Home About us Products Services Contact us Bookmark
:: wikimiki.org ::
1863

1863

Historio > Jarcentoj > 19-a jarcento > 1863 ---- Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta ĵaŭde (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1863 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj


- Usono : Utaho : Arĝento malkovriĝis en la ŝtato kiu komencis influon de homoj serĉantaj la valoran metalon.
- 20-a de junio : Okcidenta Virginio fariĝis la 35-a ŝtato de Usono.

Naskiĝoj


- 9-a de marto : Gerald KYFFIN-TAYLOR
- 28-a de marto : Ernest ARCHDEACON
- 19-a de julio : Hermann BAHR
- 18-a de decembro: Franz FERDINAND, Arkiduko de Aŭstrio
- 29-a de decembro : Francisco GAVIDIA

Mortoj


- 20-a de septembro : Jacob GRIMM
- 13-a de decembro : Friedrich HEBBEL ----
1858 | 1859 | 1860 | 1861 | 1862 | 1863 | 1864 | 1865 | 1866 | 1867 | 1868
18-a jarcento - 19-a jarcento - 20-a jarcento
ko:1863년 simple:1863

Historio

La historio ampleksas ĉiujn pasintajn okazaĵojn kaj la evoluojn de homoj, popoloj, komunumoj, socioj, civilizoj, landoj, ŝtatoj,regantoj kaj regatoj. La historion studas historiologio (=scienco pri historio/historiscienco). Laŭ pri strikta difino oni nomas historion nur tion, kio estas pruvebla per dokumentoj. Tiusence, la historia tempo komenciĝis nur, kiam aperis skribitaj informoj. Tamen eblas esplori ankaŭ la antaŭan (senskriban) tempon; ĝin oni nomas antaŭhistorio aŭ prahistorio. (NB! Por historioj de lingvo, teatro ktp., vd. je la koncernataj artikoloj.) ---- :Historio de Scienco kaj Teknologio

Historiistoj (kaj historiaj pensintoj)

:Diodoro Sicila - Norbert ELIAS - Gibbon - Hamilton - Hekateo el Mileso - Herodoto - Josephus - ibn-Khaldun - Keynes - Lev GUMILEV - Makiavelo - Markso - Montesquieu - Plutarko - Rousseau - Adam SMITH - Suetonio - Tacito - Toqueville - Toynbee - Gloraj virinoj

Historiistaj sciencoj kaj teĥnikoj

: datadmetodoj - arĥivoj

Antikvaj Gentoj kaj Ŝtatoj

:Akadanoj - Akado - Amoreoj - Arameoj - Asirianoj - Asirio - Aztekoj - Babilonio- Elamo - Etruskoj - Frankoj - Gaŭloj - Galatoj - Gepidoj - Geto-dakoj - Ĝermanoj - Habiroj -Hunoj - Iberia - Induso-civilizo - Judoj - Kasitoj - Karirioj-Kuŝanoj kvadoj- Maŭroj - Ostrogotoj - Panonio - Parthoj - Peĉenegoj - Piktoj - Seleŭkio - Sumeranoj - Sumero - Urartu - Vandaloj - Visigotoj -

Bataloj Famaj

Civilizoj

:Feŭdismo - Historio de Pratempo - Historio de Antikveco - Historio de Mezepoko - Kavaliro

Dinastioj

vidu ankaŭ:
- Listo de papoj
- Listoj de Imperiestroj
- Francaj reĝoj
- Reĝoj de Hispanio
- (por caroj de Rusio aŭ aliaj imperiestroj, vidu ene de Listoj de Imperiestroj)

Historio de kontinentoj


- Historio de Afriko
- Historio de Ameriko
- Historio de Aŭstralio
- Historio de Azio
- Historio de Eŭropo

Kalendaroj

:Gregoria Kalendaro - Luna Kalendaro - Hebrea Kalendaro - Hinda Kalendaro - Islama Kalendaro - Persa Kalendaro - Julia Kalendaro - Franca Respublika Kalendaro - Bahaa Kalendaro

Imperioj

Imperiestro (inkluzive ĉiuj la listoj) :Araba Imperio - Bizanca Imperio - Brita Imperio - Ĉina Imperio - Kolĥeti - Grandmoravia regno - Meŝika imperio - Otomana imperio - Romio - Rusa Imperio - Sovetunio - Tria Regno - Usona Imperio

Mapoj

:[http://www.roman-emperors.org/Index.htm Eŭropo kaj Mediteraneo politike, en la jaroj 1-1500] Vidu ankaŭ: Geografio Diaoyu-Insularo De Ĉinio

Militoj

vidu la Listo de militoj

Nuntempaj Etnoj: Vidu ĉe Etnoj

Nuntempaj Ŝtatoj: Vidu ĉe Nacioj

Okazintaĵoj

:Hipia revolto - Franca Revolucio - R.M.S. Titanic - 11-a de septembro 2001 - Koloniigado - Krucmilito - Sorĉopersekuto

Regionoj

:Anatolio - Antiloj - Mezopotamio - Palestino - ktp

Rolantoj

:Antonio - Breĵnevo - Osama Bin-Laden - Napoléon BONAPARTE - Marko Bruto - Aŭgusto Cezaro - Julio Cezaro - Charles DE GAULLE - Vo Nguyen GIAP - Gorbaĉevo - Herodo la Granda - Hipioj - Jelcino - Katono - Robert F. Kennedy - Lenino - Nasser - Pompejo - Sargono - Stalino - Vercingetorix - Usonaj Prezidentoj - Meksikaj prezidantoj

Tempordigo: Famaj aŭ klasikaj epokoj:
- Inter-du-milita epoko (Eŭropo, 20 jarcento)
- "Jarcento de Ludoviko la 14-a (Francio 17-a jarcento)
- Mezepoko
- Renesanco (Eŭropo 15-a jarcento -Italio - aŭ 16-a jarcento - aliaj landoj)

Historio enklasigata laŭ dato


- Jarcentoj
  - 19-a jarcento
  - 20-a jarcento
  - 21-a jarcento
  - ...
- Tagoj
  - januaro
    - 1, 2, 3, ... Komparu kun:

arkeologio, analo... fiu-vro:Aolugu ja:歴史 ko:역사 ms:Sejarah simple:History th:ประวัติศาสตร์ zh-min-nan:Le̍k-sú

Jarcentoj

Historio > Jarcentoj ---- Jarcento ampleksas tempon de 100 jaroj. La jarcentoj post Kristo do komenciĝas je la 1-a de januaro de jaro ..01 kaj finiĝas je la 31-a de decembro ..00. Ekzemple la 20-a jarcento daŭris de la 1-a de januaro 1901 ĝis la 31-a de decembro 2000. Tiu oficiala difino ne kongruas kun la populara difino, kiu emas festi la ŝanĝon de la jarcenta cifero en la jarnumero, ekzemple je jarŝanĝo 1999/2000. La jarcentoj antaŭ Kristo (kiam la Gregoria kalendaro ne estis konata) komenciĝis je la 1-a de januaro de iu jaro ..00 kaj daŭris ĝis la 31-a de decembro ..01. Ekzemple la unua jarcento antaŭ Kristo komenciĝis je la 1-a de januaro -100 kaj daŭris ĝis la 31-a de decembro -1. La sekvan tagon, la 1-an de januaro 1, komenciĝis la unua jarcento post Kristo. Jarcentoj antaŭ kaj post Kristo: Kategorio:Tempo ja:年表 simple:Century

19-a jarcento

Historio > Jarcentoj: 18-a jarcento - 19-a jarcento - 20-a jarcento Jaroj:
18011802180318041805 18061807180818091810
18111812181318141815 18161817181818191820
18211822182318241825 18261827182818291830
18311832183318341835 18361837183818391840
18411842184318441845 18461847184818491850
18511852185318541855 18561857185818591860
18611862186318641865 18661867186818691870
18711872187318741875 18761877187818791880
18811882188318841885 18861887188818891890
18911892189318941895 18961897189818991900
ja:19世紀 ko:19세기 simple:19th century th:คริสต์ศตวรรษที่ 19 zh-min-nan:19 sè-kí

Usono

:Geografio > Ameriko > Nordameriko > Usono La tria plej granda laŭ loĝantaro, Usono (aŭ Unuiĝintaj Ŝtatoj de Ameriko) estas la plej granda nacio laŭ mono kaj militistara forto, kaj do estas la plej potenca nacio nun surtera. Usono lokiĝas en Nordameriko; la plej granda parto de Usono (la t.n. 48 ŝtatoj, krom Alasko kaj Havajo) limitiĝas norde de Kanado, oriente de la Atlantika Oceano, sude de la Golfo de Meksiko kaj Meksiko, kaj okcidente de la Pacifika Oceano. Alasko lokiĝas nord-okcidente de Kanado, kaj Havajo lokiĝas enmeze de la Pacifika Oceano. Usono permesas al siaj civitanoj la posedon de armiloj (garantiite de ĝia konstitucio), estas tre kapitalisma, angleparolanta lando, kiu donis al la mondo televidon, komputilon, atombombon kaj Mickey Mouse. Kritikantoj asertas, ke ĝi kondukis la mondon al la rando de la abismo, batalante en la Malvarma Milito (1948-91) kontraŭ Sovetunio, en kiu ĝi venkis. Havante la plej grandan amaskulturon de la mondo, ĝi profunde influas amaskulturon tra la mondo, de Holivudo al hiphopo, kaj, per tiuj ĉi, influas la morojn de aliaj landoj.

Faktoj


- Loko: 38 00 No, 97 00 Ok (centra Nordameriko)
- Ĉefurbo: Vaŝingtono
- Areo: 9.166.600 km²
- semotaŭga: 19%
- Loĝantaro: 275.562.673 (2000, takso), urbanoj 77% (2000)
- homoj en kv. km: 30,1 (2000)
- homoj en kv. km da semotaŭga tero: 158,2 (2000)
- kreskanta elcento: 0,91% (2000, takso)
- naskoj: po 14,2 el 1000 homoj en jaro (2000, takso)
- mortoj: po 8,7 el 1000 homoj en jaro (2000, takso)
- migrantoj: po +3,5 el 1000 homoj en jaro (2000, takso)
- mortokvanto de beboj: po 6,82 mortoj el 1000 naskoj (2000, takso)
- infanoj je virino: po 2,06 infanoj naskitaj de virino
- meza vivo-longeco: 77,12 jaroj (74,24 viroj, 79,9 virinoj) (2000, takso)
- Esperanto: Historio en la lando Usono estas la sola grava lando, kiu ne uzas la SI-sistemon. La Esperanta vorto Usono venas el Usonia, iam proponita vorto por eviti la uzon de "Ameriko" por la lando kaj "Amerikanoj" por ĝiaj loĝantoj. La longforma nomo estas Unuiĝintaj Ŝtatoj de Ameriko, kaj oftega mallongigo estas USA.

La plej grandaj urboj

La datumoj estas de la jaro 2000. La nombroj montras milionojn da loĝantoj. Ne temas pri la loĝantoj ene de la juraj limoj de la urboj, sed pri ampleksaj regionoj kun multaj antaŭurbetoj kaj eĉ memstaraj urboj, kies centron formas la nomitaj urboj. Usono konsistas el 50 ŝtatoj:

Etnoj

Je 1996, la plimulto da la 916 mil (laŭleĝaj) enmigrintoj venis el Meksiko (164 mil), Filipinoj (56), Barato (45), Vjetnamio (42), Ĉinio (42), Domingo (40), Kubo (26), Ukrainio (21), Rusio (20) kaj Jamajko (19).

Religio

En la jaro 2002:
- 52% protestantismo
- 24% katolikismo
- 10% nenia
- 10% alia
- 2% mormonismo
- 1% judismo
- 1% islamo

Lingvo

Denaskaj lingvoj en 1990. La nombroj montras milionojn da parolantoj. Kun 500-100 mil parolantoj: la portugala (430), japana (428), greka (388), araba (355), hindia kaj urduo (331), rusa (242), jida (213), taja (206), persa (201), haitia (189), armena (150), navaha (149), hungara (148), hebrea (144), nederlanda (143), kmera (127), guĝarata (102). 2,04 milionoj parolas lingvojn kun malpli ol 100 mil usonaj parolantoj. legpova: 97% (97% viroj, 97% virinoj) (1979, takso) [http://www.tlfq.ulaval.ca/axl/amnord/usaacc.htm lingvaj situacio kaj leĝaro en usono (france)]
- registaro: demokratia federacia respubliko. La ĉefekzekutivo kaj la ŝtatestro de Usono estas la usona prezidanto.
- sendependeco: je la 4-a de julio 1776 de Britio
- organizoj: UNO (1945), NATO
- konstitucio: la 4-an marto 1789
- korupteco: 8,7 CPI (10 = honesta, 0,0 = tute korupta) (2000)
- ekonomio: 3169,0 Md (1998, takso)
- por kapo: 11,50 kd (1998, takso)
- kreskanta elcento: 4,1% (1999, takso)
- inflacio: 2,2% (1999)
- senokupeco: 4,2% (1999)
- valuto: 1 dolaro ($)

Historio

Vidu apartan artikolon: Historio de Usono

ekonomio

Agrikulturo de Usono

Esperanto en Usono

Vidu apartan artikolon: Usono:Esperanto-movado Stella Toogood Cope (1914-2004), D kaj FD (kvakerismo) en Berkeley/Kalifornio, mortis la 1-an de aŭgusto pro kancero. Kategorio:Nordameriko ! ja:アメリカ合衆国 ko:미국 ms:Amerika Syarikat simple:United States th:สหรัฐอเมริกา zh-min-nan:Bí-kok

Utaho

Geografio > Ameriko > Nordameriko > Usono > Utaho ---- Dosiero:us-ut.gif Utaho (angle, Utah [JU-ta]) fariĝis la 45-a ŝtato de Usono je la 4-a de januaro 1896. Post la mortiĝo de Joseph SMITH, la fondinto de Mormonismo, Brigham YOUNG gvidis sian popolon okcidenten, kaj fine al Valo Sallaga en 1847. La ĉefa obstaklo al ŝtatiĝo estis poligamio, kiun la eklezio fine rezignis. Arĝento malkovriĝis en 1863 kaj estis influo por allogo de multaj ne-mormonoj. Sed ankoraŭ du trionoj de la ŝtata loĝantaro estas mormona kaj la ŝtato restas konservativa. La unua transkontinenta fervojo en Nordameriko kompletiĝis en 1869, kiam la du flankoj kuniĝis ĉe Promontory Point kaj enbatis oran spikon. Uranio malkovriĝis en 1952 apud Moab. Loĝantaro: 2,233,169 (en 2000)
Ĉefurbo: Salt Lake City (Sallagurbo, Esperante) La TTT-ejo de Utaho en la angla: http://www.state.ut.us Kategorio:Usono Kategorio:Usonaj ŝtatoj ja:ユタ州 ko:유타 주 th:มลรัฐยูทาห์

Okcidenta Virginio

Geografio > Ameriko > Nordameriko > Usono > Okcident-Virginio ---- Usono Usono Okcidenta Virginio (angle, West Virginia [ŭest virĜINia]) fariĝis la 35-a ŝtato de Usono je la 20-a de junio 1863. Kiam Virginio secesiis el la Unio en 1861, la okcidenta parto reorganiziĝis kaj en 1863 estis permesita re-eniri la Union kiel aparta ŝtato. Malgraŭ la malebena tereno, kiu malfaciligas transportadon, kultivado restis la centro de la ekonomio ĝis la fino de la 19-a jarcento, kiam karbo-minado kaj aliaj eltiraj industrioj evoluiĝis. Post la dua mondmilito, ankaŭ aperis la industrioj de stalo kaj kemia fabrikado. Malgraŭ riĉaj naturaj rimedoj, la ŝtato longe estas unu el la plej malriĉaj ŝtatoj en Usono. Loĝantaro: 1.810.354. (en 2003; 1.808.344 en 2000)
Ĉefurbo: Charleston Charleston En Okcidenta Virginio vivas nur 0,2 % da etnaj amerikanoj, do preskaŭ la tuta loĝantaro formiĝis per enmigrado. Tamen el la nuna (2003) loĝantaro nur 1,1 % estis naskitaj eksterlande, tio estas la plej malalta valoro en Usono.

Ekstera ligilo

TTT-ejo de Okcidenta Virginio en la angla http://www.state.wv.us Kategorio:Usono Kategorio:Usonaj ŝtatoj ja:ウェストバージニア州 ko:웨스트버지니아 주

9-a de marto

Historio > Tagoj > la 9-a de marto ---- La 9-a de marto estas la 68-a tago de la jaro (la 69-a en superjaroj) laŭ la gregoria kalendaro. 297 tagoj restas. Je la 9-a de marto okazis, interalie:

Eventoj


-

Naskiĝoj


- 1454 : Amerigo VESPUCCI, esploristo kaj kartografo
- 1856 : Eddie FOY, usona aktoro
- 1863 : Gerald KYFFIN-TAYLOR
- 1887 : Leoplod BERGER
- 1891 : Otto EBERLER
- 1934 : Jurij GAGARIN
- 1955 : Ornella MUTI

Mortoj


- 1891 : Amalie DIETRICH
- 1918 : Frank WEDEKIND
- 1979 : Herculano PIRES
- 1994 : Charles BUKOWSKI

Specialaj tagoj kaj festoj


-

Tagoj de semajno

La 9-a de marto estas (laŭ gregoria kalendaro):
- Lundo en jaroj: 1587 1592 1598 1609 1615 1620 1626 1637 1643 1648 1654 1665 1671 1676 1682 1693 1699 1705 1711 1716 1722 1733 1739 1744 1750 1761 1767 1772 1778 1789 1795 1801 1807 1812 1818 1829 1835 1840 1846 1857 1863 1868 1874 1885 1891 1896 1903 1908 1914 1925 1931 1936 1942 1953 1959 1964 1970 1981 1987 1992 1998 2009 2015 2020 2026 2037 2043 2048 2054 2065 2071 2076 2082 2093 2099;
- Mardo en jaroj: 1582 1593 1599 1604 1610 1621 1627 1632 1638 1649 1655 1660 1666 1677 1683 1688 1694 1700 1706 1717 1723 1728 1734 1745 1751 1756 1762 1773 1779 1784 1790 1802 1813 1819 1824 1830 1841 1847 1852 1858 1869 1875 1880 1886 1897 1909 1915 1920 1926 1937 1943 1948 1954 1965 1971 1976 1982 1993 1999 2004 2010 2021 2027 2032 2038 2049 2055 2060 2066 2077 2083 2088 2094;
- Merkredo en jaroj: 1583 1588 1594 1605 1611 1616 1622 1633 1639 1644 1650 1661 1667 1672 1678 1689 1695 1701 1707 1712 1718 1729 1735 1740 1746 1757 1763 1768 1774 1785 1791 1796 1803 1808 1814 1825 1831 1836 1842 1853 1859 1864 1870 1881 1887 1892 1898 1904 1910 1921 1927 1932 1938 1949 1955 1960 1966 1977 1983 1988 1994 2005 2011 2016 2022 2033 2039 2044 2050 2061 2067 2072 2078 2089 2095;
- Ĵaŭdo en jaroj: 1589 1595 1600 1606 1617 1623 1628 1634 1645 1651 1656 1662 1673 1679 1684 1690 1702 1713 1719 1724 1730 1741 1747 1752 1758 1769 1775 1780 1786 1797 1809 1815 1820 1826 1837 1843 1848 1854 1865 1871 1876 1882 1893 1899 1905 1911 1916 1922 1933 1939 1944 1950 1961 1967 1972 1978 1989 1995 2000 2006 2017 2023 2028 2034 2045 2051 2056 2062 2073 2079 2084 2090;
- Vendredo en jaroj: 1584 1590 1601 1607 1612 1618 1629 1635 1640 1646 1657 1663 1668 1674 1685 1691 1696 1703 1708 1714 1725 1731 1736 1742 1753 1759 1764 1770 1781 1787 1792 1798 1804 1810 1821 1827 1832 1838 1849 1855 1860 1866 1877 1883 1888 1894 1900 1906 1917 1923 1928 1934 1945 1951 1956 1962 1973 1979 1984 1990 2001 2007 2012 2018 2029 2035 2040 2046 2057 2063 2068 2074 2085 2091 2096;
- Sabato en jaroj: 1585 1591 1596 1602 1613 1619 1624 1630 1641 1647 1652 1658 1669 1675 1680 1686 1697 1709 1715 1720 1726 1737 1743 1748 1754 1765 1771 1776 1782 1793 1799 1805 1811 1816 1822 1833 1839 1844 1850 1861 1867 1872 1878 1889 1895 1901 1907 1912 1918 1929 1935 1940 1946 1957 1963 1968 1974 1985 1991 1996 2002 2013 2019 2024 2030 2041 2047 2052 2058 2069 2075 2080 2086 2097;
- Dimanĉo en jaroj: 1586 1597 1603 1608 1614 1625 1631 1636 1642 1653 1659 1664 1670 1681 1687 1692 1698 1704 1710 1721 1727 1732 1738 1749 1755 1760 1766 1777 1783 1788 1794 1800 1806 1817 1823 1828 1834 1845 1851 1856 1862 1873 1879 1884 1890 1902 1913 1919 1924 1930 1941 1947 1952 1958 1969 1975 1980 1986 1997 2003 2008 2014 2025 2031 2036 2042 2053 2059 2064 2070 2081 2087 2092 2098.

Vidu ankaŭ jenon:


- 8-a de marto | 10-a de marto
- 9-a de februaro | 9-a de aprilo
- Januaro | Februaro | Marto | Aprilo | Majo | Junio | Julio | Aŭgusto | Septembro | Oktobro | Novembro | Decembro
- Historio - Tagoj kategorio:Almanako kategorio:Marto ja:3月9日 ko:3월 9일 simple:March 9 th:9 มีนาคม

Gerald KYFFIN-TAYLOR

Gerald KYFFIN-TAYLOR, brita, solicitoro kaj notario. Brigad-generalo. Naskiĝis en 9-a de marto 1863 en Liverpool. Brita parlamentano, 1910-15. Protektanto de E grupo en Londono. Kategorio:Esperanto Kategorio:Esperanto-kulturo Kategorio:Esperanto-movado Kategorio:Enciklopedio de Esperanto Kategorio:Enciklopedio de Esperanto K

28-a de marto

Historio > Tagoj > la 28-a de marto ---- La 28-a de marto estas la 87-a tago de la jaro (la 88-a en superjaroj) laŭ la gregoria kalendaro. 278 tagoj restas. Je la 28-a de marto okazis, interalie:

Eventoj


- 1911: Aleksandr POSTNIKOV estis arestata.

Naskiĝoj


- 1515 : Sankta Tereza
- 1592 : Johano Amoso KOMENIO
- 1863 : Ernest ARCHDEACON
- 1868 : Maksim GORKIJ
- 1903 : Eugenia MORARIU

Mortoj


- 1926 : Ralph ELIOT
- 1941 : Virginia WOOLF, Britio
- 1969 : Dwight D. EISENHOWER
- 1985 : Marc CHAGALL, superrealisma pentristo
- 1994 : Eugène IONESCO
- 2004 : Robert MERLE

Specialaj tagoj kaj festoj


-

Tagoj de semajno

La 28-a de marto estas (laŭ gregoria kalendaro):
- Lundo en jaroj: 1583 1588 1594 1605 1611 1616 1622 1633 1639 1644 1650 1661 1667 1672 1678 1689 1695 1701 1707 1712 1718 1729 1735 1740 1746 1757 1763 1768 1774 1785 1791 1796 1803 1808 1814 1825 1831 1836 1842 1853 1859 1864 1870 1881 1887 1892 1898 1904 1910 1921 1927 1932 1938 1949 1955 1960 1966 1977 1983 1988 1994 2005 2011 2016 2022 2033 2039 2044 2050 2061 2067 2072 2078 2089 2095;
- Mardo en jaroj: 1589 1595 1600 1606 1617 1623 1628 1634 1645 1651 1656 1662 1673 1679 1684 1690 1702 1713 1719 1724 1730 1741 1747 1752 1758 1769 1775 1780 1786 1797 1809 1815 1820 1826 1837 1843 1848 1854 1865 1871 1876 1882 1893 1899 1905 1911 1916 1922 1933 1939 1944 1950 1961 1967 1972 1978 1989 1995 2000 2006 2017 2023 2028 2034 2045 2051 2056 2062 2073 2079 2084 2090;
- Merkredo en jaroj: 1584 1590 1601 1607 1612 1618 1629 1635 1640 1646 1657 1663 1668 1674 1685 1691 1696 1703 1708 1714 1725 1731 1736 1742 1753 1759 1764 1770 1781 1787 1792 1798 1804 1810 1821 1827 1832 1838 1849 1855 1860 1866 1877 1883 1888 1894 1900 1906 1917 1923 1928 1934 1945 1951 1956 1962 1973 1979 1984 1990 2001 2007 2012 2018 2029 2035 2040 2046 2057 2063 2068 2074 2085 2091 2096;
- Ĵaŭdo en jaroj: 1585 1591 1596 1602 1613 1619 1624 1630 1641 1647 1652 1658 1669 1675 1680 1686 1697 1709 1715 1720 1726 1737 1743 1748 1754 1765 1771 1776 1782 1793 1799 1805 1811 1816 1822 1833 1839 1844 1850 1861 1867 1872 1878 1889 1895 1901 1907 1912 1918 1929 1935 1940 1946 1957 1963 1968 1974 1985 1991 1996 2002 2013 2019 2024 2030 2041 2047 2052 2058 2069 2075 2080 2086 2097;
- Vendredo en jaroj: 1586 1597 1603 1608 1614 1625 1631 1636 1642 1653 1659 1664 1670 1681 1687 1692 1698 1704 1710 1721 1727 1732 1738 1749 1755 1760 1766 1777 1783 1788 1794 1800 1806 1817 1823 1828 1834 1845 1851 1856 1862 1873 1879 1884 1890 1902 1913 1919 1924 1930 1941 1947 1952 1958 1969 1975 1980 1986 1997 2003 2008 2014 2025 2031 2036 2042 2053 2059 2064 2070 2081 2087 2092 2098;
- Sabato en jaroj: 1587 1592 1598 1609 1615 1620 1626 1637 1643 1648 1654 1665 1671 1676 1682 1693 1699 1705 1711 1716 1722 1733 1739 1744 1750 1761 1767 1772 1778 1789 1795 1801 1807 1812 1818 1829 1835 1840 1846 1857 1863 1868 1874 1885 1891 1896 1903 1908 1914 1925 1931 1936 1942 1953 1959 1964 1970 1981 1987 1992 1998 2009 2015 2020 2026 2037 2043 2048 2054 2065 2071 2076 2082 2093 2099;
- Dimanĉo en jaroj: 1582 1593 1599 1604 1610 1621 1627 1632 1638 1649 1655 1660 1666 1677 1683 1688 1694 1700 1706 1717 1723 1728 1734 1745 1751 1756 1762 1773 1779 1784 1790 1802 1813 1819 1824 1830 1841 1847 1852 1858 1869 1875 1880 1886 1897 1909 1915 1920 1926 1937 1943 1948 1954 1965 1971 1976 1982 1993 1999 2004 2010 2021 2027 2032 2038 2049 2055 2060 2066 2077 2083 2088 2094.

Vidu ankaŭ jenon:


- 27-a de marto | 29-a de marto
- 28-a de februaro | 28-a de aprilo
- Januaro | Februaro | Marto | Aprilo | Majo | Junio | Julio | Aŭgusto | Septembro | Oktobro | Novembro | Decembro
- Historio - Tagoj kategorio:Almanako kategorio:Marto ja:3月28日 ko:3월 28일 simple:March 28 th:28 มีนาคม

Ernest ARCHDEACON

EdE-A > Ernest ARCHDEACON Ernest ARCHDEACON (arŝdik'n), franco. Naskiĝis en la 28-a de marto 1863 en Parizo. Unue fariĝis advokato. Dum sia tuta vivo interesiĝis pri ĉiuspecaj sciencaj problemoj, eltrovis plej diversajn perfektigojn en fotografarto, kartografio, ktp. Li staras inter la unuaj apostoloj kaj praktikantoj de la interkomunikigaj sportoj: sfera balono (1885), aŭtomobila veturado, aviado. Dank' al lia kuraĝigo kaj malavareco, Serpollet, kiu estis eltrovinta la multotubetan vaporkaldronegon, povis konstrui la unuan praktikan vaporveturilon, kaj ambaŭ vojiris de Parizo al Liono (500 Kilometroj) en dekunu tagoj! Tio estis la unua vojaĝo en aŭtomobilo, naskiĝo de nova tempo. En 1896 Archdeacon kunfondis la Automobile-Club, kiu estis energie antaŭenpuŝonta la uzadon de aŭtomobilo. Archdeacon serĉis alian progreson diskutatan, li konstruis diversajn aparatojn por aerveturado, kaj, jam en 1904 aldonacis duone premion da 50 000 Frankoj por la unua eksperimentisto traflugonta unu kilometron ronde; tiun premion gajnis Henry FARMAN en la 13-a de januaro 1908: naskiĝo de nova tempo. Archdeacon serĉis alian progreson diskutatan por helpi al ĝia triumfo, kaj Esperantiĝis en 1908. Li verkis sennombrajn artikolojn en multaj Esperantaj kaj francaj ĵurnaloj kaj revuoj. Fariĝis prez. de la Pariza Grupo, poste de SFPE (de 1925). Malavare fondis kun Georges WARNIER la Domon de Esperanto, kiu celas helpi al la propagando per ĉiuspecaj rimedoj, precipe per monoferoj. Kreis multajn premiojn por kuraĝigi la lernantojn ktp. Klopodis por unuigi ĉiujn aktivajn Esperantistojn. Ĉiama propagandisto per paroladoj, artikoloj, personaj klopodoj, li altiris aŭ helpis altiri al Esperanto multajn valorajn aliĝantojn el altaj medioj. Verkis prop. libron, 1910. LK, 1932 Louis BASTIEN.

Hermann BAHR

Literaturo > Germanlingva Literaturo > Hermann BAHR < Germana Lingvo ---- Germana Lingvo Hermann BAHR (naskiĝis la 19-an de julio, 1863, mortis la 15-an de januaro, 1934) estis aŭstra verkisto, kritikisto kaj reĝisoro. Naskiĝinte en Linz, li studis en Vieno, Graz, Czernowitz kaj Berlino klasikan filologion, ekonomion kaj juron. Post vojaĝoj tra Eŭropo kaj Norda Afriko li laboris kiel redaktoro kaj eldonisto en Berlino kaj Vieno. De 1906 ĝis 1907 li estis reĝisoro en Berlina teatro, en 1912 la ekloĝis en Salzburg, kaj ekde 1918 li laboris kiel dramaturgo en la Viena Burgtheater. Ekde 1922 li vivis en Munkeno, kie li en 1934 mortis. Lia verkaro konsistas el romanoj, teatraĵoj kaj eseoj. Komence influite de la naturalismo, li trapasinte la novromantismon kaj impresionismon fine propagandis la ekspresionismon.

Listo de verkoj

Eseoj


- Zur Kritik der Moderne (1890)
- Die Überwindung des Naturalismus (1891)
- Wiener Theater (1899)
- Inventur (1912)
- Expressionismus (1916)
- Burgtheater (1920)

Dramoj


- Die neuen Menschen (1887)
- Die Mutter (1891)
- Das Tschaperl (1898)
- Der Querulant (1914)

Komedioj


- Der Star (1899)
- Wienerinnen (1900)
- Der Krampus (1901)
- Der Meister (1904)
- Ringelspiel (1907)
- Das Konzert (1909)
- Die Kinder (1911)

Romanoj


- Theater (1897)
- Drut (1909)
- Himmelfahrt (1916)
- Die Rotte Korahs (1919)

Membiografio


- Selbstbildnis (1923) ja:ヘルマン・バール

Franz FERDINAND

Franz Ferdinand Karl Ludwig Joseph of Austria-Este (18-a de decembro, 1863 — 28-a de junio, 1914) estis naskigita en Graz, Aŭstrio kaj estis Habsburga Arkiduko de Aŭstrio, kaj estis heredinto al la Aŭstro-Hungaria trono. Lia murdo de Gavrilo PRINCIP je 28-a de junio, 1914 en Sarajevo kaŭzis aŭstra deklaro de milito kontraŭ Serbio, kiu ekagigis la Unuan Mondmiliton. ko:프란츠 페르디난트 ja:フランツ・フェルディナント大公 simple:Archduke Franz Ferdinand of Austria

29-a de decembro

Historio > Tagoj > la 29-a de decembro ---- La 29-a de decembro estas la 363-a tago de la jaro (la 364-a en superjaroj) laŭ la Gregoria kalendaro. 2 tagoj restas. Je la 29-a de decembro okazis, interalie:

Eventoj


- 1845 : Teksaso fariĝis la 28-a ŝtato de Usono

Naskiĝoj


- Wilfred B. JOHNSON
- 1808 : Andrew JOHNSON
- 1809 : William Ewart GLADSTONE
- 1863 : Francisco GAVIDIA

Mortoj


- 1926 : Rainer Maria Rilke
- 1924 : Carl SPITTELER

Specialaj tagoj kaj festoj


- ---- Vidu ankaŭ :
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31,
- 28-a de decembro | 30-a de decembro
- 29-a de novembro | 29-a de januaro
- januaro | februaro | marto | aprilo | majo | junio | julio | aŭgusto | septembro | oktobro | novembro | decembro
- Historio - Tagoj. ja:12月29日 ko:12월 29일 simple:December 29 th:29 ธันวาคม

Francisco GAVIDIA

Francisco Antonio GAVIDIA GUANDIQUE (naskiĝis la 29-an de decembro 1863, mortis la 23-an de septembro 1955) estis poeto, dramaturgo, verkisto, historiisto, ĵurnalisto kaj instruisto. En 1909 li kreis la planlingvon Salvador. Francisco Gavidia naskiĝis en Cacahuatique, departamento de San Miguel, Salvadoro. Li publikis poemojn kaj iĝis konata poeto en sia lando. Oni konsideras lin la patro de la Salvadora teatro.

20-a de septembro

---- Historio > Tagoj > la 20-a de septembro ---- La 20-a de septembro estas la 263-a tago de la jaro (la 264-a en superjaroj) laŭ la Gregoria kalendaro. 102 tagoj restas. Je la 20-a de septembro okazis, interalie:

Eventoj


- 1814 : Usono: Maryland: Francis SCOTT KEY verkas The Star Spangled Banner, nacia himno de Usono
- 2004 : Vikipedio pasis 1 miliono da artikoloj.

Naskiĝoj


- 1878 : Upton SINCLAIR
- 1900 : CASTELLO BRANCO
- 1920 : Hanns CIBULKA
- 1934 : Sophia LOREN

Mortoj


- 1863 : Jacob GRIMM
- 1894 : Heinrich HOFFMANN
- 1898 : Theodor FONTANE
- 1917 : Emile BOIRAC
- 2005 : Simon WIESENTHAL

Specialaj tagoj kaj festoj

---- Vidu ankaŭ:
- Historio - Tagoj. ja:9月20日 ko:9월 20일 simple:September 20 th:20 กันยายน

13-a de decembro

Historio > Tagoj > la 13-a de decembro ---- La 13-a de decembro estas la 347-a tago de la jaro (la 348-a en superjaroj) laŭ la Gregoria kalendaro. 18 tagoj restas. Je la 13-a de decembro okazis, interalie:

Eventoj


-

Naskiĝoj


- 1797 : Heinrich HEINE
- 1893: Thorsten TORBÄJ
- 1915 : Curd JÜRGENS

Mortoj


- 1565 : Conrad GESNER
- 1769 : Christian Fürchtegott GELLERT
- 1784 : Samuel JOHNSON
- 1863 : Friedrich HEBBEL

Specialaj tagoj kaj festoj


- ---- Vidu ankaŭ :
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31,
- 12-a de decembro | 14-a de decembro
- 13-a de novembro | 13-a de januaro
- januaro | februaro | marto | aprilo | majo | junio | julio | aŭgusto | septembro | oktobro | novembro | decembro
- Historio - Tagoj. ja:12月13日 ko:12월 13일 simple:December 13 th:13 ธันวาคม

Friedrich HEBBEL

Literaturo > Germanlingva Literaturo > Friedrich HEBBEL < Germana Lingvo ---- Christian Friedrich HEBBEL [Kristjan Fridriĥ Hebl] (naskiĝis la 18-an de marto, 1813, mortis la 13-an de decembro, 1863) estis germana verkisto. Hebbel naskiĝis en la nordgermana urbeto Wesselburen. Kiel filo de malriĉa familio Friedrich Hebbel akiris la grandan kvanton de siaj scioj aŭtodidakte. En 1835 li en Hamburgo konatiĝis kun la verkistino Amalie SCHOPPE, kies influo ebligis al la inteligenta junulo la studadon de juro, historio, literaturo kaj filozofio en Heidelberg kaj Munkeno. Dum la tuta studtempo (1836-39) afliktis lin malsanoj kaj financaj zorgoj; fine li dum dudek-taga piedmarŝo revenis al Hamburgo. Optimismon fine donis la unua literatura sukceso: la tragedio Judith, aperinta en la jaro 1841. Unu jaron poste publikiĝis lia unua poemaro. Stipendio de la dana reĝo ebligis al li vojaĝojn al Francio (1843/44), Italio kaj Aŭstrio (1946). Li mortis en Vieno. Nuntempe Hebbel estas konsiderata unu el la plej gravaj dramistoj de la 19-a jarcento. Krom dramojn li verkis ankaŭ poemojn, rakontojn kaj novelojn.

Listo de verkoj:


- Judith (tragedio, 1841)
- Gedichte (poemoj, 1842)
- Mein Wort über das Drama! (traktato pri dramoj, 1843)
- Maria Magdalena (tragedio, 1844)
- Der Diamant (komedio, 1847)
- Neue Gedichte (poemoj, 1848)
- Herodes und Mariamne (tragedio, 1850)
- Agnes Bernauer (dramo, 1852)
- Erzählungen und Novellen (rakontoj kaj noveloj, 1855)
- Gyges und sein Ring (tragedio, 1856)
- Gedichte (poemoj, 1857)
- Demetrius (tragedio/fragmento, eld. 1864)
- Tagebücher (taglibroj, verkitaj 1835-63, eld. 1885-87)

En Esperanto aperis:

La malnova domo ; Das alte Haus / Trad. Frieda FEICHTINGER. - En: Austria antologio ; p. 54 - 57, kajeroj 1 - 4 Aŭtuna bildo ; Herbstbild ; La blinda orgenisto ; Der blinde Orgelspieler ; Nokta sento ; Nachtgefühl ; Al la katedralo de sankta Stefano en Vieno ; Auf den Dom zu Sankt Stephan in Wien / Trad. Karl, Friedl, Frieda Feichtinger]. - En: Austria antologio ; p. 52 - 57, kajeroj 16 - 18 Gyges kaj lia ringo : tragedio kvinakta / En Esperanton trad. de Paul BENNEMANN. - Leipzig: Ortsverband der Leipziger Esperanto- Gruppen (Loka Ligo de Leipzigaj Esperantistoj), 1916. - 151 p.
Originalo: Gyges und sein Ring Maria Magdalena : kvinakta burĝa tragedio / Trad. de Adolf BISCHITZKY. - 1. eld. - Haida: "Marto", 1922. - 79 p. Originalo: Maria Magdalena Vespera sento ; Somera bildo ; Aŭtuna bildo. – En: Übertragungen = Transkondukoj / trad. de Guido HOLZ. – Messkirch : Gmeiner, 1988. – p. 54-55

1859

Historio > Jarcentoj > 19-a jarcento > 1859 ---- Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta sabate (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1859 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj


- Origin of Species de Darvino
- 14-a de februaro : Oregono fariĝis ls 33-a ŝtato de Usono.

Naskiĝoj


- Kazimir Osipoviĉ OSTANIEVIĈ
- Béla VIKÁR
- John BUCHANAN
- 15-a de majo : Francio : Pierre CURIE
- Britio : Cecil SHARP
- 22-a