:: wikimiki.org ::
| 1772 |
1772Historio > Jarcentoj > 18-a jarcento > 1772
----
Ĉi tiu jaro estas superjaro komenciĝanta merkrede (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1772 post Kristo okazis, interalie:
Historio > Jarcentoj > 18-a jarcento > 1772
----
Ĉi tiu jaro estas superjaro komenciĝanta merkrede (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1772 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- Rutenoj eknomis sin Ukrainojn
Naskiĝoj
- 2-a de majo : Novalis, germana Poeto
- 4-a de majo : Friedrich Arnold BROCKHAUS, germana eldonisto
- 17-a de junio : Martin SCHRETTINGER, germana bibliotekisto
- Andrés O. Sichra:
Mortoj
-
----
1767 | 1768 | 1769 | 1770 | 1771 | 1772 | 1773 | 1774 | 1775 | 1776 | 1777
17-a jarcento - 18-a jarcento - 19-a jarcento
Naskiĝoj
- 2-a de majo : Novalis, germana Poeto
- 4-a de majo : Friedrich Arnold BROCKHAUS, germana eldonisto
- 17-a de junio : Martin SCHRETTINGER, germana bibliotekisto
Mortoj
-
----
1767 | 1768 | 1769 | 1770 | 1771 | 1772 | 1773 | 1774 | 1775 | 1776 | 1777
17-a jarcento - 18-a jarcento - 19-a jarcento
ko:1772년
HistorioLa historio ampleksas ĉiujn pasintajn okazaĵojn kaj la evoluojn de homoj, popoloj, komunumoj, socioj, civilizoj, landoj, ŝtatoj,regantoj kaj regatoj. La historion studas historiologio (=scienco pri historio/historiscienco). Laŭ pri strikta difino oni nomas historion nur tion, kio estas pruvebla per dokumentoj. Tiusence, la historia tempo komenciĝis nur, kiam aperis skribitaj informoj. Tamen eblas esplori ankaŭ la antaŭan (senskriban) tempon; ĝin oni nomas antaŭhistorio aŭ prahistorio.
(NB! Por historioj de lingvo, teatro ktp., vd. je la koncernataj artikoloj.)
----
:Historio de Scienco kaj Teknologio
Historiistoj (kaj historiaj pensintoj)
:Diodoro Sicila - Norbert ELIAS - Gibbon - Hamilton - Hekateo el Mileso - Herodoto - Josephus - ibn-Khaldun - Keynes - Lev GUMILEV - Makiavelo - Markso - Montesquieu - Plutarko - Rousseau - Adam SMITH - Suetonio - Tacito - Toqueville - Toynbee - Gloraj virinoj
Historiistaj sciencoj kaj teĥnikoj
: datadmetodoj - arĥivoj
Antikvaj Gentoj kaj Ŝtatoj
:Akadanoj - Akado - Amoreoj - Arameoj - Asirianoj - Asirio - Aztekoj - Babilonio- Elamo - Etruskoj - Frankoj - Gaŭloj - Galatoj - Gepidoj - Geto-dakoj - Ĝermanoj - Habiroj -Hunoj - Iberia - Induso-civilizo - Judoj - Kasitoj - Karirioj-Kuŝanoj kvadoj- Maŭroj - Ostrogotoj - Panonio - Parthoj - Peĉenegoj - Piktoj - Seleŭkio - Sumeranoj - Sumero - Urartu - Vandaloj - Visigotoj -
:Feŭdismo - Historio de Pratempo - Historio de Antikveco - Historio de Mezepoko - Kavaliro
vidu ankaŭ:
- Listo de papoj
- Listoj de Imperiestroj
- Francaj reĝoj
- Reĝoj de Hispanio
- (por caroj de Rusio aŭ aliaj imperiestroj, vidu ene de Listoj de Imperiestroj)
- Historio de Afriko
- Historio de Ameriko
- Historio de Aŭstralio
- Historio de Azio
- Historio de Eŭropo
:Gregoria Kalendaro - Luna Kalendaro - Hebrea Kalendaro - Hinda Kalendaro - Islama Kalendaro - Persa Kalendaro - Julia Kalendaro - Franca Respublika Kalendaro - Bahaa Kalendaro
Imperioj
Imperiestro (inkluzive ĉiuj la listoj)
:Araba Imperio - Bizanca Imperio - Brita Imperio - Ĉina Imperio - Kolĥeti - Grandmoravia regno - Meŝika imperio - Otomana imperio - Romio - Rusa Imperio - Sovetunio - Tria Regno - Usona Imperio
Mapoj
:[http://www.roman-emperors.org/Index.htm Eŭropo kaj Mediteraneo politike, en la jaroj 1-1500]
Vidu ankaŭ: Geografio
Diaoyu-Insularo De Ĉinio
vidu la Listo de militoj
Nuntempaj Etnoj: Vidu ĉe Etnoj
Nuntempaj Ŝtatoj: Vidu ĉe Nacioj
Okazintaĵoj
:Hipia revolto - Franca Revolucio - R.M.S. Titanic - 11-a de septembro 2001 - Koloniigado - Krucmilito - Sorĉopersekuto
:Anatolio - Antiloj - Mezopotamio - Palestino - ktp
Rolantoj
:Antonio - Breĵnevo - Osama Bin-Laden - Napoléon BONAPARTE - Marko Bruto - Aŭgusto Cezaro - Julio Cezaro - Charles DE GAULLE - Vo Nguyen GIAP - Gorbaĉevo - Herodo la Granda - Hipioj - Jelcino - Katono - Robert F. Kennedy - Lenino - Nasser - Pompejo - Sargono - Stalino - Vercingetorix - Usonaj Prezidentoj - Meksikaj prezidantoj
Komparu kun:
arkeologio, analo...
fiu-vro:Aolugu
ja:歴史
ko:역사
ms:Sejarah
simple:History
th:ประวัติศาสตร์
zh-min-nan:Le̍k-sú
18-a jarcentoHistorio > Jarcentoj: 17-a jarcento - 18-a jarcento - 19-a jarcento
Jaroj:
ja:18世紀
ko:18세기
HistorioLa historio ampleksas ĉiujn pasintajn okazaĵojn kaj la evoluojn de homoj, popoloj, komunumoj, socioj, civilizoj, landoj, ŝtatoj,regantoj kaj regatoj. La historion studas historiologio (=scienco pri historio/historiscienco). Laŭ pri strikta difino oni nomas historion nur tion, kio estas pruvebla per dokumentoj. Tiusence, la historia tempo komenciĝis nur, kiam aperis skribitaj informoj. Tamen eblas esplori ankaŭ la antaŭan (senskriban) tempon; ĝin oni nomas antaŭhistorio aŭ prahistorio.
(NB! Por historioj de lingvo, teatro ktp., vd. je la koncernataj artikoloj.)
----
:Historio de Scienco kaj Teknologio
Historiistoj (kaj historiaj pensintoj)
:Diodoro Sicila - Norbert ELIAS - Gibbon - Hamilton - Hekateo el Mileso - Herodoto - Josephus - ibn-Khaldun - Keynes - Lev GUMILEV - Makiavelo - Markso - Montesquieu - Plutarko - Rousseau - Adam SMITH - Suetonio - Tacito - Toqueville - Toynbee - Gloraj virinoj
Historiistaj sciencoj kaj teĥnikoj
: datadmetodoj - arĥivoj
Antikvaj Gentoj kaj Ŝtatoj
:Akadanoj - Akado - Amoreoj - Arameoj - Asirianoj - Asirio - Aztekoj - Babilonio- Elamo - Etruskoj - Frankoj - Gaŭloj - Galatoj - Gepidoj - Geto-dakoj - Ĝermanoj - Habiroj -Hunoj - Iberia - Induso-civilizo - Judoj - Kasitoj - Karirioj-Kuŝanoj kvadoj- Maŭroj - Ostrogotoj - Panonio - Parthoj - Peĉenegoj - Piktoj - Seleŭkio - Sumeranoj - Sumero - Urartu - Vandaloj - Visigotoj -
Bataloj Famaj
Civilizoj
:Feŭdismo - Historio de Pratempo - Historio de Antikveco - Historio de Mezepoko - Kavaliro
Dinastioj
vidu ankaŭ:
- Listo de papoj
- Listoj de Imperiestroj
- Francaj reĝoj
- Reĝoj de Hispanio
- (por caroj de Rusio aŭ aliaj imperiestroj, vidu ene de Listoj de Imperiestroj)
Historio de kontinentoj
- Historio de Afriko
- Historio de Ameriko
- Historio de Aŭstralio
- Historio de Azio
- Historio de Eŭropo
Kalendaroj
:Gregoria Kalendaro - Luna Kalendaro - Hebrea Kalendaro - Hinda Kalendaro - Islama Kalendaro - Persa Kalendaro - Julia Kalendaro - Franca Respublika Kalendaro - Bahaa Kalendaro
Imperioj
Imperiestro (inkluzive ĉiuj la listoj)
:Araba Imperio - Bizanca Imperio - Brita Imperio - Ĉina Imperio - Kolĥeti - Grandmoravia regno - Meŝika imperio - Otomana imperio - Romio - Rusa Imperio - Sovetunio - Tria Regno - Usona Imperio
Mapoj
:[http://www.roman-emperors.org/Index.htm Eŭropo kaj Mediteraneo politike, en la jaroj 1-1500]
Vidu ankaŭ: Geografio
Diaoyu-Insularo De Ĉinio
Militoj
vidu la Listo de militoj
Nuntempaj Etnoj: Vidu ĉe Etnoj
Nuntempaj Ŝtatoj: Vidu ĉe Nacioj
Okazintaĵoj
:Hipia revolto - Franca Revolucio - R.M.S. Titanic - 11-a de septembro 2001 - Koloniigado - Krucmilito - Sorĉopersekuto
Regionoj
:Anatolio - Antiloj - Mezopotamio - Palestino - ktp
Rolantoj
:Antonio - Breĵnevo - Osama Bin-Laden - Napoléon BONAPARTE - Marko Bruto - Aŭgusto Cezaro - Julio Cezaro - Charles DE GAULLE - Vo Nguyen GIAP - Gorbaĉevo - Herodo la Granda - Hipioj - Jelcino - Katono - Robert F. Kennedy - Lenino - Nasser - Pompejo - Sargono - Stalino - Vercingetorix - Usonaj Prezidentoj - Meksikaj prezidantoj
Tempordigo:
Famaj aŭ klasikaj epokoj:
- Inter-du-milita epoko (Eŭropo, 20 jarcento)
- "Jarcento de Ludoviko la 14-a (Francio 17-a jarcento)
- Mezepoko
- Renesanco (Eŭropo 15-a jarcento -Italio - aŭ 16-a jarcento - aliaj landoj)
Historio enklasigata laŭ dato
- Jarcentoj
- 19-a jarcento
- 20-a jarcento
- 21-a jarcento
- ...
- Tagoj
- januaro
- 1, 2, 3, ...
Komparu kun:
arkeologio, analo...
fiu-vro:Aolugu
ja:歴史
ko:역사
ms:Sejarah
simple:History
th:ประวัติศาสตร์
zh-min-nan:Le̍k-sú
18-a jarcentoHistorio > Jarcentoj: 17-a jarcento - 18-a jarcento - 19-a jarcento
Jaroj:
ja:18世紀
ko:18세기
Superjaro komenciĝanta merkredeSuperjaro komenciĝanta merkrede.
Ĉi tiaj jaroj estas (laŭ gregoria kalendaro):
1592 1620 1648 1676 1716 1744 1772 1812 1840 1868 1896 1908 1936 1964 1992 2020 2048 2076 2116 2144 2172
Kalendaro de la jaro kun semajnoj komenciĝantaj je lundo
Kalendaro de la jaro kun semajnoj komenciĝantaj je dimanĉo
kategorio:Kalendaro
Ukrainio
Geografio > Eŭropo > Ukrainio
----
Ukrainio (Україна [Ukrajina]) estas respubliko en Orienta Eŭropo. Ĝi apudas Rusion oriente, Belarusion norde, Pollandon, Slovakion, Hungarion kaj Rumanion okcidente, Moldavion sudokcidente, kaj la Nigran Maron sude. La teritorio de hodiaŭa Ukrainio estis ĉefa centro de slava kulturo en la mezepoko antaŭ ĝia dividigado de variaj aliaj landoj: Rusio, Pollando, Litovio, kaj la Osmanida Imperio. Ukrainio havis mallongan periodon de sendependeco post la Rusia revolucio, poste Ukrainio estis sorbita de Sovetunio, kiam la landlimoj de la respubliko estis ekstarigitaj en 1954. Ĝi denove iĝis sendependa post la falo de Sovetio en 1991.
Ukrainio estas aree la dua plej granda lando de Eŭropo (post la eŭropa parto de Rusio).
- Kredantoj: kristanoj.
- MEP: totala - 53 mlrd $; pokapa - 1.630 $.
- Eksporto: metalo, maŝinindustria produktaĵo, nutraĵoj.
- Organizoj: UNO (1945).
- Heredaĵo: Kieva templo de S-ta Sofio, Lvova historia centro.
Historio de Ukrainio
Vidu la ĉefartikolon: Historio de Ukrainio.
Antikve, nomadoj vagis al la suda teritorio de Ukrainio el la persia regno de la Skitoj, kiu daŭris inter 7-a ĝis 2-a jarcento a.K.. Poste, en la 3-a jarcento, la Gotoj eniris al Ukrainio, formis la Ĉernjakhovan kulturon. Poste ili moviĝis okcidenten kaj venkis la Romian Imperion.
Proksimume en 880, Ukrainio estis parto de la okcidenta slava ŝtato Kieva Rusio. Ĝia ĉefurbo estis Kievo, la hodiaŭa ĉefurbo de moderna Ukrainio. Kieva Rusio estis fondita de varangoj, antikvaj Skandinavianoj. La varangoj poste sorbiĝis en la loka loĝantaro de Kieva Rusio kaj el la ŝtato venis la unua fortega dinastio de Kieva Rusio, la Dinastio Riurik.
Lingva situacio
La ukraina lingvo estas la sola oficiala lingvo, dum la rusa ankaŭ estas socie kaj kulture tre grava en Ukrainio. 73% parolas la ukrainan denaske kaj 30% parolas la rusan denaske, dum preskaŭ ĉiuj komprenas ambaŭ lingvojn. La ukraina estas ĉefe parolata en la okcidento, dum en la oriento kaj la sudo, la rusa estas pli multe uzata.
Post la sendependiĝo la ukraina iĝis pli multe uzata, dum la prestiĝo de la rusa malpliiĝis. Ekzemple, la proporcio de lernantoj, kiuj lernas en la rusa, malpliiĝis de 41% en 1995 ĝis 24% en 2004. Tamen, universitate oni ankoraŭ ĉefe uzas la rusan pro la manko de faka literaturo en la ukraina.
En multaj lokoj, ĉefe en la kamparaj regionoj meze de Ukrainio, oni parolas miks-formon el la rusa kaj la ukraina, kiun oni nomas surĵik (суржик). Surĵik-o havas ĉefe rusan vortaron, sed ĉefe ukrainan gramatikon kaj fonologion.
Esperanto en Ukrainio
Por plia informo vidu artikolon: Esperanto en Ukrainio.
Geografio
Plej grandaj urboj
Por pli granda listo, jen Listo de urboj de Ukrainio.
- Kievo (2.642 mil)
- Ĥarkov (1.444 mil)
- Dnepropetrovsk (1.066 mil)
- Odeso (1.046 mil)
- Donecko (970 mil)
Regionoj
- Cherkas'ka (Cherkasy)
- Chernihivs'ka (Chernihiv)
- Chernivets'ka (Chernivtsi)
- Dnipropetrovs'ka (Dnipropetrovs'k)
- Donecka regiono (Donecko)
- Ivano-Frankivs'ka (Ivano-Frankivs'k)
- Kharkivs'ka (Kharkiv)
- Ĥerson-a regiono (Ĥerson)
- Khmel'nyts'ka (Khmel'nyts'kyy)
- Kirovohrads'ka (Kirovohrad)
- Kyyivs'ka (Kyiv)
- Luhans'ka (Luhans'k)
- L'vivs'ka (L'viv)
- Mykolayivs'ka (Mykolayiv)
- Odes'ka provinco (Odesa)
- Poltavs'ka (Poltava)
- Rivnens'ka (Rivne)
- Sums'ka (Sumy)
- Ternopil's'ka (Ternopil')
- Vinnyts'ka (Vinnytsya)
- Volyns'ka (Luts'k)
- Transkarpato (Uĵgorod)
- Zaporiz'ka (Zaporizhzhya)
- Ĵitomir (regiono) (Ĵitomir, Korostenj)
Eksteraj ligoj
- [http://www.tlfq.ulaval.ca/axl/europe/ukraine.htm lingvaj situacio kaj leĝaro(france)]
- [http://www.profesionalespcm.org/_php/MuestraArticulo2.php?id=1591 E-a artikolo pri Ukrainio]
-
als:Ukraine
fiu-vro:Ukraina
ja:ウクライナ
ko:우크라이나
ms:Ukraine
simple:Ukraine
th:ประเทศยูเครน
zh-min-nan:Ukrayina
NovalisLiteraturo > Germanlingva Literaturo > Novalis < Germana Lingvo
----
La germana poeto kaj sciencisto Novalis naskiĝis je la 2-a de majo 1772 en Wiederstedt kaj mortis je la 25-a de marto 1801 en Weißenfels. Lia reala nomo estis Georg Philipp Friedrich VON HARDENBERG.
La filo de minejdirektoro spertis striktan pietisman edukadon en sia familio. De 1791 ĝis 1794 li studis juron, filozofion kaj matematikon en Jena, Lepsiko kaj Wittenberg. En la jaro 1795 li fianĉiĝis kun 13-jara knabino, kiu du jarojn poste mortis. Profunde afliktite li komencis okupiĝi pri mistikaj temoj kaj fiksis sian tutan doloron en la poemciklo Hymnen an die Nacht (= Himnoj al la nokto).
En la saksa urbeto Freiberg, kie li profundigis siajn natursciencajn studojn, li en la jaro 1798 fianĉiĝis kun la filino de unu el siaj profesoroj. En 1799 li fariĝis alta oficisto en salminejo de Weißenfels (apud Lepsiko). Edziĝon kaj la eldonadon de la plejmulto el siaj verkoj li ne plu povis sperti, ĉar li mortis en la aĝo de nur 28 jaroj pro grava pulmomalsano.
Novalis estas grava reprezentanto de la frua romantismo.
Famaj verkoj:
- Hymnen an die Nacht (poemciklo, 1800)
- Geistliche Lieder (ekleziaj kantoj, eld. 1802)
- Die Lehrlinge zu Sais (romanfragmento, eld. 1802)
- Heinrich von Ofterdingen (romanfragmento, eld. 1802)
ja:ノヴァーリス
4-a de majo
Historio > Tagoj > la 4-a de majo
----
La 4-a de majo estas la 124-a tago de la jaro (la 125-a en superjaroj) laŭ la gregoria kalendaro. 241 tagoj restas.
Je la 4-a de majo okazis, interalie:
Eventoj
- 2000 : Ken LIVINGSTONE fariĝis urbestro de Londono
Naskiĝoj
- 1882 : Wilhelm LEHMANN
- 1918 : TANAKA Kakuei, 64,65-a Ĉefministro de Japanio
- 1929 : Audrey HEPBURN, Belgio
Mortoj
- 1605 : Ulisse ALDROVANDI
- 1938 : Carl VON OSSIETZKY
Specialaj tagoj kaj festoj
-
Tagoj de semajno
La 4-a de majo estas (laŭ gregoria kalendaro):
- Lundo en jaroj: 1587 1592 1598 1609 1615 1620 1626 1637 1643 1648 1654 1665 1671 1676 1682 1693 1699 1705 1711 1716 1722 1733 1739 1744 1750 1761 1767 1772 1778 1789 1795 1801 1807 1812 1818 1829 1835 1840 1846 1857 1863 1868 1874 1885 1891 1896 1903 1908 1914 1925 1931 1936 1942 1953 1959 1964 1970 1981 1987 1992 1998 2009 2015 2020 2026 2037 2043 2048 2054 2065 2071 2076 2082 2093 2099;
- Mardo en jaroj: 1582 1593 1599 1604 1610 1621 1627 1632 1638 1649 1655 1660 1666 1677 1683 1688 1694 1700 1706 1717 1723 1728 1734 1745 1751 1756 1762 1773 1779 1784 1790 1802 1813 1819 1824 1830 1841 1847 1852 1858 1869 1875 1880 1886 1897 1909 1915 1920 1926 1937 1943 1948 1954 1965 1971 1976 1982 1993 1999 2004 2010 2021 2027 2032 2038 2049 2055 2060 2066 2077 2083 2088 2094;
- Merkredo en jaroj: 1583 1588 1594 1605 1611 1616 1622 1633 1639 1644 1650 1661 1667 1672 1678 1689 1695 1701 1707 1712 1718 1729 1735 1740 1746 1757 1763 1768 1774 1785 1791 1796 1803 1808 1814 1825 1831 1836 1842 1853 1859 1864 1870 1881 1887 1892 1898 1904 1910 1921 1927 1932 1938 1949 1955 1960 1966 1977 1983 1988 1994 2005 2011 2016 2022 2033 2039 2044 2050 2061 2067 2072 2078 2089 2095;
- Ĵaŭdo en jaroj: 1589 1595 1600 1606 1617 1623 1628 1634 1645 1651 1656 1662 1673 1679 1684 1690 1702 1713 1719 1724 1730 1741 1747 1752 1758 1769 1775 1780 1786 1797 1809 1815 1820 1826 1837 1843 1848 1854 1865 1871 1876 1882 1893 1899 1905 1911 1916 1922 1933 1939 1944 1950 1961 1967 1972 1978 1989 1995 2000 2006 2017 2023 2028 2034 2045 2051 2056 2062 2073 2079 2084 2090;
- Vendredo en jaroj: 1584 1590 1601 1607 1612 1618 1629 1635 1640 1646 1657 1663 1668 1674 1685 1691 1696 1703 1708 1714 1725 1731 1736 1742 1753 1759 1764 1770 1781 1787 1792 1798 1804 1810 1821 1827 1832 1838 1849 1855 1860 1866 1877 1883 1888 1894 1900 1906 1917 1923 1928 1934 1945 1951 1956 1962 1973 1979 1984 1990 2001 2007 2012 2018 2029 2035 2040 2046 2057 2063 2068 2074 2085 2091 2096;
- Sabato en jaroj: 1585 1591 1596 1602 1613 1619 1624 1630 1641 1647 1652 1658 1669 1675 1680 1686 1697 1709 1715 1720 1726 1737 1743 1748 1754 1765 1771 1776 1782 1793 1799 1805 1811 1816 1822 1833 1839 1844 1850 1861 1867 1872 1878 1889 1895 1901 1907 1912 1918 1929 1935 1940 1946 1957 1963 1968 1974 1985 1991 1996 2002 2013 2019 2024 2030 2041 2047 2052 2058 2069 2075 2080 2086 2097;
- Dimanĉo en jaroj: 1586 1597 1603 1608 1614 1625 1631 1636 1642 1653 1659 1664 1670 1681 1687 1692 1698 1704 1710 1721 1727 1732 1738 1749 1755 1760 1766 1777 1783 1788 1794 1800 1806 1817 1823 1828 1834 1845 1851 1856 1862 1873 1879 1884 1890 1902 1913 1919 1924 1930 1941 1947 1952 1958 1969 1975 1980 1986 1997 2003 2008 2014 2025 2031 2036 2042 2053 2059 2064 2070 2081 2087 2092 2098.
Vidu ankaŭ jenon:
- 3-a de majo | 5-a de majo
- 4-a de aprilo | 4-a de junio
- Januaro | Februaro | Marto | Aprilo | Majo | Junio | Julio | Aŭgusto | Septembro | Oktobro | Novembro | Decembro
- Historio - Tagoj
kategorio:Almanako
kategorio:Majo
ja:5月4日
ko:5월 4일
simple:May 4
th:4 พฤษภาคม
GermanioGeografio > Eŭropo > Germanio
----
La Federacia Respubliko Germanio (germane Bundesrepublik Deutschland ) estas demokrata federacia ŝtato meze de Eŭropo, kiu apartenas al la Eŭropa Unio. Ĝiaj najbaraj landoj estas Pollando, Ĉeĥio, Aŭstrio, Svisio, Francio, Luksemburgio, Belgio, Nederlando kaj Danio.
Geografio
Politika subdivido (federaciaj landoj
Badenio-Vurtembergo, Bavario, Berlino, Brandenburgio, Bremeno, Hamburgo, Hesio, Malsupra Saksio, Meklenburgo-Antaŭpomerio, Nord-Rejno-Vestfalio, Rejnlando-Palatinato, Saksio, Saksio-Anhalto, Sarlando, Ŝlesvigo-Holstinio kaj Turingio
La regionaj ŝtatoj estas nomataj en Germanio federaciaj landoj ('Land' aŭ 'Bundesland', pl. 'Länder'). Ili estas teorie ŝtatkarakteraj politikaj unuoj. Ano de federacia lando estas ĉiu enloĝanto kiu havas tie sian oficialan loĝejon minimume ekde tri monatoj. La limoj de regiona ŝtato estas ŝanĝeblaj nur per plebiscito de la koncernaj enloĝantoj.
Inter Federacio kaj regionaj ŝtatoj ekzistas divido de la taskoj. Ekzemple, nur la Federacio okupiĝas pri eksteraj rilatoj, defendo, valuto kaj mezuroj, kaj nur la regionaj ŝtatoj okupiĝas pri lernejoj. Multaj taskoj tamen estas komuna agadkampo de ambaŭ. La regionaj ŝtatoj estas reprezentataj en speciala germana organo, la Federacia Konsilio ('Bundesrat'), kiu havas certajn veto-rajtojn rilate al federaciaj leĝoj. Ĉar laŭ la germana konstitucio ĉiuj germanoj devas havi proksimume samajn vivkondiĉojn en la tuta lando, Germanio estas tre unuecisma federacia ŝtato (kompare ekzemple al Usono).
Germana regiona ŝtato havas propran ĉefministron, registaron kaj parlamenton, sed ankaŭ konstitucion, flagon kaj ofte ankaŭ himnon.
Montaroj
Interalie: Alpoj, Elba Grejsmontaro, Ercmontaro, Luzacia Montaro, Harco
La pli alta monto estas la Zugspitze (2962 m, en la Alpoj).
Riveroj
Interalie: Danubo, Elbo (rivero), Mulde, Odro, Rejno, Saale
Pli > Listo de riveroj en Germanio
Lagoj
Interalie: Konstanca Lago, Müritz
Insuloj
Interalie: Rügen, Usedom, Fehmarn, Sylt, Helgoland, Föhr, Nordstrand, Pellworm
Historio
La etnogenezo, la estiĝo de la germana popolo, estis longdaŭra procezo. Post la disigo de latinidalingva okcidento kaj ĝermanlingva oriento, la orientfrankona regno fariĝis la lulilo de posta Germanio.
Legu pli > Historio de Germanio
Politiko
Vidu ankaŭ: konstitucio (Germanio)
La Federacia Respubliko estas federacia ŝtato laŭ popola suvereno. Centra organo estas la unuĉambra parlamento ('Bundestag'), elektita laŭ personigita proporcia baloto de la germanoj. La parlamento elektas interalie la ĉefministron (Kanceliero) kaj la superajn juĝistojn; la ĉefa laboro estas decidi pri la federaciaj leĝoj (kaj la ŝtata budĝeto). Oficperiodo estas kvar jaroj.
Krom la parlamento ekzistas la Federacia Konsilio (FK, "Bundesrat"), kiu estas propra organo (ne konsiderata kiel parto de la parlamento) kaj daŭrigas la federaciisman tradicion de la 'Reichstag' antaŭ 1806. La FK konsistas el reprezentantoj de la regionaj subŝtatoj kaj kundecidas pri la federaciaj leĝoj (se ili tuŝas la interesojn de la regionaj subŝtatoj).
Kiel dirite, la parlamento elektas nur la Federacian Kancelieron ('Bundeskanzler') laŭ propono de la Federacia Prezidento. La Kanceliero mem proponas al la Federacia Prezidento la ministrojn. Estas iom specialaj la reguloj rilate al elekto kaj malelekto de Kanceliero; plej gravas, ke la parlamento povas forelekti ĉefministron nur, se ĝi samtempe elektas novan.
La plej alta reprezentanto estas la Federacia Prezidanto, elektita de speciala organo nomata Federacia Asembleo. Tiu organo kunvenas nur por elekti Fed. Prezidanton, normale do ĉiun kvinan jaron. Ĝi konsistas el ĉiuj anoj de la (federacia) parlamento kaj same granda nombro de homoj elektitaj de la parlamentoj de la regionaj ŝtatoj. Kvankam la Federacia Prezidanto havas ĉefe nur reprezentajn taskojn, restas certaj kompetentecoj specialaj por krizaj kazoj.
Kutime Germanio estas regata de koalicio el du partioj, unu granda, unu malgranda. Tiuj du partioj havas la (absolutan) plimulton en la parlamento kaj komune formas la registaron. La du grandaj partioj estas la Kristandemokrata Unio (CDU) (en Bavario: Kristansociala Unio) kaj la Socialdemokrata Partio (SPD). Krome en la nuna parlamento (elektita lastfoje en 2005) sidas la frakcio de la verduloj ('Bündnis 90 / Die Grünen'), de la liberaluloj (FDP) kaj de la "Maldekstra Partio", kiu antaŭe nomiĝis PDS ("partio por demokrata socialismo").
Esperanto en Germanio
Ĉefartikoloj: Esperanto en Germanio, Historio de Esperanto en Germanio
En nuna Germanio la neŭtrala movado estas organizita en Germana Esperanto-Asocio, fondita en 1906 kaj aliĝinta al UEA en 1955.
vidu ankaŭ
- Listo de urboj de Germanio
- Landnomoj
Ekstera ligilo
- [http://www.stadtpanoramen.de/ StadtPanoramen] - Panoramaj vidoj de urboj de Germanio
Kategorio:Germanio
als:Deutschland
fiu-vro:S'aksamaa
ja:ドイツ
ko:독일
ms:Jerman
roa-rup:Ghirmânii
simple:Germany
th:สหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี
zh-min-nan:Tek-kok
17-a de junio
----
Historio > Tagoj > la 17-a de junio
----
La 17-a de junio estas la 168-a tago de la jaro (la 169-a en superjaroj) laŭ la Gregoria kalendaro. 197 tagoj restas.
Je la 17-a de junio okazis, interalie:
Eventoj
- 1944: Islando sendependiĝis
- 1953: laborista ribelo en GDR
- 1985: fondiĝo de Discovery Channel
Naskiĝoj
- 1239 : Eduardo la 1-a de Anglio
- 1604 : Johann Moritz VON NASSAU-SIEGEN
- 1703 : John WESLEY, teologo, fondinto de metodismo
- 1818 : Charles GOUNOD, komponisto
- 1882 : Igor STRAVINSKIJ, komponisto
- 1898 : M. C. ESCHER, artisto
- 1917 : Lena HORNE, usona kantistino
- 1936 : Ken LOACH, reĝisoro
- 1945 : Eddy MERCKX, belga biciklisto
Mortoj
- 1897 : Sebastian KNEIPP
- 1996 : Thomas Samuel KUHN, filozofo
Specialaj tagoj kaj festoj
- La nacia tago de Islando.
----
Vidu ankaŭ :
- 16-a de junio | 18-a de junio
- 17-a de majo | 17-a de julio
- Historio - Tagoj.
ja:6月17日
ko:6월 17일
simple:June 17
th:17 มิถุนายน
1768Historio > Jarcentoj > 18-a jarcento > 1768
----
Ĉi tiu jaro estas superjaro komenciĝanta vendrede (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1768 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- La unua volumo de la unua eldono de la Encyclopaedia Britannica.
Naskiĝoj
-
Mortoj
- 18-a de marto : Anglio : Laurence STERNE
----
1763 | 1764 | 1765 | 1766 | 1767 | 1768 | 1769 | 1770 | 1771 | 1772 | 1773
17-a jarcento - 18-a jarcento - 19-a jarcento
ko:1768년
1769Historio > Jarcentoj > 18-a jarcento > 1769
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta dimanĉe (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1769 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
-
Naskiĝoj
- 15-a de aŭgusto : Napoléon BONAPARTE, franca generalo kaj imperiestro.
- 14-a de septembro : Alexander VON HUMBOLDT
- 26-a de decembro : Ernst Moritz ARNDT, germana sciencisto kaj verkisto
Mortoj
- 13-a de decembro : Christian Fürchtegott GELLERT
----
1764 | 1765 | 1766 | 1767 | 1768 | 1769 | 1770 | 1771 | 1772 | 1773 | 1774
17-a jarcento - 18-a jarcento - 19-a jarcento
ko:1769년
simple:1769
1770Historio > Jarcentoj > 18-a jarcento > 1770
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta lunde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1770 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- Aŭstralion vizitis kiel unuaj eŭropanoj la ularo de brita kapitano James COOK.
Naskiĝoj
- 20-a de marto : Friedrich HÖLDERLIN, germana poeto
- 27-a de marto : Sophie MEREAU
- 27-a de aŭgusto : Georg Wilhelm Friedrich HEGEL, germana filozofo
- 16-a de decembro : Ludwig van BEETHOVEN, germana komponisto
Mortoj
-
----
1765 | 1766 | 1767 | 1768 | 1769 | 1770 | 1771 | 1772 | 1773 | 1774 | 1775
17-a jarcento - 18-a jarcento - 19-a jarcento
ko:1770년
1773Historio > Jarcentoj > 18-a jarcento > 1773
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta vendrede (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1773 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
-
Naskiĝoj
- 29-a de januaro : Friedrich MOHS
- 9-a de februaro : William H. HARRISON
- 31-a de majo : Ludwig TIECK
- 13-a de julio : Wilhelm Heinrich WACKENRODER
Mortoj
-
----
1768 | 1769 | 1770 | 1771 | 1772 | 1773 | 1774 | 1775 | 1776 | 1777 | 1778
17-a jarcento - 18-a jarcento - 19-a jarcento
ko:1773년
1774Historio > Jarcentoj > 18-a jarcento > 1774
----
En la jaro 1774 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- Nord-Osetio aliĝis al Rusia Imperio.
Naskiĝoj
- 25-a de aprilo : Leopold VON BUCH
- 5-a de septembro : Caspar David FRIEDRICH
Mortoj
- La franca reĝo Ludoviko 15-a
- 4-a de aprilo : Anglio : Oliver GOLDSMITH
----
1769 | 1770 | 1771 | 1772 | 1773 | 1774 | 1775 | 1776 | 1777 | 1778 | 1779
17-a jarcento - 18-a jarcento - 19-a jarcento
ko:1774년
simple:1774
1776Historio > Jarcentoj > 18-a jarcento > 1776
----
Ĉi tiu jaro estas superjaro komenciĝanta lunde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1776 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- Pensilvanio kaj 12 aliaj ŝtatoj ribelas kontraŭ Britio, fondante Usonon.
- 4-a de julio : Usono deklaris sian sendependecon de Britio per sia Deklaro de Sepdependeco.
Naskiĝoj
- 24-a de januaro : E. T. A. HOFFMANN
Mortoj
-
----
1771 | 1772 | 1773 | 1774 | 1775 | 1776 | 1777 | 1778 | 1779 | 1780 | 1781
17-a jarcento - 18-a jarcento - 19-a jarcento
ko:1776년
17-a jarcentoHistorio > Jarcentoj: 16-a jarcento - 17-a jarcento - 18-a jarcento
Jaroj:
ja:17世紀
ko:17세기
18-a jarcentoHistorio > Jarcentoj: 17-a jarcento - 18-a jarcento - 19-a jarcento
Jaroj:
ja:18世紀
ko:18세기
2-a de majo
Historio > Tagoj > la 2-a de majo
----
La 2-a de majo estas la 122-a tago de la jaro (la 123-a en superjaroj) laŭ la gregoria kalendaro. 243 tagoj restas.
Je la 2-a de majo okazis, interalie:
- 1808 : Hispanio: La madrida popolo atakas la francajn trupojn. Ekas la Milito de Hispana Sendependiĝo.
- 1879 : Hispanio: Fondo de Partido Socialista Obrero Español.
- 1888 : Inaŭguracio de Universa Ekspozicio ĉe Barcelono (Hispanio).
- 1927 : Fondo de Akademio de Kinematografaj Artoj kaj Sciencoj en Hollywood.
- 1953 : Kronado de reĝo Husejn de Jordanio.
- 1968 : Studentaj manifestacioj komencas "Francan Majon".
- 1997 : La sciencistaro de Atapuerca akiras Premion Príncipe de Asturias pri Scienca Esplorado.
- 1998 : Fondo en Bruselo de Eŭropa Centra Banko por difini kaj realigi la monan politikon de Eŭropa Unio.
Naskiĝoj
- 1729 : Katarina la 2-a de Rusio, "la Granda", carino de R | | |