La historio ampleksas ĉiujn pasintajn okazaĵojn kaj la evoluojn de homoj, popoloj, komunumoj, socioj, civilizoj, landoj, ŝtatoj,regantoj kaj regatoj. La historion studas historiologio (=scienco pri historio/historiscienco). Laŭ pri strikta difino oni nomas historion nur tion, kio estas pruvebla per dokumentoj. Tiusence, la historia tempo komenciĝis nur, kiam aperis skribitajinformoj. Tamen eblas esplori ankaŭ la antaŭan (senskriban) tempon; ĝin oni nomas antaŭhistorio aŭ prahistorio.
(NB! Por historioj de lingvo, teatro ktp., vd. je la koncernataj artikoloj.)
----
:Historio de Scienco kaj Teknologio
:Ĉi tiu artikolo temas pri la eŭropa nacio, Francio. Por la kemia elemento de la sama nomo, vidu Francio (elemento).Geografio > Eŭropo > Francio
----
Eŭropo
Francio : franceFrance [frãs]; Franca nomo de la loĝantoj: français [frãsè']
(o) Franca Respubliko (République Française [repüblik' frãsèz'])
Ŝtato en okcidenta Eŭropo.
Geografio
Loko: okcidenta EŭropoAreo: 545.630 km²
Semotaŭga: 33%
Loĝantaro: 61.387.038 (2003, takso),
% urbana: 76% (2000)
Homoj po km²: 112,5 (2003)
Homoj po km² da semotaŭga tero: 329,5 (2000)
Kreskanta procento: 0,38% (2000, takso)
Naskoj: po 12,27 por 1000 homoj en jaro (2000, takso)
Mortoj: po 9,14 por 1000 homoj en jaro (2000, takso)
Migrantoj: po 0,66 por 1000 homoj en jaro (2000, takso)
Mortokvanto de beboj:po 4,51 mortoj por 1000 naskoj (2000, takso)
Infanoj por virino:po 1,75 infanoj naskita por virino (2000, takso)
Meza vivo longeco: 78,76 jaroj (74,85 viroj, 82,89
virinoj) (2000, takso)
Etnoj: plejparte franca (keltolatina), germana, slava, araba,
hindoĉina, eŭska, cataluno
Religio: Inter la kredantoj :
- 90% katolikismo (almenaŭ en nomo),
- 2% protestantismo,
- 1% judismo,
- 1% islamo,
- 6% aliaj
- Ateismo : 33%
Lingvo: 100% la franca.
Lingvoj kun pli ol 500 mil parolantoj:
okcitana, germana, araba, itala, portugala, berbera, bretona. cataluna
Pri regionaj lingvoj vidu ankaŭ: Alzaco, Bretonio, Eŭskio, Flandrio, Korsiko, OkcitanioAlfabeta: 99% (99% viroj, 96% virinoj) (1980 takso)
Historio > Tagoj > la 1-a de januaro
----
La 1-a de januaro estas la 1-a tago de la jaro laŭ la Gregoria kalendaro. 364 tagoj restas (365 in superjaroj).
Je la 1-a de januaro okazis, interalie:
Tempo > Kalendaro
----
En la fino de la 18-a jarcento en Francio okazis la Franca Revolucio de 1789, kiu aboliciis monarkion kaj feŭdan reĝimon. En fluo de sciencemaj kaj kontraŭreligiaj pensoj, la revolucia registaro decidis anstataŭ Kristana Erao enkonduki novan kalendaran eraon, kaj komenci jarkalkulon de la tago de deklaro de la Franca Respubliko (22-a de septembro de 1792 laŭ Gregoria kalendaro). Ĉi tiu tago kongruis al la aŭtuna tagelaco (ekvinokso). Tiel, oni nomas tiun kreitan kalendaron Franca Respublika Kalendaro aŭ ankaŭ Franca Revolucia Kalendaro.
Ekzemple, la 1-a de januaro de 2000 laŭ la gregoria kalendaro estis la tago primidi de la 2-a dekado de Nivozo de CCVII (=207) laŭ la franca respublika kalendaro.
Tiu kalendaro nombras en la jaro 12 monatojn, kiujn konsistigas po 30 tagoj. Semajnon anstataŭas dekado (decade), entenanta 10 tagojn. Unu monato do konsistas el 3 dekadoj. La sistemo estas verko de Gilbert ROMME kun helpo de Lalande, Delambre kaj Laplace. La nomoj de la monatoj kaj la tagoj estis proponitaj de Fabre D'Eglantine, membro de Konvencio, naskita en la sudfranca urbo Carcassonne, laŭ devenoj tre pliparte latina:
- Tiuj de la tagoj laŭ latinlingvaj nombroj: primidi, duodi, tridi k.c.
- Tiuj de la monatoj laŭ la sezonoj, la agrikultura ciklo en eŭropa Francio.
La jaroj estis skribitaj per romiaj ciferoj.
Nomo
Ordnumero
Daŭro laŭ Gregoria Kalendaro
Signifo de la nomo
Vendemiero
la 1-a monato
22/23 sep - 21/22 okt
fr. vendémiaire, de lat. Vindemia -- "rikolto de vinberoj"
fr. messidor, de lat. messis -- "grenrikolto" kaj gr. doron -- "doni"
Termidoro
la 11-a monato
19/20 jul - 17/18 aŭg
fr. thermidor, de gr. therme -- "varmo" kaj doron -- "doni"
Fruktidoro
la 12-a monato
18/19 aŭg - 16/17 sep
fr. fructidor, de lat. fructus -- "frukto" kaj gr. doron -- "doni"
Notu kiel samsezonaj (laŭ sezonoj en Francio) monatoj havas komunan sufikson.
La 12 monatoj do konsistis 360 tagojn. Kvin pliaj tagoj (ses kun supertago) estis naciaj festotagoj je la fino de la jaro. Komence, ili estis nomataj sans-culottides (laŭ sans-culottes, "senkulotuloj" aŭ malriĉaj revolucianoj). Post 1795, ili estis nomitaj "komplementaj tagoj".
- La Fête de la Vertu, "Festo de virto" je la 17-a aŭ 18-a de septembro - La Fête du Génie, "Festo de genio" je la 18-a aŭ 19-a de septembro - La Fête du Travail, "Festo de laboro" je la 19-a aŭ 20-a de septembro - La Fête de l'Opinion, "Festo de la opinio" je la 20-a aŭ 21-a de septembro - La Fête des Récompenses, "Festo de rekompenco" je la 21-a aŭ 22-a de septembro - La Fête de la Révolution, "Festo de revolucio", supertago je la 22-a aŭ 23-a de septembro
Inter tiuj, kiuj volis etendi la kalendaron post ĝia oficialado, estas malklare kiel kalkuli superjarojn post la jaro XIV.
La Revolucia Kalendaro ĝisvivis nelonge. Je la 9-a de septembro de 1805 Imperiestro Napoleono la 1-a dekretis forlason de la Revolucia Kalendaro profite al reuzo de la Gregoria kalendaro, kiu en Francio reefektiviĝis la 1-an de januaro de 1806. Tamen ekde la 6-a al la 23-a de majo de 1871, ĝi revalidis en la pariza ribelado Commune de Paris.
Riproĉoj
Ĝi estas tro franci-centrita: la nomoj de la monatoj kongruis al sezonaj kaj agrikulturaj cikloj de eŭropa Francio. Ekzemple al la tiamaj francaj kolonioj, ĝi ja tute ne taŭgis... Aliaj mezurunuoj kreitaj de Franca Respubliko kiel metro kaj litro estis difinitaj laŭ tutmondaj kriterioj.
La festotago estas décadi anstataŭ dimanĉo: unu el dek tagoj anstataŭ unu el sep, do tio estas ne nur kontraŭreligia (intence kaj malkaŝe), sed ankaŭ maloftigas la ripoztagojn! Sendube ne hazarde, ĉar multaj el la antaŭaj "Philosophes" (filozofoj) el burĝaj aŭ nobelaj klasoj, ekzemple Voltaire, ofte plendis, ke la kampuloj ne laboris sufiĉe kaj pasis tro da tempo, pro la dimanĉoj kaj aliaj religiaj festoj, "drinkante en la kabaredoj".
- [http://prairial.free.fr/calendrier/sommaire.html Klarigoj pri la Respublika Kalendaro] (diverslingve : fr es en eo pt de nl) [http://prairial.free.fr/calendrier/sommaire.html#esperanto (en esperanto)]
- [http://www.windhorst.org/calendar/ Kalendara kalkulilo] por konverti ĉiujn datojn de la gregoria kalendaro al la revolucia kalendaro.
----
Vd. ankaŭ:
Vikiarbo > Universo > Abstrakta Mondo > Kalendaro > Kalendaro de Franca Revolucio
Kategorio:Franca Revoluciokategorio:Kalendaroja:フランス革命暦
Johann Christoph ADELUNG
Johann Christoph ADELUNG [johan kristof Adelun] ( - la 8-an de aŭgusto1732 en Spantekow apud Anklam, † la 10-an de septembro1806 en Dresdeno) estis germana bibliotekisto kaj lingvisto.
Li famiĝis pro la eldono de la germana vortaro Versuch eines vollständigen grammatisch-kritischen Wörterbuchs der hochdeutschen Mundart (Provo de kompleta gramatika-kritika vortaro de la altgermana dialekto) (5 volumoj, 1774-1786), kiu esence kontruibuis al la unuecigo de la germana lingvo.
Badenio-Vurtembergo, Bavario, Berlino, Brandenburgio, Bremeno, Hamburgo, Hesio, Malsupra Saksio, Meklenburgo-Antaŭpomerio, Nord-Rejno-Vestfalio, Rejnlando-Palatinato, Saksio, Saksio-Anhalto, Sarlando, Ŝlesvigo-Holstinio kaj Turingio
La regionaj ŝtatoj estas nomataj en Germanio federaciaj landoj ('Land' aŭ 'Bundesland', pl. 'Länder'). Ili estas teorie ŝtatkarakteraj politikaj unuoj. Ano de federacia lando estas ĉiu enloĝanto kiu havas tie sian oficialan loĝejon minimume ekde tri monatoj. La limoj de regiona ŝtato estas ŝanĝeblaj nur per plebiscito de la koncernaj enloĝantoj.
Inter Federacio kaj regionaj ŝtatoj ekzistas divido de la taskoj. Ekzemple, nur la Federacio okupiĝas pri eksteraj rilatoj, defendo, valuto kaj mezuroj, kaj nur la regionaj ŝtatoj okupiĝas pri lernejoj. Multaj taskoj tamen estas komuna agadkampo de ambaŭ. La regionaj ŝtatoj estas reprezentataj en speciala germana organo, la Federacia Konsilio ('Bundesrat'), kiu havas certajn veto-rajtojn rilate al federaciaj leĝoj. Ĉar laŭ la germana konstitucio ĉiuj germanoj devas havi proksimume samajn vivkondiĉojn en la tuta lando, Germanio estas tre unuecisma federacia ŝtato (kompare ekzemple al Usono).
Germana regiona ŝtato havas propran ĉefministron, registaron kaj parlamenton, sed ankaŭ konstitucion, flagon kaj ofte ankaŭ himnon.
La etnogenezo, la estiĝo de la germana popolo, estis longdaŭra procezo. Post la disigo de latinidalingva okcidento kaj ĝermanlingva oriento, la orientfrankona regno fariĝis la lulilo de posta Germanio.
Legu pli > Historio de Germanio
Vidu ankaŭ:konstitucio (Germanio)
La Federacia Respubliko estas federacia ŝtato laŭ popola suvereno. Centra organo estas la unuĉambra parlamento ('Bundestag'), elektita laŭ personigita proporcia baloto de la germanoj. La parlamento elektas interalie la ĉefministron (Kanceliero) kaj la superajn juĝistojn; la ĉefa laboro estas decidi pri la federaciaj leĝoj (kaj la ŝtata budĝeto). Oficperiodo estas kvar jaroj.
Krom la parlamento ekzistas la Federacia Konsilio (FK, "Bundesrat"), kiu estas propra organo (ne konsiderata kiel parto de la parlamento) kaj daŭrigas la federaciisman tradicion de la 'Reichstag' antaŭ 1806. La FK konsistas el reprezentantoj de la regionaj subŝtatoj kaj kundecidas pri la federaciaj leĝoj (se ili tuŝas la interesojn de la regionaj subŝtatoj).
Kiel dirite, la parlamento elektas nur la Federacian Kancelieron ('Bundeskanzler') laŭ propono de la Federacia Prezidento. La Kanceliero mem proponas al la Federacia Prezidento la ministrojn. Estas iom specialaj la reguloj rilate al elekto kaj malelekto de Kanceliero; plej gravas, ke la parlamento povas forelekti ĉefministron nur, se ĝi samtempe elektas novan.
La plej alta reprezentanto estas la Federacia Prezidanto, elektita de speciala organo nomata Federacia Asembleo. Tiu organo kunvenas nur por elekti Fed. Prezidanton, normale do ĉiun kvinan jaron. Ĝi konsistas el ĉiuj anoj de la (federacia) parlamento kaj same granda nombro de homoj elektitaj de la parlamentoj de la regionaj ŝtatoj. Kvankam la Federacia Prezidanto havas ĉefe nur reprezentajn taskojn, restas certaj kompetentecoj specialaj por krizaj kazoj.
Kutime Germanio estas regata de koalicio el du partioj, unu granda, unu malgranda. Tiuj du partioj havas la (absolutan) plimulton en la parlamento kaj komune formas la registaron. La du grandaj partioj estas la Kristandemokrata Unio (CDU) (en Bavario: Kristansociala Unio) kaj la Socialdemokrata Partio (SPD). Krome en la nuna parlamento (elektita lastfoje en 2005) sidas la frakcio de la verduloj ('Bündnis 90 / Die Grünen'), de la liberaluloj (FDP) kaj de la "Maldekstra Partio", kiu antaŭe nomiĝis PDS ("partio por demokrata socialismo").
Goodwood Circuit is a name that is ingrained in motorsport, ebing one of the truly historic venues for both 2- and 4-wheeled motorsport in the UK. Goodwood is based in the lands around Goodwood House where there is both a short-circuit track and a hill track. Goodwood is most famous for its annual festival of speed and Goodwood revival meetings.
History
Goodwood is based close to the south coast of England, in the grounds of Goodwood house. The circuit began life as the perimeter road of an airfield that had been built during World War 2. The first race meeting took place in 1948 at which Stirling Moss won the 500cc class.
Goodwood has, over the years hosted, many famous drivers - Graham Hill had his first single seat race there, Roger Penske visiting in 1963 and Jim Clarke and Jack Sears competed in 1964.
Goodwood saw its last race meeting for over 30 years in 1966. Following the success of the festival of speed hill climb, racing returned to the Goodwood circuit in 1998 and since then has remained the English home of historic motorsport. The track is now used for large numbers of classic races, track days and try-out days.
Current Events
The Festival of speed itself is now a vast extravagana of motorsport centred around the Hill Climb course. It features racing, exhibitions and parades and attracts many of motorsports most famous names.
The Goodwood revival is a 3 day festival held each September for the types of cars and motorcycles that would have competed during the circuit's original period - 1948-1966.
Brem
Brem adalah makanan Brem berasal dari sari ketan yang dimasak dan dikeringkan, merupakan hasil dari fermentasi ketan putih yang diambil sarinya saja yang kemudian diendapkan dalam waktu sekitar sehari semalam. Sensasi makanan ini muncul ketika makanan di masukkan ke dalam mulut akan langsung mencair danlenyap meninggalkan rasa 'semriwing' di lidah.
Dari cara penyajian, dikenal beberapa bentuk brem yang dikenal di pasaran. Bentuk pertama yang lebih dulu dikenal adalah makanan tradisional khas yang berasal
Katharevousa
Katharevousa (καθαρεύουσα) /kaTa'revusa/, adalah sebuah bentuk bahasa Yunani yang diciptakan oleh Adamantios Korais pada abad ke 18. Peran bahasa ini ialah sebuah bentuk transisi antara bahasa Yunani kuna dan Modern (kala itu). Sebenarnya Katharevousa mengandung bentuk-bentuk modern yang ‘dikunakan’ dan tatabahasa kuna yang disederhanakan.
Tujuan diciptakannya baha
