:: wikimiki.org ::
| 1802 |
1802Historio > Jarcentoj > 19-a jarcento > 1802
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta vendrede (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1802 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
-
Naskiĝoj
- 26-a de februaro : Francio : Victor HUGO
- 24-a de julio : Francio : Alexandre DUMAS (Patro)
- 5-a de aŭgusto : Norvegio : Niels Henrik ABEL
- 13-a de aŭgusto : Nikolaus LENAU
- 29-a de novembro : Stutgarto : Wilhelm HAUFF
Mortoj
-
----
1797 | 1798 | 1799 | 1800 | 1801 | 1802| 1803 | 1804 | 1805 | 1806 | 1807
18-a jarcento - 19-a jarcento - 20-a jarcento
ko:1802년
HistorioLa historio ampleksas ĉiujn pasintajn okazaĵojn kaj la evoluojn de homoj, popoloj, komunumoj, socioj, civilizoj, landoj, ŝtatoj,regantoj kaj regatoj. La historion studas historiologio (=scienco pri historio/historiscienco). Laŭ pri strikta difino oni nomas historion nur tion, kio estas pruvebla per dokumentoj. Tiusence, la historia tempo komenciĝis nur, kiam aperis skribitaj informoj. Tamen eblas esplori ankaŭ la antaŭan (senskriban) tempon; ĝin oni nomas antaŭhistorio aŭ prahistorio.
(NB! Por historioj de lingvo, teatro ktp., vd. je la koncernataj artikoloj.)
----
:Historio de Scienco kaj Teknologio
Historiistoj (kaj historiaj pensintoj)
:Diodoro Sicila - Norbert ELIAS - Gibbon - Hamilton - Hekateo el Mileso - Herodoto - Josephus - ibn-Khaldun - Keynes - Lev GUMILEV - Makiavelo - Markso - Montesquieu - Plutarko - Rousseau - Adam SMITH - Suetonio - Tacito - Toqueville - Toynbee - Gloraj virinoj
Historiistaj sciencoj kaj teĥnikoj
: datadmetodoj - arĥivoj
Antikvaj Gentoj kaj Ŝtatoj
:Akadanoj - Akado - Amoreoj - Arameoj - Asirianoj - Asirio - Aztekoj - Babilonio- Elamo - Etruskoj - Frankoj - Gaŭloj - Galatoj - Gepidoj - Geto-dakoj - Ĝermanoj - Habiroj -Hunoj - Iberia - Induso-civilizo - Judoj - Kasitoj - Karirioj-Kuŝanoj kvadoj- Maŭroj - Ostrogotoj - Panonio - Parthoj - Peĉenegoj - Piktoj - Seleŭkio - Sumeranoj - Sumero - Urartu - Vandaloj - Visigotoj -
:Feŭdismo - Historio de Pratempo - Historio de Antikveco - Historio de Mezepoko - Kavaliro
vidu ankaŭ:
- Listo de papoj
- Listoj de Imperiestroj
- Francaj reĝoj
- Reĝoj de Hispanio
- (por caroj de Rusio aŭ aliaj imperiestroj, vidu ene de Listoj de Imperiestroj)
- Historio de Afriko
- Historio de Ameriko
- Historio de Aŭstralio
- Historio de Azio
- Historio de Eŭropo
:Gregoria Kalendaro - Luna Kalendaro - Hebrea Kalendaro - Hinda Kalendaro - Islama Kalendaro - Persa Kalendaro - Julia Kalendaro - Franca Respublika Kalendaro - Bahaa Kalendaro
Imperioj
Imperiestro (inkluzive ĉiuj la listoj)
:Araba Imperio - Bizanca Imperio - Brita Imperio - Ĉina Imperio - Kolĥeti - Grandmoravia regno - Meŝika imperio - Otomana imperio - Romio - Rusa Imperio - Sovetunio - Tria Regno - Usona Imperio
Mapoj
:[http://www.roman-emperors.org/Index.htm Eŭropo kaj Mediteraneo politike, en la jaroj 1-1500]
Vidu ankaŭ: Geografio
Diaoyu-Insularo De Ĉinio
vidu la Listo de militoj
Nuntempaj Etnoj: Vidu ĉe Etnoj
Nuntempaj Ŝtatoj: Vidu ĉe Nacioj
Okazintaĵoj
:Hipia revolto - Franca Revolucio - R.M.S. Titanic - 11-a de septembro 2001 - Koloniigado - Krucmilito - Sorĉopersekuto
:Anatolio - Antiloj - Mezopotamio - Palestino - ktp
Rolantoj
:Antonio - Breĵnevo - Osama Bin-Laden - Napoléon BONAPARTE - Marko Bruto - Aŭgusto Cezaro - Julio Cezaro - Charles DE GAULLE - Vo Nguyen GIAP - Gorbaĉevo - Herodo la Granda - Hipioj - Jelcino - Katono - Robert F. Kennedy - Lenino - Nasser - Pompejo - Sargono - Stalino - Vercingetorix - Usonaj Prezidentoj - Meksikaj prezidantoj
Komparu kun:
ja:19世紀
ko:19세기
simple:19th century
th:คริสต์ศตวรรษที่ 19
zh-min-nan:19 sè-kí
26-a de februaroHistorio > Tagoj > la 26-a de februaro
----
La 26-a de februaro estas la 57-a tago de la jaro laŭ la gregoria kalendaro. 308 tagoj restas (309 en superjaroj).
Je la 26-a de februaro okazis, interalie:
Eventoj
- 1815 : Napoleon BONAPARTE eskapis el Elba
Naskiĝoj
- 1361 : Venceslao la 4-a
- 1802 : Victor HUGO, Francio
- 1842 : Camille FLAMMARION
- 1878 : Hugo STEINER
- 1913 : Hermann LENZ, Germanio
- 1932 : Johnny CASH, Usono
Mortoj
- 2001: SZEKERES Melinda
- 2004 : Boris TRAJKOVSKI, Makedonio
Specialaj tagoj kaj festoj
-
La 26-a de februaro estas (laŭ gregoria kalendaro):
- Lundo en jaroj: 1590 1596 1601 1607 1618 1624 1629 1635 1646 1652 1657 1663 1674 1680 1685 1691 1703 1714 1720 1725 1731 1742 1748 1753 1759 1770 1776 1781 1787 1798 1810 1816 1821 1827 1838 1844 1849 1855 1866 1872 1877 1883 1894 1900 1906 1912 1917 1923 1934 1940 1945 1951 1962 1968 1973 1979 1990 1996 2001 2007 2018 2024 2029 2035 2046 2052 2057 2063 2074 2080 2085 2091;
- Mardo en jaroj: 1585 1591 1602 1608 1613 1619 1630 1636 1641 1647 1658 1664 1669 1675 1686 1692 1697 1704 1709 1715 1726 1732 1737 1743 1754 1760 1765 1771 1782 1788 1793 1799 1805 1811 1822 1828 1833 1839 1850 1856 1861 1867 1878 1884 1889 1895 1901 1907 1918 1924 1929 1935 1946 1952 1957 1963 1974 1980 1985 1991 2002 2008 2013 2019 2030 2036 2041 2047 2058 2064 2069 2075 2086 2092 2097;
- Merkredo en jaroj: 1586 1592 1597 1603 1614 1620 1625 1631 1642 1648 1653 1659 1670 1676 1681 1687 1698 1710 1716 1721 1727 1738 1744 1749 1755 1766 1772 1777 1783 1794 1800 1806 1812 1817 1823 1834 1840 1845 1851 1862 1868 1873 1879 1890 1896 1902 1908 1913 1919 1930 1936 1941 1947 1958 1964 1969 1975 1986 1992 1997 2003 2014 2020 2025 2031 2042 2048 2053 2059 2070 2076 2081 2087 2098;
- Ĵaŭdo en jaroj: 1587 1598 1604 1609 1615 1626 1632 1637 1643 1654 1660 1665 1671 1682 1688 1693 1699 1705 1711 1722 1728 1733 1739 1750 1756 1761 1767 1778 1784 1789 1795 1801 1807 1818 1824 1829 1835 1846 1852 1857 1863 1874 1880 1885 1891 1903 1914 1920 1925 1931 1942 1948 1953 1959 1970 1976 1981 1987 1998 2004 2009 2015 2026 2032 2037 2043 2054 2060 2065 2071 2082 2088 2093 2099;
- Vendredo en jaroj: 1582 1588 1593 1599 1610 1616 1621 1627 1638 1644 1649 1655 1666 1672 1677 1683 1694 1700 1706 1712 1717 1723 1734 1740 1745 1751 1762 1768 1773 1779 1790 1796 1802 1808 1813 1819 1830 1836 1841 1847 1858 1864 1869 1875 1886 1892 1897 1904 1909 1915 1926 1932 1937 1943 1954 1960 1965 1971 1982 1988 1993 1999 2010 2016 2021 2027 2038 2044 2049 2055 2066 2072 2077 2083 2094;
- Sabato en jaroj: 1583 1594 1600 1605 1611 1622 1628 1633 1639 1650 1656 1661 1667 1678 1684 1689 1695 1701 1707 1718 1724 1729 1735 1746 1752 1757 1763 1774 1780 1785 1791 1803 1814 1820 1825 1831 1842 1848 1853 1859 1870 1876 1881 1887 1898 1910 1916 1921 1927 1938 1944 1949 1955 1966 1972 1977 1983 1994 2000 2005 2011 2022 2028 2033 2039 2050 2056 2061 2067 2078 2084 2089 2095;
- Dimanĉo en jaroj: 1584 1589 1595 1606 1612 1617 1623 1634 1640 1645 1651 1662 1668 1673 1679 1690 1696 1702 1708 1713 1719 1730 1736 1741 1747 1758 1764 1769 1775 1786 1792 1797 1804 1809 1815 1826 1832 1837 1843 1854 1860 1865 1871 1882 1888 1893 1899 1905 1911 1922 1928 1933 1939 1950 1956 1961 1967 1978 1984 1989 1995 2006 2012 2017 2023 2034 2040 2045 2051 2062 2068 2073 2079 2090 2096.
Vidu ankaŭ jenon:
- 25-a de februaro | 27-a de februaro
- 26-a de januaro | 26-a de marto
- Januaro | Februaro | Marto | Aprilo | Majo | Junio | Julio | Aŭgusto | Septembro | Oktobro | Novembro | Decembro
- Historio - Tagoj
kategorio:Almanako
kategorio:Februaro
ja:2月26日
ko:2월 26일
simple:February 26
th:26 กุมภาพันธ์
Victor HUGOLiteraturo > Franclingva Literaturo > Victor HUGO < Franca Lingvo
----
Franca Lingvo
La franca verkisto Victor HUGO naskiĝis je la 26-a de februaro 1802 en Besançon, kaj mortis je la 22-a de majo 1885 en Parizo. Li estis fama reprezentanto de la franca romantikismo, membro de la Académie Française, ankaŭ politike aktiva.
Biografio
Lia patro estis generalo en la armeo de Napoleono. Lia infanaĝo pasiĝis ĉefe en Parizo (elvokita en poemo "Aux Feuilantines"), sed restadoj en Napolo kaj en Hispanujo influis lin.
Li edzinigis Adèle Foucher (1803-1868) en 1822 kiu lin donis la unuan filinon Léopoldine en 1824.
Li ekfamiĝis en la jaro 1827 kiam en la antaŭparolo de sia unua teatraĵo Cromwell li oponis la klasikajn konvenciojn pri la teatro, kaj la literara gusto de lia tempo. Tiam li iĝis enokule de la socia publiko la ĉefo de la romantisma skolo, li estis karikaturita ĉekape de ties bando kun lia tipika elstara vasta frunto.
En 1830 lia dua filino Adèle naskiĝis, tri jaroj antaŭ li komencas ligadon kun aktorino Juliette DROUET. Ĝi daŭris 50 jarojn.
Post fekunda periodo (ĉefe multaj dramoj inter 1830 kaj 1840) li estis elektata al en la Académie Française en 1841.
Politike
Komence de sia beletra kaj politika kariero li estis konservema kaj favora al legitima monarĥio. Sed poste li politike evoluis al favoro pri humanema demokratio. Kiam la nevo de Napoleono faris ŝtatrenverson kaj sin proklamis imperiestro sub la nomo Napoleono la 3-a, Victor HUGO iĝis ties akra nefleksebkla kontraŭulo, kaj pasigis la jarojn de 1851 ĝis 1870 ekzile en Bruselo kaj sur la anglo-normanaj insuloj Jersey kaj Guernesey. Poste li kondamnis la ekcesojn de la Parizan Komunumon sed proklamis, ke tiuj de la konservativa reprimo estis centoble pli abomenaj. Li devenis senatoro en 1876.
Fino de sia vivo
Li iĝis vivanta simbolo de sociaj humanistaj republikanaj sentoj.
Victor HUGO mortis la 22-an de majo 1885, je 13:27.
Oni faris al li Nacian Funebron, kaj estis entombigita en la pariza Pantheono, kie ripozas la francaj gloruloj.
Verkoj
Antaŭ 1830
- Odes et Poésies diverses (poemoj, 1822)
- Han d'Islande (1823)
- Nouvelles Odes (poemoj, 1824)
- Bug-Jargal (1826)
- Odes et Ballades (poemoj, 1826)
- Cromwell (dramo, 1827)
- Le Dernier Jour d'un Condamné (romano, 1829)
- Les Orientales (poemoj, 1829)
1830 - 1840
- Hernani (dramo, 1830)
- Notre-Dame de Paris (romano, 1831)
- Les Feuilles d'automne (poemoj, 1831)
- Marion Delorme (dramo, 1831)
- Le Roi s'amuse (dramo, 1832)
- Lucrèce Borgia (1833)
- Marie Tudor (dramo, 1833)
- Claude Gueŭ (1834)
- Angelo (dramo, 1835)
- Les Chants du crépuscule (1835)
- Les Voix intérieures (1837)
- Ruy Blas (dramo, 1838)
1840 - 1870
- Les Rayons et les Ombres (1840)
- Le Rhin ("La Rejno", 1842)
- Les burgraves (dramo, 1843)
- Les Châtiments (1853)
- Les contemplations ("La kontemploj", poemoj, 1856)
- Les misérables ("La mizeruloj", romano, 1862)
- Les Chansons des rues et des bois (poemoj, 1865)
- Les Travailleurs de la mer (1866)
Post 1870
- L'Année terrible (1872)
- Quatrevingt-treize ("Naŭdek tri", 1874)
- L'Art d'être gran-père (1877)
- Histoire d'un crime (1877)
- Religions et Religion (1880)
- Les Quatre Vents de l'Esprit (1881)
- Torquemada (dramo, 1882)
- La mizeruloj / de Victor Hugo. Esperantigis Centezimala. - Amsterdam. - (Serio da Eldonaĵoj de "Internacia Socia Revuo" ; 9-17). Originalo: Les misérables
- Post la batalo ; Ekstazo ; Veni, vidi, vixi ; Boazo dormanta / Victor Hugo. - En: Tutmonda sonoro / Hrsg.: Kálmán KALOCSAY; p.358 - 362, vol. 2
- Legendo pri la bela Pekopeno kaj la bela Boldura : el "Le Rhin" (Rejno) / Viktoro Hugo. El la franca originalo esperantigis Valo. - [Laroque-Timbaut]: SAT-Broŝurservo, 1988. - 67 p.
- Hernani (antologieto de franca literaturo)
Eksteraj ligiloj
- [http://donh.best.vwh.net/Esperanto/Literaturo/Poezio/pour_envoi.html Adiaŭo]
- [http://donh.best.vwh.net/Esperanto/Literaturo/Poezio/parnaso/tombo_kaj_rozo.html La tombo kaj la rozo]
- [http://donh.best.vwh.net/Esperanto/Literaturo/Poezio/vivi.html Vivi]
Hugo Victor
ja:ヴィクトル・ユーゴー
ko:빅토르 위고
simple:Victor Hugo
Francio:Ĉi tiu artikolo temas pri la eŭropa nacio, Francio. Por la kemia elemento de la sama nomo, vidu Francio (elemento).
Geografio > Eŭropo > Francio
----
Eŭropo
Francio : france France [frãs];
Franca nomo de la loĝantoj: français [frãsè']
(o) Franca Respubliko (République Française [repüblik' frãsèz'])
Ŝtato en okcidenta Eŭropo.
Geografio
Loko: okcidenta Eŭropo
Areo: 545.630 km²
Semotaŭga: 33%
Regionoj kaj departementoj
vidu Francaj regionoj kaj Francaj Departementoj
Ĉefaj urboj
- Ĉefurbo: Parizo
- La plej grandaj urboj: milionoj:
vidu ankaŭ: Listo de urboj de Francio
Kelkaj ciferoj sur la loĝantaro
Loĝantaro: 61.387.038 (2003, takso),
% urbana: 76% (2000)
Homoj po km²: 112,5 (2003)
Homoj po km² da semotaŭga tero: 329,5 (2000)
Kreskanta procento: 0,38% (2000, takso)
Naskoj: po 12,27 por 1000 homoj en jaro (2000, takso)
Mortoj: po 9,14 por 1000 homoj en jaro (2000, takso)
Migrantoj: po 0,66 por 1000 homoj en jaro (2000, takso)
Mortokvanto de beboj:po 4,51 mortoj por 1000 naskoj (2000, takso)
Infanoj por virino:po 1,75 infanoj naskita por virino (2000, takso)
Meza vivo longeco: 78,76 jaroj (74,85 viroj, 82,89
virinoj) (2000, takso)
Etnoj: plejparte franca (keltolatina), germana, slava, araba,
hindoĉina, eŭska, cataluno
Religio: Inter la kredantoj :
- 90% katolikismo (almenaŭ en nomo),
- 2% protestantismo,
- 1% judismo,
- 1% islamo,
- 6% aliaj
- Ateismo : 33%
Lingvo: 100% la franca.
Lingvoj kun pli ol 500 mil parolantoj:
okcitana, germana, araba, itala, portugala, berbera, bretona. cataluna
Pri regionaj lingvoj vidu ankaŭ: Alzaco, Bretonio, Eŭskio, Flandrio, Korsiko, Okcitanio
Alfabeta: 99% (99% viroj, 96% virinoj) (1980 takso)
Historio
vidu: Historio de Francio
Registaro: demokratia parlamenta reĝimo -- duĉambra parlamento (Nacia Asembleo kaj Senato) kaj "dukapa" ekzekutivo (Prezidento de la Respubliko kaj Ĉefministro). Multe de la
ĉefuloj venas de ENA (Nacia Lernejo pri Administrado) -- la énarques (enarkoj).
Sendependiĝo: 486 -- unuigita de Reĝo Kloviso, dek jarojn post la disfalo de Romio.
Organizoj: UNO (1945), NATO (1949), EU (1950).
Konstitucio: adoptita de la franca popolo per referendumo la 28-an de septembro 1958, promulgita la 4-an de oktobro 1958 -- ĝi estigis la nuna Franca Respubliko Kvina.
Nacia Himno: La Marseljezo
Korupteco: 6,7 CPI (10 = honesta, 0,0 = tute korupta) (2000)
vidu ankaŭ: Reĝoj, Konsiliprezidento, Ĉefministro, Prezidento de la Respubliko
Ekonomio: 334 Gd (1998, takso)
Por kapo: 5,63 kd (1998, takso)
Kreskanta procento: 2,7% (1999, takso)
Inflacio: 0,5% (1999)
Senokupa: 11% (1999, takso)
Registara buĝeto: 131,8 Gd (1999, takso)
Valuto: la eŭro EUR (= 100 cendoj)
Esperanto en Francio
vidu Esperanto-movado
Ligoj
Kategorio:Francio
Ekstera ligo
[http://www.heraldique-europeenne.org/Regions/France/Provinces_France_0.htm Blazonoj de ĉiuj francaj regionoj]
als:Frankreich
fiu-vro:Prantsusmaa
ja:フランス
ko:프랑스
ms:Perancis
simple:France
th:ประเทศฝรั่งเศส
zh-min-nan:Hoat-kok
Alexandre DUMAS (Patro)Literaturo > Franclingva literaturo > Alexandre DUMAS (Patro) < Franca Lingvo
----
La franca verkisto Alexandre DUMAS (aŭ realnome : Alexandre Davy de la Pailleterie) naskiĝis je la 24-a de julio 1802 en Villers-Cotterêts kaj mortis je la 5-a de decembro 1870 en Puys. Lia verkaro konsistas el historiaj romanoj kaj dramoj, multaj el ili estas filmigitaj. Ankaŭ lia eksteredzeca filo Alexandre famiĝis kiel verkisto.
Li kaj sia tuta verkaro estis honorigitaj kiam en decembro 2002 la restaĵoj de Alexandre DUMAS estis transportitaj (132 jarojn post lia morto !) al la Panthéon, granda monumento en Parizo kie la plej gravaj personaĵoj de Francio ripozas.
Famaj verkoj:
- Henry III et sa cour (dramo, 1829)
- Napoléon Bonaparte (dramo, 1831)
- Les trois Mousquetaires (romano, 1844)
- Le Comte de Monte Cristo (1845/46)
En Esperanto aperis:
- Tri rakontoj, tr. E. Deligny, Sain-Omer 1932 (La timema azeno, De Chamonix al Londono, La bifteko de urso)
- Tri musketeroj, V-a ĉapitro de la unua volumo (Internacia Krestomatio de Kabe)
- Vilhelmo Mona, tr. F. Lallemant, Lingvo Internacia 1901, p. 10-12
ja:アレクサンドル・デュマ・ペール
ko:알렉상드르 뒤마
NorvegioGeografio > Eŭropo > Nordio > Skandinavio > Norvegio
----
Dosiero:no.gif
(Norvege Norge (Bokmål) aŭ Noreg (Nynorsk))
Lando en Norda Eŭropo, sur la Skandinava duoninsulo.
- Landkodo: NO.
- E-nomo: [a] Norvegio (Norvegujo); [o] Norvega Reĝlando.
- Nacia nomo: Kongeriket Norge/Noreg [KONGerike NOReg].
- Areo: 385 199 kv.km.
- Politika sistemo: konstitucia monarkio.
- Ŝtatestro: reĝo Harald la 5-a.
- Ĉefurbo: Oslo (480 mil).
- Urboj: Bergen (181 mil), Trondheim (128 mil).
- Adm. divido: 19 provincoj [no:fylke].
- Dependaj teritorioj:
:1. Buvetinsulo
:2. Svalbardo kaj Jan-Majen-Insulo
- Loĝantaro: 4 354 mil (1995), inter ili 96,7% norvegoj, 0,7% sameoj.
- Ŝtatlingvoj: norvega (bokmål kaj nynorsk), samea (nord-samea, sud-samea kaj lulea samea).
- Kredantoj: luteranoj.
- GNP: totala - 159 mlrd $; pokapa - 31 250 $.
- Eksporto: nafto kaj naftoproduktoj (inkl. gaso), ŝipoj, fiŝaĵoj.
- Organizoj: UNO (1945), NATO (1949)
- Nacia himno: Ja, vi elsker dette landet (Jes, ni amas nian landon)
Geografio
Norvegio estas konata pro sia bela naturo,
precipe la longaj, profundaj fjordoj en la okcidenta parto de la
lando kaj pluraj grandaj glaĉeroj. Norvegio grandparte estas montaro kaj arkta tundro.
La lando konsistas el 19 provincoj aŭ gubernioj [no:fylke].
Ĉiu gubernio konsistas el komunumoj [no:kommuner], ĉiu kun propra
komunuma registaro kaj po unu komunumestro/urbestro [no:ordfører].
La plej multaj komunumoj konsistas el bienaroj [no:bygder], kun klare
difinitaj bienoj [no:gårder], ĉiu kun propra nomo. La (malmultaj)
urbaj komunumoj estas dividitaj en urbopartoj [no:bydeler], ofte kun ties
malnova disdivido (en bienoj) preservita, eĉ en lokoj kie oni ne plu okupiĝas
pri agrikulturo.
Provincoj
- Akershus
- Øst-Agder
- Buskerud
- Finnmark
- Hedmark
- Hordaland
- Møre og Romsdal
- Nordland
- Nord-Trøndelag
- Oppland
- Oslo
- Rogaland
- Sogn og Fjordane
- Sør-Trøndelag
- Telemark
- Troms
- Vest-Agder
- Vestfold
- Østfold
Vd. ankaŭ Dependaj teritorioj ĉi-supre.
Kulturo
Lingvo
La norvega popolo parolas la norvegan, komprenata en
ĉiuj regionoj de Norvegio.
La samea minoritato parolas la samean,
ĝenerale ne kompreneblan por la resto de la loĝantaro.
Pri Esperanto, vidu Esperanto-movado/Norvegio.
Kelkaj famaj norvegoj
:Niels Henrik ABEL (matematikisto)
:Roald AMUNDSEN (esploristo)
:Bjørnstjerne BJØRNSON (verkisto)
:Gro Harlem BRUNDTLAND (politikisto)
:Ole BULL (violonisto)
:Leiv ERIKSON (esploristo)
:Edvard GRIEG (komponisto)
:Knut HAMSUN (verkisto)
:Sonia HENIE (sportisto)
:Thor HEYERDAHL (esploristo)
:Ludvig HOLBERG (verkisto)
:Henrik IBSEN (verkisto)
:Helge INGSTAD (esploristo)
:Trygve LIE (politikisto)
:Edvard MUNCH (pentristo)
:Fridtjof NANSEN (humanisto, esploristo)
:Vidkun QUISLING (politikisto)
:Grete WAITZ (sportisto)
:Ivar AASEN (lingvisto)
als:Norwegen
[[got:
Niels Henrik ABELSciencisto > Matematikisto > Niels Henrik ABEL < Matematiko
----
Matematiko
Niels Henrik ABEL [Abel] (naskiĝis la 5-an de aŭgusto 1802 en Finnøy (Norvegio), mortis la 6-an de aprilo 1829 en Froland (Norvegio)) estis norvega matematikisto.
Abel faris gravajn kontribuojn al la teorioj de elipsaj funkcioj kaj de grupoj.
Laŭ li oni nomas grupon, kiu plenumas la komutecon, "abela".
En 1824 li pruvis, ke la solvojn de ĝeneralaj polinomoj kvina-gradaj ne eblas kalkuli aŭ esprimi per algebra formulo.
Abel mortis, eĉ ne 27-jara, pro pulma tuberkulozo.
Honore al li la norvega registaro je lia 200-a naskiĝtago en 2002 fondis
sciencan premion, la Abel-premion, ĉiujare donatan al meritplena matematikisto.
ABEL, Niels Henrik
ABEL, NIELS HENRIK
ABEL, NIELS HENRIK
ja:ニールス・アーベル
ko:닐스 헨리크 아벨
th:นีลส์ เฮนริก อาเบล
13-a de aŭgusto----
Historio > Tagoj > la 13-a de aŭgusto
----
La 13-a de aŭgusto estas la 225-a tago de la jaro (la 226-a en superjaroj) laŭ la Gregoria kalendaro. 140 tagoj restas.
Je la 13-a de aŭgusto okazis, interalie:
Eventoj
- 2003 : Liberio : prezidento Charles TAYLOR forlasas post intensa internacia premo sian landon, transdoninte sian postenon al Moses BLAH.
Naskiĝoj
- 1422 : William CAXTON, presisto
- 1802 : Nikolaus LENAU
- 1866 : Giovanni AGNELLI
- 1888 : John Logie BAIRD
- 1899 : Alfred HITCHCOCK
- 1919 : George SHEARING, ĵazmuzikisto
- 1926 : Fidel CASTRO, revoluciulo kaj politikisto
- 1971 : Heike MAKATSCH
- 1971 : Moritz BLEIBTREU
Mortoj
- 1863 : Eugene DELACROIX, pentristo
- 1865 : Ignaz SEMMELWEIS
- 1930 : Janos KISS
- 1946 : H. G. WELLS, verkisto
- 1970 : Vernon Joseph LECK
Specialaj tagoj kaj festoj
- Romio : la festotago de Diana
- Laŭ Brazila folkloro, la plej malbonhazarda tago en jaro.
----
Vidu ankaŭ:
- Historio - Tagoj.
ja:8月13日
ko:8월 13일
simple:August 13
th:13 สิงหาคม
Nikolaus LENAULiteraturo > Germanlingva Literaturo > Nikolaus LENAU < Germana Lingvo
----
Nikolaus LENAU [NIkolaŭs lenaŭ] (naskiĝis la 13-an de aŭgusto, 1802 en Csatád, tiutempe Hungario, nuntempe Lenauheim, Rumanio, mortis la 22-an de aŭgusto, 1850 en Oberdöbling, nuntempe apartenanta al Vieno) estis aŭstra poeto. Lia reala nomo estis Nikolaus Franz NIEMBSCH, Edler von Strehlenau.
La lirika verkaro respegulas la profundan melankolion de la aŭtoro, lian solecon kaj lian internan maltrankvilon. Priskriboj de aŭtunaj arbaroj, pintaj rokoj, vastaj stepoj estas oftaj motivoj. Al tiu ĉi animstato certe kontribuis spertoj kiel seniluziiga vojaĝo al Usono (1832-1833) kaj la longjara malfeliĉa amo al edziniĝinta virino. Siajn lastajn ses vivojarojn Nikolaus Lenau pasigis en frenezulejo.
Famaj verkoj
- Gedichte (poemoj, 1832; pli ampleksa eldono: 1834)
- Faust (eposo, 1836)
- Savonarola (eposo, 1837)
- Neuere Gedichte (poemoj, 1838)
- Die Albingenser (eposo, 1842)
- Don Juan (dramfragmento, 1844)
Kaneja kanto ; Vintronokto / trad. Guido HOLZ
En: Übertragungen = Tra(nskon)dukoj. - Messkirch : Gmeiner, 1988. - p. 46 - 47
La poŝtiliono ; Der Postillon ; Kanokantoj
; Schilflieder / Trad. Frieda FEICHTINGER, Ernst WERNER.
En: Austria antologio ; p.46 - 51, kajeroj 1 - 4
La tri ciganoj ; Die drei Zigeuner / Nikolaus
Lenau (1802-1850). Trad. Frieda Feichtinger. -
En: Austria antologio ; p.2 - 3, kajeroj 11 - 15
Vana neniaĵo ; La tri indianoj. -
En: Tutmonda sonoro / Eld.: KALOCSAY Kálmán ; p.390 - 392,
vol. 2
Lenau Nikolaus
29-a de novembro----
Historio > Tagoj > la 29-a de novembro
----
La 29-a de novembro estas la 333-a tago de la jaro (la 334-a en superjaroj) laŭ la Gregoria kalendaro. 32 tagoj restas.
Je la 29-a de novembro okazis, interalie:
Eventoj
-
Naskiĝoj
- 1802 : Wilhelm HAUFF, Stutgarto
- 1884 : Claudius COLAS
Mortoj
- 1378 : Karolo la 4-a
- 1780 : Maria Teresia
- 1907 : Marko ZAMENHOF
- 1924 : Giacomo PUCCINI
- 1981 : Natalie WOOD
- 1986 : Cary GRANT, Usono
- 2001 : George HARRISON
- 2004 : John Drew BARRYMORE
Specialaj tagoj kaj festoj
-
----
Vidu ankaŭ:
- Historio - Tagoj.
ja:11月29日
ko:11월 29일
simple:November 29
th:29 พฤศจิกายน
Wilhelm HAUFFLiteraturo > Germanlingva Literaturo > Wilhelm HAUFF < Germana Lingvo
----
Wilhelm HAUFF (naskiĝis la 29-an de novembro, 1802, mortis la 18-an de novembro, 1827) estis germana verkisto, ĉefe konata pro siaj fabeloj. Sed ankaŭ liaj romanoj, noveloj, rakontoj, satiraĵoj kaj poeziaĵoj atestas la grandan talenton de la aŭtoro.
Listo de verkoj:
- Lichtenstein (historia romano, 1826)
- Der Mann im Mond (romano 1826)
- Mittheilungen aus den Memoiren des Satan (rakonto, 1826/27)
- Maehrchenalmanache (fabeloj, eld. 1826-28)
- Phantasien im Bremer Rathskeller (rakonto, 1827)
- Novellen (eld. 1828)
La almozulino de la "Pont des Arts" : novelo / Wilhelm Hauff. El la germana lingvo trad. K. Brüggemann. - Dresden: Ader, 1923. - 114 p. - (Universala Biblioteko ; 4)
Originalo: Die Bettlerin vom Pont des Arts
Fantaziaĵoj en la kelo de la Bremen'a urbodomo : por vinamantoj aŭtuna doncaco / de Wilhelm Hauff. El germana lingvo trad. de G. Hillebrecht. - Elberfeld: Verda Stelo, [s.j.]. - 52 p.
Originalo: Phantasien im Bremer Rathskeller
La kantistino : novelo / Vilhelmo Hauff. El la germana originalo trad. Eugen WÜSTER. - Berlin: Ellersiek, 1921. - 63 p. - (Nova Esperanto-Biblioteko ; 8)
Originalo: Die Sängerin
La karavano / Wilhelm Hauff. El germana lingvo trad. J. W. Eggleton. - Londono: Brita Esperantista Asocio, 1910. - 106 p.
Originalo: Die Karawane
La karavano / Wilhelm Hauff. El germana lingvo trad. J. W. Eggleton. - 2-a eld. - Londono: Brita Esperantista Asocio, 1921. - 98 p.
Originalo: Die Karawane
La longnazulo / Trad.: Reinhard HAUPENTHAL. - Saarbrücken, 1980
Originalo: Zwerg Nase.
1798Historio > Jarcentoj > 18-a jarcento > 1798
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta lunde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1798 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- 1-a kaj 2-a de aŭgusto : marbatalo de Abukiro
Naskiĝoj
- 12-a de oktobro : Petro la 1-a (imperiestro de Brazilo)
- 24-a de decembro: Litovio: Adam MICKIEWICZ, verkisto
Mortoj
- 13-a de februaro : Wilhelm Heinrich WACKENRODER, verkisto
- 4-a de junio: Giacomo CASANOVA
----
1793 | 1794 | 1795 | 1796 | 1797 | 1798 | 1799 | 1800 | 1801 | 1802 | 1803
17-a jarcento - 18-a jarcento - 19-a jarcento
ko:1798년
1800Historio > Jarcentoj > 18-a jarcento > 1800
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta merkrede (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1800 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- Napoleono konkeris Italion, sin instalis kiel Unua Konsulo en Francio
- Vaŝingtono iĝis usona ĉefurbo
- William HERSCHEL malkovris infraruĝajn radiojn
- Alessandro VOLTA produktis elektron
Naskiĝoj
- 7-a de januaro: Millard FILLMORE
- 1-a de decembro: Hungario: VÖRÖSMARTY Mihály
Mortoj
-
----
1795 | 1796 | 1797 | 1798 | 1799 | 1800 | 1801 | 1802 | 1803 | 1804 | 1805
17-a jarcento - 18-a jarcento - 19-a jarcento
ko:1800년
1801Historio > Jarcentoj > 19-a jarcento > 1801
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta ĵaŭde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1801 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- Aŭstrio kaj Francio faris provizoran pacon
- Establiĝis la Unuigita Reĝlando de Britio kaj Nord-Irlando kun unu monarko kaj unu parlamento
Naskiĝoj
Mortoj
- 25-a de marto : Novalis
----
1796 | 1797 | 1798 | 1799 | 1800 | 1801| 1802 | 1803 | 1804 | 1805 | 1806
18-a jarcento - 19-a jarcento - 20-a jarcento
ko:1801년
1804Historio > Jarcentoj > 19-a jarcento > 1804
----
Ĉi tiu jaro estas superjaro komenciĝanta dimanĉe (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1804 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- Francio : majo : Fino de la Unua Franca Respubliko pro la puĉo de Napoleon BONAPARTE.
- Francio : 2-a de decembro : Napoleon BONAPARTE, dumviva ĉefkonsulo de Francio, proklamigas sin Imperiestro de la Francoj (Napoleono la 1-a) kaj tiel estigas la Unuan Francan Imperion, kiu daŭros ĝis 1814.
- 12-a de decembro : Hispanio deklaras militon kontraŭ Britio.
- Haitio sendependiĝas de Francio.
- Fondita la Framasona "Granda Oriento de Portugalio"
Naskiĝoj
- Allan KARDEC
- Johan Ludvig RUNEBERG
- 14-a de marto : Johann STRAUSS (Patro), aŭstra komponisto
- 1-a de julio : Francio : George SAND
- 8-a de septembro : Eduard MÖRIKE, germana Poeto
- 21-a de novembro : Wilhelm WAIBLINGER, poeto
- Heinrich Friedrich EmiI LENZ.
Mortoj
- 12-a de februaro : Immanuel KANT, germana filozofo
----
1799 | 1800 | 1801 | 1802 | 1803 | 1804 | 1805 | 1806 | 1807 | 1808 | 1809
18-a jarcento - 19-a jarcento - 20-a jarcento
ko:1804년
simple:1804
1805Historio > Jarcentoj > 19-a jarcento > 1805
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta marde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1805 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- Francio : 9-a de septembro : Imperiestro Napoleono la 1-a dekretas forlason de la Respublika Kalendaro profite al reuzo de la Gregoria Kalendaro, kiu reefektiviĝos la 1-an de januaro 1806.
- 21-a de oktobro: Batalo ĉe Trafalgar de Britio (kies admiralo Horatio NELSON mortas) kontraŭ Hispanio kaj Francio (kiuj perdas 20 ŝipojn)
- 2-a de decembro: Batalo ĉe Slavkov dum kiu francaj trupoj regataj de Napoleono decidive venkis la rusi-aŭstrian koalicion.
Naskiĝoj
- 2-a de aprilo : Danio : Hans Christian ANDERSEN
- 23-a de oktobro : Adalbert STIFTER
Mortoj
- 9-a de majo: Friedrich VON SCHILLER
----
1800 | 1801 | 1802 | 1803 | 1804 | 1805 | 1806 | 1807 | 1808 | 1809 | 1810
18-a jarcento - 19-a jarcento - 20-a jarcento
ko:1805년
simple:1805
1806Historio > Jarcentoj > 19-a jarcento > 1806
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta merkrede (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1806 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- Francio : 1-a de januaro : La Gregoria Kalendaro reefektiviĝas, post la forlaso de la Revolucia Kalendaro far Imperiestro Napoleono la 1-a.
Naskiĝoj
-
Mortoj
- 10-a de septembro : Johann Christoph ADELUNG, germana bibliotekisto
----
1801 | 1802 | 1803 | 1804 | 1805 | 1806 | 1807 | 1808 | 1809 | 1810 | 1811
18-a jarcento - 19-a jarcento - 20-a jarcento
ko:1806년
simple:1806
1807Historio > Jarcentoj > 19-a jarcento > 1807
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta ĵaŭde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1807 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- Unuiĝanta Reĝlando : Humphrey DAVY eltrovis natrion.
::::::Sklaveco estas leĝe malpermesata.
7a de februaro: Batalo de Eylau
Naskiĝoj
-
Mortoj
-
----
1802 | 1803 | 1804 | 1805 | 1806 | 1807 | 1808 | 1809 | 1810 | 1811 | 1812
18-a jarcento - 19-a jarcento - 20-a jarcento
ko:1807년
simple:1807
18-a jarcentoHistorio > Jarcentoj: 17-a jarcento - 18-a jarcento - 19-a jarcento
Jaroj:
ja:18世紀
ko:18세기
20-a jarcentoHistorio > Jarcentoj: 19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
Jaroj:
ja:20世紀
ko:20세기
simple:20th century
Mercedes-Benz R129Der Mercedes R129 ist ein Roadster aus dem Sportwagenbereich. Er gehört zur SL-Baureihe von Mercedes-Benz.
Der Mercedes R129 wurde als Nachfolgemodell des R107 von 1989 bis 2001 produziert. 2001 wurde er durch den R230 abgelöst.
Beim R129 wurde zum ersten Mal ein automatischer Überrollbügel verwendet, der im Falle eines Überschlags blitzschnell ausfährt. Zum Lieferumfang des Fahrzeugs gehörte ein Hardtop, welches statt des vorhandenen Stoffverdeckes im Winterbetrieb eingesetzt werden konnte.
Motorvarianten
- 6-Zylinder-Reihenmotor, 2799 cm³ Hubraum, 142 kW/193 PS (SL 280)
- 6-Zylinder-Reihenmotor, 2960 cm³, 140 kW/190 PS (300 SL)
- 6-Zylinder-Reihenmotor, 3200 cm³ Hubraum, 170 kW/231 PS, vier Ventile pro Zylinder (300 SL-24/SL320)
- 8-Zylinder-V-Motor, 4973 cm³ Hubraum, 240 kW/326 PS (500 SL/SL 500)
- 12-Zylinder-V-Motor, 5987 cm³ Hubraum, 290 kW/394 PS (600 SL/SL 600)
AMG-Varianten
AMG
- 8-Zylinder-V-Motor, 6,0 l Hubraum (SL 60 AMG)
- 8-Zylinder-V-Motor, 5,5 l Hubraum, 260 kW/354 PS (SL 55 AMG)
- 12-Zylinder-V-Motor, 7,3 l Hubraum, 386 kW/525 PS (SL 73 AMG)
Der Motor des SL 73 AMG trieb auch einige Mercedes-Benz CLK GTR an und wird heute noch im Pagani Zonda verbaut.
R129
Kategorie:PKW-Modell
Nurkowanie kultura tapety wygaszacze gry cukrzyca zujer |
|
|
|
