESINGER, filmreĝisoro
Specialaj tagoj kaj festoj
- Tunizio : Tago de la respubliko (1957)
----
Vidu ankaŭ :
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30,31
- 24-a de julio | 26-a de julio
- 25-a de junio | 25-a de aŭgusto
- januaro | februaro | marto | aprilo | majo | junio | julio | aŭgusto | septembro | oktobro | novembro | decembro
- Historio - Tagoj.
ja:7月25日
ko:7월 25일
simple:July 25
th:25 กรกฎาคม
Pierre BAYLE
Nask. en Carla le Comte (nuntempe franca departemento Ariège) je la 18-a de novembro 1647, mort. en Roterdamo je la 28-a de decembro 1706.
Grava franca filozofo kaj verkisto.
Li estis eminenta pioniro de klerismo, li per uzo de streta kaj konsekvenca rezonado, agadis kontraŭ religia dogmatismo, por la disigo de ŝtato kaj eklezio, postulis toleron kontraŭ la ateistoj, kaj pli ĝenerale kontraŭ ĉiuj, kiuj honeste sekvas la konkludojn de sia propra koncienco (li difinis la "rajtojn de la serĉvaganta menso"). Oni tenas lin fondinto de la fontkritika historiskribo.
Lin komence instruis sia patro, kalvinista ministro, sed li enpaŝis poste al la jesuisto-internejo de Toulouse. Post unu monato konvertiĝis li 1669 al la romkatolika kredo. Post 17 monatoj li rekonvertiĝis al la kalvinismo kaj fuĝis al Ĝenevo, pro eviti la eblajn konsekvencon. Tie li ekkonatiĝis kun la instruoj de René DESCARTES. Li laboris kelkajn jarojn sub la Bèle kiel hejma instruisto de diversaj parizaj familioj. En la jaro 1675 li estis invitita al la filozofa fakulatto de la protestanta Universitato de Sedan. En la jaro 1681 la universitato estis fermita. Bayle trovis noavn postenon kiel profesoro pri filozofo kaj historio ĉe Ecole Illustre en Rotterdam. Tie li aperigis post unu jaro la skribaĵon Pensées diverses sur la comète de 1680 (diversaj pensoj pri la kometo) kiel sian kritikon pri la laboro de Louis MAIMBOURG pri la historio de kalvinismo.
1684 aperigis Bayle diversajn literaturan kritikon sub la titolo Nouvelles de la république des lettres (novaĵoj pri la respubliko de la verkularo) . 1693 li devis forlasi sian instruan postenon kaj la precipe liberalan vidpunkton pro plijara disputo kun Pierre JURIEU. Bayle eluzis tiun cirkonstancon por ofere verki lian ĉefverkon Dictionnaire historique et critique (historia kaj ekzamena vortaro). Dum liaj lastaj jaroj vortigis li sennombrajn skribojn kaj replikojn al kritiko de lia vortaro (kiu, la studoj pri entenoj de la tiamaj personaj bibliotekoj tion montras, estis en Francio unu inter la plej legataj libroj dum la 18-a jarcento), kaj korespondis kun kleruloj de tuta Eŭropo. Lia laborkiomo estis eksterordinara, kaj oni povas diri, ke li mortigis sin per laboro. Li mortis 1706 en Roterdama ekzilo.
Verkoj
- Historical and Critical Dictionary (1695-1697; 1702, enlarged; best that of P. des Maizeaŭ, 4 vols., 1740)
- Les Œuvres de Bayle (3 Bände, The Hague)
- Émile Gigas (Hg.), Choix de to correspondance inédite de Pierre Bayle (Paris, 1890
- de Budé (Hg.), Lettres inédites adressées a JA Turretini (Paris, 1887)
Literaturo
- Ludwig Andreas FEUERBACH, Pierre Bayle (1838)
- des Maizeaŭ, Vie de Bayle
- Jean Philibert Damiron, La Philosophie en France au XVIII' siècle (1858-1864)
- Charles Augustin Sainte-Beuve, “Du genie critique et de Bayle" (Revue des deŭ mondes, 1-a de decembro, 1855)
- A Deschamps, La Génèse du scepticisme erudit chez Bayle (Liege, 1878)
- J Denis, Bayle et furleu (Paris, 1886)
- Ferdinand Brunetière, La Critique littéraire au XVIII' siècle (vol. 1, 1890) und La Critique de Bayle (1893)
- JF Stephen, Horae Sabbaticae (London, 1892, 3rd ser. pp. 174192)
- A Cazes, P. Bayle, sa vie, ses œuvres, etc. (1905).
Eksteraj ligoj:
- [http://www.lett.unipmn.it/~mori/bayle/ TTT-ejo pri li (angle)]
Pieter Corneliszoon HOOFTLiteraturo > Nederlandlingva Literaturo > Pieter Corneliszoon HOOFT < Nederlanda Lingvo
----
Pieter Corneliszoon HOOFT (naskiĝis la 16an de marto, 1581, mortis la 21an de majo, 1647) estis nederlanda poeto, dramaturgo, kaj historiisto.
Hooft naskiĝis en Amsterdamo. Influite de la Klasika literaturo kaj de aŭtoroj kiel Francesco PETRARCA Li verkis poemojn, dramojn kaj ankaŭ historiajn verkojn. Li estas unu el la plej gravaj reprezentantoj de la nederlanda renesanco. Li mortis en Hago en 1647.
Listo de verkoj
Dramoj
- Achilles en Polyxena (verkita 1598, presita 1614)
- Theseus en Ariane (verkita 1602, presita 1614)
- Granida (verkita 1605, presita 1615)
- Baeto, oft oorsprong der Holanderen (verkita 1616, presita 1626)
Historioj
- Nederlandse historiën (1642-1656)
Poemoj
- Emblemata amatoria: afbeeldingen van minne (1611)
- Warenaar (verkita 1616, eld. 1670)
En Esperanto aperis:
Amoro kaj amo : el la ampoezio / de P. C. Hooft. W. F. Pilger. - Lelystad]: Vulpo-Libroj, 1974. - 14 p. : ilustr.
ISBN 90-70074-03-6
HOOFT
25-a de oktobroHistorio > Tagoj > la 25-a de oktobro
----
La 25-a de oktobro estas la 298-a tago de la jaro (la 299-a en superjaroj) laŭ la Gregoria kalendaro. 67 tagoj restas.
Je la 25-a de oktobro okazis, interalie:
Eventoj
- 1983 La kariba insulo Grenado invadita de Usonaj trupoj.
Naskiĝoj
- 1838 : Georges BIZET
- 1881 : Pablo PICASSO, eminenta artisto.
- 1929 : Peter RÜHMKORF
Mortoj
- 1400 : Geoffrey CHAUCER, angla poeto
- 1973 : Abebe BIKILA
- 1976 : Raymond QUENEAU, Francio
- 1991 : Arkadij STRUGACKIJ
Specialaj tagoj kaj festoj
Monda Tago de la Nudeloj
----
Vidu ankaŭ:
- 24-a de oktobro - 26-a de oktobro
- 25-a de septembro - 25-a de novembro
- Historio - Tagoj.
ja:10月25日
ko:10월 25일
simple:October 25
th:25 ตุลาคม
1642Historio > Jarcentoj > 17-a jarcento > 1642
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta merkrede (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1642 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- Tasmanion malkovras por la eŭropanoj nederlanda esploristo Abel TASMAN, kies nomon hodiaŭ portas tiu insulo.
Naskiĝoj
- Laŭ antaŭreforma kalendaro Brita: Britio: Nasko de Neŭtono. (Ĝust-gregori-kalendare, lia nasko estus en 1643.)
Mortoj
- Italio: Galileo
----
1637 | 1638 | 1639 | 1640 | 1641 | 1642 | 1643 | 1644 | 1645 | 1646 | 1647
16-a jarcento - 17-a jarcento - 18-a jarcento
ko:1642년
simple:1642
1644Historio > Jarcentoj > 17-a jarcento > 1644
----
Ĉi tiu jaro estas superjaro komenciĝanta vendrede (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1644 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- Johann Moritz VON NASSAU-SIEGEN eloficiĝis kiel koloniestro de nederlanda Brazilo.
Naskiĝoj
- 14-a de oktobro : William PENN
Mortoj
----
1639 | 1640 | 1641 | 1642 | 1643 | 1644 | 1645 | 1646 | 1647 | 1648 | 1649
16-a jarcento - 17-a jarcento - 18-a jarcento
ko:1644년
1645Historio > Jarcentoj > 17-a jarcento > 1645
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta dimanĉe (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1645 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
Naskiĝoj
Mortoj
----
1640 | 1641 | 1642 | 1643 | 1644 | 1645 | 1646 | 1647 | 1648 | 1649 | 1650
16-a jarcento - 17-a jarcento - 18-a jarcento
ko:1645년
1646Historio > Jarcentoj > 17-a jarcento > 1646
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta lunde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1646 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
Naskiĝoj
- 1-a de julio: Gottfried Wilhelm VON LEIBNIZ
Mortoj
----
1641 | 1642 | 1643 | 1644 | 1645 | 1646 | 1647 | 1648 | 1649 | 1650 | 1651
16-a jarcento - 17-a jarcento - 18-a jarcento
ko:1646년
1648Historio > Jarcentoj > 17-a jarcento > 1648
----
Ĉi tiu jaro estas superjaro komenciĝanta merkrede (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1648 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
Ameriko
- Margaret JONES estas la unua ekzekutito pro sorĉado en Nordameriko.
- Franca Imperio ekkolonias Sankta Bartolomeo, Marie-Galante, Sankta Lucio kaj Grenadon.
- 11-a de novembro - Francio kaj Nederlando konsentas dividi insulon Sankta Martino.
Azio
- Rusa esploristo Semjon DEĴNEV malkovras Beringan Markolon.
- En Hindio, la konstruo de Ruĝa Fortikejo estas finita.
Eŭropo
- Per la Vestfalia Paco de Münster kaj Osnabrück finiĝas la tridekjara Milito.
- Francio ricevas Alzacon krom Strasburgo kaj Mulhouse.
- Laŭ Traktato de Munster inter Nederlando kaj Hispana Imperio finas la Okdekjaran Militon. Hispanio agnoskas suverenan Nederlandan Respublikon (regita de dinastio Orange-Nassau kaj la Nederlanda Parlamento.
- Svision kreas kelkaj kantonoj eks-imperiaj.
- Ŝanĝo de imperiestro deo Otomana Imperio from Ibrahim la 1-a (1640-1648) al Mehmed la 4-a (1648-1687)
- Angla Parlamento juĝas Karlon la 1-an kulpa pri perfido, kaj kondamnas ĝin al mortpuno.
- Admiralo Robert BLAKE venkas princon Ruperton kaj la restajn rojalisma militfloto dum Angla Enlanda Milito.
- Svedio konkeras Pragon. La Arĝentan Libron akiras reĝino Kristino.
- Komenio lasas Svedion.
- Georgo RAKOCZY la 1-a ĉesas regi Hungarion.
- Angelus Silesius doktoriĝas pri medicino kaj filozofio en Padovo.
- Ekkonstruo de la urbodomo de Amsterdamo de arĥitekto Jacob VAN CAMPEN (finota en 1655).
- Skotoj rekomencas la enlandan militon sed ili estas venkitaj en batalo de Preston.
- Blaise PASCAL eksperimentas pri aerpremo sur Puy de Dôme.
- 20-a de aŭgusto : Batalo de Lens
- 26-a de aŭgusto : Barikadoj en Parizo. Eko de Frondo, ribelo kontraŭ Ano de Aŭstrio kaj Mazarin.
Daŭraj eventoj
- Angla Enlanda Milito (1642-1649)
Naskiĝoj
Mortoj
- Francaj pentristoj Antoine LE NAIN kaj Lousi LE NAIN en Parizo.
- 2-a de februaro - George ABBOT, angla verkisto
- 26-a de majo - Vincent VOITURE, poeto.
----
1643 | 1644 | 1645 | 1646 | 1647 | 1648 | 1649 | 1650 | 1651 | 1652 | 1653
16-a jarcento - 17-a jarcento - 18-a jarcento
ko:1648년
1649Historio > Jarcentoj > 17-a jarcento > 1649
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta vendrede (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1649 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
Naskiĝoj
Mortoj
- Morto de Peire GODOLIN
----
1644 | 1645 | 1646 | 1647 | 1648 | 1649 | 1650 | 1651 | 1652 | 1653 | 1654
16-a jarcento - 17-a jarcento - 18-a jarcento
ko:1649년
1650Historio > Jarcentoj > 17-a jarcento > 1650
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta sabate (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1650 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
Naskiĝoj
Mortoj
- Renato KARTEZIO, franca filozofo, matematikisto kaj sciencisto.
----
1645 | 1646 | 1647 | 1648 | 1649 | 1650 | 1651 | 1652 | 1653 | 1654 | 1655
16-a jarcento - 17-a jarcento - 18-a jarcento
ko:1650년
simple:1650
1651Historio > Jarcentoj > 17-a jarcento > 1651
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta dimanĉe (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1651 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- En Anglio: unua eldono de la "English dancing Master" far John PLAYFORD, kiu estas kiel la "Biblio" de la anglaj "contry dances" (france: contredanses anglaises)
Naskiĝoj
Mortoj
----
1646 | 1647 | 1648 | 1649 | 1650 | 1651 | 1652 | 1653 | 1654 | 1655 | 1656
16-a jarcento - 17-a jarcento - 18-a jarcento
ko:1651년
simple:1651
1652Historio > Jarcentoj > 17-a jarcento > 1652
----
Ĉi tiu jaro estas superjaro komenciĝanta lunde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1652 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- 6-a de aprilo : Jan van RIEBEECK fondis Kaburbon
Naskiĝoj
Mortoj
----
1647 | 1648 | 1649 | 1650 | 1651 | 1652 | 1653 | 1654 | 1655 | 1656 | 1657
16-a jarcento - 17-a jarcento - 18-a jarcento
ko:1652년
16-a jarcentoHistorio > Jarcentoj: 15-a jarcento - 16-a jarcento - 17-a jarcento
Jaroj:
ja:16世紀
ko:16세기
18-a jarcentoHistorio > Jarcentoj: 17-a jarcento - 18-a jarcento - 19-a jarcento
Jaroj:
| | |
