Home About us Products Services Contact us Bookmark
:: wikimiki.org ::
17-a De Aŭgusto

17-a de aŭgusto

---- Historio > Tagoj > la 17-a de aŭgusto ---- La 17-a de aŭgusto estas la 229-a tago de la jaro (la 230-a en superjaroj) laŭ la Gregoria kalendaro. 136 tagoj restas. Je la 17-a de aŭgusto okazis, interalie:

Eventoj


- 1945 : Indonezio deklaris sendependecon de Nederlando
- 1960 : Gabono sendependiĝis

Naskiĝoj


- 1601 : Pierre de FERMAT, matematikisto
- 1887 : Karolo la 1-a (Aŭstrio)
- 1893 : Mae WEST, aktorino
- 1929 : JIANG Zemin, Prezidinto de Ĉinio
- 1932 : V. S. NAIPAUL, verkisto
- 1943 : Robert DE NIRO, Usono

Mortoj


- 1676 : Hans Jakob Christoffel VON GRIMMELSHAUSEN
- 1940 : Joseph Oliver LODGE
- 1982 : Ruth FIRST murdiĝis
- 1983 : Ira GERSHWIN, lirikisto
- 1987 : Rudolf HESS
- 1990 : Pearl BAILEY, kantistino

Specialaj tagoj kaj festoj


- Rastafarianismo : datreveno de Marcus GARVEY
- Brazilo: tago de historia patrimonio
- Gabono: nacia tago
- Indonezio: nacia tago ---- Vidu ankaŭ :
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30,31
- 16-a de aŭgusto | 18-a de aŭgusto
- 17-a de julio | 17-a de septembro
- januaro | februaro | marto | aprilo | majo | junio | julio | aŭgusto | septembro | oktobro | novembro | decembro
- Historio - Tagoj. ja:8月17日 ko:8월 17일 simple:August 17 th:17 สิงหาคม

Historio

La historio ampleksas ĉiujn pasintajn okazaĵojn kaj la evoluojn de homoj, popoloj, komunumoj, socioj, civilizoj, landoj, ŝtatoj,regantoj kaj regatoj. La historion studas historiologio (=scienco pri historio/historiscienco). Laŭ pri strikta difino oni nomas historion nur tion, kio estas pruvebla per dokumentoj. Tiusence, la historia tempo komenciĝis nur, kiam aperis skribitaj informoj. Tamen eblas esplori ankaŭ la antaŭan (senskriban) tempon; ĝin oni nomas antaŭhistorio aŭ prahistorio. (NB! Por historioj de lingvo, teatro ktp., vd. je la koncernataj artikoloj.) ---- :Historio de Scienco kaj Teknologio

Historiistoj (kaj historiaj pensintoj)

:Diodoro Sicila - Norbert ELIAS - Gibbon - Hamilton - Hekateo el Mileso - Herodoto - Josephus - ibn-Khaldun - Keynes - Lev GUMILEV - Makiavelo - Markso - Montesquieu - Plutarko - Rousseau - Adam SMITH - Suetonio - Tacito - Toqueville - Toynbee - Gloraj virinoj

Historiistaj sciencoj kaj teĥnikoj

: datadmetodoj - arĥivoj

Antikvaj Gentoj kaj Ŝtatoj

:Akadanoj - Akado - Amoreoj - Arameoj - Asirianoj - Asirio - Aztekoj - Babilonio- Elamo - Etruskoj - Frankoj - Gaŭloj - Galatoj - Gepidoj - Geto-dakoj - Ĝermanoj - Habiroj -Hunoj - Iberia - Induso-civilizo - Judoj - Kasitoj - Karirioj-Kuŝanoj kvadoj- Maŭroj - Ostrogotoj - Panonio - Parthoj - Peĉenegoj - Piktoj - Seleŭkio - Sumeranoj - Sumero - Urartu - Vandaloj - Visigotoj -

Bataloj Famaj

Civilizoj

:Feŭdismo - Historio de Pratempo - Historio de Antikveco - Historio de Mezepoko - Kavaliro

Dinastioj

vidu ankaŭ:
- Listo de papoj
- Listoj de Imperiestroj
- Francaj reĝoj
- Reĝoj de Hispanio
- (por caroj de Rusio aŭ aliaj imperiestroj, vidu ene de Listoj de Imperiestroj)

Historio de kontinentoj


- Historio de Afriko
- Historio de Ameriko
- Historio de Aŭstralio
- Historio de Azio
- Historio de Eŭropo

Kalendaroj

:Gregoria Kalendaro - Luna Kalendaro - Hebrea Kalendaro - Hinda Kalendaro - Islama Kalendaro - Persa Kalendaro - Julia Kalendaro - Franca Respublika Kalendaro - Bahaa Kalendaro

Imperioj

Imperiestro (inkluzive ĉiuj la listoj) :Araba Imperio - Bizanca Imperio - Brita Imperio - Ĉina Imperio - Kolĥeti - Grandmoravia regno - Meŝika imperio - Otomana imperio - Romio - Rusa Imperio - Sovetunio - Tria Regno - Usona Imperio

Mapoj

:[http://www.roman-emperors.org/Index.htm Eŭropo kaj Mediteraneo politike, en la jaroj 1-1500] Vidu ankaŭ: Geografio Diaoyu-Insularo De Ĉinio

Militoj

vidu la Listo de militoj

Nuntempaj Etnoj: Vidu ĉe Etnoj

Nuntempaj Ŝtatoj: Vidu ĉe Nacioj

Okazintaĵoj

:Hipia revolto - Franca Revolucio - R.M.S. Titanic - 11-a de septembro 2001 - Koloniigado - Krucmilito - Sorĉopersekuto

Regionoj

:Anatolio - Antiloj - Mezopotamio - Palestino - ktp

Rolantoj

:Antonio - Breĵnevo - Osama Bin-Laden - Napoléon BONAPARTE - Marko Bruto - Aŭgusto Cezaro - Julio Cezaro - Charles DE GAULLE - Vo Nguyen GIAP - Gorbaĉevo - Herodo la Granda - Hipioj - Jelcino - Katono - Robert F. Kennedy - Lenino - Nasser - Pompejo - Sargono - Stalino - Vercingetorix - Usonaj Prezidentoj - Meksikaj prezidantoj

Tempordigo: Famaj aŭ klasikaj epokoj:
- Inter-du-milita epoko (Eŭropo, 20 jarcento)
- "Jarcento de Ludoviko la 14-a (Francio 17-a jarcento)
- Mezepoko
- Renesanco (Eŭropo 15-a jarcento -Italio - aŭ 16-a jarcento - aliaj landoj)

Historio enklasigata laŭ dato


- Jarcentoj
  - 19-a jarcento
  - 20-a jarcento
  - 21-a jarcento
  - ...
- Tagoj
  - januaro
    - 1, 2, 3, ... Komparu kun:

arkeologio, analo... fiu-vro:Aolugu ja:歴史 ko:역사 ms:Sejarah simple:History th:ประวัติศาสตร์ zh-min-nan:Le̍k-sú

Gregoria kalendaro

Gregoria kalendaro estas la ĉefa kalendaro de la Okcidento kaj tutmonda komerco. Ĝi estas reformo de la antikva julia kalendaro de Julio Cezaro. La gregoria kalendaro estas suna kalendaro: ĝi precize sekvas la sunon (jarojn) sed ne la lunon. Kvankam la monatoj historie devenas de luna periodo, la monatoj komenciĝas kun la nova luno nur tute hazarde. Kontraste, la islama sekvas la lunon, ne la sunon, kaj la hebrea kalendaro la sunon kaj la lunon. Monatoj: la kalendaro havas 12 monatojn:
- januaro - 31 tagoj
- februaro - 28 aŭ 29 tagoj
- marto - 31 tagoj
- aprilo - 30 tagoj
- majo - 31 tagoj
- junio - 30 tagoj
- julio - 31 tagoj
- aŭgusto - 31 tagoj
- septembro - 30 tagoj
- oktobro - 31 tagoj
- novembro - 30 tagoj
- decembro - 31 tagoj La kalendaro sekvas la sunon, ne la lunon, tiel ke la komenco de printempo estas fiksita je la 21-a de marto. Februaro kutime havas 28 tagojn, sed en la superjaro -- la kvara jaro kaj kvara jarcenta jaro -- februaro havas 29 tagojn. Do, en la jaroj 1992, 1996, 2000 kaj 1600, ĝi havis 29 tagojn, sed en la jaroj 1993, 1994, 1900 kaj 1700, ĝi havis 28 tagojn. En la julia kalendaro, kontraste, februaro havis 29 tagojn en la jaroj 1900 kaj 1700. Pro tio, la gregoria jaro havas 365,2425 suntagojn, dum la julia havas 365,2500. La suna jaro mem estas 365,24219878 suntagoj. La gregoria jaro estas 25,96 sekundoj tro longa (kio fariĝos unu tago post 3320 jaroj). Semajno: aldone al la cikloj de monatoj kaj jaroj, estas la ciklo de la semajnoj. La semajno havas sep tagojn:
- dimanĉo
- lundo
- mardo
- merkredo
- ĵaŭdo
- vendredo
- sabato La 1-a de januaro 2000 estis sabato. Dimanĉo kaj sabato estas la "semajnfino", kutime tagoj de ripozo en la Okcidento. Sabato estas la tradicia juda tago de ripozo kaj dimanĉo la tradicia kristana tago de ripozo. Jaroj: la nombro de la jaro estas laŭ la kristana erao. Pro kuniĝo de semajna kaj superjara cikloj en la kalendaro estadas 14 tipoj de jaroj:
- Normalaj jaroj komenciĝantaj je :
  - lundo
  - mardo
  - merkredo
  - ĵaŭdo
  - vendredo
  - sabato
  - dimanĉo
- Supejaroj komenciĝantaj je :
  - lundo
  - mardo
  - merkredo
  - ĵaŭdo
  - vendredo
  - sabato
  - dimanĉo Tagoj: la tago komenciĝas je meznokto kaj havas 24 egalajn horojn. ... Reformo: Aprobo de Julia kalendaro siatempe estis grava antaŭenpaŝo, sed ĝi ankaŭ havis malgrandan malprecizecon: suna jaro kompare al Julia jaro estis mallonga je 11 minutoj kaj 14 sekundoj. Dum jaroj tiu ĉi diferenco fariĝis tagoegala kaj kaŭzis malprecizecojn. En la fino de 14-a jarcento diferenco pligrandiĝis tiomgrade ke printempa tagegaleco anstataŭ 21 de marto trafis al 11 de marto. Do Pasko, ferio printempa, iafoje okazis en la vintro! Papo Gregorio la 13-a decidis korekti la eraron. Li invitis specialan komisionon kaj tagokalkulo antaŭenigis je 10 tagoj. Por ke en estonto similaj eraroj ne okazu, ili decidis en ĉiuj kvarcentjaroj forĵeti tri tagojn, sekve kvanto de superjaroj fariĝis malpli je 3, ol en Julia kalendaro. Tio estis la solvo de Aloysius LILIUS en 1580. La fakta bazo estis la kalkulo de Koperniko pri la longeco de la jaro. En 1530, Koperniko esploris la kalkuladon de Ptolemeo en 139 kaj al-Battani en 882 kaj kalkulis la jaron por si mem kaj eldonis la nombron 365,2425, kiu fariĝis la longeco de la jaro en la gregoria kalendaro. Ĉi tiu nova kalendaro nomiĝis Gregoria aŭ jarkalkulo laŭ nova stilo kaj Julia kalendaro estis nomita jarkalkulo laŭ malnova stilo. En 1582 jaro, kiam Gregoria kalendaro estis enkondukita, diferenco inter du stiloj estis 10 tagoj, en 1900 ĝi atingis 13 tagojn. En venontaj jaroj ĝi pligrandiĝos plu. Gregoria kalendaro estis aprobita en diversaj landoj en malsamaj tempoj:
- 1582 - Hispanio, Italio, Pollando, Portugalio, Francio, Luksemburgio, katolika Nederlando
- 1583 - Bavario, Tirolo
- 1583-1585 - Katolika Germanio kaj Svislando
- 1584 - Aŭstrio, Ĉeĥio
- 1587 - Hungario
- 1590 - Transilvanio
- 1610 - Prusio
- 1700 - Danio, Norvegio, kaj la protestantaj regionoj de Germanio, Nederlando kaj Svislando (escepte de Sankt Gallen)
- 1724 - la svisa kantono Sankt Gallen
- 1752 - Anglio kaj kolonioj (ekz, la nuna Usono)
- 1753 - Svedio, Finnlando, Japanio
- 1911 - Ĉinio
- 1912 - Albanio
- 1915 - Litovio
- 1916 - Bulgario
- 1918 - Rusio, Estonio
- 1919 - Rumanio, Serbio
- 1924 - Grekio
- 1926 - Turkio
- 1928 - Egipto En 1582, laŭ la papo, la tago post la 4-a de oktobro (la fina tago de la julia kalendaro) estis la 15-a de oktobro (la unua tago de la nova gregoria kalendaro). Ĝenerale, katolikaj landoj plejparte aprobis la kalendaron dum 1582-90, protestantaj landoj dum 1700-53 kaj aliaj landoj dum 1911-28. ---- ::Tridek tagoj en septembro, ::april', junio, kaj novembro; ::Ĉiuj kromaj de la kalendar' ::Tridek-unu havas, krom februar', ::Kun dudek-ok, tri jarojn el kvar, ::Sed dudek-naŭ en superjar'. ::: - Tradicia angla poemo; elangliĝis Mateo McLAUCHLIN ---- Vidu ankaŭ: Vikiarbo > Universo > Abstrakta Mondo > Kalendaro > Gregoria Kalendaro kategorio:Kalendaro als:Gregorianischer Kalender ja:グレゴリオ暦 ko:그레고리력 ms:Kalendar Gregory simple:Gregorian calendar th:ปฏิทินเกรกอเรียน

Indonezio

Geografio > Azio > Indonezio ----
Dosiero:id.gif
Indonezio, restaĵo de la nederlanda imperio, nun estas praktike la java imperio. La provincoj estas ribelemaj kaj la nacio eble disiĝos kiel la Sovetunio. Unu provinco, Orienta Timoro, jam sendependiĝis (1999).

Faktoj:

Loko: 5 Su, 120 Or (sudorienta Azio) Areo: 1.826.440 km²
semotaŭga: 10% Loĝantaro: 224.784.210 (julio 2000, takso) % urbana: 28% (2000)
homoj po kv. km: 123,1 (2000)
homoj po kv. km da semotaŭga tero: 1230,7 (2000)
kreskanta procento: 1,63% (2000, takso)
naskoj: 22,6 po 1000 homoj po jaro (2000, takso)
mortoj: 6,31 po 1000 homoj po jaro (2000, takso)
migrantoj: +0,0 po 1000 homoj po jaro (2000, takso)
mortokvanto de beboj: 42,21 mortoj po 1000 naskoj (2000, takso)
infanoj po virino: 2,61 infanoj naskita po virino
meza vivo longeco: 67,96 jaroj (65,61 viroj, 70,42 virinoj) (2000, takso) Ĉefurbo: Ĝakarto
La plej grandaj urboj: milionoj en 2000: Etnoj: 45% java, 14% sunda, 7,5% madura, 7,5% marborda malaja, 26% aliaj
Religio: 88% islamismo, 8% kristanismo (5% protestantismo, 3% katolikismo), 2% hinduismo, 1% budhismo, 1% aliaj (1998)
Lingvo: la Indonezia (oficiala), angla, nederlanda, java. La angla estas disvastigita en la lernejoj.
alfabeta: 83,8% (89,6% viroj, 78% virinoj) (1995, takso) Registaro: demokratio tolerita de la armeo. Multe de la potenco kaj riĉo de la lando restas en la manoj de Suharto, la eks-tirano, kaj liaj amikoj kaj parencoj.
sendependeco: la 17-an de aŭgusto 1945
organizoj: UNO (1950), ASEAN (1967)
konstitucio: aŭgusto 1945, nula dum 1949-59
korupteco: 1,7 CPI (10 = honesta, 0,0 = tute korupta) (2000) Ekonomio: 121 Gd (1998, takso)
po kapo: 0,54 kd (1998, takso)
kreskanta procento: 0% (1999, takso)
inflacio: 2% (1999)
senokupa: 15-20% (1998, takso) Valuto: 1 rupiah (Rp)
valoro:

vidu ankaŭ


- Listo de urboj de Indonezio
- Landnomoj Kategorio:Indonezio ja:インドネシア ko:인도네시아 ms:Indonesia simple:Indonesia th:ประเทศอินโดนีเซีย zh-min-nan:Ìn-nî

1960

Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1960 ---- Ĉi tiu jaro estas superjaro komenciĝanta vendrede (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1960 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj


- 45-a Universala Kongreso de Esperanto en Bruselo
- Salah GHANEM, Elvira FONTES kaj Carmel MALLIA esperantiĝis.
- Vuk ECHTNER elkarceregita.
- Supera Voltalando sendependiĝas de Francio.
- Benino, Centr-afrika respubliko, Ĉado, Eburbordo, Gabono, Kameruno, Kongolo Brazavila, Madagaskaro, Malio, Maŭritanio, Niĝero, Senegalo kaj Togolo sendependiĝas de Francio.
- Centr-afrika Respubliko: potencprenas Jean-Bedel BOKASSA.
- Kongolo sendependiĝas de Belgio.
- Niĝerio sendependiĝas de Britio.
- Al UNO aniĝas Benino, Burkino, Centr-Afrika Respubliko, Ĉado, Ebur-Bordo, Gabono, Kameruno, Kipro, Kongolo (Brazavila), Kongolo (Kinŝasa), Madagaskaro, Malio, Niĝerio, Niĝero, Senegalo, Somalio kaj Togolo.
- Ganao : Establiĝas respubliko kaj unupartia ŝtato.
- 11-a ĝenerala konferenco pri mezuroj: aprobis internacian sistemon de fizikaj grandoj. Ĝi nomiĝas Sistemo Internacia de Unuoj.
- IBM ekis fabrikadon de una komercia modemo.
- Publikitaj Simingsound kaj Kakono.
- La aŭstrala piloto Jack BRABHAM gajnis la mondan ĉampionecon de Formulo Unu.

Naskiĝoj


- Vladimír DVOŘÁK
- 6-a de januaro : Nigella LAWSON
- 21-a de marto : Ayrton SENNA
- 28-a de oktobro: Kim HENRIKSEN Muzikisto por Esperanto Desperado.
- 11-a de novembro : Katja FLINT

Mortoj


- Jorge Frederico da Costa TEIXEIRA
- Stellan ENGHOLM
- Augustin PITLÍK
- 4-a de januaro : Francio : Albert CAMUS
- 15-a de marto: Cândido BRAVO
- 30-a de majo : Sovetunio : Boris PASTERNAK
- 23-a de junio : Ĉeĥio : František OMELKA
- 29-a de aŭgusto : Vicki BAUM
- 15-a de oktobro : Henny PORTEN
- 16-a de oktobro : Valdemar LANGLET
- 16-a de novembro : Usono : Clark GABLE ----
1955 | 1956 | 1957 | 1958 | 1959 | 1960 | 1961 | 1962 | 1963 | 1964 | 1965
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
ja:1960年 ko:1960년 simple:1960 th:พ.ศ. 2503

1601

Historio > Jarcentoj > 17-a jarcento > 1601 ---- Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta lunde (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1601 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj


-

Naskiĝoj


- 20-a de aŭgusto : Pierre de FERMAT

Mortoj


- 14-a de oktobro: Ĉeĥio: Prago: Tycho BRAHE. ----
1596 | 1597 | 1598 | 1599 | 1600 | 1601 | 1602 | 1603 | 1604 | 1605 | 1606
16-a jarcento - 17-a jarcento - 18-a jarcento
ko:1601년

1887

Historio > Jarcentoj > 19-a jarcento > 1887 ---- Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta sabate (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1887 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj


- Ekesto de Esperanto.
- Aleksandro DAMBRAUSKAS eklernis Esperanton.
- Nieuwe Binnenweg 176 (domo de la Centra Oficejo de UEA ekde 1962) estis konstruita.
- Dua Volapukista Kongreso; fundata la Internacia Akademio de Volapuko.
- Francisko Valdomiro LORENZ eklernis Volapukon
- Édouard STEPHAN eltrovis la Stephan-an Kvinopon
- 6-a de januaro: Ulises HEUREAUX iĝis (je dua fojo) prezidento de Domingo.
- 6-a de marto: Unua Presbiterana eklezio en Brazilo.
- 15-a de marto: kreita Diocezon de Monako.
- 26-a de marto: Ĉinio cedis Makaon al Portugalio.
- 4-a de junio: Rafael Wenceslao NÚÑEZ MOLEDO iĝis (je 3-a fojo) prezidento de Kolombio.
- 26-a de junio: fondita la "Clube Militar" en Rio-de-Ĵaneiro.
- 26-a de julio: Zamenhof lanĉas sian "Unuan Libron" (pri Esperanto).
- 20-a de septembro: Encikliko 'Vi è Ben Noto' de Papo Leono la 13-a.
- 24-a de septembro: Sankta Jose Maria RUBIO iĝis paŝtro.
- 1-a de decembro: Traktato inter Portugalio kaj Ĉinio.

Naskiĝoj


- Boris KOTZIN
- Le Corbusier
- Blaise CENDRARS
- 10-a de januaro: José Américo de ALMEIDA, Brazila verkisto kaj politikisto.
- 12-a de januaro : Saldanha Jorge de CARREIRA
- 3-a de februaro: Georg Trakl
- 8-a de februaro: Heinrich SPOERL
- 5-a de marto: Heitor VILLA-LOBOS, Brazila muzikisto.
- 9-a de marto : Leoplod BERGER
- 13-a de marto: Francisco de Assis CINTRA
- 22-a de aprilo: OOI Manabu
- 7-a de majo: Gilberto AMADO, Brazila verkisto
- 25-a de majo: Sankta Francesco FORGIONE, kromnomata Paŝtro Pio.
- 24-a de junio: Hungario: KARINTHY Frigyes
- 28-a de junio : Leon ROSENSTOCK
- 7-a de julio: Belarusio: Marc CHAGALL superrealisma pentristo
- 16-a de julio: Anatolo KOCH
- 29-a de julio: Rafel ISRAELS
- 12-a de aŭgusto : Lizzie IDDON
- 17-a de aŭgusto: Karolo la 1-a (Aŭstrio) lasta imperiestro de Aŭstrio.
- 19-a de aŭgusto : Anna GYLLSDORFF
- 30-a de oktobro: Georg HEYM
- 31-a de oktobro: CHIANG Kai-shek
- 3-a de novembro: Robert MURRAY
- 10-a de novembro: Arnold ZWEIG
- 22-a de decembro: Barato: Srinivasa Aiyangar RAMANUJAN

Mortoj


- 19-a de februaro: Multatuli: Nederlanda verkisto

Esperanto-libroj eldonitaj en 1887


- Zamenhof, Ludwik Lazar: Meĵdunarodnyj jazyk: predislovie i polnyj uĉebnik / Dr. Esperanto. - Varŝava: Kelter, 1887. - 40 p., 1 faldfolio
- Zamenhof, Ludwik Lazar: Jezyk miedzynarodowy: przedmowa i podrecznik kompletny : por Poloj / Dr. Esperanto. - Warszawa: Kelter, 1887. - 40 p., 1 faldfolio
- Zamenhof, Ludwik Lazar: Langue internationale: préface et manuel complet : por francoj / Dr. Esperanto. - Varsovie: Gebethner et Wolff, 1887. - 48 p., 1 faldfolio
- Zamenhof, Ludwik Lazar: Internationale Sprache: Vorrede und vollständiges Lehrbuch: por germanoj / Dr. Esperanto. - Warschau: Gebethner et Wolff, 1887. - 48 p., 1 faldfolio ----
1882 | 1883 | 1884 | 1885 | 1886 | 1887 | 1888 | 1889 | 1890 | 1891 | 1892
18-a jarcento - 19-a jarcento - 20-a jarcento
ko:1887년 simple:1887 th:พ.ศ. 2430

1893

Historio > Jarcentoj > 19-a jarcento > 1893 ---- Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta dimanĉe (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1893 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj


- 1-a de decembro : Fondita unua ne oficiala Esperanto-rondeto en Varsovio.
- Louis de BEAUFRONT konsilis ke entute ĉio, kiu tuŝas esperantan aferon, havu verdan koloron kaj portu supre stelon.
- L.L. ZAMENHOF tranlokiĝis kun sia familio al Grodno.
- Eburbordo iĝas Franca kolonio.
- En la usona urbo Ĉikago okazas la mond-foiro "Kolumbia Ekspozicio".
- Kreitaj Dil kaj Universala.

Naskiĝoj


- Mihály SÁROSSY
- Emilie SUCHARDOVÁ
- 29-a de junio : Pedro CASAS
- 19-a de julio : Vladimir MAJAKOVSKIJ
- 21-a de julio : Hans FALLADA
- 8-a de aŭgusto : Frits FAULHABER
- 12-a de aŭgusto : G. Demetrio KONSTANTOPOULOS
- 22-a de aŭgusto : Usono : Dorothy PARKER
- 13-a de septembro: Antono LLINÁS BELLVEHI
- 16-a de septembro : Alexander KORDA
- 18-a de septembro : Fuĵisaŭa Ĉikao
- 22-a de septembro : Hans LEIP
- 17-a de oktobro : Charles PICHON
- 1-a de decembro : Ernst TOLLER
- 13-a de decembro: Thorsten TORBÄJ
- 26-a de decembro : MAO Zedong

Mortoj


- 17-a de januaro : Rutherford B. HAYES
- 6-a de julio : Guy de MAUPASSANT

Esperanto-libroj eldonitaj en 1893


- Beaufront, Louis de: Prexgareto por katolikoj / trad. en Esperanto par L. de Beaufront. - Epernay: Bonnard [k.a.], [1893]. - 45 p.
- LIBRO RUTH La libro Ruth / el la originalo trad. E. Neumark. - N?rnberg: Tümmel, 1893. - 15 p.
- La liro de la esperantistoj : kolekto da versaxjoj en la lingvo internacia "Esperanto" / eld. A. Grabowski. - N?rnberg: Tümmel, 1893. - 157 p.
- SVENSK-ESPERANTISK ORDBOK Svensk-esperantisk ordbok / utarb. af L
    - . - Upsala: Esperantof÷rening, [1893]. - 63 p. - (Det Internationela Spraket Esperanto ; 2)
- Zamenhof, Ludwik Lazar: Dua libro de l' lingvo internacia / Dr. Esperanto. - Varsovio
- Zamenhof, Ludwik Lazar: "Esperanto": mexzdunarodnyj jazyk : predislovie i polnyj ŭcebnik / Ludwik Lazar Zamenhof. - Novoe stereotipnoe izd. - S.-Peterburg: Obxŝcestvo Esperantistov, 1893 ; [1892]. - 42 p.
- Zamenhof, Ludwik Lazar: Lärobok med fullständig Esperantsk-svensk ordbok / af L. Zamenhof. Íversatt och med f÷rfattarens tillstand utg. af B. G. Jonsson. - Upsala: Klubo Esperantista, 1893]. - 63 p. - (Det Internationela Spraket Esperanto ; 1)
- Zamenhof, Ludwik Lazar: Langue internationale Esperanto : introduction et manuel / du L. Zamenhof. Trad. par L. de Beaufront. - Nouvelle Úd. stÚrÚotypÚe de l' ouvrage russe Varsovie ; Epernay: Zamenhof ; Beaufront, 1893. - 32 p. ----
1888 | 1889 | 1890 | 1891 | 1892 | 1893 | 1894 | 1895 | 1896 | 1897 | 1898
18-a jarcento - 19-a jarcento - 20-a jarcento
ko:1893년 simple:1893

Ĉinio

Ĉinio (ĉine: 中华人民共和国; Zhōnghuá rénmín gònghéguó), la Meza Regno, estas la plej granda nacio en la mondo kaj, dum la plimulto da historio, la plej potenca kaj avangarda. Ni nun vivas en epoko kiam Ĉinio ankoraŭ resaniĝas de fremda rego. En la urboj (almenaŭ en 1992), la plimulto veturas per biciklo, estas vestita kaj frizita simple kaj havas malmultege da infanoj. Frenezuloj kaj almozuloj ne ofte estas vidataj en grandaj urboj, kiel en Usono. Policanoj estas ĉie, estas ĝentilaj, ne ofte portas pafilojn, sed ili ne respektas homajn rajtojn.

Geografio kaj loĝantaro

Nur Rusio kaj Kanado estas pli grandaj ol Ĉinio. Tamen nur 10 elcentoj de la areo estas semotaŭgaj. Ĉirkaŭ 32 elcentoj de la loĝantaro loĝas en urboj. Laŭ taksoj el la jaro 2000, la loĝantaro kreskas je 0,9 elcentoj ĉiujare. Inter 1000 homoj estas 16,12 naskoj kaj 6,73 mortoj ĉiujare. Virinoj havas avaraĝe du 1,82 infanojn. 28,92 el 1000 naskitaj beboj mortas. La vivo daŭras avaraĝe 71,38 jarojn (69,6 ĉe la viroj, 73,3 jarojn ĉe la virinoj). 81,5 elcentoj de la loĝantoj kapablas legi kaj skribi (89,9 elcentoj de la viroj, 72,7 elcentoj de la virinoj - taksoj el 1995).

Provincoj kaj teritorioj

Kanado
- Anhujo Ānhuī
- Ĉinghajo Qīnghǎi
- Ĉongĉingo Chóngqìng
- Fuĝjano Fújiàn
- Gansuo Gānsù
- Gujĝoŭo Guìzhōu
- Gŭangdongo Guǎngdōng
- Gŭangŝjio Guǎngxī
- Ĝeĝjango Zhèjiāng
- Ĝjangsuo Gānsù
- Ĝjangŝjio Jiāngxī
- Ĝjilino Jílín
- Hajnano Hǎinán
- Hebejo Héběi
- Hejlongĝjango Hēilóngjiāng
- Henano Hénán
- Honkongo (Ŝianggango) Xiānggǎng
- Hubejo Húběi
- Hunano Húnán
- Interna Mongolio Nèiměnggǔ
- Junano Yúnnán
- Ljaŭningo Liáoníng
- Makao Àomén
- Ninŝao Níngxià
- Pekino Běijīng
- Siĉŭano Sìchuān
- Ŝandongo Shāndōng
- Ŝanhajo Shànghǎi
- Ŝanŝjio Shānxī
- Ŝenŝjio Shǎnxī
- Ŝinĝjango Xīnjiāng
- Tajvano Táiwān (politike sendependa ŝtato ne regata de Ĉinio)
- Tibeto Xīzàng
- Tjanĝino Tiānjīn

La plej grandaj urboj

La nombroj de loĝantoj estas el la jaro 2000.

Etnoj

91,9% hanĉina, 8,1% alia: ĝuanga, mjaŭa, ujgura, jia, mongola, tibeta, bujia, korea, jaŭa, kazaĥa, taja, ktp. La ne-hanoj estas plejparte en la monta sudokcidento (Junano, Tibeto, ktp) kaj la dezerta nordo kaj okcidento (suda Mongolio, Manĉurio, Orienta Turkestano, ktp). La restaĵoj de la ĉina imperio.

Religio

Oficiale: ateismo. La registaro estas malamika al religio organizita ekster la regado de la ŝtato. Tradicie: taoismo, budhismo, islamo (2-3%), kristanismo (1%, takso).

Ŝtato

La ŝtato fondiĝis en 1949. Validas konstitucio el 1982. Ĉinio estas komunista diktaturo. La registaro ne ekzistas sendepende de la Komunista Partio. Kelkaj ĉefuloj de la Partio neformale decidas pri la aferoj de la nacio. La Partio provas reformi kapitalisme, sed ne demokrate.

Historio

Vidu ĉe Historio de Ĉinio

Ĉinujo en la Enciklopedio de Esperanto

Ĉinujo. Jam la granda saĝulo, Konfucio parolis pri la int. lingvo, kaj la ĉina lingvo, en sia skribita formo, restis dum certa tempo la lingvo de la "mondo", ĉar la ĉino, kiel la greko, riĉa je kosmopolitaj ideoj, emas kredi, ke li vivas en la centro de la mondo. E trovis sian vojon en Ĉinujon ĉ. 1907. (Antaŭe faris provon propagandi E-n kelkaj eŭropanoj, sed ilia sukceso estis nur momenta.) Aperis ĉina E gazeto en Paris en 1907 La Nova Tempo, kiun eldonis ĉinaj studentoj kun scienca kaj anarĥiista enhavo. Kleruloj, kiel Li Yu-ying, Tsi-fe Woo, Y. P. Tsai (蔡元培 Cai Yuanpei) forte rekomendis E-n; tiun ideon aprobis ankaŭ la granda klasikisto, Liu ŝipej. La unuaj aktivaj pioniroj estis ĉ. 1909 Luŝi-ŝin en Shanghai kaj W. K. Hsu en Kanton kaj la du urboj de tio fariĝis fontoj, el kiuj fluas la ĉina E movado. La fondiĝo de la respubliko en 1912 malfermis novan epokon. Y. P. Tsai, ministro por la publika instruado, dekretis la enkondukon de E en normalajn lernejojn. Fondiĝis asocio ĤEA kun centra oficejo en Shanghai. Membro pli ol 300. Grupoj en Kanton, Nanking, Ĉansu, Ĉangcau. Del. de UEA en Shanghai kaj Kanton. Aperis lernolibroj, vortaroj, koresponda kurso. Malfermiĝis kurso semajna kaj kurso supera. Ĉie propagando. Ĉie la gazetoj enkondukis E fakon. Kunlaboris kun granda sindonemo Sifo en Kanton kaj K. C. Ŝan en Shanghai. Brilis tiam du gazetoj: La Ĥina Socialisto en Shanghai kaj La Voĉo de la Popolo red. de Sifo en Kanton. Sed la ora epoko ĉesis kun la malsukceso de la revolucio de 1913. Reakcia movado tra la lando. E-istoj (samtempe socialistoj aŭ anarkiistoj) persekutataj: la movado preskaŭ nuligita. Pro la politika ĥaoso kaj pro la eŭropa milito sekvis de 1913 ĝis 1918 malluma tempo por la E movado. Tamen estis ankoraŭ individua propagando, notinda en Ĉansu, Kanton, Fatshan, Tientsin, Nanking, Peking, Honkong, Foo-chow. La ĉeso de la mondmilito markis la reviviĝon ankaŭ en Ĉinujo. En 1921 la Nacia Edukista Konferenco adoptis proponon favore al E. Tsai, rektoro de la universitato en Peking, invitis Eroŝenko-n kaj Sunfiro-n malfermi E kurson en 1921. Kursanoj pli ol 500. Kunhelpis al la movado prof. Cen Ŝuen Tung kaj prof. Ĉaŭ Co-jen. E kongreso en la Peking-a Universitato, 1922. Intensa laboro en 1922-23. Peking fariĝis nova centro, kie en 1925 fondiĝis E Kolegio, kiu vivis nur efemere. Krom Eroŝenko laboris energie ankaŭ rusa pastro Seriŝev, kiu propagandis kun granda sindonemo en Manĉurio kaj norda Ĉinujo. Samtempe reviviĝas la movado en Shanghai. Fondo de asocio ŜEA en 1919. Kursoj malfermiĝis en Fudan-Univ. kaj kelkaj mezlernejoj en Shanghai en 1922. Eldoniĝas gazeto La Verda Lumo en 1923. Fondiĝas en Shanghai E librejo, biblioteko, refunkcias la koresponda kurso en 1925. Samtempe la movado eniras en la poŝttelegrafan rondon. Laboras energie Luŝi-ŝin, K. C. San, Hujuez, Ĉan-ĉan-jin, Icio Sun kaj Ŝ. M. Ĉun. Krom Peking kaj Shanghai nia movado radiiĝas aliloke, notinde en Chin-kiang, Hanchow, Chekiang, Yunnan Sze-chuen, Kiang-si, An-hwei kaj Soo-chow. Intertempe la movado en Kanton montriĝas preskaŭ nula. Sed ĝi reviviĝas en 1926 sub la gvidado de Won Kenn kaj Sinpak. Wu Takwang, direktoro por instruado, fondis E Instituton kun urba subvencio en 1926. Kunlaboras energie Sinpak kaj Won Kenn. En 1926 revenis ankaŭ la malnova pioniro Hsu. Fondiĝis grupoj en ĉiuj partoj de la urbo. Intensa propagando. Okazis grandioza Z festo en 1926. Granda procesio tra la urbo. Lanternoj, aŭtomobiloj, fajro-krakaĵo, pluvo de verda paperaĵo. 800 partoprenintoj. Kursoj malfermiĝas en Sun Yat-sen kaj Kuo Min Universitatoj kaj en 13 aliaj lernejoj (1927). Fondiĝis asocio KEA en 1929. Funkcias radio-kurso, rondira kurso ktp. en 1930. Eldoniĝas libroj, gazeto Kantona E-isto en 1931. En 1929 nova centro ekstariĝis en Hankow. La movado venas preskaŭ subite, kun neatendita forto. Estiĝas asocio ĤEA, kursoj, gazeto Espero. Vigla movado, granda estonteco. Pioniroj. Tikos Fang, Fu-Picing, k. a. La movado en Peking (nun Peiping) forte malpliiĝas depost 1926 sekve de la translokigo de la ĉefurbo al Nanking. Sed estas reviviĝo en 1931; granda movado en 1932. Krome fondiĝis grupoj en Chinkiang (pioniro Naŭu Ĉanĝia Fu); kaj en Sui-Yuen (pioniro Wang Si-ĉaŭ). Radiiĝas ankaŭ nia movado dum 1932 en Tai-yuen, Foo-chow, Lienping, Ning-po, Soo-chow, Cheng-tu, Tsi-nan, Tsmgtao, Amoy, Shen-si, Yun-nan, Nanking, Chang-sha, Shaoshin, Chun-chow, Swatow kaj en la universitatoj de Ching-Hua, Nan-Kai, Hu-Nan kaj ankaŭ en la arsenalo de Han-Yang. Fondiĝas ĉie grupoj, malfermiĝas kursoj eldoniĝas bultenoj kaj flugfolioj. Estas reprezentitaj la int. organizaĵoj de E. Registara subteno vidiĝas jene: la ministerio de edukado sendas kelkafoje delegiton al Int. E konferencoj kaj UK; urban subvencion ricevas Kanton E Instituto por du klasoj; la centra komitato de Kuo-Min-Tang malfermas E fakon en sia eksterlanda departemento. Krome estas oficiala uzo de E pere de Komitato de Int. Rilatoj (Nanking), kiu eldonis broŝurojn pri la japana invado en Shantung kaj Manĉurio. Shanghai, Kanton, Hankow kaj Peiping fariĝas la centroj de nia movado. El la 4 centroj Shanghai okupis la unuan lokon, kie estis biblioteko, bona organizo, sistema laboro kaj tie oni reprezentis grandparte la nacian movadon. ŜEA (Shanghai) alvokis por organizi nacian movadon en 1931. Partoprenis KEA, HEA kaj grupoj kaj individuoj de Peiping, Nanking, Chin-king, Tien-tsin. Sed subite venis japana invado en Shanghai (jan. 1932). Oni ekmilitis. ŜEA perdiĝis en cindro. Sed malgraŭ ĉio, la ideo de la paco, la kerno de E-ismo, restas en la koro de la ĉino; tio ja povas certigi, ke E havas grandan estontecon en Ĉinujo. WON KENN.

Literaturo


- Enciklopedieto de Ĉinio, kompilis LI Qiang kaj Zhang Meizhi, tradukis FAN Yizu, Pekino: Ĉina Esperanto-Eldonejo, 1994.
La libro konigas la ĉinajn historion, geografion, kulturon, pikturon, metiarton, literaturon, turismon, Esperanto-movadon k. a.

Vidu ankaŭ


- Listo de urboj de Ĉinio
- Landnomoj
- El Popola Ĉinio
- Ĉiang Kai-ŝek
- Diaoyu-Insularo
- Dramo en Ĉinio
- [http://www.chinareport.com.cn/18s/01/index.htm koncize pri Ĉinio] als:Volksrepublik China ja:中華人民共和国 ko:중화인민공화국 ms:Republik Rakyat China simple:People's Republic of China th:สาธารณรัฐประชาชนจีน zh-cn:中华人民共和国 zh-min-nan:Tiong-hoâ Jîn-bîn Kiōng-hô-kok zh-tw:中华人民共和国

1932

Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1932 ---- Ĉi tiu jaro estas superjaro komenciĝanta vendrede (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1932 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj


- 24-a Universala Kongreso de Esperanto en Parizo.
- Ĉesigo de Kontrakto de Helsinki;
- Skismo en laborista Esperanto-movado kaj kreo de Internacio de Proleta Esperantistaro.
- En Tokio okazis Japana Esperanta Kongreso.
- František OMELKA kaj Georges JUNIER eklernis Esperanton.
- 23-a de marto : Strato en urbo Rio-de-Ĵanejro ricevis nomon Esperanton.
- Unua vortaro Rumana-Esperanto publikita de Petro FIRU
- Hungara Esperanto-Muzeo
- Saudi-Arabio : Abdel Aziz as-Saud surtroniĝas

Januaro


- 3-a de januaro - Brita rego arestas kaj malliberas Mohandas GANDHI kaj Vallabhai PATEL.
- 8-a de januaro - Britio: La anglikana ĉefepiskopo de Canterbury malpermesas regeedzigon por divorciĝintoj.
- 12-a de januaro - Hattie W. CARAWAY iĝas la unua virino elektita por la Usona Senato
- 15-a de januaro
  - Pierre LAVAL kolektas novan registaron en Francio.
  - Ĉirkaŭ 6 milionoj da senlaboruloj en Germanio
- 26-a de januaro - Brita submarŝipo M-2 sinkas kun ĉiuj 50 maristoj.
- 28-a de januaro - Japana Imperio okupacias Ŝanhajon.
- 29-a de januaro - Auŝtrio: Malplimulteca registaro de Karl MURESCHI finas regokrizon.
- 31-a de januaro - Japanaj militŝipoj atingas Nankinon.

Februaro


- 2-a de februaro
  - Konferenco pri malarmado ekas en Ĝenevo.
  - Ligo de Nacioj rerekomendas negocon inter Respubliko Ĉinio kaj Japanio.
- 4-a de februaro - Japanio okupacias Harbin.
- 11-a de februaro - Papo Pio la 11-a rekontas Benito MUSSOLINI en Vatikanurbo
- 18-a de februaro - Japanio deklaras Manchukuo-n (japana nomo de Manchurio) sendependa el Ĉinio.
- 27-a de februaro
  - Adolf HITLER akiras civitanecon de germanio antaŭ ol balotado.
  - Ribelo de Mäntsälä en Suomio

Marto


- 1-a de marto - Charles Augustus LINDBERGH III, bebo filo de Anne MORROW LINDBERGH kaj aviadisto Charles LINDBERGH estas rabita.
- 9-a de marto - Eamon DE VALERA estas elektita regestro de Irlanda Libera Regno, la unua regoŝanĝo en 10 jaroj.
- 16-a de marto - Eknegoco pri paco inter Ĉinio kaj Japanio.
- 19-a de marto - Sydney Harbour Bridge inaŭgurita.
- 20-a de marto - Zepelino Graf Zeppelin komencas stabilan vojon al Sudameriko.

Aprilo-Aŭgusto


- 6-a de aprilo - Usona prezidanto Herbert HOOVER favoras limojn pri armilaro.
- 10-a de aprilo - Paul VON HINDENBURG elektita prezidanto de Germanio. Adolf Hitler ricevas pli ol 13 milionoj da voĉdonoj.
- 17-a de aprilo - Haile Selassie anoncas kontraŭsklavisman leĝon en Abisenio
- 19-a de aprilo - Germana artkomercisto Otto WACKER punita per 19 monatoj pro vendo de malaŭtentikajn pentraĵoj de Vincent VAN GOGH.
- 9-a de junio: Pro-Konstitucia Revolucio en Brazilo

Septembro-decembro


- 9-a de septembro - Hispanio: Kortesoj aprobs la leĝo pri autxonomeco de Katalunio, restatigante la registaron Generalitat.
- 30-a de oktobro : Irako sendependiĝas pro la fino de la mandato de Ligo de Nacioj.
- 20-a de novembro - Barcelono: publikigita la katalunlingva vortaro Diccionari general de la llengua catalana, direktita de Pompeu Fabra.
- 6-a de decembro - Lluís Companys elektita prezidanto de la Parlamento de Katalunio.

Naskiĝoj


- Josef VÍCH
- Roger VAN HUMBEECK
- 5-a de januaro: Italio: Umberto ECO
- 16-a de januaro: Usono: Dian FOSSEY
- 6-a de februaro: François TRUFFAUT
- 15-a de februaro: Josef VÁVROVSKÝ
- 18-a de marto: John UPDIKE
- 17-a de majo: Miloslav VLK
- 4-a de junio: John Drew BARRYMORE
- 12-a de julio: Eddy WALLY, kantisto
- 7-a de aŭgusto: Abebe BIKILA
- 17-a de aŭgusto: Vidiadhar Surajprasad NAIPAUL
- 27-a de oktobro: Sylvia PLATH

Mortoj


- 10-a de januaro: Robert STERL, germana impresionisma pentristo
- 10-a de februaro : Edgar WALLACE
- 8-a de oktobro : Kazimiera BUJWID
- 4-a de decembro : Gustav MEYRINK ----
1927 | 1928 | 1929 | 1930 | 1931 | 1932 | 1933 | 1934 | 1935 | 1936 | 1937
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
ja:1932年 ko:1932년 simple:1932 th:พ.ศ. 2475

1943

Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1943 ---- Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta vendrede (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1943 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj


- Rapidvortoj 3a-foje refarita de Reginald John Garfield DUTTON.
- Januaro : Germanion Rusio forpelas el Kaŭkazio
- Februaro : Rusio: La germanoj devas retrotiri sin de Stalingrado
- Publikitaj planlingvoj Intergloso.
- 13-a de oktobro: Italio deklaras militon kontraŭ Germanio
- Libano sendependiĝas
- Libio : la fino de itala kolonia regado. Libio falas sub la rego de Britio kaj Francio

Naskiĝoj


- Josef VOJÁČEK
- 22-a de februaro : Horst KÖHLER
- 25-a de februaro : George HARRISON
- 31-a de marto : Christopher WALKEN, aktoro
- 17-a de aŭgusto : Usono : Robert DE NIRO
- 22-a de oktobro : Francio : Catherine DENEUVE
- 11-a de novembro : Anne VANDERLOVE
- 5-a de novembro : Sam SHEPARD
- 8-a de decembro : James Douglas MORRISON
- 25-a de decembro : Hanna SCHYGULLA

Mortoj


- Lidja ZAMENHOF
- 26-a de junio : Karl LANDSTEINER
- 21-a de aŭgusto : Henrik PONTOPPIDAN
- 8-a de septembro : Julius FUCIK ----
1938 | 1939 | 1940 | 1941 | 1942 | 1943 | 1944 | 1945 | 1946 | 1947 | 1948
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
ja:1943年 ko:1943년 simple:1943 th:พ.ศ. 2486

Robert DE NIRO

Kino > Aktoroj > Robert DE NIRO ---- Robert DE NIRO (naskiĝis la 17-an de aŭgusto, 1943 en Novjorko) estas usona aktoro. La filo de artistoj – la patrino estis pentristino kaj la patro estis pentristo, skulptisto kaj poeto - jam kiel 10-jarulo staris sur la scenejo de teatro: kiel leono en la teatrajxo The wizzard of Oz. En la jaro 1963 li unuafoje aperis en filmo: The wedding party estis la titolo. Internacian famon li gajnis per la filmo Mean streets; per gxi ankaux komencigxis plurjara sukcesoplena laboro kune kun la regxisoro Martin SCORSESE. Sian unuan Oskaron Robert de Niro gajnis en la jaro 1974, pro la plej bona epizoda rolo en la filmo The Godfather, Part II, direktorita de Francis Ford COPPOLA. Dua Oskaro sekvis en 1981, pro Raging bull, en kiu li transprenis la rolon de la boksisto Jake LA MOTTA. Rimarkinde estas, ke Robert de Niro cxiam ege intense preparas siajn rolojn. Por Taxi driver li akiris la licencon por sxofori taksion, por New York, New York li lernis ludi saksofonon, kaj por Raging bull li dum unu jaro cxiutage trejnis bokson, krome li ene de tri monatoj pezigxis je 30 kilogramoj por konvinke prezenti sin kiel la boksisto maljunigxanta.

Listo de filmoj


- Mean Streets (Usono, 1973)
- The Godfahter, Part II (Usono, 1974)
- Taxi Driver (Usono, 1975)
- Novecento (Italio/Francio/Germanio, 1976)
- New York, New York (Usono, 1977)
- The Deer Hunter (Usono, 1978)
- Raging Bull (Usono, 1979)
- The King of Comedy (Usono, 1982)
- Once Upon a Time in America (Usono, 1984)
- Brazil (Britio, 1984)
- The Mission (Britio, 1986)
- The Untouchables (Usono, 1987)
- Midnight Run (Usono, 1988)
- Jacknife (Usono, 1989)
- Good Fellas (Usono, 1990)
- Stanley & Iris (Usono, 1990)
- Awakenings (Usono, 1990)
- Cape Fear (Usono, 1991)
- Backdraft (Usono, 1991)
- Mad Dog and Glory (Usono, 1993)
- Mary Shelley’s Frankenstein (Usono, 1994)
- The Fan (Usono, 1996)
- Great Expectations (Usono, 1997)
- Meet the Parents (Usono, 2000)
- 15 Minutes (Usono, 2001)
- The Score (Usono, 2001)
- Showtime (Usono, 2002) DE NIRO, Robert ja:ロバート・デ・ニーロ

1676

Historio > Jarcentoj > 17-a jarcento > 1676 ---- Ĉi tiu jaro estas superjaro komenciĝanta merkrede (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1676 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj


- Kreita la ripeta vekhorloĝo.
- 21-a de septembro: Inocento la 11-a iĝis Papo.
- 16-a de novembro: kreita la Diocezoj de Olinda kaj Rio-de-Ĵanejro.

Naskiĝoj

Mortoj


- 27-a de majo : Paul GERHARDT
- 17-a de aŭgusto : Hans Jakob Christoffel VON GRIMMELSHAUSEN ----
1671 | 1672 | 1673 | 1674 | 1675 | 1676 | 1677 | 1678 | 1679 | 1680 | 1681
16-a jarcento - 17-a jarcento - 18-a jarcento
ko:1676년

1940

Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1940 ---- Ĉi tiu jaro estas superjaro komenciĝanta lunde (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1940 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj


- 15-a de majo : La unua McDonald's restoracio estas fondita.
- Spirito Emmanuel verkis mensaĝon "La misio de Esperanto" kaj konsilis spiritistojn lerni la lingvon.

Naskiĝoj


- Trevor STEELE
- Anatolij GONĈAROV
- Vasil STANOVIĈ
- 18-a de marto : Arlette LAGUILLER
- 19-a de marto: Carlo MINNAJA
- 7-a de julio : Ringo STARR
- 7-a de oktobro : Raimund HARMSTORF
- 9-a de oktobro : John LENNON

Mortoj


- 21-a de januaro : Islando : Einar BENEDIKTSSON
- 16-a de marto : Svedio : Selma LAGERLÖF
- 21-a de aŭgusto : Meksiko : Lev TROCKIJ
- 22-a de decembro : Nathanael WEST
- Usono: Pensilvanio : Charles Christopher MORE ----
1935 | 1936 | 1937 | 1938 | 1939 | 1940 | 1941 | 1942 | 1943 | 1944 | 1945
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
ja:1940年 ko:1940년 simple:1940 th:พ.ศ. 2483

1982

Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1982 Jarcentoj: 19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento Jardekoj: 1950-oj - 1960-oj - 1970-oj - 1980-oj - 1990-oj - 2000-oj - 2010-oj Jaroj: 1977 - 1978 - 1979 - 1980 - 1981 - 1982 - 1983 - 1984 - 1985 - 1986 - 1987 ---- Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta je vendredo (vidu ĉi tie kalendaron). En la jaro 1982 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj


- 67-a Universala Kongreso de Esperanto en Antverpeno.
- Ĉinio revalidigas dekreton de 1963 pri la instruado de Esperanto kiel nedeviga fremda lingvo en altlernejoj.
- Kreitaj la lingvoj Marparolo kaj Laadano.
- 8-a de januaro : AT&T konsentas dispeciĝi en 22 firmaojn.
- 28-a de januaro : Italio: James L. DOZIER estas liberigita de polico post 42 tagoj da mallibero sub Ruĝaj Brigadoj.
- 1-a de februaro : Senegalo and Gambio formas konfederacion Senegambio.
- 10-a de marto
  - Usona registaro malpermesas importon de libia nafto akuzante subtenon de terorismon.
  - Sizigio: ĉiuj 9 planedoj enliniiĝas en la sama falnko de Suno.
- 2-a de aprilo : La Falklanda Milito komencas : Argentino ekmilitas kontraŭ Britio pro ties posedo de Falklandinsuloj, sed la britoj baldaŭ venkas. La milito daŭris tra la printempo ĝis la 20-a de junio.
- 25-a de aprilo : Israelio tute retretas de Sinajo laŭ traktato kun Egiptio.
- 30-a de majo : Hispanio iĝas la 16-a ano de NATO.
- 23-a de julio : La Internacia Komisio pri Balenkaptado decidas ĉesigi komercan balenkaptadon en 1985-1986.
- 20-a de aŭgusto : Libana Enlanda Milito: Plurnacia trupo venas en Bejruton por kontroli la retreton de Organizo por la Liberigo de Palestinio el Libano.
- 19-a de septembro: Scott E FAHLMAN ekproponas uzi tajpajn mienojn :-) kaj :-(
- 1-a de oktobro - Helmut KOHL sekvas post Helmut SCHMIDT kiel regestro de Germanio per balotado pri malfido.
- 7-a de novembro: Turkio akiras sian konstitucion.
- 4-a de decembro: Ĉinio akiras sian konstitucion.
- Jaro kun supersekundo.
- Israelo Sud-Libane ekdetruas palestinajn militbazojn.
- Saudi-Arabio: Fahd bin abd al-Aziz al-Saud surtroniĝas.
- Ekvatora Gvineo: Teodoro OBIANG NGUEMA prezidentiĝas.
- UNO: Javier PÉREZ DE CUELLAR anstataŭigas Kurt WALDHEIM kiel ĝenerala sekretario.
- Svedio:
  - Disigo de muzikgrupo ABBA
  - Gabriel GARCÍA MÁRQUEZ ricevas Nobel-premion pri literaturo
- Usono: Fondo de Sun Microsystems
- Svisio: Komuna skribita formo de romanĉa lingvo, Rumantsch grischun, estas kreita de Heinrich SCHMID.
- Hispanio: Monda Futbalpokalo.
- Unue komputila viruso, verkita de Richard SKRENTA tutmondiĝas.

Naskiĝoj


- 5-a de januaro : Kroatio : Janica Kostelić
- 30-a de aprilo : Kirsten DUNST.

Mortoj


- 5-a de marto : John BELUSHI
- 6-a de marto : Usono: Ayn RAND
- 29-a de majo : Francio : Romy SCHNEIDER
- 10-a de junio : Germanio : Rainer Werner FASSBINDER
- 18-a de junio : Curd JÜRGENS
- 29-a de julio : W.K. ZWORYKIN, rusa inventisto.
- 12-a de aŭgusto : Usono : Henry FONDA
- 29-a de aŭgusto : Britio : Ingrid BERGMAN
- 14-a de septembro : Monako : Grace KELLY
- 4-a de oktobro : Kanado : Glenn GOULD, pianisto.
- 28-a de novembro : Rolf WANKA
- Ĉeĥio: Roman JAKOBSON
- Germanio: Irmgard KEUN
- Sovetunio: Leonid BREĴNEV ----
1977 | 1978 | 1979 | 1980 | 1981 | 1982 | 1983 | 1984 | 1985 | 1986 | 1987
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
als:1982 ja:1982年 ko:1982년 simple:1982 th:พ.ศ. 2525

1983

Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1983 Jarcentoj: 19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento Jardekoj: 1950-oj - 1960-oj - 1970-oj - 1980-oj - 1990-oj - 2000-oj - 2010-oj Jaroj: 1978 - 1979 - 1980 - 1981 - 1982 - 1983 - 1984 - 1985 - 1986 - 1987 - 1988 ---- Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta je sabato (vidu ĉi tie kalendaron). En la jaro 1983 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj


- 68-a Universala Kongreso de Esperanto en Budapeŝto.
- Ekis DLT-projekto.
- Kreita Esperanto de DLT.
- Mikaelo TERNAVSKI ekesperantiĝis.
- Sent-Kristofo kaj Neviso aniĝas al UNO.
- Venuson vizitis Venera 15.
- Mikronezia Federacio kaj Marŝaloj iĝas "Asociigitaj teritorioj kun Usono".
- Irako-Kuvajto konflikto
- 25-a de oktobro La kariba insulo Grenado invadita de Usonaj trupoj.

Naskiĝoj

Mortoj


- 27-a de januaro : Louis de FUNÈS
- 25-a de februaro : Usono : Tennessee WILLIAMS
- 15-a de marto : Anglio : Rebecca WEST
- 1-a de junio : Germanio : Anna SEGHERS
- 6-a de junio : Hans LEIP
- 25-a de septembro : Leopoldo la 3-a, kvara reĝo de la belgoj
- Ĉeĥio : Vladimir NEFF.
- Ĉeĥio : Dalibor CHALUPA
- Ĉeĥio : Václav FAIGL
- Božena SKLENČKOVÁ ----
1978 | 1979 | 1980 | 1981 | 1982 | 1983 | 1984 | 1985 | 1986 | 1987 | 1988
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
als:1983 ja:1983年 ko:1983년 simple:1983 th:พ.ศ. 2526

1987

Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1987 Jarcentoj: 19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento Jardekoj: 1950-oj - 1960-oj - 1970-oj -