:: wikimiki.org ::
| 1784 |
1784Historio > Jarcentoj > 18-a jarcento > 1784
----
Ĉi tiu jaro estas superjaro komenciĝanta ĵaŭde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1784 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- Usono: Revolucia milito finiĝis
- Rusio aneksis Krimeon
- John WESLEY eldonis Deed of Declaration, baza verko pri Metodismo
Naskiĝoj
- 22-a de julio: Friedrich BESSEL, matematikisto kaj astronomo
- 24-a de novembro: Zachary TAYLOR
Mortoj
-
----
1779 | 1780 | 1781 | 1782 | 1783 | 1784 | 1785 | 1786 | 1787 | 1788 | 1789
17-a jarcento - 18-a jarcento - 19-a jarcento
ko:1784년
HistorioLa historio ampleksas ĉiujn pasintajn okazaĵojn kaj la evoluojn de homoj, popoloj, komunumoj, socioj, civilizoj, landoj, ŝtatoj,regantoj kaj regatoj. La historion studas historiologio (=scienco pri historio/historiscienco). Laŭ pri strikta difino oni nomas historion nur tion, kio estas pruvebla per dokumentoj. Tiusence, la historia tempo komenciĝis nur, kiam aperis skribitaj informoj. Tamen eblas esplori ankaŭ la antaŭan (senskriban) tempon; ĝin oni nomas antaŭhistorio aŭ prahistorio.
(NB! Por historioj de lingvo, teatro ktp., vd. je la koncernataj artikoloj.)
----
:Historio de Scienco kaj Teknologio
Historiistoj (kaj historiaj pensintoj)
:Diodoro Sicila - Norbert ELIAS - Gibbon - Hamilton - Hekateo el Mileso - Herodoto - Josephus - ibn-Khaldun - Keynes - Lev GUMILEV - Makiavelo - Markso - Montesquieu - Plutarko - Rousseau - Adam SMITH - Suetonio - Tacito - Toqueville - Toynbee - Gloraj virinoj
Historiistaj sciencoj kaj teĥnikoj
: datadmetodoj - arĥivoj
Antikvaj Gentoj kaj Ŝtatoj
:Akadanoj - Akado - Amoreoj - Arameoj - Asirianoj - Asirio - Aztekoj - Babilonio- Elamo - Etruskoj - Frankoj - Gaŭloj - Galatoj - Gepidoj - Geto-dakoj - Ĝermanoj - Habiroj -Hunoj - Iberia - Induso-civilizo - Judoj - Kasitoj - Karirioj-Kuŝanoj kvadoj- Maŭroj - Ostrogotoj - Panonio - Parthoj - Peĉenegoj - Piktoj - Seleŭkio - Sumeranoj - Sumero - Urartu - Vandaloj - Visigotoj -
:Feŭdismo - Historio de Pratempo - Historio de Antikveco - Historio de Mezepoko - Kavaliro
vidu ankaŭ:
- Listo de papoj
- Listoj de Imperiestroj
- Francaj reĝoj
- Reĝoj de Hispanio
- (por caroj de Rusio aŭ aliaj imperiestroj, vidu ene de Listoj de Imperiestroj)
- Historio de Afriko
- Historio de Ameriko
- Historio de Aŭstralio
- Historio de Azio
- Historio de Eŭropo
:Gregoria Kalendaro - Luna Kalendaro - Hebrea Kalendaro - Hinda Kalendaro - Islama Kalendaro - Persa Kalendaro - Julia Kalendaro - Franca Respublika Kalendaro - Bahaa Kalendaro
Imperioj
Imperiestro (inkluzive ĉiuj la listoj)
:Araba Imperio - Bizanca Imperio - Brita Imperio - Ĉina Imperio - Kolĥeti - Grandmoravia regno - Meŝika imperio - Otomana imperio - Romio - Rusa Imperio - Sovetunio - Tria Regno - Usona Imperio
Mapoj
:[http://www.roman-emperors.org/Index.htm Eŭropo kaj Mediteraneo politike, en la jaroj 1-1500]
Vidu ankaŭ: Geografio
Diaoyu-Insularo De Ĉinio
vidu la Listo de militoj
Nuntempaj Etnoj: Vidu ĉe Etnoj
Nuntempaj Ŝtatoj: Vidu ĉe Nacioj
Okazintaĵoj
:Hipia revolto - Franca Revolucio - R.M.S. Titanic - 11-a de septembro 2001 - Koloniigado - Krucmilito - Sorĉopersekuto
:Anatolio - Antiloj - Mezopotamio - Palestino - ktp
Rolantoj
:Antonio - Breĵnevo - Osama Bin-Laden - Napoléon BONAPARTE - Marko Bruto - Aŭgusto Cezaro - Julio Cezaro - Charles DE GAULLE - Vo Nguyen GIAP - Gorbaĉevo - Herodo la Granda - Hipioj - Jelcino - Katono - Robert F. Kennedy - Lenino - Nasser - Pompejo - Sargono - Stalino - Vercingetorix - Usonaj Prezidentoj - Meksikaj prezidantoj
Komparu kun:
arkeologio, analo...
fiu-vro:Aolugu
ja:歴史
ko:역사
ms:Sejarah
simple:History
th:ประวัติศาสตร์
zh-min-nan:Le̍k-sú
JarcentojHistorio > Jarcentoj
----
Jarcento ampleksas tempon de 100 jaroj.
La jarcentoj post Kristo do komenciĝas je la 1-a de januaro de jaro ..01 kaj finiĝas je la 31-a de decembro ..00. Ekzemple la 20-a jarcento daŭris de la 1-a de januaro 1901 ĝis la 31-a de decembro 2000. Tiu oficiala difino ne kongruas kun la populara difino, kiu emas festi la ŝanĝon de la jarcenta cifero en la jarnumero, ekzemple je jarŝanĝo 1999/2000.
La jarcentoj antaŭ Kristo (kiam la Gregoria kalendaro ne estis konata) komenciĝis je la 1-a de januaro de iu jaro ..00 kaj daŭris ĝis la 31-a de decembro ..01. Ekzemple la unua jarcento antaŭ Kristo komenciĝis je la 1-a de januaro -100 kaj daŭris ĝis la 31-a de decembro -1. La sekvan tagon, la 1-an de januaro 1, komenciĝis la unua jarcento post Kristo.
Jarcentoj antaŭ kaj post Kristo:
Kategorio:Tempo
ja:年表
simple:Century
18-a jarcentoHistorio > Jarcentoj: 17-a jarcento - 18-a jarcento - 19-a jarcento
Jaroj:
ja:18世紀
ko:18세기
Usono
:Geografio > Ameriko > Nordameriko > Usono
La tria plej granda laŭ loĝantaro, Usono (aŭ Unuiĝintaj Ŝtatoj de Ameriko) estas la plej granda nacio laŭ mono kaj militistara forto, kaj do estas la plej potenca nacio nun surtera.
Usono lokiĝas en Nordameriko; la plej granda parto de Usono (la t.n. 48 ŝtatoj, krom Alasko kaj Havajo) limitiĝas norde de Kanado, oriente de la Atlantika Oceano, sude de la Golfo de Meksiko kaj Meksiko, kaj okcidente de la Pacifika Oceano. Alasko lokiĝas nord-okcidente de Kanado, kaj Havajo lokiĝas enmeze de la Pacifika Oceano.
Usono permesas al siaj civitanoj la posedon de armiloj (garantiite de ĝia konstitucio), estas tre kapitalisma, angleparolanta lando, kiu donis al la mondo televidon, komputilon, atombombon kaj Mickey Mouse. Kritikantoj asertas, ke ĝi kondukis la mondon al la rando de la abismo, batalante en la Malvarma Milito (1948-91) kontraŭ Sovetunio, en kiu ĝi venkis.
Havante la plej grandan amaskulturon de la mondo, ĝi profunde influas amaskulturon tra la mondo, de Holivudo al hiphopo, kaj, per tiuj ĉi, influas la morojn de aliaj landoj.
Faktoj
- Loko: 38 00 No, 97 00 Ok (centra Nordameriko)
- Ĉefurbo: Vaŝingtono
- Areo: 9.166.600 km²
- semotaŭga: 19%
- Loĝantaro: 275.562.673 (2000, takso), urbanoj 77% (2000)
- homoj en kv. km: 30,1 (2000)
- homoj en kv. km da semotaŭga tero: 158,2 (2000)
- kreskanta elcento: 0,91% (2000, takso)
- naskoj: po 14,2 el 1000 homoj en jaro (2000, takso)
- mortoj: po 8,7 el 1000 homoj en jaro (2000, takso)
- migrantoj: po +3,5 el 1000 homoj en jaro (2000, takso)
- mortokvanto de beboj: po 6,82 mortoj el 1000 naskoj (2000, takso)
- infanoj je virino: po 2,06 infanoj naskitaj de virino
- meza vivo-longeco: 77,12 jaroj (74,24 viroj, 79,9 virinoj) (2000, takso)
- Esperanto: Historio en la lando
Usono estas la sola grava lando, kiu ne uzas la SI-sistemon.
La Esperanta vorto Usono venas el Usonia, iam proponita vorto por eviti la uzon de "Ameriko" por la lando kaj "Amerikanoj" por ĝiaj loĝantoj. La longforma nomo estas Unuiĝintaj Ŝtatoj de Ameriko, kaj oftega mallongigo estas USA.
La plej grandaj urboj
La datumoj estas de la jaro 2000. La nombroj montras milionojn da loĝantoj. Ne temas pri la loĝantoj ene de la juraj limoj de la urboj, sed pri ampleksaj regionoj kun multaj antaŭurbetoj kaj eĉ memstaraj urboj, kies centron formas la nomitaj urboj.
Usono konsistas el 50 ŝtatoj:
Etnoj
- 83,5% eŭropana (el
Germanio,
Irlando,
Britio,
Italio,
Meksiko,
Pollando,
Rumanio,
Rusio,
Kubo,
ktp),
- 12,4% afrikana
(el okcidenta Afriko, Jamajko, Haitio, ktp),
- 3,3% aziana (el
Ĉinio,
Filipinoj,
Sud-Koreio,
Vjetnamio,
Barato,
Japanio,
ktp),
- 0,8% amerikana
Je 1996, la plimulto da la 916 mil (laŭleĝaj) enmigrintoj venis el Meksiko (164 mil), Filipinoj (56), Barato (45), Vjetnamio (42), Ĉinio (42), Domingo (40), Kubo (26), Ukrainio (21), Rusio (20) kaj Jamajko (19).
Religio
En la jaro 2002:
- 52% protestantismo
- 24% katolikismo
- 10% nenia
- 10% alia
- 2% mormonismo
- 1% judismo
- 1% islamo
Lingvo
Denaskaj lingvoj en 1990. La nombroj montras milionojn da parolantoj.
Kun 500-100 mil parolantoj: la
portugala (430),
japana (428),
greka (388),
araba (355),
hindia kaj
urduo (331),
rusa (242),
jida (213),
taja (206),
persa (201),
haitia (189),
armena (150),
navaha (149),
hungara (148),
hebrea (144),
nederlanda (143),
kmera (127),
guĝarata (102). 2,04 milionoj
parolas lingvojn kun malpli ol 100 mil usonaj parolantoj.
legpova: 97% (97% viroj, 97% virinoj) (1979, takso)
[http://www.tlfq.ulaval.ca/axl/amnord/usaacc.htm lingvaj situacio kaj leĝaro en usono (france)]
- registaro: demokratia federacia respubliko. La ĉefekzekutivo kaj la ŝtatestro de Usono estas la usona prezidanto.
- sendependeco: je la 4-a de julio 1776 de Britio
- organizoj: UNO (1945), NATO
- konstitucio: la 4-an marto 1789
- korupteco: 8,7 CPI (10 = honesta, 0,0 = tute korupta) (2000)
- ekonomio: 3169,0 Md (1998, takso)
- por kapo: 11,50 kd (1998, takso)
- kreskanta elcento: 4,1% (1999, takso)
- inflacio: 2,2% (1999)
- senokupeco: 4,2% (1999)
- valuto: 1 dolaro ($)
Historio
Vidu apartan artikolon: Historio de Usono
ekonomio
Agrikulturo de Usono
Esperanto en Usono
Vidu apartan artikolon: Usono:Esperanto-movado
Stella Toogood Cope (1914-2004), D kaj FD (kvakerismo) en Berkeley/Kalifornio, mortis la 1-an de aŭgusto pro kancero.
Kategorio:Nordameriko
!
ja:アメリカ合衆国
ko:미국
ms:Amerika Syarikat
simple:United States
th:สหรัฐอเมริกา
zh-min-nan:Bí-kok
KrimeoGeografio > Eŭropo > Ukrainio > Krimeo
----
Ukrainio
Ukrainio
Krimeo estas aŭtonoma respubliko sude en Ukrainio, en duoninsulo ĉe Nigra Maro. Areo: 20 100 kvadratkilometroj. Loĝantoj: 2 milionoj. Oficialaj lingvoj:
- Ukraina lingvo
- Rusa lingvo
- Krimea tatara lingvo (ne konfuzu kun la tatara).
Plej malnovaj historiaj loĝantoj estis la skitoj. En la antikveco ĝi estis nomita de la grekoj Tauris aŭ Taŭra Ĥersonese, kaj poste rusoj eknomis ĝin laŭ tatara vorto Krym (Крым).
La tatara loĝantaro estis en 1944 trude ekzilita de Krimeo al Meza Azio ordone de Stalino; estas taksate, ke 46 % de la elpelitoj mortis pro malsato kaj malsanoj. Poste dum jardekoj la provoj kaj petoj de krimeaj tataroj reveni en sia patrujon, konstante rifuzitaj de la sovetaj instancoj, estis problemo.
Esperanto
Ekde la komenco de Esperanto-movado Krimeo ludis gravan rolon.
Nun estas kelkaj E-kolektivoj tie, la plej fama el kiuj estas la klubo en la urbo Jalta.
Ligiloj
[http://www.krimeo.h12.ru/esperanto/Krimeo/index.htm esperanta paĝaro pri Krimeo]
Kategorio:Krimeo
22-a de julio----
Historio > Tagoj > la 22-a de julio
----
La 22-a de julio estas la 203-a tago de la jaro (la 204-a en superjaroj) laŭ la Gregoria kalendaro. 162 tagoj restas.
Je la 22-a de julio okazis, interalie:
Eventoj
- 2003 : usonaj soldatoj atakis domon en Mosul, Irako kaj mortigis la filojn de Saddam Hussein post longa batalo
Naskiĝoj
- 1784 : Friedrich BESSEL, matematikisto
- 1822 : Gregor MENDEL
- 1894: Vince TÓTH
- 1894 : Oskar Maria GRAF
- 1894 : Erik Alfred Torbjörn COLLINDER
- 1974 : Franka POTENTE
Mortoj
- 1909 : Detlev VON LILIENCRON
- 1925 : Sophie Marie-Aline MENU de MÉNIL
- 1989 : Martti TALVELA
- 2003 : Uday Saddam Hussein, plej aĝa filo de Saddam Hussein
- 2003 : Qusay Saddam Hussein, plej juna filo de Saddam Hussein
- 2004 : Sacha DISTEL
Specialaj tagoj kaj festoj
- Sankta Maria Magdalena;
----
Vidu ankaŭ:
- Historio - Tagoj.
ja:7月22日
ko:7월 22일
simple:July 22
th:22 กรกฎาคม
24-a de novembro----
Historio > Tagoj > la 24-a de novembro
----
La 24-a de novembro estas la 328-a tago de la jaro (la 329-a en superjaroj) laŭ la Gregoria kalendaro. 37 tagoj restas.
Je la 24-a de novembro okazis, interalie:
Eventoj
-
Naskiĝoj
- 1713 : Laurence STERNE, Irlando
- 1784 : Zachary TAYLOR
- 1826 : Carlo COLLODI, Italio
- 1888 : Dale CARNEGIE
Mortoj
- 1571 : Jan BLAHOSLAV
- 1937 : Vselovod IVANOV
- 1957 : Diego RIVERA
- 1991 : Freddie MERCURY
Specialaj tagoj kaj festoj
-
----
Vidu ankaŭ:
- Historio - Tagoj.
ja:11月24日
ko:11월 24일
simple:November 24
th:24 พฤศจิกายน
1779Historio > Jarcentoj > 18-a jarcento > 1779
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta vendrede (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1779 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
-
Naskiĝoj
- 14-a de novembro : Adam OEHLENSCHLÄGER
Mortoj
- 20-a de januaro : David GARRICK
- 14-a de februaro : James COOK
----
1774 | 1775 | 1776 | 1777 | 1778 | 1779 | 1780 | 1781 | 1782 | 1783 | 1784
17-a jarcento - 18-a jarcento - 19-a jarcento
ko:1779년
1781Historio > Jarcentoj > 18-a jarcento > 1781
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta lunde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1781 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- Usono : Fondo de Los-Anĝeleso.
- Uranon trovas William HERSCHEL.
- Kritiko de Pura Racio de KANTIO.
Naskiĝoj
- 26-a de januaro : Achim VON ARNIM, germana poeto
- 30-a de januaro : Francio : Adelbert VON CHAMISSO
- 11-a de decembro: Brazilo: Joaquim GONÇALVES LEDO
Mortoj
- 15-a de februaro : Gotthold Ephraim LESSING
----
1776 | 1777 | 1778 | 1779 | 1780 | 1781 | 1782 | 1783 | 1784 | 1785 | 1786
17-a jarcento - 18-a jarcento - 19-a jarcento
ko:1781년
1782Historio > Jarcentoj > 18-a jarcento > 1782
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta marde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1782 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
-
Naskiĝoj
- 5-a de decembro : Martin VAN BUREN
Mortoj
- 7-a de aŭgusto : Andreas Sigismund MARGGRAF
----
1777 | 1778 | 1779 | 1780 | 1781 | 1782 | 1783 | 1784 | 1785 | 1786 | 1787
17-a jarcento - 18-a jarcento - 19-a jarcento
ko:1782년
1785Historio > Jarcentoj > 18-a jarcento > 1785
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta sabate (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1785 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- Samuel SPARROW alvenis al Sidnejo, Aŭstralio
- Eko de Mangita dinastio en Uzbekio
- Rusoj setlis en la Aleutoj
Naskiĝoj
- 4-a de januaro: Jacob GRIMM
- 4-a de aprilo: Bettina VON ARNIM
Mortoj
-
----
1780 | 1781 | 1782 | 1783 | 1784 | 1785 | 1786 | 1787 | 1788 | 1789 | 1790
17-a jarcento - 18-a jarcento - 19-a jarcento
ko:1785년
simple:1785
1786Historio > Jarcentoj > 18-a jarcento > 1786
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta dimanĉe (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1786 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- Irano: Tehrano ĉefurbiĝas.
- Islando: Rejkjaviko oficiale ekhavas la rangon de urbo.
Naskiĝoj
- 24-a de februaro: Wilhelm GRIMM
- 18-a de septembro : Justinus KERNER
- 18-a de novembro: Carl Maria von WEBER, germana komponisto
Mortoj
- 21-a de majo : Carl Wilhelm SCHEELE
----
1781 | 1782 | 1783 | 1784 | 1785 | 1786 | 1787 | 1788 | 1789 | 1790 | 1791
17-a jarcento - 18-a jarcento - 19-a jarcento
ko:1786년
1787Historio > Jarcentoj > 18-a jarcento > 1787
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta lunde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1787 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- 11-a de januaro: William HERSCHEL malkovris du lunojn de Urano, Titania (luno) kaj Oberono (luno).
- 7-a de decembro: Delavaro fariĝis la 1-a ŝtato de Usono.
- 12-a de decembro: Pensilvanio fariĝis la 2-a ŝtato de Usono.
- 18-a de decembro: Nov-Ĵerzejo fariĝis la 3-a ŝtato de Usono.
- Britio kreas Siera-Leonon.
- Subskribiĝis la usona konstitucio.
- Verko de Antoine LAVOISIER pri kemia nomenklaturo.
- La opero Don Giovanni de Wolfgang Amadeus MOZART
Naskiĝoj
- 26-a de aprilo: Ludwig UHLAND
Mortoj
-
----
1782 | 1783 | 1784 | 1785 | 1786 | 1787 | 1788 | 1789 | 1790 | 1791 | 1792
17-a jarcento - 18-a jarcento - 19-a jarcento
ko:1787년
simple:1787
1789Historio > Jarcentoj > 18-a jarcento > 1789
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta ĵaŭde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1789 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- Francio : Komenco de la Franca Revolucio kontraŭ la ĝistiama absoluta monarkio. Ĝi daŭros ĝis 1799, kiam Napoléon BONAPARTE kaptis la regpotencon. ~ Je la 14-a de julio 1789, la parizanoj prenis la Bastilon (reĝa malliberejo, simbolo de la absoluta reĝa potenco); de la fino de la 19-a jarcento, la franca nacia festo okazas la 14-an julio. Jam en 1790 la 14-a de julio estis festata kiel Fête de la Fédération (Federacia Festo).
- 4-a de marto: La konstitucio de Usono efektiviĝas.
- 28-a de aprilo: Polinezio Ribelo sur la brita mararmea ŝipo Bounty.
- 21-a de novembro: Nord-Karolino fariĝis la 12-a ŝtato de Usono.
-
Naskiĝoj
- 16-a de marto : Georg OHM
- 21-a de aŭgusto: Augustin Louis CAUCHY
- 15-a de septembro: Usono: James Fenimore COOPER
Mortoj
-
----
1784 | 1785 | 1786 | 1787 | 1788 | 1789 | 1790 | 1791 | 1792 | 1793 | 1794
17-a jarcento - 18-a jarcento - 19-a jarcento
ko:1789년
simple:1789
17-a jarcentoHistorio > Jarcentoj: 16-a jarcento - 17-a jarcento - 18-a jarcento
Jaroj:
ja:17世紀
ko:17세기
18-a jarcentoHistorio > Jarcentoj: 17-a jarcento - 18-a jarcento - 19-a jarcento
Jaroj:
ja:18世紀
ko:18세기
19-a jarcentoHistorio > Jarcentoj: 18-a jarcento - 19-a jarcento - 20-a jarcento
Jaroj:
ja:19世紀
ko:19세기
simple:19th century
th:คริสต์ศตวรรษที่ 19
zh-min-nan:19 sè-kí Birchfield (car)Birchfield Motor Company of Rockingham, Western Australia is a small Australian specialty car manufacturer, making replicas of the 1937 SS Jaguar model on individual orders. Birchfield is the continuation of earlier British Shapecraft that is known to have built about 20 replicas.
See also
- List of automobile manufacturers
External link
http://autoindex.org/maker.plt?no=2477
Category:Australian automobile manufacturers
szkolne Jamnik Jamniki Zoja dieta kopenhaska Sklep Zoologiczny hotels Prague
|
|
|
|
|