:: wikimiki.org ::
| 1837 |
1837Historio > Jarcentoj > 19-a jarcento > 1837
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta dimanĉe (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1837 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- 26-a de januaro : Miŝigano fariĝas la 26-a ŝtato de Usono.
- Anglio : Charles DARWIN eldonas libron pri sia vojaĝo per HMS Beagle.
Naskiĝoj
- 27-a de januaro: Marko ZAMENHOF
- 18-a de marto : Grover CLEVELAND
Mortoj
- 10-a de februaro : Aleksandr PUŜKIN
- 19-a de februaro : Georg BÜCHNER
----
1832 | 1833 | 1834 | 1835 | 1836 | 1837 | 1838 | 1839 | 1840 | 1841 | 1842
18-a jarcento - 19-a jarcento - 20-a jarcento
ko:1837년
simple:1837
HistorioLa historio ampleksas ĉiujn pasintajn okazaĵojn kaj la evoluojn de homoj, popoloj, komunumoj, socioj, civilizoj, landoj, ŝtatoj,regantoj kaj regatoj. La historion studas historiologio (=scienco pri historio/historiscienco). Laŭ pri strikta difino oni nomas historion nur tion, kio estas pruvebla per dokumentoj. Tiusence, la historia tempo komenciĝis nur, kiam aperis skribitaj informoj. Tamen eblas esplori ankaŭ la antaŭan (senskriban) tempon; ĝin oni nomas antaŭhistorio aŭ prahistorio.
(NB! Por historioj de lingvo, teatro ktp., vd. je la koncernataj artikoloj.)
----
:Historio de Scienco kaj Teknologio
Historiistoj (kaj historiaj pensintoj)
:Diodoro Sicila - Norbert ELIAS - Gibbon - Hamilton - Hekateo el Mileso - Herodoto - Josephus - ibn-Khaldun - Keynes - Lev GUMILEV - Makiavelo - Markso - Montesquieu - Plutarko - Rousseau - Adam SMITH - Suetonio - Tacito - Toqueville - Toynbee - Gloraj virinoj
Historiistaj sciencoj kaj teĥnikoj
: datadmetodoj - arĥivoj
Antikvaj Gentoj kaj Ŝtatoj
:Akadanoj - Akado - Amoreoj - Arameoj - Asirianoj - Asirio - Aztekoj - Babilonio- Elamo - Etruskoj - Frankoj - Gaŭloj - Galatoj - Gepidoj - Geto-dakoj - Ĝermanoj - Habiroj -Hunoj - Iberia - Induso-civilizo - Judoj - Kasitoj - Karirioj-Kuŝanoj kvadoj- Maŭroj - Ostrogotoj - Panonio - Parthoj - Peĉenegoj - Piktoj - Seleŭkio - Sumeranoj - Sumero - Urartu - Vandaloj - Visigotoj -
:Feŭdismo - Historio de Pratempo - Historio de Antikveco - Historio de Mezepoko - Kavaliro
vidu ankaŭ:
- Listo de papoj
- Listoj de Imperiestroj
- Francaj reĝoj
- Reĝoj de Hispanio
- (por caroj de Rusio aŭ aliaj imperiestroj, vidu ene de Listoj de Imperiestroj)
- Historio de Afriko
- Historio de Ameriko
- Historio de Aŭstralio
- Historio de Azio
- Historio de Eŭropo
:Gregoria Kalendaro - Luna Kalendaro - Hebrea Kalendaro - Hinda Kalendaro - Islama Kalendaro - Persa Kalendaro - Julia Kalendaro - Franca Respublika Kalendaro - Bahaa Kalendaro
Imperioj
Imperiestro (inkluzive ĉiuj la listoj)
:Araba Imperio - Bizanca Imperio - Brita Imperio - Ĉina Imperio - Kolĥeti - Grandmoravia regno - Meŝika imperio - Otomana imperio - Romio - Rusa Imperio - Sovetunio - Tria Regno - Usona Imperio
Mapoj
:[http://www.roman-emperors.org/Index.htm Eŭropo kaj Mediteraneo politike, en la jaroj 1-1500]
Vidu ankaŭ: Geografio
Diaoyu-Insularo De Ĉinio
vidu la Listo de militoj
Nuntempaj Etnoj: Vidu ĉe Etnoj
Nuntempaj Ŝtatoj: Vidu ĉe Nacioj
Okazintaĵoj
:Hipia revolto - Franca Revolucio - R.M.S. Titanic - 11-a de septembro 2001 - Koloniigado - Krucmilito - Sorĉopersekuto
:Anatolio - Antiloj - Mezopotamio - Palestino - ktp
Rolantoj
:Antonio - Breĵnevo - Osama Bin-Laden - Napoléon BONAPARTE - Marko Bruto - Aŭgusto Cezaro - Julio Cezaro - Charles DE GAULLE - Vo Nguyen GIAP - Gorbaĉevo - Herodo la Granda - Hipioj - Jelcino - Katono - Robert F. Kennedy - Lenino - Nasser - Pompejo - Sargono - Stalino - Vercingetorix - Usonaj Prezidentoj - Meksikaj prezidantoj
Komparu kun:
ja:19世紀
ko:19세기
simple:19th century
th:คริสต์ศตวรรษที่ 19
zh-min-nan:19 sè-kí
26-a de januaroHistorio > Tagoj > la 26-a de januaro
----
La 26-a de januaro estas la 26-a tago de la jaro laŭ la gregoria kalendaro. 339 tagoj restas (340 en superjaroj).
Je la 26-a de januaro okazis, interalie:
Eventoj
- 1837 : Miŝigano fariĝas la 26-a ŝtato de Usono
- 1950 : Barato akiras sian konstitucion
Naskiĝoj
- 1781 : Achim VON ARNIM
- 1868 : Jeanne ZABILON D’HER RANFAING
- 1874 : Iz. KRENICKI
- 1905 : Bernhard MINETTI
- 1918 : Philip José FARMER
- 1925 : Claude RYAN, Kanado, politikisto kaj ĵurnalisto
Mortoj
-
Specialaj tagoj kaj festoj
- Aŭstralio: Nacia tago
La 26-a de januaro estas (laŭ gregoria kalendaro):
- Lundo en jaroj: 1587 1598 1604 1609 1615 1626 1632 1637 1643 1654 1660 1665 1671 1682 1688 1693 1699 1705 1711 1722 1728 1733 1739 1750 1756 1761 1767 1778 1784 1789 1795 1801 1807 1818 1824 1829 1835 1846 1852 1857 1863 1874 1880 1885 1891 1903 1914 1920 1925 1931 1942 1948 1953 1959 1970 1976 1981 1987 1998 2004 2009 2015 2026 2032 2037 2043 2054 2060 2065 2071 2082 2088 2093 2099;
- Mardo en jaroj: 1582 1588 1593 1599 1610 1616 1621 1627 1638 1644 1649 1655 1666 1672 1677 1683 1694 1700 1706 1712 1717 1723 1734 1740 1745 1751 1762 1768 1773 1779 1790 1796 1802 1808 1813 1819 1830 1836 1841 1847 1858 1864 1869 1875 1886 1892 1897 1904 1909 1915 1926 1932 1937 1943 1954 1960 1965 1971 1982 1988 1993 1999 2010 2016 2021 2027 2038 2044 2049 2055 2066 2072 2077 2083 2094;
- Merkredo en jaroj: 1583 1594 1600 1605 1611 1622 1628 1633 1639 1650 1656 1661 1667 1678 1684 1689 1695 1701 1707 1718 1724 1729 1735 1746 1752 1757 1763 1774 1780 1785 1791 1803 1814 1820 1825 1831 1842 1848 1853 1859 1870 1876 1881 1887 1898 1910 1916 1921 1927 1938 1944 1949 1955 1966 1972 1977 1983 1994 2000 2005 2011 2022 2028 2033 2039 2050 2056 2061 2067 2078 2084 2089 2095;
- Ĵaŭdo en jaroj: 1584 1589 1595 1606 1612 1617 1623 1634 1640 1645 1651 1662 1668 1673 1679 1690 1696 1702 1708 1713 1719 1730 1736 1741 1747 1758 1764 1769 1775 1786 1792 1797 1804 1809 1815 1826 1832 1837 1843 1854 1860 1865 1871 1882 1888 1893 1899 1905 1911 1922 1928 1933 1939 1950 1956 1961 1967 1978 1984 1989 1995 2006 2012 2017 2023 2034 2040 2045 2051 2062 2068 2073 2079 2090 2096;
- Vendredo en jaroj: 1590 1596 1601 1607 1618 1624 1629 1635 1646 1652 1657 1663 1674 1680 1685 1691 1703 1714 1720 1725 1731 1742 1748 1753 1759 1770 1776 1781 1787 1798 1810 1816 1821 1827 1838 1844 1849 1855 1866 1872 1877 1883 1894 1900 1906 1912 1917 1923 1934 1940 1945 1951 1962 1968 1973 1979 1990 1996 2001 2007 2018 2024 2029 2035 2046 2052 2057 2063 2074 2080 2085 2091;
- Sabato en jaroj: 1585 1591 1602 1608 1613 1619 1630 1636 1641 1647 1658 1664 1669 1675 1686 1692 1697 1704 1709 1715 1726 1732 1737 1743 1754 1760 1765 1771 1782 1788 1793 1799 1805 1811 1822 1828 1833 1839 1850 1856 1861 1867 1878 1884 1889 1895 1901 1907 1918 1924 1929 1935 1946 1952 1957 1963 1974 1980 1985 1991 2002 2008 2013 2019 2030 2036 2041 2047 2058 2064 2069 2075 2086 2092 2097;
- Dimanĉo en jaroj: 1586 1592 1597 1603 1614 1620 1625 1631 1642 1648 1653 1659 1670 1676 1681 1687 1698 1710 1716 1721 1727 1738 1744 1749 1755 1766 1772 1777 1783 1794 1800 1806 1812 1817 1823 1834 1840 1845 1851 1862 1868 1873 1879 1890 1896 1902 1908 1913 1919 1930 1936 1941 1947 1958 1964 1969 1975 1986 1992 1997 2003 2014 2020 2025 2031 2042 2048 2053 2059 2070 2076 2081 2087 2098.
Vidu ankaŭ jenon:
- 25-a de januaro | 27-a de januaro
- 26-a de decembro | 26-a de februaro
- januaro | februaro | marto | aprilo | majo | junio | julio | aŭgusto | septembro | oktobro | novembro | decembro
- Historio - Tagoj.
ja:1月26日
ko:1월 26일
simple:January 26
th:26 มกราคม
Usono
:Geografio > Ameriko > Nordameriko > Usono
La tria plej granda laŭ loĝantaro, Usono (aŭ Unuiĝintaj Ŝtatoj de Ameriko) estas la plej granda nacio laŭ mono kaj militistara forto, kaj do estas la plej potenca nacio nun surtera.
Usono lokiĝas en Nordameriko; la plej granda parto de Usono (la t.n. 48 ŝtatoj, krom Alasko kaj Havajo) limitiĝas norde de Kanado, oriente de la Atlantika Oceano, sude de la Golfo de Meksiko kaj Meksiko, kaj okcidente de la Pacifika Oceano. Alasko lokiĝas nord-okcidente de Kanado, kaj Havajo lokiĝas enmeze de la Pacifika Oceano.
Usono permesas al siaj civitanoj la posedon de armiloj (garantiite de ĝia konstitucio), estas tre kapitalisma, angleparolanta lando, kiu donis al la mondo televidon, komputilon, atombombon kaj Mickey Mouse. Kritikantoj asertas, ke ĝi kondukis la mondon al la rando de la abismo, batalante en la Malvarma Milito (1948-91) kontraŭ Sovetunio, en kiu ĝi venkis.
Havante la plej grandan amaskulturon de la mondo, ĝi profunde influas amaskulturon tra la mondo, de Holivudo al hiphopo, kaj, per tiuj ĉi, influas la morojn de aliaj landoj.
Faktoj
- Loko: 38 00 No, 97 00 Ok (centra Nordameriko)
- Ĉefurbo: Vaŝingtono
- Areo: 9.166.600 km²
- semotaŭga: 19%
- Loĝantaro: 275.562.673 (2000, takso), urbanoj 77% (2000)
- homoj en kv. km: 30,1 (2000)
- homoj en kv. km da semotaŭga tero: 158,2 (2000)
- kreskanta elcento: 0,91% (2000, takso)
- naskoj: po 14,2 el 1000 homoj en jaro (2000, takso)
- mortoj: po 8,7 el 1000 homoj en jaro (2000, takso)
- migrantoj: po +3,5 el 1000 homoj en jaro (2000, takso)
- mortokvanto de beboj: po 6,82 mortoj el 1000 naskoj (2000, takso)
- infanoj je virino: po 2,06 infanoj naskitaj de virino
- meza vivo-longeco: 77,12 jaroj (74,24 viroj, 79,9 virinoj) (2000, takso)
- Esperanto: Historio en la lando
Usono estas la sola grava lando, kiu ne uzas la SI-sistemon.
La Esperanta vorto Usono venas el Usonia, iam proponita vorto por eviti la uzon de "Ameriko" por la lando kaj "Amerikanoj" por ĝiaj loĝantoj. La longforma nomo estas Unuiĝintaj Ŝtatoj de Ameriko, kaj oftega mallongigo estas USA.
La plej grandaj urboj
La datumoj estas de la jaro 2000. La nombroj montras milionojn da loĝantoj. Ne temas pri la loĝantoj ene de la juraj limoj de la urboj, sed pri ampleksaj regionoj kun multaj antaŭurbetoj kaj eĉ memstaraj urboj, kies centron formas la nomitaj urboj.
Usono konsistas el 50 ŝtatoj:
Etnoj
- 83,5% eŭropana (el
Germanio,
Irlando,
Britio,
Italio,
Meksiko,
Pollando,
Rumanio,
Rusio,
Kubo,
ktp),
- 12,4% afrikana
(el okcidenta Afriko, Jamajko, Haitio, ktp),
- 3,3% aziana (el
Ĉinio,
Filipinoj,
Sud-Koreio,
Vjetnamio,
Barato,
Japanio,
ktp),
- 0,8% amerikana
Je 1996, la plimulto da la 916 mil (laŭleĝaj) enmigrintoj venis el Meksiko (164 mil), Filipinoj (56), Barato (45), Vjetnamio (42), Ĉinio (42), Domingo (40), Kubo (26), Ukrainio (21), Rusio (20) kaj Jamajko (19).
En la jaro 2002:
- 52% protestantismo
- 24% katolikismo
- 10% nenia
- 10% alia
- 2% mormonismo
- 1% judismo
- 1% islamo
Denaskaj lingvoj en 1990. La nombroj montras milionojn da parolantoj.
Kun 500-100 mil parolantoj: la
portugala (430),
japana (428),
greka (388),
araba (355),
hindia kaj
urduo (331),
rusa (242),
jida (213),
taja (206),
persa (201),
haitia (189),
armena (150),
navaha (149),
hungara (148),
hebrea (144),
nederlanda (143),
kmera (127),
guĝarata (102). 2,04 milionoj
parolas lingvojn kun malpli ol 100 mil usonaj parolantoj.
legpova: 97% (97% viroj, 97% virinoj) (1979, takso)
[http://www.tlfq.ulaval.ca/axl/amnord/usaacc.htm lingvaj situacio kaj leĝaro en usono (france)]
- registaro: demokratia federacia respubliko. La ĉefekzekutivo kaj la ŝtatestro de Usono estas la usona prezidanto.
- sendependeco: je la 4-a de julio 1776 de Britio
- organizoj: UNO (1945), NATO
- konstitucio: la 4-an marto 1789
- korupteco: 8,7 CPI (10 = honesta, 0,0 = tute korupta) (2000)
- ekonomio: 3169,0 Md (1998, takso)
- por kapo: 11,50 kd (1998, takso)
- kreskanta elcento: 4,1% (1999, takso)
- inflacio: 2,2% (1999)
- senokupeco: 4,2% (1999)
- valuto: 1 dolaro ($)
Historio
Vidu apartan artikolon: Historio de Usono
ekonomio
Agrikulturo de Usono
Esperanto en Usono
Vidu apartan artikolon: Usono:Esperanto-movado
Stella Toogood Cope (1914-2004), D kaj FD (kvakerismo) en Berkeley/Kalifornio, mortis la 1-an de aŭgusto pro kancero.
Kategorio:Nordameriko
!
ja:アメリカ合衆国
ko:미국
ms:Amerika Syarikat
simple:United States
th:สหรัฐอเมริกา
zh-min-nan:Bí-kok
HMS BeagleHundo > Hundaj rasoj > Ĉashundoj > Biglo
----
|
Biglo estas mezgranda raso de hundo, kiun oni uzas por ĉasi. La aspekto de la biglo estas simila al la vulpohundo, sed pli malgranda.
| Dosiero:biglo.jpg |
|
Biglo, angle "Beagle" (bi'-gol), ankaŭ estis la nomo de la ŝipo, en kiu Darvino vojaĝis kiam li verkis sian teorion de evoluo.
| |
Kategorio:Hundrasoj
Marko ZAMENHOFKategorio:Esperanto Kategorio:Esperanto-kulturo
Kategorio:Esperanto-movado Kategorio:Enciklopedio de Esperanto
Kategorio:Enciklopedio de Esperanto Z
EdE-Z
Marko ZAMENHOF estas Esperanta formo de Markus Fabianviĉ Samenhof, "kristana" aŭ goja nomo de Mordeĥaj ZAMENHOF, filo de Fabian ZAMENHOF, patro de L.L. Zamenhof, instruisto de lingvoj franca kaj germana. Naskiĝis en la 27-a de januaro 1837, mortis en la 29-a de novembro 1907 en Varsovio. Kavaliro de multaj ordenoj.
Komencante studojn ĉe universitato en 1879, L. L. Zamenhof transdonis sian lingvoverkon al sia patro, Mordeĥaj ZAMENHOF, por ke tiu ĝin konservu ĝis la fino de liaj studoj. Li, nekomprenante la ideojn de sia filo kaj opiniante la projekton esti sensenca laboro, bruligis la verkon. Post multaj jaroj, li konvinkiĝis pri la utileco de la afero, pentis kaj instigis Ludovikon al traduko de lia Frazeologio rusa-pola-franca-germana al Esperanto, el kio estiĝis la Proverbaro Esperanta.
Grover CLEVELANDHistorio > Usono > Prezidento de Usono > Grover CLEVELAND
----
Grover CLEVELAND estis la 22-a kaj la 24-a prezidento de Usono. Li naskiĝis en Caldwell, Nov-Ĵerzejo, je la 18-a de marto, 1837. Li mortis 71-jaraĝa, en Princeton, Nov-Ĵerzejo, je la 24-a de junio, 1908, pro stomakaj problemoj.
Cleveland estis urbestro de Buffalo kaj Ŝtatestro de Nov-Jorkio. Li pezis pli ol 114 kg. Francis FOLSOM estis lia edzino, kaj la paro havis kvin gefilojn. Cleveland estis presbiteriano.
Dum lia unua administrado (1885-1889) okazis;
- 1886 Akto de Prezidenta Sinsekvo
- 1887 Akto de Interstxata Komerco
Dum la dua administrado (1893-1897) okazis;
- 1893 Revoko de la Akto de Aĉeto de Arĝento
- 1894 Akto de Wilson-Gorman
- 1894 Striko de Pullman
CLEVELAND GROVER
ja:グロバー・クリーブランド
ko:그로버 클리블랜드
10-a de februaroHistorio > Tagoj > la 10-a de februaro
----
La 10-a de februaro estas la 41-a tago de la jaro laŭ la gregoria kalendaro. 324 tagoj restas (325 en superjaroj).
Je la 10-a de februaro okazis, interalie:
Eventoj
- 1962 : Usono kaj Sovetunio interŝanĝas la kaptitan usonan spionan piloton Francis Gary POWERS kaj la kaptitan sovetan spionon Rudolf ABEL
Naskiĝoj
- 1844: William F.BARRET
- 1888 : Giuseppe UNGARETTI, Egipto
- 1890 : Boris PASTERNAK, Rusio
- 1898 : Bertolt Brecht, Germanio
- 1909 : KURIJAMA Ioe, Japanio
Mortoj
- 1837 : Aleksandr PUŜKIN
- 1891 : Sofja KOVALEVSKAJA, Svedio
- 1923 : Wilhelm Conrad RÖNTGEN
- 1929 : barono Albert VON SCHERENK-NOTZING
- 1932 : Edgar WALLACE
- 2005 : Arthur MILLER
Specialaj tagoj kaj festoj
La 10-a de februaro estas (laŭ gregoria kalendaro):
- Lundo en jaroj: 1586 1592 1597 1603 1614 1620 1625 1631 1642 1648 1653 1659 1670 1676 1681 1687 1698 1710 1716 1721 1727 1738 1744 1749 1755 1766 1772 1777 1783 1794 1800 1806 1812 1817 1823 1834 1840 1845 1851 1862 1868 1873 1879 1890 1896 1902 1908 1913 1919 1930 1936 1941 1947 1958 1964 1969 1975 1986 1992 1997 2003 2014 2020 2025 2031 2042 2048 2053 2059 2070 2076 2081 2087 2098;
- Mardo en jaroj: 1587 1598 1604 1609 1615 1626 1632 1637 1643 1654 1660 1665 1671 1682 1688 1693 1699 1705 1711 1722 1728 1733 1739 1750 1756 1761 1767 1778 1784 1789 1795 1801 1807 1818 1824 1829 1835 1846 1852 1857 1863 1874 1880 1885 1891 1903 1914 1920 1925 1931 1942 1948 1953 1959 1970 1976 1981 1987 1998 2004 2009 2015 2026 2032 2037 2043 2054 2060 2065 2071 2082 2088 2093 2099;
- Merkredo en jaroj: 1582 1588 1593 1599 1610 1616 1621 1627 1638 1644 1649 1655 1666 1672 1677 1683 1694 1700 1706 1712 1717 1723 1734 1740 1745 1751 1762 1768 1773 1779 1790 1796 1802 1808 1813 1819 1830 1836 1841 1847 1858 1864 1869 1875 1886 1892 1897 1904 1909 1915 1926 1932 1937 1943 1954 1960 1965 1971 1982 1988 1993 1999 2010 2016 2021 2027 2038 2044 2049 2055 2066 2072 2077 2083 2094;
- Ĵaŭdo en jaroj: 1583 1594 1600 1605 1611 1622 1628 1633 1639 1650 1656 1661 1667 1678 1684 1689 1695 1701 1707 1718 1724 1729 1735 1746 1752 1757 1763 1774 1780 1785 1791 1803 1814 1820 1825 1831 1842 1848 1853 1859 1870 1876 1881 1887 1898 1910 1916 1921 1927 1938 1944 1949 1955 1966 1972 1977 1983 1994 2000 2005 2011 2022 2028 2033 2039 2050 2056 2061 2067 2078 2084 2089 2095;
- Vendredo en jaroj: 1584 1589 1595 1606 1612 1617 1623 1634 1640 1645 1651 1662 1668 1673 1679 1690 1696 1702 1708 1713 1719 1730 1736 1741 1747 1758 1764 1769 1775 1786 1792 1797 1804 1809 1815 1826 1832 1837 1843 1854 1860 1865 1871 1882 1888 1893 1899 1905 1911 1922 1928 1933 1939 1950 1956 1961 1967 1978 1984 1989 1995 2006 2012 2017 2023 2034 2040 2045 2051 2062 2068 2073 2079 2090 2096;
- Sabato en jaroj: 1590 1596 1601 1607 1618 1624 1629 1635 1646 1652 1657 1663 1674 1680 1685 1691 1703 1714 1720 1725 1731 1742 1748 1753 1759 1770 1776 1781 1787 1798 1810 1816 1821 1827 1838 1844 1849 1855 1866 1872 1877 1883 1894 1900 1906 1912 1917 1923 1934 1940 1945 1951 1962 1968 1973 1979 1990 1996 2001 2007 2018 2024 2029 2035 2046 2052 2057 2063 2074 2080 2085 2091;
- Dimanĉo en jaroj: 1585 1591 1602 1608 1613 1619 1630 1636 1641 1647 1658 1664 1669 1675 1686 1692 1697 1704 1709 1715 1726 1732 1737 1743 1754 1760 1765 1771 1782 1788 1793 1799 1805 1811 1822 1828 1833 1839 1850 1856 1861 1867 1878 1884 1889 1895 1901 1907 1918 1924 1929 1935 1946 1952 1957 1963 1974 1980 1985 1991 2002 2008 2013 2019 2030 2036 2041 2047 2058 2064 2069 2075 2086 2092 2097.
Vidu ankaŭ jenon:
- 9-a de februaro | 11-a de februaro
- 10-a de januaro | 10-a de marto
- januaro | februaro | marto | aprilo | majo | junio | julio | aŭgusto | februaro | oktobro | novembro | decembro
- Historio - Tagoj
ja:2月10日
ko:2월 10일
simple:February 10
th:10 กุมภาพันธ์
Aleksandr PUŜKINLiteraturo > Ruslingva Literaturo > Aleksandr PUŜKIN < Rusa lingvo
----
Rusa lingvo
Aleksandr Sergejeviĉ PUŜKIN (ruse Александр Сергеевич Пушкин) (6-a de junio 1799 — 10-a de februaro 1837) estis fama rusa verkisto. Li estas rigardata kiel la fondinto de la moderna rusa literaturo.
Naskiĝis en Moskvo. Li mortis en Peterburgo en duelo.
Listo de verkoj
duelo
- Boris Godunov (dramo, 1831)
- Evgenij Onegin (versromano, 1825-32)
- Mocart i Saljeri (dramo, 1832)
- Pikovaja dama (novelo, 1834)
- Kapitanskaja doĉka (romano, 1836)
- Kamennyj gost (dramo, eld. 1839)
Verkoj aperintaj en Esperanto
- La neĝa blovado : rakonto / Trad. A. Grabowski. - Varsovio: Kelter, 1888. - 21 p.
- La ŝtona gasto / Proza trad. de N. Borovko. - Odeso: Pres. "Centralnaja", 1895. - 30 p. (Biblioteko de la Lingvo Internacia Esperanto ; 84) Originaltitel: Kamennyj gost'
- Mocart kaj Saljeri : dramaj scenoj / El la rusa originalo trad. Vs. Lojko. - 2. eld. - Paris: Presa Esperantista Societo, 1907. – 14 p.
- La pafo / El la rusa originalo trad. Andreo Fiŝer. - Leipzig: Germana Esperanto-Librejo, 1913. - 22 p.
- Tri noveloj / A. S. Puŝkin. El la rusa originalo trad. Fiŝer. - Leipzig: Hirt, 1923. - 67 p.
- La kapitanfilino : romano / El la rusa trad. Ŝidlovskaja. - Berlin: Mosse, Esperanto-Fako, 1927. - 176 p. : ilustr.
- Eŭgeno Onegin : romano en versoj / El la rusa lingvo trad. kaj komentis N. V. Nekrasov. - Parizo [k.a.]: Sennacieca Asocio Tutmonda, 1931. - 235 p. : ilustr.
- La pafo / El rusa lingvo trad. Andreo Fiŝer. - Wien: Europa Esperanto-Konferenco, 1965. - 22 p.
- La ŝtona gasto : miniatura tragedio en 4 scenoj / laŭ Puŝkin. - [2. eld.] - Laroque Timbaut: Cercle Esperantiste de l' Agenais, [1989]. - 24 p.
- Aleksandr Puŝkin – 200 jaroj : elektitaj verkoj / Komp. M. Bronŝtejn, V. Samodaj. – Moskvo : Impeto, 1998
- La fabeloj kaj poemoj / A. S. Puŝkin. [Komputora kompostado, teknika red.: Boris A. Zozulja]. - [Rostov-Don]: Eld. Verda Kukolo, 1999. - 100 p.
- Letero de Tatjana al Anjegin ; Anĉaro ; La diabloj ; Sur stratoj de tumulto bruaj... ; La husaro ; Droninto ; La eĥo / Aleksandr Sergejeviĉ Puŝkin. - En: Tutmonda sonoro / Hrsg.: Kalocsay, Kálmán ; p.414 - 425, vol. 2
- Boris Godunov : dramo / Trad. el lingvo rusa V. Devjatnin. - Nurnbergo: Tümmel. - (Biblioteko de la Lingvo Internacia Esperanto ; 75)
Ligiloj
- [http://donh.best.vwh.net/Esperanto/Literaturo/literaturo.tradukita.pr.html#alexander_puŝkin Rete legeblaj verkoj]
Category:Ruslingva literaturo
ja:アレクサンドル・プーシキン
Georg BÜCHNERLiteraturo > Germanlingva Literaturo > Georg BÜCHNER < Germana Lingvo
----
Georg BÜCHNER (naskiĝis la 17-an de oktobro, 1813, mortis la 19-an de februaro, 1837) estis germana dramisto.
Büchner naskiĝis en Goddelau apud Darmstadt. En Strasburgo kaj Giessen li studis medicino, natursciencon, historion kaj filozofion. Tre malkontenta pri la politika situacio en sia patrujo Hesio li fondis en 1834 la asocion pri Homaj Rajtoj "Gesellschaft für Menschenrechte" kaj disvastigis siajn ideojn en la flugfolio "Der hessische Landbote". Pro sia revolucia mesaĝo, Büchner en 1835 devis fuĝi al Strasburgo. En 1836 li fariĝis docento pri medicino en Zürich, sed jam unu jaron poste li mortis de tifo.
Memore al Georg BÜCHNER en Germanio ĉiujare disdonatas la literaturpremio Georg-Büchner-Preis.
Listo de verkoj
- Der hessische Landbote (1834)
- Dantons Tod (1835)
- Leonce und Lena (eldonita 1838)
- Lenz (fragmento, eldonita 1839)
- Woyzeck (fragmento, eldonita 1879)
Lenz / Trad.: Reinhard HAUPENTHAL. Saarbrücken, 1985
Ekstera ligilo
[http://vlutermano.free.fr/vojceko.htm Vojceko]
Kategorio:Literaturo
ja:ゲオルク・ビュヒナー
1832Historio > Jarcentoj > 19-a jarcento > 1832
----
Ĉi tiu jaro estas superjaro komenciĝanta dimanĉe (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1832 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
-
Naskiĝoj
- 27-a de januaro : Lewis CARROLL
- 15-a de aprilo : Wilhelm BUSCH
- 1-a de aŭgusto: Victor MEIRELES, Brazilo, pentristo
- 20-a de oktobro: Anton ROMAKO, pentristo
- 8-a de decembro : Bjørnstjerne BJØRNSON, Norvegio, verkisto
- 15-a de decembro : Francio : Gustave EIFFEL
Mortoj
- 22-a de marto : Johann Wolfgang VON GOETHE
- 21-a de septembro : Walter SCOTT
----
1827 | 1828 | 1829 | 1830 | 1831 | 1832 | 1833 | 1834 | 1835 | 1836 | 1837
18-a jarcento - 19-a jarcento - 20-a jarcento
ko:1832년
1834Historio > Jarcentoj > 19-a jarcento > 1834
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta merkrede (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1834 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- Fondita "La Antikva kaj Reĝa Klubo de Golfludo" en Skotlando.
- Refondita Urbo Sparto.
- Unuaj ŝorbetoj venis en Brazilo el Bostono per ŝipo "Madagascar".
- Charles BABBAGE projektis la unuan prakomputilon.
- La guberniestro de Okcident-Aŭstralio, Stirling, gvidis 25 policistoj kontraŭ aborigenoj kiuj atakus blankulojn. Eble tutan tribon estis mortigita.
- Angloj sendis al Ĉinio George James GORDON por akiri semojn de teo.
- Unuaj reguloj de moderna atletiko stablitaj en Anglio.
- Hungara lingvo antastaŭigis la Latinan en tribunaloj de Hungario.
Naskiĝoj
- 7-a de januaro : Philipp REIS
- 8-a de februaro : Rusio : Dmitri Mendeleev
- 2-a de aŭgusto : Francio : Frédéric Auguste BARTHOLDI
- 3-a de oktobro : Vilém BLODEK
- 10-a de oktobro : Finnlando : Aleksis KIVI
- Usono : Pensilvanio : Bucks : Abraham Reeser HORNE
Mortoj
- Joseph JACQUARD
- 24-a de septembro: Petro la 1-a (imperiestro de Brazilo)
----
1829 | 1830 | 1831 | 1832 | 1833 | 1834 | 1835 | 1836 | 1837 | 1838 | 1839
18-a jarcento - 19-a jarcento - 20-a jarcento
ko:1834년
nb:1834
simple:1834
th:พ.ศ. 2377
1836Historio > Jarcentoj > 19-a jarcento > 1836
----
Ĉi tiu jaro estas superjaro komenciĝanta vendrede (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1836 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- Anglion revenas Charles DARWIN
- 15-a de junio : Arkansaso fariĝis la 25-a ŝtato de Usono.
Naskiĝoj
-
Mortoj
- 10-a de junio : André Marie AMPÈRE, Marseilles, franca fizikisto,
- 28-a de junio : James MADISON
----
1831 | 1832 | 1833 | 1834 | 1835 | 1836 | 1837 | 1838 | 1839 | 1840 | 1841
18-a jarcento - 19-a jarcento - 20-a jarcento
ko:1836년
simple:1836
1839Historio > Jarcentoj > 19-a jarcento > 1839
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta marde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1839 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- Darvino malkovras la principon de evoluismon.
- Kreita Communicationssprache.
- Gvatemalo sendependiĝas de Hispanio.
- Francio : Parizo : Fondo de societo Etnologio.
Naskiĝoj
- MACHADO de ASSIS
- 3-a de februaro: Martin PACKNESS
- 16-a de marto : Sully PRUDHOMME
- 30-a de aprilo: Brazilo : Ipioca : Floriano PEIXOTO
Mortoj
- 29-a de septembro : Friedrich MOHS
----
1834 | 1835 | 1836 | 1837 | 1838 | 1839 | 1840 | 1841 | 1842 | 1843 | 1844
18-a jarcento - 19-a jarcento - 20-a jarcento
ko:1839년
1840Historio > Jarcentoj > 19-a jarcento > 1840
----
Ĉi tiu jaro estas superjaro komenciĝanta merkrede (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1840 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- Britio ŝtelas Honkongon de Ĉinio.
Naskiĝoj
- 2-a de junio : Thomas HARDY
- 12-a de junio : Ĉeĥio : Jakub ARBES
Mortoj
- 7-a de majo : Caspar David FRIEDRICH
----
1835 | 1836 | 1837 | 1838 | 1839 | 1840 | 1841 | 1842 | 1843 | 1844 | 1845
18-a jarcento - 19-a jarcento - 20-a jarcento
ko:1840년
th:พ.ศ. 2383
1842Historio > Jarcentoj > 19-a jarcento > 1842
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta sabate (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1842 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
-
Naskiĝoj
- 25-a de februaro : Germanio : Karl MAY.
- 27-a de oktobro : Clarence BICKNELL
Mortoj
- 28-a de julio : Clemens BRENTANO
----
1837 | 1838 | 1839 | 1840 | 1841 | 1842 | 1843 | 1844 | 1845 | 1846 | 1847
18-a jarcento - 19-a jarcento - 20-a jarcento
ko:1842년
18-a jarcentoHistorio > Jarcentoj: 17-a jarcento - 18-a jarcento - 19-a jarcento
Jaroj:
| | |
