:: wikimiki.org ::
| 1673 |
1673Historio > Jarcentoj > 17-a jarcento > 1673
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta dimanĉe (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1673 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
Ameriko
- Nederlanda Imperio rekonkeras Novjorkon.
- Unua poŝtoservo inter Novjorko kaj Bostono.
- 18-a de marto - John BERKELEY (1-a barono Berkeley of Stratton) vendas sian parton da Nov-Jerzejo al la kvakeroj.
- 17-a de majo - Komercisto Louis JOLIET kaj jezuito misiisto-esploristo Jacques MARQUETTE komencas esploradon pri rivero Misisipo kaj la Grandaj Lagoj. Ili poste trovos la fonton de Misisipo kaj malsupreniros ĝis Arkansaso.
Azio
- Franca Imperio komencas ekspedicion kontraŭ Cejlono.
- Sher Khân Lodi permesas al francoj malfermi ejon en Pondichéry (suda Hindio).
- Kabuki-a aktoro Sannjuro Ichikawa, 13-jara, inventas stilon Aragato, kie aperas superhoma milit-dio.
- Familio Mitsui fondas komercan kaj bankan firmaon en Japanio.
Eŭropo
- Anglio: Leĝo Test Act aprobita, malpermesante al katolikoj ĉefaj publikaj postenoj.
- Arĥitekto Christopher WREN ĉevalirigita.
- Jean LULLY verkas sian unuan operon Cadmus et Hermione.
- Vilhelmo de Orange savas Amsterdamon kaj Holandon kontraŭ Francio inundante la landon per malfermo de kluzoj
- Financisto Richard HOARE fondas bankon Hoare's Bank en Londono.
- Universitato de Innsbruck fondita.
- Stalaktita kaverno Antiparos (Egea Maro) trovita.
- Ĉefpastro Petrovich Avvakum verkas sian Ĵitie ("Vivo"), la unua rusa aŭtobiografio.
- Polonio venkas Otomanan Imperion en batalo de Khorzim.
- Gottfried Wilhelm LEIBNIZ ekpensas sian teorion pri diferencaloj kaj integrala kalkulo.
Naskiĝoj
Mortoj
- 17-a de februaro: Francio: franca teatristo Molière
- 15-a de marto: Salvator ROSA, pentristo
----
1668 | 1669 | 1670 | 1671 | 1672 | 1673 | 1674 | 1675 | 1676 | 1677 | 1678
16-a jarcento - 17-a jarcento - 18-a jarcento
ko:1673년
HistorioLa historio ampleksas ĉiujn pasintajn okazaĵojn kaj la evoluojn de homoj, popoloj, komunumoj, socioj, civilizoj, landoj, ŝtatoj,regantoj kaj regatoj. La historion studas historiologio (=scienco pri historio/historiscienco). Laŭ pri strikta difino oni nomas historion nur tion, kio estas pruvebla per dokumentoj. Tiusence, la historia tempo komenciĝis nur, kiam aperis skribitaj informoj. Tamen eblas esplori ankaŭ la antaŭan (senskriban) tempon; ĝin oni nomas antaŭhistorio aŭ prahistorio.
(NB! Por historioj de lingvo, teatro ktp., vd. je la koncernataj artikoloj.)
----
:Historio de Scienco kaj Teknologio
Historiistoj (kaj historiaj pensintoj)
:Diodoro Sicila - Norbert ELIAS - Gibbon - Hamilton - Hekateo el Mileso - Herodoto - Josephus - ibn-Khaldun - Keynes - Lev GUMILEV - Makiavelo - Markso - Montesquieu - Plutarko - Rousseau - Adam SMITH - Suetonio - Tacito - Toqueville - Toynbee - Gloraj virinoj
Historiistaj sciencoj kaj teĥnikoj
: datadmetodoj - arĥivoj
Antikvaj Gentoj kaj Ŝtatoj
:Akadanoj - Akado - Amoreoj - Arameoj - Asirianoj - Asirio - Aztekoj - Babilonio- Elamo - Etruskoj - Frankoj - Gaŭloj - Galatoj - Gepidoj - Geto-dakoj - Ĝermanoj - Habiroj -Hunoj - Iberia - Induso-civilizo - Judoj - Kasitoj - Karirioj-Kuŝanoj kvadoj- Maŭroj - Ostrogotoj - Panonio - Parthoj - Peĉenegoj - Piktoj - Seleŭkio - Sumeranoj - Sumero - Urartu - Vandaloj - Visigotoj -
:Feŭdismo - Historio de Pratempo - Historio de Antikveco - Historio de Mezepoko - Kavaliro
vidu ankaŭ:
- Listo de papoj
- Listoj de Imperiestroj
- Francaj reĝoj
- Reĝoj de Hispanio
- (por caroj de Rusio aŭ aliaj imperiestroj, vidu ene de Listoj de Imperiestroj)
- Historio de Afriko
- Historio de Ameriko
- Historio de Aŭstralio
- Historio de Azio
- Historio de Eŭropo
:Gregoria Kalendaro - Luna Kalendaro - Hebrea Kalendaro - Hinda Kalendaro - Islama Kalendaro - Persa Kalendaro - Julia Kalendaro - Franca Respublika Kalendaro - Bahaa Kalendaro
Imperioj
Imperiestro (inkluzive ĉiuj la listoj)
:Araba Imperio - Bizanca Imperio - Brita Imperio - Ĉina Imperio - Kolĥeti - Grandmoravia regno - Meŝika imperio - Otomana imperio - Romio - Rusa Imperio - Sovetunio - Tria Regno - Usona Imperio
Mapoj
:[http://www.roman-emperors.org/Index.htm Eŭropo kaj Mediteraneo politike, en la jaroj 1-1500]
Vidu ankaŭ: Geografio
Diaoyu-Insularo De Ĉinio
vidu la Listo de militoj
Nuntempaj Etnoj: Vidu ĉe Etnoj
Nuntempaj Ŝtatoj: Vidu ĉe Nacioj
Okazintaĵoj
:Hipia revolto - Franca Revolucio - R.M.S. Titanic - 11-a de septembro 2001 - Koloniigado - Krucmilito - Sorĉopersekuto
:Anatolio - Antiloj - Mezopotamio - Palestino - ktp
Rolantoj
:Antonio - Breĵnevo - Osama Bin-Laden - Napoléon BONAPARTE - Marko Bruto - Aŭgusto Cezaro - Julio Cezaro - Charles DE GAULLE - Vo Nguyen GIAP - Gorbaĉevo - Herodo la Granda - Hipioj - Jelcino - Katono - Robert F. Kennedy - Lenino - Nasser - Pompejo - Sargono - Stalino - Vercingetorix - Usonaj Prezidentoj - Meksikaj prezidantoj
Komparu kun:
arkeologio, analo...
fiu-vro:Aolugu
ja:歴史
ko:역사
ms:Sejarah
simple:History
th:ประวัติศาสตร์
zh-min-nan:Le̍k-sú
JarcentojHistorio > Jarcentoj
----
Jarcento ampleksas tempon de 100 jaroj.
La jarcentoj post Kristo do komenciĝas je la 1-a de januaro de jaro ..01 kaj finiĝas je la 31-a de decembro ..00. Ekzemple la 20-a jarcento daŭris de la 1-a de januaro 1901 ĝis la 31-a de decembro 2000. Tiu oficiala difino ne kongruas kun la populara difino, kiu emas festi la ŝanĝon de la jarcenta cifero en la jarnumero, ekzemple je jarŝanĝo 1999/2000.
La jarcentoj antaŭ Kristo (kiam la Gregoria kalendaro ne estis konata) komenciĝis je la 1-a de januaro de iu jaro ..00 kaj daŭris ĝis la 31-a de decembro ..01. Ekzemple la unua jarcento antaŭ Kristo komenciĝis je la 1-a de januaro -100 kaj daŭris ĝis la 31-a de decembro -1. La sekvan tagon, la 1-an de januaro 1, komenciĝis la unua jarcento post Kristo.
Jarcentoj antaŭ kaj post Kristo:
Kategorio:Tempo
ja:年表
simple:Century
NovjorkoGeografio > Ameriko > Nordameriko > Usono > Nov-Jorkio > Novjorko < Urboj
----
Urboj
- loko:
- horzono: GMT-5h (-4h somere)
- loĝantaro: 21.500 mil homoj (en la aglomeraĵo)
Novjorko, aŭ Nov-Jorko (angle New York [nu-jork]) estas la plej granda urbo en Usono kaj grava monda centro por komerco kaj financo. La stabejo de
la Unuiĝintaj Nacioj troviĝas en la urbo. La politika urbo enhavas 8,0 milionojn da homoj, la aglomeraĵo, kies diametro estas 200 km, enhavas 21,5 milionojn (la dua plej granda de la mondo). Ĝi estas en la nordoriento de la lando ĉe la marbordo.
Novjorko situas en la plej suda pinto de la usona subŝtato Nov-Jorkio. Ĝi estis fondita kiel Nov-Amsterdamo (Nieuwe Amsterdam) de la nederlandanoj en 1624. La britoj forprenis la urbon en 1664 kaj renomis ĝin Novjorko. La malnova Jorko estas angla urbo (kiu iam estis la romia urbo Eboracum).
http://en.wikipedia.org/upload/thumb/7/7b/300px-Map_of_New_York_highlighting_NYC.jpg
Lokiĝo de Novjorko en la subŝtato Nov-Jorko.
Novjorko estas la centro de financo, amaskomuniko, modo, teatro kaj belarto en Usono. Nur Los-Anĝeleso konkuras kontraŭ Novjorko kiel kultura centro de la lando.
Los-Anĝeleso, ● (3) Kvinzo, ● (4) Bronkso, ● (5) Staten-Insulo]]
Novjorko konsistas de jenaj kvin komunumoj (boroughs) (kun la nombro de loĝantoj en 2000):
- Manhatano (Manhattan) - 1,5 milionoj, 61 km2
- Broklino (Brooklyn) - 2,5 milionoj, 212 km2
- Bronkso (The Bronx) - 1,3 milionoj, 114 km2
- Kvinzo (Queens) - 2,2 milionoj, 290 km2
- Staten-Insulo (Staten Island) - 0,4 milionoj, 116 km2
Manhatano estas la kultura kaj komerca koro de la urbo; la aliaj burgoj estas plejparte plenaj de domaroj, tombejoj kaj etnaj kvartaloj.
Novjorko iam (1865-1970) estis granda haveno de transmaraj ŝipoj kaj havis multajn fabrikojn kaj malpuran aeron. Sed la fabrikoj foriris al Orienta Azio kaj la haveno nun estas en Nov-Ĵerzejo.
La ekonomia koro de la urbo nun estas la grandaj bankoj de Wall Street ("Murstrato"), kiu estas la financa ĉefurbo de la mondo.
Novjorko estas urbo de "tiuj, kiuj venis el aliloko." Ne nur lokoj usonaj, sed lokoj tramondaj. Novjorko estas plena de enmigrintoj kaj la usona kulturo ne ĉie regas. De kvartalo al kvartalo, la kulturo ofte ŝanĝiĝas: juda (Novjorko estas la urbo kun plej da judoj kaj jidoparolantoj en la mondo), jamajka, dominga, greka, hindia, rusa, salvadorana, ktp. Estas pli da Puertorikanoj en Novjorko ol en Puerto-Riko mem.
La riĉaj, la malriĉaj kaj la enmigrantoj loĝas en la urbo mem. La burĝaro, aliflanke, plejparte loĝas en la antaŭurboj de Long-Insulo, Vestĉestro, suda Konetikuto kaj norda Nov-Ĵerzejo. 13,5 milionoj loĝas en la antaŭurboj.
La Statuo de Libereco, kvankam ĝi troviĝas en novĵerzeja teritorio, estas grava simbolo de Novjorko; tamen ne nur de la metropolo, sed ankaŭ de tuta Usono. Ĝin donacis Francio al Usono por celebri la centjaran datrevenon de la usona sendependiĝo.
Je la 11-a de septembro 2001 la Ĝemelturoj estis tute detruitaj per pasaĝer-aviadiloj kaptitaj de islamismaj atencistoj.
Ilian lokon prenu la Turo de la Libero,
estonta la plej alta konstruaĵo de la mondo.
La urbo gastigis la landan kongreson de
ELNA en 1957, 1964, 1981 kaj 1995.
- [http://www.cnewyork.net/ Fotoj pri Novjorko]
kategorio:Urboj de Nov-Jorkio
kategorio:Urboj de Usono
ja:ニューヨーク (市)
ko:뉴욕
simple:New York City
zh-cn:纽约市
zh-tw:紐約市
18-a de martoHistorio > Tagoj > la 18-a de marto
----
La 18-a de marto estas la 77-a tago de la jaro (la 78-a en superjaroj) laŭ la gregoria kalendaro. 288 tagoj restas.
Je la 18-a de marto okazis, interalie:
Eventoj
- 1871 : En Parizo, la popolo ribelas kontraŭ la repreno de la kanonoj el Butte Montmartre : estas la eko de la Pariza Komunumo
- 1874 : Hawaii estas don eksklusivaj komercrajtoj traktatoj kun Usono
- 1922 : Mohandas GANDHI estas arestis por civila malobeo kaj kondamnita al sesjara enkarcerigo, el kiu li plenumos du jarojn.
- 1945 : Dua Mondmilito - 1250 Usono bombatakas Berlinon
- 1965 : Ruso kosmonaŭto Alexei LEONOV fariĝix la unua persono alpaŝante en la kosmo
Naskiĝoj
- 1733 : Friedrich NICOLAI
- 1813 : Friedrich HEBBEL
- 1837 : Grover CLEVELAND
- 1854 : Marie LARROCHE
- 1858 : Rudolf DIESEL, Francio
- 1927 : George PLIMPTON
- 1929 : Christa WOLF, Germanio
- 1932 : John UPDIKE, Usono
- 1940 : Arlette LAGUILLER
Mortoj
- 1768 : Laurence STERNE, Anglio
- 1933 : JOŜINO Sakuzo, Japanio
- 1964 : Sigfrid EDSTRÖM, Svedio
- 2003 : Adam OSBORNE, Anglio
Specialaj tagoj kaj festoj
-
Tagoj de semajno
La 18-a de marto estas (laŭ gregoria kalendaro):
- Lundo en jaroj: 1585 1591 1596 1602 1613 1619 1624 1630 1641 1647 1652 1658 1669 1675 1680 1686 1697 1709 1715 1720 1726 1737 1743 1748 1754 1765 1771 1776 1782 1793 1799 1805 1811 1816 1822 1833 1839 1844 1850 1861 1867 1872 1878 1889 1895 1901 1907 1912 1918 1929 1935 1940 1946 1957 1963 1968 1974 1985 1991 1996 2002 2013 2019 2024 2030 2041 2047 2052 2058 2069 2075 2080 2086 2097;
- Mardo en jaroj: 1586 1597 1603 1608 1614 1625 1631 1636 1642 1653 1659 1664 1670 1681 1687 1692 1698 1704 1710 1721 1727 1732 1738 1749 1755 1760 1766 1777 1783 1788 1794 1800 1806 1817 1823 1828 1834 1845 1851 1856 1862 1873 1879 1884 1890 1902 1913 1919 1924 1930 1941 1947 1952 1958 1969 1975 1980 1986 1997 2003 2008 2014 2025 2031 2036 2042 2053 2059 2064 2070 2081 2087 2092 2098;
- Merkredo en jaroj: 1587 1592 1598 1609 1615 1620 1626 1637 1643 1648 1654 1665 1671 1676 1682 1693 1699 1705 1711 1716 1722 1733 1739 1744 1750 1761 1767 1772 1778 1789 1795 1801 1807 1812 1818 1829 1835 1840 1846 1857 1863 1868 1874 1885 1891 1896 1903 1908 1914 1925 1931 1936 1942 1953 1959 1964 1970 1981 1987 1992 1998 2009 2015 2020 2026 2037 2043 2048 2054 2065 2071 2076 2082 2093 2099;
- Ĵaŭdo en jaroj: 1582 1593 1599 1604 1610 1621 1627 1632 1638 1649 1655 1660 1666 1677 1683 1688 1694 1700 1706 1717 1723 1728 1734 1745 1751 1756 1762 1773 1779 1784 1790 1802 1813 1819 1824 1830 1841 1847 1852 1858 1869 1875 1880 1886 1897 1909 1915 1920 1926 1937 1943 1948 1954 1965 1971 1976 1982 1993 1999 2004 2010 2021 2027 2032 2038 2049 2055 2060 2066 2077 2083 2088 2094;
- Vendredo en jaroj: 1583 1588 1594 1605 1611 1616 1622 1633 1639 1644 1650 1661 1667 1672 1678 1689 1695 1701 1707 1712 1718 1729 1735 1740 1746 1757 1763 1768 1774 1785 1791 1796 1803 1808 1814 1825 1831 1836 1842 1853 1859 1864 1870 1881 1887 1892 1898 1904 1910 1921 1927 1932 1938 1949 1955 1960 1966 1977 1983 1988 1994 2005 2011 2016 2022 2033 2039 2044 2050 2061 2067 2072 2078 2089 2095;
- Sabato en jaroj: 1589 1595 1600 1606 1617 1623 1628 1634 1645 1651 1656 1662 1673 1679 1684 1690 1702 1713 1719 1724 1730 1741 1747 1752 1758 1769 1775 1780 1786 1797 1809 1815 1820 1826 1837 1843 1848 1854 1865 1871 1876 1882 1893 1899 1905 1911 1916 1922 1933 1939 1944 1950 1961 1967 1972 1978 1989 1995 2000 2006 2017 2023 2028 2034 2045 2051 2056 2062 2073 2079 2084 2090;
- Dimanĉo en jaroj: 1584 1590 1601 1607 1612 1618 1629 1635 1640 1646 1657 1663 1668 1674 1685 1691 1696 1703 1708 1714 1725 1731 1736 1742 1753 1759 1764 1770 1781 1787 1792 1798 1804 1810 1821 1827 1832 1838 1849 1855 1860 1866 1877 1883 1888 1894 1900 1906 1917 1923 1928 1934 1945 1951 1956 1962 1973 1979 1984 1990 2001 2007 2012 2018 2029 2035 2040 2046 2057 2063 2068 2074 2085 2091 2096.
Vidu ankaŭ jenon:
- 17-a de marto | 19-a de marto
- 18-a de februaro | 18-a de aprilo
- Januaro | Februaro | Marto | Aprilo | Majo | Junio | Julio | Aŭgusto | Septembro | Oktobro | Novembro | Decembro
- Historio - Tagoj
kategorio:Almanako
kategorio:Marto
ja:3月18日
ko:3월 18일
simple:March 18
th:18 มีนาคม
KvakerojKvakerismo (aŭ Religia Socio de Amikoj) estas Kristana religia movado fondita en la 17-a jarcento en Britio de [http://www.cix.co.uk/~antony/Esp/Kvakeroj/georgfox.htm George FOX].
[http://www.cix.co.uk/~antony/Esp/Kvakeroj/libreto.htm Enkonduko al Kvakeraj Kredoj kaj Kutimoj], de Hans WEENING (tradukita el la angla).
Kategorio:Esperanto Kategorio:Esperanto-kulturo
Kategorio:Esperanto-movado Kategorio:Enciklopedio de Esperanto
Kategorio:Enciklopedio de Esperanto S
EdE-S
Societo de Amikoj (Kvakeroj.) „La Religia Societo de Amikoj“ troviĝas plejparte en Ameriko kaj Britujo. Kiel Kristanoj ĝiaj anoj rifuzas partopreni ian ajn militadon. Ili ne ĵuras, ĉar Kristo tion malpermesas. Ili ne partoprenas eksterajn sakramentojn, kredante, ke Kristo ordonis nenion tian. Ĉe siaj religiaj kunvenoj troviĝas neniu pastro, neniu preĝlibro aŭ ceremonio: ĉiu ĉeestanto, viro, aŭ virino, kunvenas en plena egaleco, kaj la sola kunvenestro estas Jesuo Kristo. La elstara diferenco inter la Amikoj kaj aliaj Kristanoj estas (a) ili pli forte akcentas la individuan respondecon; (b) la kredo, ke Dio senpere parolas al ĉiu homo; (c) la celo reveni al pura Kristanismo de la primitiva eklezio sen postaj aldonaĵoj. Diversaj libretoj pri la Societo aperis en E: precipe „La Fundamentoj de la Kvakerismo“ (Stephens, trad. Butler). Ekzistas Kvakera E-ista Societo. Sekr. J. T. Harrod, 66 Kineton Road, Olton, Birmingham.
M. C. BUTLER.
Kategorio:Protestantismo
ja:クエーカー
simple:Religious Society of Friends
Arkansaso
Geografio > Ameriko > Nordameriko > Usono > Arkansaso
----
Akansaso (angle, Arkansas [á:rkanso:]) fariĝis la 25-a ŝtato de Usono je la 15-a de junio 1836.
Loĝantaro: 2,673,400 (en 2000)
Ĉefurbo: Little Rock
TTT-ejo de Arkansaso en la angla http://www.state.ar.us
Kategorio:Usono Kategorio:Usonaj ŝtatoj
ja:アーカンソー州
ko:아칸소 주
simple:Arkansas
AmsterdamoGeografio > Eŭropo > Nederlando > Holando > Amsterdamo < Urbo
----
Amsterdamo estas la plej turisma urbo en Nederlando.
Amsterdamo () estas la ĉefurbo de Nederlando (kvankam la sidejo de la nederlanda registaro situas en Hago) kaj estas la plej granda urbo de
Nordholando. La urbo havas ĉirkaŭ 750 000 enloĝantojn kaj la amsterdama regiono havas ĉirkaŭ 1,5 milionojn da. La plej malnova parto de la urbo estas konstruita ĉirkaŭ reto da duoncirklaj kanaloj.
La urbo estas fama pro siaj belegaj kanaldomoj kaj la etoso de individula libereco. En tiu etoso multe okazas, farante la urbon vigla loko plenplena de kulturo kaj homa interkontaktado. Ekzemploj de tio estas la varma kvartalo – Wallen –, ĝiaj multnombraj coffee shops, kiuj leĝe disvendas kanabon, la Rijksmuseum (regna muzeo), la Van-Gogh-muzeo, la muzeo de la hejmo de Rembranto, la domo de Anne FRANK, kaj la kanaloj laŭitaj de malnovaj domoj.
Anne FRANK
Amsterdamo estas naskiĝurbo de Frits FAULHABER.
En Amsterdamo okazis la 20-a Kongreso de TEJO en 1964.
Ekzistas ankaŭ urbo Amsterdam en la usona ŝtato New York
Vidu ankaŭ
Amsterdamo
Eksteraj ligoj
- [http://www.cybartv.org/html/amsterdam1970-80.htm photos & videos ]Amsterdam counterculture 1970-80
[http://www.amsterdam.nl/ Amsterdam.nl], oficiala TTT-ejo
[http://www.amsterdamhotspots.nl/ Amsterdam Hotspots], turista gvidilo
[http://www.europe-hotel-in.com/dikker-thijsfenice.htm Hotel Amsterdam]
[http://amsterdam.visittown.com Amsterdam, VisitTown.com]
Kategorio:Urboj de Nederlando
Kategorio:Ĉefurboj de Eŭropo
ja:アムステルダム
ko:암스테르담
KluzoKluzo estas:
::<1> mallarĝa parto de kanalo aŭ rivero, kies ekstremoj estas provizitaj per pordoj, kaj kiun oni uzas por levi aŭ mallevi ŝipon
:aŭ
::<2> akvobaro,provizita per pordo, uzata por kreo de artefarita nivel diferenco de la akvo.
Komparu kun: ŝiplifto,
StalaktitoGeografio > kaverno > stalaktita kaverno < sedimento < geologio
----
Stalaktita kaverno estas kaverno, en kiu el fluanta kaj -precipe gutanta - kalk-enhava akvo sedimentiĝis kalkoŝtono en formo de kolonetoj. kolonetoj]]
kolonetoj]
Tiuj ĉi povas pendi de la plafono de la kaverno (stalaktitoj), leviĝi de ĝia "planko" (stalagmitoj) aŭ - kio maloftas - etendiĝi inter plafono kaj planko (stalagnato). La koncernaj kemia reakcio aspektas tiel
:CaCO3 + H2O + CO2 <=> Ca2+ + 2 HCO3-
:aŭ ĉi tiel
:CaCO3 + H2CO3 <=> Ca2+ + 2 HCO3-
Aggtelek, Hungario
Kategorio:Kavernoj
Категория:Умершие 15 декабряСм. также 15 декабря
М15
appartamenti bruxelles mieszne zdjcia odywki gry strategiczne pociel
|
|
|
|