:: wikimiki.org ::
| 19-a De Februaro |
19-a de februaroHistorio > Tagoj > la 19-a de februaro
----
La 19-a de februaro estas la 50-a tago de la jaro laŭ la gregoria kalendaro. 315 tagoj restas (316 en superjaroj).
Je la 19-a de februaro okazis, interalie:
Eventoj
-
Naskiĝoj
- 1473 : Nikolao KOPERNIKO, pola astronomo
- 1717 : David GARRICK
- 1799 : Ferdinand REICH
- 1907 : Pierre Paul Ferdinand Mourier NEERGAARD
Mortoj
- 1837 : Georg BÜCHNER
- 1887 : Multatuli
- 1951 : André GIDE
- 1952 : Knut HAMSUN, Norvegio
- 1975 : Stanislav NEUMANN
Specialaj tagoj kaj festoj
-
La 19-a de februaro estas (laŭ gregoria kalendaro):
- Lundo en jaroj: 1590 1596 1601 1607 1618 1624 1629 1635 1646 1652 1657 1663 1674 1680 1685 1691 1703 1714 1720 1725 1731 1742 1748 1753 1759 1770 1776 1781 1787 1798 1810 1816 1821 1827 1838 1844 1849 1855 1866 1872 1877 1883 1894 1900 1906 1912 1917 1923 1934 1940 1945 1951 1962 1968 1973 1979 1990 1996 2001 2007 2018 2024 2029 2035 2046 2052 2057 2063 2074 2080 2085 2091;
- Mardo en jaroj: 1585 1591 1602 1608 1613 1619 1630 1636 1641 1647 1658 1664 1669 1675 1686 1692 1697 1704 1709 1715 1726 1732 1737 1743 1754 1760 1765 1771 1782 1788 1793 1799 1805 1811 1822 1828 1833 1839 1850 1856 1861 1867 1878 1884 1889 1895 1901 1907 1918 1924 1929 1935 1946 1952 1957 1963 1974 1980 1985 1991 2002 2008 2013 2019 2030 2036 2041 2047 2058 2064 2069 2075 2086 2092 2097;
- Merkredo en jaroj: 1586 1592 1597 1603 1614 1620 1625 1631 1642 1648 1653 1659 1670 1676 1681 1687 1698 1710 1716 1721 1727 1738 1744 1749 1755 1766 1772 1777 1783 1794 1800 1806 1812 1817 1823 1834 1840 1845 1851 1862 1868 1873 1879 1890 1896 1902 1908 1913 1919 1930 1936 1941 1947 1958 1964 1969 1975 1986 1992 1997 2003 2014 2020 2025 2031 2042 2048 2053 2059 2070 2076 2081 2087 2098;
- Ĵaŭdo en jaroj: 1587 1598 1604 1609 1615 1626 1632 1637 1643 1654 1660 1665 1671 1682 1688 1693 1699 1705 1711 1722 1728 1733 1739 1750 1756 1761 1767 1778 1784 1789 1795 1801 1807 1818 1824 1829 1835 1846 1852 1857 1863 1874 1880 1885 1891 1903 1914 1920 1925 1931 1942 1948 1953 1959 1970 1976 1981 1987 1998 2004 2009 2015 2026 2032 2037 2043 2054 2060 2065 2071 2082 2088 2093 2099;
- Vendredo en jaroj: 1582 1588 1593 1599 1610 1616 1621 1627 1638 1644 1649 1655 1666 1672 1677 1683 1694 1700 1706 1712 1717 1723 1734 1740 1745 1751 1762 1768 1773 1779 1790 1796 1802 1808 1813 1819 1830 1836 1841 1847 1858 1864 1869 1875 1886 1892 1897 1904 1909 1915 1926 1932 1937 1943 1954 1960 1965 1971 1982 1988 1993 1999 2010 2016 2021 2027 2038 2044 2049 2055 2066 2072 2077 2083 2094;
- Sabato en jaroj: 1583 1594 1600 1605 1611 1622 1628 1633 1639 1650 1656 1661 1667 1678 1684 1689 1695 1701 1707 1718 1724 1729 1735 1746 1752 1757 1763 1774 1780 1785 1791 1803 1814 1820 1825 1831 1842 1848 1853 1859 1870 1876 1881 1887 1898 1910 1916 1921 1927 1938 1944 1949 1955 1966 1972 1977 1983 1994 2000 2005 2011 2022 2028 2033 2039 2050 2056 2061 2067 2078 2084 2089 2095;
- Dimanĉo en jaroj: 1584 1589 1595 1606 1612 1617 1623 1634 1640 1645 1651 1662 1668 1673 1679 1690 1696 1702 1708 1713 1719 1730 1736 1741 1747 1758 1764 1769 1775 1786 1792 1797 1804 1809 1815 1826 1832 1837 1843 1854 1860 1865 1871 1882 1888 1893 1899 1905 1911 1922 1928 1933 1939 1950 1956 1961 1967 1978 1984 1989 1995 2006 2012 2017 2023 2034 2040 2045 2051 2062 2068 2073 2079 2090 2096.
Vidu ankaŭ jenon:
- 18-a de februaro | 20-a de februaro
- 19-a de januaro | 19-a de marto
- Januaro | Februaro | Marto | Aprilo | Majo | Junio | Julio | Aŭgusto | Septembro | Oktobro | Novembro | Decembro
- Historio - Tagoj
kategorio:Almanako
kategorio:Februaro
ja:2月19日
ko:2월 19일
simple:February 19
th:19 กุมภาพันธ์
HistorioLa historio ampleksas ĉiujn pasintajn okazaĵojn kaj la evoluojn de homoj, popoloj, komunumoj, socioj, civilizoj, landoj, ŝtatoj,regantoj kaj regatoj. La historion studas historiologio (=scienco pri historio/historiscienco). Laŭ pri strikta difino oni nomas historion nur tion, kio estas pruvebla per dokumentoj. Tiusence, la historia tempo komenciĝis nur, kiam aperis skribitaj informoj. Tamen eblas esplori ankaŭ la antaŭan (senskriban) tempon; ĝin oni nomas antaŭhistorio aŭ prahistorio.
(NB! Por historioj de lingvo, teatro ktp., vd. je la koncernataj artikoloj.)
----
:Historio de Scienco kaj Teknologio
Historiistoj (kaj historiaj pensintoj)
:Diodoro Sicila - Norbert ELIAS - Gibbon - Hamilton - Hekateo el Mileso - Herodoto - Josephus - ibn-Khaldun - Keynes - Lev GUMILEV - Makiavelo - Markso - Montesquieu - Plutarko - Rousseau - Adam SMITH - Suetonio - Tacito - Toqueville - Toynbee - Gloraj virinoj
Historiistaj sciencoj kaj teĥnikoj
: datadmetodoj - arĥivoj
Antikvaj Gentoj kaj Ŝtatoj
:Akadanoj - Akado - Amoreoj - Arameoj - Asirianoj - Asirio - Aztekoj - Babilonio- Elamo - Etruskoj - Frankoj - Gaŭloj - Galatoj - Gepidoj - Geto-dakoj - Ĝermanoj - Habiroj -Hunoj - Iberia - Induso-civilizo - Judoj - Kasitoj - Karirioj-Kuŝanoj kvadoj- Maŭroj - Ostrogotoj - Panonio - Parthoj - Peĉenegoj - Piktoj - Seleŭkio - Sumeranoj - Sumero - Urartu - Vandaloj - Visigotoj -
:Feŭdismo - Historio de Pratempo - Historio de Antikveco - Historio de Mezepoko - Kavaliro
vidu ankaŭ:
- Listo de papoj
- Listoj de Imperiestroj
- Francaj reĝoj
- Reĝoj de Hispanio
- (por caroj de Rusio aŭ aliaj imperiestroj, vidu ene de Listoj de Imperiestroj)
- Historio de Afriko
- Historio de Ameriko
- Historio de Aŭstralio
- Historio de Azio
- Historio de Eŭropo
:Gregoria Kalendaro - Luna Kalendaro - Hebrea Kalendaro - Hinda Kalendaro - Islama Kalendaro - Persa Kalendaro - Julia Kalendaro - Franca Respublika Kalendaro - Bahaa Kalendaro
Imperioj
Imperiestro (inkluzive ĉiuj la listoj)
:Araba Imperio - Bizanca Imperio - Brita Imperio - Ĉina Imperio - Kolĥeti - Grandmoravia regno - Meŝika imperio - Otomana imperio - Romio - Rusa Imperio - Sovetunio - Tria Regno - Usona Imperio
Mapoj
:[http://www.roman-emperors.org/Index.htm Eŭropo kaj Mediteraneo politike, en la jaroj 1-1500]
Vidu ankaŭ: Geografio
Diaoyu-Insularo De Ĉinio
vidu la Listo de militoj
Nuntempaj Etnoj: Vidu ĉe Etnoj
Nuntempaj Ŝtatoj: Vidu ĉe Nacioj
Okazintaĵoj
:Hipia revolto - Franca Revolucio - R.M.S. Titanic - 11-a de septembro 2001 - Koloniigado - Krucmilito - Sorĉopersekuto
:Anatolio - Antiloj - Mezopotamio - Palestino - ktp
Rolantoj
:Antonio - Breĵnevo - Osama Bin-Laden - Napoléon BONAPARTE - Marko Bruto - Aŭgusto Cezaro - Julio Cezaro - Charles DE GAULLE - Vo Nguyen GIAP - Gorbaĉevo - Herodo la Granda - Hipioj - Jelcino - Katono - Robert F. Kennedy - Lenino - Nasser - Pompejo - Sargono - Stalino - Vercingetorix - Usonaj Prezidentoj - Meksikaj prezidantoj
Komparu kun:
arkeologio, analo...
fiu-vro:Aolugu
ja:歴史
ko:역사
ms:Sejarah
simple:History
th:ประวัติศาสตร์
zh-min-nan:Le̍k-sú
TagojHistorio > Tagoj
----
Tagoj en historio:
laŭ aranĝo de 2005
Sentabele:
- januaro
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31
- februaro
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, (30)
- marto
- 1, 2, 3, 4, 5,6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31
- aprilo
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30
- majo
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31
- junio
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30
- julio
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31
- aŭgusto
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31
- septembro
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30
- oktobro
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31
- novembro
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30
- decembro
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31
Vidu ankaŭ
- Tago
- Festa kaj Feria Tago
Kategorio:Almanako
ja:365日
ko:366일
zh-cn:历史上的今天
zh-tw:歷史上的今天
1473Historio > Jarcentoj > 15-a jarcento > 1473
----
En la jaro 1473 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
Naskiĝoj
- Pollando: Koperniko naskiĝas en Toruno
Mortoj
- Petrus Christus pentristo.
----
1468 | 1469 | 1470 | 1471 | 1472 | 1473 | 1474 | 1475 | 1476 | 1477 | 1478
14-a jarcento - 15-a jarcento - 16-a jarcento
ko:1473년
simple:1473
1717Historio > Jarcentoj > 18-a jarcento > 1717
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta vendrede (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1717 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
-
Naskiĝoj
- 19-a de februaro : David GARRICK
- 13-a de majo : Maria Teresia
Mortoj
- 13-a de januaro : Maria Sibylla MERIAN
----
1712 | 1713 | 1714 | 1715 | 1716 | 1717 | 1718 | 1719 | 1720 | 1721 | 1722
17-a jarcento - 18-a jarcento - 19-a jarcento
ko:1717년
1799Historio > Jarcentoj > 18-a jarcento > 1799
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta marde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1799 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
-
Naskiĝoj
- 19-a de februaro: Ferdinand REICH, sciencisto
- 20-a de marto: Honoré de BALZAC, verkisto
- 6-a de junio: Aleksandr PUŜKIN, verkisto
Mortoj
- 24-a de februaro: Georg Christoph LICHTENBERG, verkisto kaj sciencisto
- 14-a de decembro: George WASHINGTON, 1-a prezidento de Usono
- 31-a de decembro: Jean-François MARMONTEL, verkisto
----
1794 | 1795 | 1796 | 1797 | 1798 | 1799 | 1800 | 1801 | 1802 | 1803 | 1804
17-a jarcento - 18-a jarcento - 19-a jarcento
ko:1799년
1907Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1907
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta marde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1907 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- 3-a Universala Kongreso de Esperanto en Kembriĝo.
- 1-a Brazila Kongreso de Esperanto en Rio-de-Ĵanejro.
- Fonditaj Brazila Esperanto-Ligo, Societo Sankta Katarino kaj La Verda Stelo Antverpeno.
- Aperis Internacia Krestomatio kaj Unua Legolibro, ambaŭ de Kabe.
- Henri VALLIENNE publikigis la unuan E-an originalan romanon " La Kastelon de Prelongo".
- Ivan ŜIRJAEV publikigis la E-an originalan rakonteton "La Ciganino" en brajla preso.
- Paul BOULET publikigis Francan Gramatikon por Esperantistoj kaj Tri Monologojn.
- Eklernis Esperanton:
Aldo Ferdinando SCHMUCKER, Albin SANDSTRÖM, Péter TÖRÖK, Lehman WENDELL, Carl Johan JOHANSSON, Josep M. TERRICABRAS, Anders ROSENBERG, Rolf BUGGE PAULSEN, John Edgar McFADYEN, Albin Henning HALLDOR, Josep ALBAGÉS VENTURA, Julius GLÜCK, Julia FERNANDES kaj Peteris KIKAUKA.
- René de SAUSSURE proponas spesmilon.
- Fonditaj la Esperanto-Grupoj de Kenigsbergo kaj Santiago.
- Ido, Novslava lingvo, Novilatiino, Magistra lingvo kaj Apolema kreitaj.
- Fundamento tradukita al Slovaka lingvo.
- Ekaperis Brazila Revuo Esperantista.
- Fondita Brazila Ligo Esperantista.
- SIFO bombatencis Manchu-admiralon en Kantono.
- 23-a de januaro: Usono: Charles CURTIS fariĝis la unua usona indiana senatano.
- Usona subŝtato Indianao kiel unua proklamas leĝon pri truda steriligado de kelkaj malsanuloj kaj de la "vaguloj" kaj "nenitaŭguloj". Pliposte ĝis 30 subŝtatoj kaj aliaj landoj starigos similan leĝon.
- 16-a de novembro : Oklahomo fariĝis la 46-a ŝtato de Usono.
- Butano: monarkio establiĝis.
- The iron heel ("La fera kalkanumo") de Jack LONDON
- En islama universitato de Aligarh (Hindio) kreitis lernejo por la virinoj.
Naskiĝoj
- Donald R. DUNCAN
- Roberto das NEVES
- Milivoje PAVLOVIĆ
- Hasan KOCAMAN
- Adolf BARTOŠÍK
- 1-a de februaro : Günter EICH
- 19-a de februaro : Pierre Paul Ferdinand Mourier NEERGAARD
- 11-a de marto : Georg MAURER
- 14-a de aprilo : Ladislav BOHÁČ
- 12-a de majo : Katharine HEPBURN
- 13-a de majo : Daphne DU MAURIER
- 22-a de majo : Britio : Laurence OLIVIER
- 26-a de majo : John WAYNE
- 31-a de majo : Britio : Peter FLEMING
- 10-a de junio : Petro FIRU
- 6-a de julio : Frida KAHLO
- 16-a de julio : Barbara STANWYCK
- 31-a de aŭgusto: Johannes WESTEN
- 15-a de septembro : Fay WRAY
- 14-a de novembro : Svedio : Astrid LINDGREN
- 28-a de novembro : Italio : Alberto MORAVIA
Mortoj
- 2-a de februaro : Rusio : Dmitri Mendeleev
- 16-a de februaro : Giosuè CARDUCCI
- 7-a de septembro : Sully PRUDHOMME
- 29-a de novembro: Marko ZAMENHOF
- 17-a de decembro: William THOMSON, pli bona konata Lordo KELVINO, inventisto de la absoluta sistemo por temperaturo.
- Norvegio : Edvard GRIEG
- E. Martyn WESTCOTT
----
1902 | 1903 | 1904 | 1905 | 1906 | 1907 | 1908 | 1909 | 1910 | 1911 | 1912
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
ja:1907年
ko:1907년
simple:1907
th:พ.ศ. 2450
Pierre Paul Ferdinand Mourier NEERGAARDGravaj esperantistoj - Esperantlingva literaturo
----
Paul NEERGARD (plennome Pierre Paul Ferdinand Mourier de NEERGAARD, naskiĝis la en Nyborg, mortis la en Kopenhago) estis dana esperantisto kaj doktoro de agronomio.
Li laboris kiel plantsempatologiisto ekde 1935 ĝis sia morto en Kopenhago, kie li fariĝis en 1966 fondinto kaj direktoro de Dana Registra Instituto pri Plantsempatologio por evolulandoj. Li instruis sian fakon (de kiu li estas konsiderata la ĉefa fondinto) kiel universitata profesoro en Bejruto (RL) kaj Mysore (Usono) kaj fariĝis membro de pluraj naciaj akademioj kaj internaciaj societoj sciencaj. Dekomence ĝis sia morto li estis senatano de AIS San-Marino kaj dekano de la naturscienca sekcio. Neergard fariĝis en 1987 ankaŭ ADoc. de AIS por esperantologio. Ekde 1963 ĝis sia morto Neergard estis vicprezidanto de la Akademio de Esperanto. Li rolis plurajn jarojn kiel vicprezidanto de Eŭropa Klubo. Li estis iniciatoro kaj fondoprezidanto de la Internacia Scienca Akademio "Comenius". (Teksto el la Internacia Sciencista Dokumentaro de AIS)
Aŭtoro de:
- Atakoj kontraŭ ĝardenplantoj
- La Vivo de Plantoj
- Terminaro Hortikultura (seslingva)
- Eta Krestomatio
- Tra Densa Mallumo
- Fremdvortoj en Esperanto
- Scienco kaj Pseŭdoscienco pri Heredo kaj Raso
- La Esperantologio kaj ties Disciplinoj. Taskoj kaj Rezultoj.
- 1.-15. Årsberetning fra J. E. Ohlsens Enkes plantepatologiske laboratorium (dane). 1935-1950. Kun resumoj en Esperanto.
Ĉefredaktoro de Esperantologio, lingvistika revuo kaj de Sciencaj Studoj, originalaj sciencaj traktaĵoj.
NEERGARD
NEERGARD
NEERGARD
NEERGARD
Kategorio:Enciklopedio de Esperanto N
Georg BÜCHNERLiteraturo > Germanlingva Literaturo > Georg BÜCHNER < Germana Lingvo
----
Georg BÜCHNER (naskiĝis la 17-an de oktobro, 1813, mortis la 19-an de februaro, 1837) estis germana dramisto.
Büchner naskiĝis en Goddelau apud Darmstadt. En Strasburgo kaj Giessen li studis medicino, natursciencon, historion kaj filozofion. Tre malkontenta pri la politika situacio en sia patrujo Hesio li fondis en 1834 la asocion pri Homaj Rajtoj "Gesellschaft für Menschenrechte" kaj disvastigis siajn ideojn en la flugfolio "Der hessische Landbote". Pro sia revolucia mesaĝo, Büchner en 1835 devis fuĝi al Strasburgo. En 1836 li fariĝis docento pri medicino en Zürich, sed jam unu jaron poste li mortis de tifo.
Memore al Georg BÜCHNER en Germanio ĉiujare disdonatas la literaturpremio Georg-Büchner-Preis.
Listo de verkoj
- Der hessische Landbote (1834)
- Dantons Tod (1835)
- Leonce und Lena (eldonita 1838)
- Lenz (fragmento, eldonita 1839)
- Woyzeck (fragmento, eldonita 1879)
Lenz / Trad.: Reinhard HAUPENTHAL. Saarbrücken, 1985
Ekstera ligilo
[http://vlutermano.free.fr/vojceko.htm Vojceko]
Kategorio:Literaturo
ja:ゲオルク・ビュヒナー
MultatuliLiteraturo > Nederlandlingva Literaturo > Multatuli < Nederlanda Lingvo
----
Nederlanda Lingvo
Multatuli, pseŭdonimo de Eduard DOUWES DEKKER (naskiĝis la 2-an de marto, 1820, mortis la 19-an de februaro 1887) estis Nederlanda verkisto.
Eduard DOUWES DEKKER naskiĝis en Amsterdamo, Korsjespoortsteeg 20, kiu nun situas la [http://www.multatuli-museum.nl Multatuli-Muzeo].
Kiam li havis 19 jarojn li iris al Nederlanda Hindio, la nuna Indonezio, kie li dum 17 jaroj okupis diversajn postenojn, ĝis en januaro 1857 okazis la konflikto kun la kolonia registaro pri la misfaroj en la residentejo Lebak (Javo). Li maldungiĝis.
Ekde 1859, denove en Nederlando, li ekuzis la kaŝnomon Multatuli (Latine: mi multe suferis) kaj verkis sian plejgravan romanon Max Havelaar (1860) en Bruselo, kun du pledoj: reakcepto de li en la indonezia registaro kaj plibonigo de traktado de la indoneziaj indiĝenoj.
La romano havis efikon en la nederlanda socio, sed ne liveris la rezulton kiun li atendis: oni ne redungis lin, sed la verko estis aklamita kiel impona literaturaĵo: ĝi estis bunta muntaĵo de diverspecaj formoj.
Seniluziita restis al li nur la verkista profesio. Li estis bonega oratoro kaj vere revigligis la stagnitan nederlandan lingvon, tamen li ne ŝatis esti verkisto, ĉar al li ĝenis ke oni laŭdis lin pro lia lingvouzo, kaj preteriris al la enhavo.
Kvazaŭa daŭrigo al la Havelaar estis la belega Amleteroj (1861), sed lia ĉefa verko estis lia Ideoj, entute aperis sep kolektoj (1862-1877). Li ankaŭ verkis diversajn broŝurojn kaj teatraĵojn: De Bruid Daarboven (1864), Vorstenschool (1872) kaj Aleid (1876, nekompletigita).
La rilato kun lia edzino Tine VAN WIJNBERGEN kaj liaj du infanoj malboniĝis, kaj post la morto de lia edzino en 1874 li nur tre malmulte verkis.
En 1875 li edziĝis kun Mimi HAMMINCK SCHEPEL kaj retiriĝis en Germanio, unue en Wiesbaden, poste en Nieder-Ingelheim, kie li la 19-an de februaro 1887 mortis. Li estis la unua nederlandano kiu estis kremaciita.
Listo de verkoj
- Brief aan A.C. Kruseman (Letero al A.C. Kruseman, 1851, publikigita: 1996)
- Geloofsbelijdenis (Kredkonfeso, 1859)
- Max Havelaar (Max Havelaar, 1860)
- Max Havelaar aan Multatuli (Max Havelaar al Multatuli, 1860)
- Het Gebed van den Onwetende (La Prego de l' Nescianto, 1861)
- Wys My de Plaats waar Ik Gezaaid Heb (1861)
- Minnebrieven (Amleteroj, 1861)
- Over Vrije Arbeid in Nederlands-Indië (Pri Libera Laboro en Nederlanda Hindio, 1862)
- Ideën, Eerste Bundel (Ideoj, Unua Kolekto, 1862)
- Japanse Gesprekken (Japanaj Konversacioj, 1862)
- De School des Levens (1863)
- De Bruid Daarboven (1864)
- Ideën, Tweede Bundel (Ideoj, Dua Kolekto, 1865)
- De Zegen Gods door Waterloo (1865)
- Een en Ander over Pruisen en Nederland (1867)
- De Maatschappij tot Nut van den Javaan (1869)
- Causeriën (1870)
- Divagatiën over Zeker Soort van Liberalismus (1870)
- Nog Eens: Over Vrije Arbeid in Nederlands-Indië (1870)
- Ideën, Derde Bundel (Ideoj, Tria Kolekto, 1871)
- Duizend-en-Enige Hoofdstukken over Specialiteiten (Mil kaj Kelkaj Ĉapitroj pri Specialistoj, 1871)
- Vorstenschool (1872)
- Ideën, Vierde Bundel (Ideoj, Kvara Kolekto, 1872)
- Millioenenstudiën (1873)
- Ideën, Vijfde Bundel (Ideoj, Kvina Kolekto, 1873)
- Ideën, Zesde Bundel (Ideoj, Sesa Kolekto, 1873)
- Aleid (1876, publikigita: 1891)
- Ideën, Zevende Bundel (Ideoj, Sepa Kolekto, 1877)
- Naŭ Historioj pri l' Aŭtoritato (trad. Jacob Leendert Bruijn, 1909)
- Historio de Saidjah kaj Adinda, kaj Aliaj Verketoj (trad. Liem Tjong Hie, 1927)
- Ribela Saĝo : Paraboloj, Rakontoj, Aforismoj (trad. Wouter F. Pilger, 1977)
- Saidja kaj Adinda (trad. Johan van der Hoek, 1993)
- Saidjah kaj Adinda (trad. Michiel Meeuwissen, 1999) Legeblas rete je http://mihxil.komputilo.org/8/saidjah.txt
Eksteraj ligiloj
- [http://www.dbnl.org/auteurs/auteur.php3?id=mult001 Nederlandlingva verkaro]
- [http://www.multatuli-museum.nl La Multatuli-Muzeo, Amsterdamo]
- [http://www.maxhavelaar.nl Max Havelaar Fonduso]
Multaj informoj, i.e. tradukoj el diversaj verkoj de Dekerido, plivasta biografio kaj kompleta Esperanto-verkaro troviĝas sur la [http://users.pandora.be/dekerido Paĝo de Dekerido].
DOUWES DEKKER Eduard
DOUWES DEKKER Eduard
ko:물타툴리
André GIDELiteraturo > Franclingva Literaturo > André GIDE < Franca Lingvo
----
André GIDE [ãdre ĵid] (22-a de novembro 1869 en Parizo, 19-a de februaro 1951 en Parizo) estis franca verkisto kaj tradukisto. En sia verkaro la puritane edukita aŭtoro rifuzas ĉiun konvencion limigantan la personan liberecon. Li ekzemple malferme parolis pri sia gejeco kaj tuŝis per tio unu el la plej grandaj tabuoj tiutempaj. En la jaro 1947 li gajnis la Premion Nobel de Literaturo.
Verkoj
- Les cahiers d´André Walter (1891)
- La Tentative amoureuse (1893)
- Le Voyage d'Urien (1893)
- Paludes (1895)
- Les Nourritures terrestres (1897)
- Le Prométhée mal enchaîné (1899)
- L'immoraliste (1902)
- La Porte étroite (1909)
- Isabelle
- Corydon : quatre dialogues socratiques (1911)
- Les caves du Vatican (1914)
- La symphonie pastorale (1919)
- Les Faŭ-Monnayeurs (1925)
- Si le grain ne meurt (1926)
- Œdipe (1931)
- Journal (3 partoj, 1939-1950)
- Thésée
Kategorio:Verkistoj
GIDE ANDRE
ja:アンドレ・ジッド
1952Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1952
----
1952 estis superjaro komenciĝanta marde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1952 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- 37-a Universala Kongreso de Esperanto en Oslo.
- Dum la 13-a Brazila Kongreso de Esperanto, okazinta en Recifo, Ismael GOMES BRAGA gvidis en la sidejo de Spiritisma Federacio de Pernambuko la unuan spiritisman publikan kunsidon tute en Esperanto.
- Fondo de Centro de Esploro kaj Dokumentado.
- Eldonejo Stafeto fondita de Juan RÉGULO.
- Ivo LAPENNA publikiĝis Faktoj pri la Internacia Lingvo.
- Eklernis Esperanton: Aldo de' GIORGI.
- Britio : Elizabeto la 2-a(Elizabeth II) surtroniĝas.
- Kreita Concorde.
- Turkio aniĝas en NATO.
- Israelo : Ĉeso de la rego de Hajm WEIZMAN.
- Usono : Utaho : Uranio malkovriĝis.
- UNO lasis Usonon prizorgi grandan parton de Mikronezio (nunaj Marŝaloj, Mikronezia Federacio, Nordmarianoj kaj Palaŭo).
- La itala piloto Alberto ASCARI gajnis la mondan ĉampionecon de Formulo Unu.
Naskiĝoj
- Julian MODEST
- 8-a de aŭgusto : Norvegio : Jostein GAARDER
- 25-a de septembro : Christopher REEVE
- 7-a de oktobro : Vladimir PUTIN
Mortoj
- 19-a de februaro : Norvegio : Knut HAMSUN
----
1947 | 1948 | 1949 | 1950 | 1951 | 1952 | 1953 | 1954 | 1955 | 1956 | 1957
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
ja:1952年
ko:1952년
simple:1952
th:พ.ศ. 2495
Knut HAMSUNLiteraturo > Norveglingva Literaturo > Knut HAMSUN < Norvega Lingvo
----
Norvega Lingvo]
Knut HAMSUN, origine: Knut PEDERSEN (naskiĝis la 4-an de aŭgusto, 1859, mortis la 19-an de februaro, 1952) estis norvega verkisto.
Knut HAMSUN naskiĝis en Lom. Post dura junaĝo li vivtenis sin per diversaj okupoj. Li faris vojaĝojn al Usono, kaj al Parizo, kie li konatiĝis inter alie kun Paul GAUGUIN kaj August STRINDBERG. Post vagado tra Finnlando, Rusio, Persio kaj Turkio, li ekde 1911 restis en Norvegio.
Dum la Dua Mondmilito HAMSUN simpatiis kun la nazioj. En la jaro 1946 li pro tio estis akuzita pri ŝtatperfido, sed pro lia alta aĝo oni nur kondamnis lin al monpuno. Pri ĉi tiu evento estis kreita filmo kun Max VON SYDOW.
HAMSUN, kiu en la jaro 1920 gajnis la
Premion Nobel de Literaturo,
estas rigardata unu el la plej gravaj romanaŭtoroj de la norvega literaturo.
Li mortis en Nørholm apud Grimstad.
Listo de verkoj:
- Sult (romano, 1890)
- Mysterier (romano, 1892)
- Redaktør Lynge (romano, 1893)
- Ny Jord (romano, 1893)
- Pan (rakonto, 1894)
- Victoria (rakonto, 1898)
- Børn av tiden (romano, 1913)
- Segelfoss by (romano, 1915)
- Markens grøde (romano, 1917)
- Romantrilogio:
- Landstrykere (1927)
- August (1930)
- Men livet lever (1933)
- Ringen sluttet (romano, 1936)
- På gjengrodde stier (membiografio, 1948)
Victoria / traduko el la norvega Olav RYGG
1938
(Trovanto dokumenta numero 704.366-B.Esp)
Kategorio:Norvegaj verkistoj
HAMSUN KNUT
Kategorio:Naskoj de 1859
1975Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1975
Jarcentoj: 19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
Jardekoj: 1940-oj - 1950-oj - 1960-oj - 1970-oj - 1980-oj - 1990-oj - 2000-oj
Jaroj: 1970 - 1971 - 1972 - 1973 - 1974 - 1975 - 1976 - 1977 - 1978 - 1979 - 1980
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta merkrede (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1975 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- 60-a Universala Kongreso de Esperanto en Kopenhago.
- En La Chaux-de-Fonds estas fondita Kultura Centro Esperantista.
- Ivo LAPENNA publikiĝis Hamburgo en perspektivo.
- Fondita (15-a de decembro) la Eldona Spirita Societo Francisko Valdomiro Lorenz
- Grekio iĝas demokratia respubliko.
- Revolucio de la diantoj en Portugalio finas diktaturon.
- Angolo kaj Kabo-Verdo sendependiĝas de Portugalio.
- Malavio: Ĉefurbiĝas Lilongwe.
- Indonezio okupas armeo Orientan Timoron.
- Merkuron vizitas Mariner 10.
- Al UNO aniĝas Kabo-Verdo, Komoroj, Mozambiko, Papuo-Nov-Gvineo, Sao-Tomeo kaj Principeo kaj Surinamo.
- Dahomeo ŝanĝas sian nomon al Benino.
- Nordmarianoj iĝas "Asociigita teritorio kun Usono".
- Hispanio forlasas Okcidenta Saharo al Maroko kaj Maŭritanio.
- Mikrosofto fondiĝis per Bill GATES kaj Paul ALLEN.
- Kreita Unio
- La aŭstra piloto Niki LAUDA gajnis la mondan ĉampionecon de Formulo Unu.
Naskiĝoj
- 22-a de februaro : Drew BARRYMORE, aktorino
- 4-a de junio : Angelina JOLIE
- 17-a de decembro : Milla JOVOVICH, aktorino kaj fotomodelulo
- 30-a de decembro : Tiger WOODS, golfsportisto
Mortoj
- 3-a de januaro : Robert NEUMANN
- 19-a de februaro : Stanislav NEUMANN
- 3-a de marto : Therese GIEHSE
- 12-a de aprilo : Josephine BAKER
- 23-a de aprilo : Hasan KOCAMAN
- 23-a de junio : Per WAHLÖÖ
- 9-a de aŭgusto : Dmitri ŜOSTAKOVIĈ
- 20-a de novembro : diktaturestro de Hispanio, Francisco FRANCO.
- 4-a de decembro : Hannah ARENDT
- 7-a de decembro : Thornton WILDER
----
1970 | 1971 | 1972 | 1973 | 1974 | 1975 | 1976 | 1977 | 1978 | 1979 | 1980
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
ja:1975年
ko:1975년
simple:1975
th:พ.ศ. 2518
Stanislav NEUMANNĈeĥio > Ĉeĥa teatro > Ĉeĥa filmo > Stanislav NEUMANN
----
Ĉeĥa filmo
Stanislav NEUMANN (16.7.1902 – 19.2.1975) estis eminenta ĉeĥa aktoro, al kiu neforgeseble apartenas iom raŭka, kvazaŭ jelp-plena voĉo.
Same kiel lia patro, poeto Stanislav Kostka NEUMANN, li havis maltrankvilan karakteron. Lignotabuloj signifantaj la mondon kaj bonodoro de vazelino, pudro kaj ŝminko ravis lin ekde frua junaĝo. Eĉ kiam de komence ŝajnis, ke dank' al sia fiziognomio li povas neniel sukcesi kiel aktoro, post vojaĝado kun migrantaj kompanioj kaj post kelkaj mallongaj artistkontraktoj li ekankris en la ĉeĥa plej signifa scenejo kaj li eĉ ricevis ĉi tie ankaŭ grandajn aktorajn rolojn.
Dume en la teatro kaj pli mafrue en radiodisaŭdigo kaj televido li havis eblecon roli ankaŭ grandajn rolojn, la filmo farigis el li, simile kiel el Václav TRÉGL, karakterizan rolulon de karakterizaj figuretoj, plimulte de hometoj starantaj ie en rando de socio aŭ eĉ ekster ĝi. Sed eĉ spite al malgranda amplekso tiuj ĉi figuretoj movigas per enhavo, ili alportas en ĝin elementon de ridindeco aŭ stranguleco, sed ĉefe de tragikomiko kaj humoro. Agkampo de Neumann estis ŝtelistetoj, perantoj, aktoroj, homoj de diversaj, ofte strangaj profesioj.
En la 30-aj kaj la 40-aj jardekŝanĝoj de la 20-a jarcento filmistoj kelkfoje farigis lin kunulo de alia aktoro Jindřich PLACHTA (Festotago de kredantoj, Fine solaj, Pelikano havas alibion). Ili aspektis unu apud la alia kiel karikaturo aŭ varianto de Pat kaj Patachon – la longa plilongiĝinta Plachta kaj eta Neumann eminente plenigis (komplementis) unu la alian. Sed aktora duopo ne fariĝis el ili.
Post la milito nenio ŝanĝiĝis en filmo por Stanislav Neumann. Li plu rolis siajn karakterizajn figuretojn, ekz. en Gastejo Ĉe ŝtona tablo. Sed pli malfrue ja ĝisatendis rolojn, en kiuj li povis plene montriĝi. Tio fariĝis fabelaj staturoj. Post naiva reĝo en Fiera princino tio estis per ludkartoj mania diablo Omnimor en Ludado kun diablo, kuiristo en Princino kun ora stelo sur la frunto kaj maljunulo en filmo Dařbuján kaj Pandrhola. Neumann kapablis enpresi al ĉiuj staturoj homan vizaĝon kaj varmigan humoron. Sur scenejo de Nacia Teatro en Prago li agadis ekde la jaro 1927 ĝis sia morto.
NEUMANN, STANISLAV
SemajnoSemajno, en multaj kulturoj, tempoperiodo konsistante el pluraj tagoj, sed pli mallonga ol monato. La semajno ofte markis intervalon inter merkattagoj aŭ religiaj observoj kiel la ŝabato.
ŝabatoDiversaj kulturoj havis diversajn longecojn de semajno, inter kelkaj afrikaj kulturoj kies semajno estas kvar tagojn longa, ĝis la praromianoj, kiuj mezuris la nundinae, naŭ tagoj inkluzive (ok tagoj en la semajno) inter unu merkattago kaj la sekva, kaj la praegiptoj, kies semajno havis dek tagojn. Revolucia Francio dividis la monatojn de sia kalendaro en tri décades de dek tagoj. Antikva Ateno ankaŭ havis semajnon de dek tagoj.
La semajno en Okcident-Eŭrazio estas de sep tagoj, kiu verŝajne venas el la observo ke ĉiu fazo de la luno estas proksimume sep tagojn longa.
En la gregoria, islama kaj hebrea kalendaroj la semajno havas sep tagojn.
La tagoj de la semajno en la gregoria kalendaro estas: lundo, mardo, merkredo, ĵaŭdo, vendredo, sabato, kaj dimanĉo. Tiuj nomoj, kun kelkaj ŝanĝoj, venis el la antikvaj latinaj nomoj por la tagoj, nomitaj laŭ la sep astroj, kiuj oniakrede ĉirkaŭiris la Teron kiel diaĵoj: Luno, Marso, Merkuro, Jupitero, Venuso, Saturno, kaj Suno - ĉi du lastaj renomiĝis laŭ la juda kaj kristana ŝabatoj sed konservis siajn nomojn ekzemple en la angla kaj germana. En la portugala kaj en la greka semajntagoj ne havas nomojn, krom sabato kaj dimanĉo - ili estas simple la dua, tria, kvara, kvina kaj sesa semajntago.
La esperantaj nomoj de la semajntagoj venas rekte (kun la escepto de la supre menciita sabato) el la franca : lundi, mardi, mercredi, jeudi, vendredi, samedi, dimanche.
Vidu: semajnfino, laborsemajno, kaj Gregoria kalendaro.
|
| |
lundo |
mardo |
merkredo |
ĵaŭdo |
vendredo |
sabato |
dimanĉo |
| afrikansa |
Maandag |
Dinsdag |
Woensdag |
Donderdag |
Vrydag |
Saterdag |
Sondag |
| albana |
e hënë |
e martë |
e mërkurë |
e enjte |
e premte |
e shtunë |
e diel |
| angla |
Monday |
Tuesday |
Wednesday |
Thursday |
Friday |
Saturday |
Sunday |
| araba |
الاثنين |
الثلاثاء |
الأربعاء |
الخميس |
الجمعة |
السبت |
الأحد |
| armena |
Երկուշաբթի
(jerguŝapti) |
Երկուշաբթի
(jerekŝapti) |
Երեքշաբթի
(ĉorekŝapti) |
Չորեքշաբթի
(hinkŝapti) |
Հինգշաբթի
(urpat) |
Ուրբաթ
(ŝapat) |
Շաբաթ
(giragi) |
| belorusa |
панядзелак
(panjadzjelak) |
аўторак
(aŭtorak) |
серада
(sjerada) |
чацьвер
(ĉats'vjer) |
пятніца
(pjatnica) |
сыбота
(subota) |
нядзеля
(njadzjelja) |
| bahá'í |
Kamál |
Fidál |
'Idál |
Istijál |
Istiqlál |
Jalál |
Jamál |
| bosna |
ponedeljak |
utorak |
srijeda |
ĉetvrtak |
petak |
subota |
nedjelja |
| bretona |
Dilun |
Dimeurzh |
Dimerc'her |
Diriaou |
Digwener |
Disadorn |
Disul |
| bulgara |
понеделник
(ponedelnik) |
вторник
(vtornik) |
сряда
(sriada) |
четвъртък
(ĉetvartak) |
петък
(petak) |
събота
(sabota) |
неделя
(nedelja) |
| ĉeĥa |
pondělí |
úterý |
středa |
čtvrtek |
pátek |
sobota |
neděle |
| ĉina |
星期一 |
星期二 |
星期三 |
星期四 |
星期五 |
星期六 |
星期日 |
| dana |
mandag |
tirsdag |
onsdag |
torsdag |
fredag |
lørdag |
søndag |
| estona |
esmaspäev |
teisipäev |
kolmapäev |
neljapäev |
reede |
laupäev |
pühapäev |
| eŭska |
astelehena |
asteartea |
asteazkena |
osteguna |
ostirala |
larunbata |
igandea |
| finna |
maanantai |
tiistai |
keskiviikko |
torstai |
perjantai |
lauantai |
sunnuntai |
| franca |
lundi |
mardi |
mercredi |
jeudi< | | |
