La historio ampleksas ĉiujn pasintajn okazaĵojn kaj la evoluojn de homoj, popoloj, komunumoj, socioj, civilizoj, landoj, ŝtatoj,regantoj kaj regatoj. La historion studas historiologio (=scienco pri historio/historiscienco). Laŭ pri strikta difino oni nomas historion nur tion, kio estas pruvebla per dokumentoj. Tiusence, la historia tempo komenciĝis nur, kiam aperis skribitajinformoj. Tamen eblas esplori ankaŭ la antaŭan (senskriban) tempon; ĝin oni nomas antaŭhistorio aŭ prahistorio.
(NB! Por historioj de lingvo, teatro ktp., vd. je la koncernataj artikoloj.)
----
:Historio de Scienco kaj Teknologio
Historio > Jarcentoj
----
Jarcento ampleksas tempon de 100 jaroj.
La jarcentoj post Kristo do komenciĝas je la 1-a de januaro de jaro ..01 kaj finiĝas je la 31-a de decembro ..00. Ekzemple la 20-a jarcento daŭris de la 1-a de januaro1901 ĝis la 31-a de decembro 2000. Tiu oficiala difino ne kongruas kun la populara difino, kiu emas festi la ŝanĝon de la jarcenta cifero en la jarnumero, ekzemple je jarŝanĝo 1999/2000.
La jarcentoj antaŭ Kristo (kiam la Gregoria kalendaro ne estis konata) komenciĝis je la 1-a de januaro de iu jaro ..00 kaj daŭris ĝis la 31-a de decembro ..01. Ekzemple la unua jarcento antaŭ Kristo komenciĝis je la 1-a de januaro -100 kaj daŭris ĝis la 31-a de decembro -1. La sekvan tagon, la 1-an de januaro 1, komenciĝis la unua jarcento post Kristo.
Jarcentoj antaŭ kaj post Kristo:
Kategorio:Tempoja:年表simple:Century
:Ĉi tiu artikolo temas pri la eŭropa nacio, Francio. Por la kemia elemento de la sama nomo, vidu Francio (elemento).Geografio > Eŭropo > Francio
----
Eŭropo
Francio : franceFrance [frãs]; Franca nomo de la loĝantoj: français [frãsè']
(o) Franca Respubliko (République Française [repüblik' frãsèz'])
Ŝtato en okcidenta Eŭropo.
Geografio
Loko: okcidenta EŭropoAreo: 545.630 km²
Semotaŭga: 33%
Loĝantaro: 61.387.038 (2003, takso),
% urbana: 76% (2000)
Homoj po km²: 112,5 (2003)
Homoj po km² da semotaŭga tero: 329,5 (2000)
Kreskanta procento: 0,38% (2000, takso)
Naskoj: po 12,27 por 1000 homoj en jaro (2000, takso)
Mortoj: po 9,14 por 1000 homoj en jaro (2000, takso)
Migrantoj: po 0,66 por 1000 homoj en jaro (2000, takso)
Mortokvanto de beboj:po 4,51 mortoj por 1000 naskoj (2000, takso)
Infanoj por virino:po 1,75 infanoj naskita por virino (2000, takso)
Meza vivo longeco: 78,76 jaroj (74,85 viroj, 82,89
virinoj) (2000, takso)
Etnoj: plejparte franca (keltolatina), germana, slava, araba,
hindoĉina, eŭska, cataluno
Religio: Inter la kredantoj :
- 90% katolikismo (almenaŭ en nomo),
- 2% protestantismo,
- 1% judismo,
- 1% islamo,
- 6% aliaj
- Ateismo : 33%
Lingvo: 100% la franca.
Lingvoj kun pli ol 500 mil parolantoj:
okcitana, germana, araba, itala, portugala, berbera, bretona. cataluna
Pri regionaj lingvoj vidu ankaŭ: Alzaco, Bretonio, Eŭskio, Flandrio, Korsiko, OkcitanioAlfabeta: 99% (99% viroj, 96% virinoj) (1980 takso)
Alfagnomonomio (Alpha-Gnomonomie de Sehlerai) estas internacia planlingvo proponita en 1864 de P. TENGER sub la pseŭdonimo Tghransar. Eble apriora lingvo.
Ekzemplo (sen traduko): Rum shai yran, bes lerai vom, shaiz il le sam.
=Bibliografio=
Tenger, P. [pseudonym: Tghransar]
...ans harlanzar ou Alpha-Gnomonomie de Sehlerai ouvrage
Smyrne: 1864 (34 p.) Kategorio:planlingvoj
Richard STRAUSS
Muziko > Klasika Muziko > Richard STRAUSS
----
Klasika Muziko
Richard STRAUSS (naskiĝis la 11-an de junio, 1864, mortis la 8-an de septembro1949) estis germana komponisto kaj direktisto.
Strauss naskiĝis en Munkeno. Dum sia infanaĝo li vivis en muzika etoso, ĉar lia patro estis fama kornisto de la operorkestro en Munkeno. Tiel la juna Richard komponis sian unuan verkon sesjaraĝe.
Sed estis lia sinfonia poemo Don Juan, kiu en 1889 tondre malkovrigis la
junan genion al la mondo. Sekve li verkis aliajn famajn sifoniajn
poemojn, inter ili Tiel parolis Zaratuŝtro, kiun Stanley KUBRICK uzis
en sia filmo 2001: A Space Odyssey.
En 1905 la genio de Richard STRAUSS denove kaj skandale eksplodis per la
opero Salome.
Dum la nazia epoko, kiam, en 1935, la regantoj malpermesis ke li laboru pri
libreto de Stefan ZWEIG, li forlasis sian postenon kaj foriris al montara
domo.
Post la milito li ankoraŭ komponis tre belajn koncertonj kaj lidojn. Strauss mortis en Garmisch-Partenkirchen, Bavario.
Listo de operoj
- Guntram (1894)
- Salome (1905)
- Elektra (1909)
- Der Rosenkavalier (1911)
- Ariadne auf Naxos (1912)
- Die Frau ohne Schatten (1919)
- Intermezzo (1924)
- Die Aegyptische Helena (1928)
- Arabella (1933)
- Die Schweigsame Frau (1935)
- Friedenstag (1938)
- Dafne (1938)
- Capriccio (1942)
- Die Liebe der Danae (postmorta, 1952)
ja:リヒャルト・シュトラウスko:리하르트 슈트라우스
Ricarda HUCH
Literaturo > Germanlingva Literaturo > Ricarda HUCH < Germana lingvo
----
Ricarda HUCH [rikada huĥ] (naskiĝis la 18-an de julio, 1864, mortis la 17-an de novembro, 1947) estis germana verkistino. Ŝi ankaŭ uzis la pseŭdonimon Richard HUGO.
Ricarda Huch naskiĝis en Braunschweig. Ŝi studis historion kaj filozofion en Zürich, kaj kiel unu el la unuaj germanaj virinoj ŝi en la jaro 1892 rajtis doktoriĝi.
Ĝis 1897 ŝi laboris kiel instruistino kaj bibliotekistino en Zürich kaj Bremen, krome ŝi verkis poemojn kaj romanojn en nov-romantisma stilo.
En la jaro 1898 ŝi edziniĝis al la itala dentisto Ermanno CECONI, la paro havis unu filinon. Post divorco ŝi en 1907 edziniĝis al sia kuzo Richard HUCH, sed en 1911 ankaŭ tiu ĉi edzeco fiaskis.
Ekde 1900 Ricarda Huch pli forte dediĉis sin al historiaj temoj: Ĉefe revolucioj kaj revoluciuloj kaptis ŝian intereson.
En la jaro 1930 ŝi kiel unua virino fariĝis membro de la Preußische Akademie der Künste (= Prusa Akademio de la Artoj), sed en 1933 ŝi forlasis tiun ĉi asocion, pro protesto al la nazieca estraro, kiu inter alie judajn membrojn forpelis.
La malfrua verkaro de Ricarda Huch konsistas ĉefe el poemoj, memoroj, filozofiaj kaj historiaj verkoj.
Ricarda Huch mortis en Schönberg im Taunus (nuntempe: Kronberg im Taunus).
Listo de verkoj
- Gedichte (poemoj, 1891)
- Erinnerungen von Ludolf Ursleu dem Jüngeren (romano, 1893)
- Die Romantik (2 vol., 1899-1902)
- Aus der Triumphgasse (romano, 1902)
- Vita somnium breve (romano, 1903)
- Die Geschichten von Garibaldi (2 vol., 1906/07)
- Das Leben des Grafen Federigo Confalonieri (romano, 1910)
- Der Dreißigjährige Krieg (3 vol., 1912-14)
- Michael Bakunin und die Anarchie (1913)
- Luthers Glaube (1916)
- Der Sinn der Heiligen Schrift (1919)
- Entpersönlichung (1921)
- Herbstfeuer (poemoj, 1944)
- Deutsche Geschichte (3 vol., 1934-49)
- Erinnerungen an das eigene Leben (memoroj, eld. 1980)
- Vildmarks- och kärlekvisor (1895)
- Fridolins visor (1898)
- Fridolins lustgård och Dalmålningar på him (1901)
- Floro och Pomona (1906)
- Flora och Bellona (1918)
- Hösthorn (1927)
La prapatroj ; Plenrajta kolero ; Vagabondo ; Temp atenda ; Cxieliro de Profeto Elija ; Virgulino Maria ; Portas la nomon Sopir la kastelo ; Malsano ; Gejunularo / Trad. Gustav JOHANSSON, Magda CARLSSON. - En: Sveda antologio : Unua parto, vol II. ; p.284 - 296
Rete legebla en Esperanto:
[http://esperanto.nu/prismo/sz11.html Edeno]
[http://www.algonet.se/~inko/orfeo/poezie/okuloj.html La okuloj viaj flamas]
KARLFELDT ERIK AXEL
24-a de julio
----
Historio > Tagoj > la 24-a de julio
----
La 24-a de julio estas la 205-a tago de la jaro (la 206-a en superjaroj) laŭ la Gregoria kalendaro. 160 tagoj restas.
Je la 24-a de julio okazis, interalie:
Literaturo > Germanlingva Literaturo > Frank WEDEKIND < Germana Lingvo
----
Frank WEDEKIND [frank WEdekint] (naskiĝis la 24-an de julio, 1864, mortis la 9-an de marto, 1918) estis germana verkisto.
Frank Wedekind naskiĝis en Hanovro. Sian junaĝon li pasigis en Svislando. Post studado de juro li laboris inter alie kiel varbisto, ĵurnalisto, sekretario en cirko, dramaturgo kaj aktoro. La tempon de 1899 ĝis 1900 li pasigis en aresto, pro satira poemo lia kontraŭ Vilhelmo la 2-a en revuo Simplissimus ofendis moŝtulon.
Liaj humuraj, satiraj verkoj direktis sin kontraŭ la konvencia moralo de la burĝaro. Siatempe forte kritikata kaj cenzurata, Frank Wedekind nuntempe estas rigardata unu el la gravaj influintoj al la Ekspresionismo kaj la Absurda Teatro. Wedekind mortis en Munkeno.
Listo de verkoj:
- Frühlings Erwachen (dramo, 1891)
- Der Erdgeist (dramo, 1895)
- Der Marquis von Keith (komedio, 1901)
- Die Büchse der Pandora (dramo, 1904)
- König Nicolo oder So ist das Leben (dramo, 1904)
- Die vier Jahreszeiten (poemoj, 1905)
- Lautenlieder (kantoj, eld. 1920)
31-a de oktobro
Historio > Tagoj > la 31-a de oktobro
----
La 31-a de oktobro estas la 304-a tago de la jaro (la 305-a en superjaroj) laŭ la Gregoria kalendaro. 61 tagoj restas.
Je la 31-a de oktobro okazis, interalie:
Literaturo > Islandlingva Literaturo > Einar BENEDIKTSSON
----
islanda poeto kaj tradukisto ( - je la 31-a de oktobro1864 en Elliðavatn, † je la 21-a de januaro1940 en Herdísarvík)
Laŭ la ekzemplo de sia patro, kiu estis juĝisto kaj politikisto, Einar Benediktsson fariĝis juristo, sed finis sian postenon en sia 42-a vivojaro, por dediĉi sin plene al la verkado. Lia verkaro respegulas liajn multnombrajn vojaĝojn eksterlanden kaj la travivon de fremdaj kulturoj, same kiel lian profundan amon al sia islanda patrujo.
Famaj verkoj:
- Sögur og kvæði/ 1897
- Hafblik/ 1906
- Hrannir/ 1913
- Vogar/ 1921
- Hvammar/ 1930
Kategorio:Islando
Robert CECIL
EdE-C
Robert CECIL (sesil), Lord of Chelwood, anglo, eksmintstro. Naskiĝis en 1864. Kiel delegito de Sud-Afriko ĉe la Ligo de la Nacioj, estis en 1920-21 fervora subtenanto de Esperanto. Laŭ lia eldiro "helpa mondlingvo ne estas bezonata nur de la intelektuloj, sed antaŭ ĉio de la popoloj mem."
Aeiou Encyclopedia
The aeiou Encyclopedia (www.aeiou.at) is a free onlinereference work in both German and English about Austria-related topics. All material is protected by copyright.
The project was launched in 1996 by the Austrian Federal Ministry for Science and Rese
# Tommy's First Birthday
# Barbeque Story & Waiter,There's A Baby In My Soup
# At The Movies & Slumber Party
# Baby Commercial & Little Dude
# Little Miss Lovely & Baseball
# Ruthless Tommy & Moose Country
# Grampa's Teeth & Momma Trauma
# Real or Robots? & Special Delivery
# Candy Bar Creep Show & Monster In The Garage
# Weaning Tommy & Incident In Aisle 7
# Touchdown Tommy & The Trial
# Fluffy Vs. Spike & Reptar's Revenge
# Graham Camyon & Stu-Makers Elves
Season 2 (1992-1993)
# Toy Palace & Sand Ho
# Chucky Vs. The Potty & Together At Last
# The
Kruševo
Kruševo is a city in Republic of Macedonia. It is highest town in the Balkans as it is situated at an altitude of 1330 meters above the sea level.
During the Ilinden-Preobrazhenie Uprising in 1903 the rebels proclaimed short lived Kruševo Republic. Having suppressed the uprising the city was almost completelly destroyed by the Ottoman army.
Naked rambler
Stephen Gough, also known as Steve Gough and the naked rambler, has walked the length of Great Britain from Lands End to John O'Groats with nothing on except boots, socks, rucksack and sometimes a hat. He has been arrested several times and put in prison in the course of his ramble.
His second Land's End to John O'Groats ramble, in 2005, has led to further arrests - the current total being over 20, the most recent of which for being in contemp
