:: wikimiki.org ::

1938

1938

Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1938 ---- Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta sabate (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1938 post Kristo okazis, interalie:

Historio

La historio ampleksas ĉiujn pasintajn okazaĵojn kaj la evoluojn de homoj, popoloj, komunumoj, socioj, civilizoj, landoj, ŝtatoj,regantoj kaj regatoj. La historion studas historiologio (=scienco pri historio/historiscienco). Laŭ pri strikta difino oni nomas historion nur tion, kio estas pruvebla per dokumentoj. Tiusence, la historia tempo komenciĝis nur, kiam aperis skribitaj informoj. Tamen eblas esplori ankaŭ la antaŭan (senskriban) tempon; ĝin oni nomas antaŭhistorio aŭ prahistorio. (NB! Por historioj de lingvo, teatro ktp., vd. je la koncernataj artikoloj.) ---- :Historio de Scienco kaj Teknologio

Historiistoj (kaj historiaj pensintoj)

:Diodoro Sicila - Norbert ELIAS - Gibbon - Hamilton - Hekateo el Mileso - Herodoto - Josephus - ibn-Khaldun - Keynes - Lev GUMILEV - Makiavelo - Markso - Montesquieu - Plutarko - Rousseau - Adam SMITH - Suetonio - Tacito - Toqueville - Toynbee - Gloraj virinoj

Historiistaj sciencoj kaj teĥnikoj

: datadmetodoj - arĥivoj

Antikvaj Gentoj kaj Ŝtatoj

:Akadanoj - Akado - Amoreoj - Arameoj - Asirianoj - Asirio - Aztekoj - Babilonio- Elamo - Etruskoj - Frankoj - Gaŭloj - Galatoj - Gepidoj - Geto-dakoj - Ĝermanoj - Habiroj -Hunoj - Iberia - Induso-civilizo - Judoj - Kasitoj - Karirioj-Kuŝanoj kvadoj- Maŭroj - Ostrogotoj - Panonio - Parthoj - Peĉenegoj - Piktoj - Seleŭkio - Sumeranoj - Sumero - Urartu - Vandaloj - Visigotoj -

Bataloj Famaj

Civilizoj

:Feŭdismo - Historio de Pratempo - Historio de Antikveco - Historio de Mezepoko - Kavaliro

Dinastioj

vidu ankaŭ:
- Listo de papoj
- Listoj de Imperiestroj
- Francaj reĝoj
- Reĝoj de Hispanio
- (por caroj de Rusio aŭ aliaj imperiestroj, vidu ene de Listoj de Imperiestroj)

Historio de kontinentoj

- Historio de Afriko
- Historio de Ameriko
- Historio de Aŭstralio
- Historio de Azio
- Historio de Eŭropo

Kalendaroj

:Gregoria Kalendaro - Luna Kalendaro - Hebrea Kalendaro - Hinda Kalendaro - Islama Kalendaro - Persa Kalendaro - Julia Kalendaro - Franca Respublika Kalendaro - Bahaa Kalendaro

Imperioj

Imperiestro (inkluzive ĉiuj la listoj) :Araba Imperio - Bizanca Imperio - Brita Imperio - Ĉina Imperio - Kolĥeti - Grandmoravia regno - Meŝika imperio - Otomana imperio - Romio - Rusa Imperio - Sovetunio - Tria Regno - Usona Imperio

Mapoj

:[http://www.roman-emperors.org/Index.htm Eŭropo kaj Mediteraneo politike, en la jaroj 1-1500] Vidu ankaŭ: Geografio Diaoyu-Insularo De Ĉinio

Militoj

vidu la Listo de militoj

Nuntempaj Etnoj: Vidu ĉe Etnoj

Nuntempaj Ŝtatoj: Vidu ĉe Nacioj

Okazintaĵoj

:Hipia revolto - Franca Revolucio - R.M.S. Titanic - 11-a de septembro 2001 - Koloniigado - Krucmilito - Sorĉopersekuto

Regionoj

:Anatolio - Antiloj - Mezopotamio - Palestino - ktp

Rolantoj

:Antonio - Breĵnevo - Osama Bin-Laden - Napoléon BONAPARTE - Marko Bruto - Aŭgusto Cezaro - Julio Cezaro - Charles DE GAULLE - Vo Nguyen GIAP - Gorbaĉevo - Herodo la Granda - Hipioj - Jelcino - Katono - Robert F. Kennedy - Lenino - Nasser - Pompejo - Sargono - Stalino - Vercingetorix - Usonaj Prezidentoj - Meksikaj prezidantoj

Tempordigo: Famaj aŭ klasikaj epokoj:
- Inter-du-milita epoko (Eŭropo, 20 jarcento)
- "Jarcento de Ludoviko la 14-a (Francio 17-a jarcento)
- Mezepoko
- Renesanco (Eŭropo 15-a jarcento -Italio - aŭ 16-a jarcento - aliaj landoj)

Historio enklasigata laŭ dato

- Jarcentoj
- 19-a jarcento
- 20-a jarcento
- 21-a jarcento
- ...
- Tagoj
- januaro
- 1, 2, 3, ... Komparu kun:

arkeologio, analo... fiu-vro:Aolugu ja:歴史 ko:역사 ms:Sejarah simple:History th:ประวัติศาสตร์ zh-min-nan:Le̍k-sú

Jarcentoj

Historio > Jarcentoj ---- Jarcento ampleksas tempon de 100 jaroj. La jarcentoj post Kristo do komenciĝas je la 1-a de januaro de jaro ..01 kaj finiĝas je la 31-a de decembro ..00. Ekzemple la 20-a jarcento daŭris de la 1-a de januaro 1901 ĝis la 31-a de decembro 2000. Tiu oficiala difino ne kongruas kun la populara difino, kiu emas festi la ŝanĝon de la jarcenta cifero en la jarnumero, ekzemple je jarŝanĝo 1999/2000. La jarcentoj antaŭ Kristo (kiam la Gregoria kalendaro ne estis konata) komenciĝis je la 1-a de januaro de iu jaro ..00 kaj daŭris ĝis la 31-a de decembro ..01. Ekzemple la unua jarcento antaŭ Kristo komenciĝis je la 1-a de januaro -100 kaj daŭris ĝis la 31-a de decembro -1. La sekvan tagon, la 1-an de januaro 1, komenciĝis la unua jarcento post Kristo. Jarcentoj antaŭ kaj post Kristo: Kategorio:Tempo ja:年表 simple:Century

Normala jaro komenciĝanta sabate

Normala jaro komenciĝanta sabate. Ĉi tiaj jaroj estas (laŭ gregoria kalendaro): 1583 1594 1605 1611 1622 1633 1639 1650 1661 1667 1678 1689 1695 1701 1707 1718 1729 1735 1746 1757 1763 1774 1785 1791 1803 1814 1825 1831 1842 1853 1859 1870 1881 1887 1898 1910 1921 1927 1938 1949 1955 1966 1977 1983 1994 2005 2011 2022 2033 2039 2050 2061 2067 2078 2089 2095 2101 2107 2118 2129 2135 2146 2157 2163 2174 2185 2191 Kalendaro de la jaro kun semajnoj komenciĝantaj je lundo Kalendaro de la jaro kun semajnoj komenciĝantaj je dimanĉo kategorio:Kalendaro

Universala Kongreso de Esperanto

Esperanto > Esperanta kulturo > Esperanto-Kongresoj > Universala Kongreso de Esperanto ---- Universala Kongreso de Esperanto (UK) estas, laŭ la Jarlibro de UEA, internacia manifestacio de la esperantistaro, organizata de UEA. Ĝi estas kulturfesto, tutmovada forumo, turisma festo kaj laborkunveno de la organoj de UEA. UEA okazigas la Kongreson ĉiujare en malsama lando, provante respekti la geografian distribuon kaj organizajn fortojn de la movado. Pri la loko de la kongreso decidas la Estraro de UEA. Gravan rolon ludas ankaŭ la Ĝenerala Direktoro de UEA, kiu subskribas la koncernajn dokumentojn, sed la ĉiutagan laboron pri la UK faras Konstanta Kongresa Sekretario, oficisto de UEA en Roterdamo. En la kongres-urbo mem agadas la Loka Kongresa Komitato. La kongresoj estas similaj, sed kompreneble varias de jaro al jaro. En UK estas:
- klerigaj programeroj, kiel prelegoj kaj debatoj pri la Kongresa Temo, la Internacia Kongresa Universitato, kaj prelegoj pri la kongresa lando.
- distraj kaj artaj programeroj, kiel la nacia kaj internacia vesperoj, koncertoj, teatraj prezentoj, balo, kaj la Belartaj Konkursoj.
- organizaj kunsidoj, de la organoj de UEA, de fakaj asocioj de UEA, kaj de aliaj Esperantaj asocioj.
- Tagoj de la Libro, de la Lernejo, de la Paco.
- libroservo.
- prezentaĵoj de movadaj aktivaĵoj en ĉiuj sferoj de la vivo. La UK celas esti revuo de la Esperanto-movado en ĝia tuta amplekso, kaj laŭeble diskonigi Esperanton al neesperantistoj. Specialaj kasoj akceptas donacojn de kongresanoj kaj aliaj Esperantistoj. Donacoj, kiuj atingas la Centran Oficejon de UEA antaŭ la somero, estas rekonataj en la Kongresa Libro. La kasoj en 2001 estis Blindula (por helpi la blindulan Esperanto-movadon), Gepatra (por subvencii la Infanan Kongreseton, Tria Mondo (por subvencii partoprenon de triamondaj esperantistoj), kaj la Ĝenerala Kaso (por ĝenerale apogi la organizadon de la UK). La kvindekjaran jubileon de la UK oni festis dum la 40-a UK 1955 en la itala Bolonjo, kiu komencis tiam urboĝemeliĝon kun Boulogne-sur-Mer. En marto 2005 okazis kongreso en Boulogne-sur-Mer kiu rememorigis pri la 1-a UK 1905 cent jarojn antaŭe.

Listo de la ĝisnunaj kaj planitaj UK-oj

Eksteraj Ligiloj

[http://www.uea.org/kongresoj/index.html Informoj] de UEA pri la UK-oj

Literaturo

- Ziko Marcus SIKOSEK: Sed homoj kun homoj. Universalaj Kongresoj de Esperanto 1905-2005, UEA: Rotterdam 2005, 217 p. Kategorio:Esperanto-movado
-

Robert BLOCH

Ĉeĥaj esperantistoj Robert BLOCH (?-mortis en koncentrejo) fondis Neŭtralan Esperanto-Centron en Prago, ĝenerala sekretario de la Asocio en 1938.

Prago

Geografio > Eŭropo > Ĉeĥio > Prago ---- Koordinatoj: Ĉeĥio Ĉeĥio Prago (ĉeĥe Praha) estas la ĉefurbo de Ĉeĥio, kaj antaŭ 1993 estis la ĉefurbo de Ĉeĥoslovakio, kaj pli frue la ĉefurbo de la bohemia reĝlando. Prago situas en la praga baseno sur ambaŭ bordoj de la rivero Vultavo. Ĝi ampleksas 496 km², kaj havas ĉirkaŭ 1 200 000 loĝantojn. Vizitindaj lokoj en Prago estas la Malnova Urbo, la Nova Urbo, la Malgranda Kvartalo, Hradčany kaj Vyšehrad. Vizitindaj lokoj estas ankaŭ subterejo en Prago – vidu artikolon pri Subterejo en Ĉeĥio - sekcio Prago.

Ĉefurba regiono Prago

Prago kaj Ĉefurba regiono Prago Prago estas la administra centro de la ĉeĥaj registaro, parlamento, senato kaj prezidanto kreante memstaran distrikton Prago-urbo. Ĝi estas ankaŭ laŭstatuta kaj pli supera teritorie administra tutaĵo je nivelo de Regiono. Ĝi situas meze de teritorio de Bohemio kaj ĝi estas ĉiuflanke ĉirkaŭata de distriktoj: distrikto Prago-okcidento kaj distrikto Prago-oriento kaj ĝi situas en Mezbohemia Regiono, kies administraj oficejoj havas sidejon same en Prago.

Historio laŭ datoj

Mezbohemia Regiono]]
- post la jaro 870 fondita Praga burgo de princo Bořivoj la 1-a
- 872 Svatopluk agnoskis Bořivojon, alveno de grandmoravia episkopo Metodo en Pragon, akceptado de ortodoksio en Bohemio – inkluzive de Bořivoj kaj Ludmila en 874 aŭ 880
- 883 Bořivoj konstruis en Levý Hradec preĝejon de Sankta Klimento, la unua preĝejo en Bohemio
- 885 konstruita preĝejo de Virgulino Mario en Praga burgo
- 888 – 890 Prago konkerita de Grandmoravia regno
- 895 post la morto de Svatopluk forŝiro de Grandmoravia regno, vasala interkonsento de Spytihněv la 1-a kun orientfranka reĝo Arnulfo Karintia pri ŝirmo kontraŭ hungaroj; malfermiĝo al karolina kulturo kaj enpraktikigo de latina liturgio
- post 926 fondita rotondo de sankta Vito en Praga burgo
- 932? korprestaĵoj de duko sankta Venceslao enigitaj en la rotondo de sankta Vito
- la 10-a jarcento en kontraŭa bordo de rivero Vultavo fondita burgo Vyšehrad
- 965 la unua skribatestaĵo de araba-juda komercisto Ibráhím Ibn Jákúb pri Prago kiel pri riĉa komercurbo el ŝtono kaj kalko
- 973 fondo de episkopejo enfalanta sub mohuĉa ĉefepiskopejo, la unua episkopo estis saksia monaĥo Detmaro;
- 995 pro murdo de Slavník-anoj Prago fariĝis unusola sidejo de potenco en la princlando
- 1085 Prago reĝa urbo, la sidejo de la unua ĉeĥa reĝo Vratislav la 1-a
- 1140 – 1172 akirinte titolon de Vladislav la 2-a de imperiestro Frederiko la 1-a Barbarossa pro helpo dum militiro ĝis Milano; Prago denove reĝa urbo
- 1172 finita konstruado de la dua ŝtonponto en meza Eŭropo – ponto de Judita
- 1198 sidejurbo de reĝo Přemysl Otakar la 1-a kaj ekde la jaro 1212 ankaŭ de heredintoj de lia titolo
- post la jaro 1230 estiĝo de Malnova Urbo
- 1257 fondita Malgranda Kvartalo de Přemysl Otakar la 2-a
- 1310 – 1346 post la morto de Venceslao la 3-a fariĝis Johano de Luksemburgio ĉeĥa reĝo
- ĉirkaŭ 1320 estiĝo de Hradčany
- 1338 fondita Malnovurba urbodomo – la signifo de la urbo kreskas
- 1342 la ponto de Judita deŝirita pro inundo
- 1344 la praga episkopejo avancigita je ĉefepiskopejo Ernesto el Pardubice, komencita konstruado de katedralo de sankta Vito, Venceslao kaj Vojtěch
- 1346 – 1378 erao de Karolo la 4-a, Prago ĉefurbo de Bohemia reĝlando kaj de Sankta Romia Imperio, signifa komerckruciĝo kaj la tria plej granda urbo de Eŭropo, fortega kulmine urbanista evoluo
- 1348 per Karola dokumento fondita unua universitato en meza Eŭropo (Universitato de Karolo)
- 1348 fondita Nova Urbo; granda incendio de Malnova Urbo
- 1357 fondita de Petro Parler konstruado de Karola ponto
- 1378 – 1415 kresko de religiaj konfliktoj kaj socia streĉo; estiĝo de reforma movado frunte kun rektoro de la universitato kaj predikisto Jan HUS, lia agado en Betlema kapelo; akriĝo de la situacio, kiam Jan Hus estis brulmortigita dum eklezia koncilio en Konstanco
- 1419 – 1437 komenco de provoj de pastraro pri reformo de la eklezio en husana revolucio kontraŭ katolika eklezio kaj la imperiestro
- junio de 1419 la unua praga defenestrado de urbodomanoj en Novurba urbodomo per homamaso, ribelo de malriĉularo gvidita de husana predikisto Jan ŽELIVSKÝ
- 1420 batalo en Prago en Vítkov, malvenko de kruckaravano de imperiestro Zigmundo la 1-a gvidita de Jan ŽIŽKA; unuiĝo de la pragaj vilaĝoj en unu urbon, kresko de la potenca evoluo de Prago en lando
- 1424 portempa intercivitana milito, malvenkoj de soldataro de praganoj kaj nobelara unueco kun Žižka kontraŭ orfoj ĉe Skalice kaj Maleŝov; denova disiĝo de la pragaj urboj post malunueco inter malnovurbaj moderaj husanoj kaj novurbaj radikaloj
- majo de 1434 konkero de Nova Urbo per la soldataro de Malnova Urbo kaj nobelara unueco, kelke da tagoj antaŭ malvenko de radikalaj orfoj per nobelara unueco ĉe Lipany
- 1458 Jiří el Poděbrady elektita kiel reĝo de landa koncilio en Malnovurba urbodomo
- 1483 ribelo de pragaj urbanoj kontraŭ provoj pri renovigo de influo de la katolika eklezio
- 1526 alveno de Ferdinando la 1-a kaj habsburga monarĥio sur ĉeĥan tronon (ĝis la jaro 1918)
- 1547 malsukcesa nobelara ribelo kontraŭ reĝo Ferdinando la 1-a, sekvanta limigo de urbaj privilegioj, politika potenco kaj memstareco, konfiskado de posedaĵo kaj malfloro
- 1583 – 1612 Rudolfo la 2-a ĉeĥa reĝo; Prago sidejo de la imperiestro, ĝi estas duafoje eŭropa movadcentro de socia kaj kultura vivo kaj klereco, renesanca alikonstruo de la urbo
- 1618 kiam fervora katoliko Ferdinando la 2-a nuligis religiajn liberecojn kaj pluajn rajtojn, garantiitaj de Rudolfo, eksplodis ĉeĥa nobelara ribelo kontraŭ Habsburgoj, la dua praga defenestrado en Praga burgo
- 1619 kiel reĝo elektita Frederiko la 1-a, ano de Protestanta Unio
- novembro de 1620 malvenko de soldataroj de ĉeĥaj nobelaroj en Blanka Monto per armeo de Ferdinando, la fuĝo de „Vintra reĝo“ Frederiko el la lando, subpremo de la ribelo
- junio de 1621 publika ekzekuto de 27 ĉeĥaj nobeloj el vicoj de la ribeliĝintaj nobelaroj kontraŭ la imperiestro en Malnovurba placo
- 1620 – 1621 komenco de malluma periodo, malfloro de la ĉeĥa lingvo kaj la nacia konscio, persekutado kaj amasa foriro de ĉeĥaj kaj moraviaj protestantoj (Václav HOLLAR, Johano Amoso KOMENIO); transŝovo de gravaj oficejoj ĝis Vieno kaj politika falo de la urbo en provincan nivelon; samtempe jezuita rekatoligo, estiĝo de novaj monaĥejoj kaj temploj; konstruado de novaj palacoj de katolikaj aristokratoj
- 1627 Ferdinando la 2-a proklamis Renovigitan landan establon, permesita nur katolika religio, forpreno de preskaŭ plena politika potenco al la reĝaj urboj kaj firmigo de absoluta potenco de la reganto kaj liaj centraj oficejoj en Vieno
- 1648 la lasta el la sieĝadoj de svedoj subgvide de generalo Königsmarck, okupo de okcidenta bordo de rivero Vultavo dank‘ al perfido de gardistaro, prirabo de maldekstrebordaj monaĥejoj, Praga burgo kaj kolektaĵoj de Rudolfo, bombardado kaj sieĝado de orientaj pragaj urboj, batalo je Karola ponto; la urbo rezistis al la atakoj dank‘ al ĝustatempaj aŭstriaj helpoj, novaj barokaj fortikaĵoj kaj same al kontribuoj de „pragaj studentoj“ en la batalo je la ponto, ĝis subskribo de la interkonsento pri paco en Vestfalio
- 1689 granda incendio en la urbo; impulso al konstruado en stilo de praga baroka arkutekturo
- 1741 okupo de la urbo per franca-bavaria soldataro dum milito je aŭstria heredaĵo
- 1744 okupo de prusia armeo enkadre de la sama konflikto
- 1784 kuniĝo de kvar ĝis nun memstaraj pragaj urboj (Hradčany, Malgranda Kvartalo de Prago, Malnova Urbo de Prago, Nova Urbo de Prago) per patento de imperiestro Jozefo la 2-a
- 1791 la unua Ĝenerala landa ekspozicio
- 1784 – 1848 tempo de nacia renaskiĝo, komencoj de industria revolucio, estiĝo de ĉeĥaj institutoj, evoluo de industriaj antaŭurboj malantaŭ la remparoj de Prago;
- junio de 1848 ribelo de radikalaj demokratoj; okupo de la urbo per la imperiestra armeo gvidita de marŝalo Alfred WINDISCHGRÄTZ, instalo de armea diktaturo en Bohemio
- 1849 – 1859 malfondo de servuteco, teritorie-administra reformo; firmigo de la polica reĝimo dum absolutismo de ministro Alexander BACH
- 1861 – 1913 akiro de ĉeĥa plimulto en urba administrado, komenco de modernigo de la metropolo inkluzive de konstruado de reprezentaj kaj utilobjektoj (Nacia teatro, Nacia muzeo, Rudolfino, Petřína belvedero, sportejoj), ties infrastrukturo (lumigo, pontoj, publika transporto, telefona kaj elektra reto), novaj institutoj (Akademio de sciencoj, politikaj partioj, sindikatoj), aranĝo de ampleksaj socia-kulturaj kaj sportaj agadoj
- 1890 centjara inundo, inundigo de Malnova Urbo ĝis Malnovurba placo, detruiĝo de kelkaj arkoj de Karola ponto
- 1893 nesentemaj konstrureguligoj de Malnova Urbo kaj Juda kvartalo
- oktobro de 1918 proklamo de memstareco de Ĉeĥoslovakio, Prago estas ĉefurbo de la nova respubliko, per homamaso detruita Mariana kolono, statuto de marŝalo Radecký, imperiestro Francisko Jozefo la 1-a kaj pluaj simboloj de la habsburga superregado
- 1922 la urbo disvastigita en teritorio de Granda Prago per aliĝo de 37 ĉirkaŭaj vilaĝoj, la sekvantaj jaroj havas ekfloron de la urbo en kulturo, arto, arkitekturo (avangardo, funkcionalismo)
- 1923 komencita radiodisaŭdiga elsendado el flughaveno en Kbely
- septembro de 1929 finigita alkonstruado de la katedralo de sankta Vito al 1000-jara datreveno de la murdado de sankta Venceslao
- 1937 malfermo de internacia flughaveno en Ruzyně
- 1938 nombro de loĝantoj atingis 1 milionon, preparo de sekurecdisponoj enkadre de la ĝenerala mobilizo - vidu: [http://eo.wikipedia.org/wiki/Kroniko_de_la_fortikigado_de_%C4%88e%C4%A5oslovakio]
- marto de 1939 okupo de la urbo per germana armeo; ondo de emigrado; proklamita Protektorato Bohemio kaj Moravio kiel konsisto de Tria Regno; enpraktigigo de dekstreflanka trafiko en la stratoj
- novembro de 1939 studenta demonstracio kontraŭ naziismo, la morto de Jan OPLETAL; fermo de ĉiuj altlernejoj en Protektorato
- 1939 – 1945 okupado per la nazia Germanio; ekzekutoj, arestado kaj deportado de politikaj malamikoj per gestapo; iompostioma pereo de centdudeka historia juda komunumo
- majo de 1942 atenco de ĉeĥoslovakaj paraŝutistoj selditaj el Anglio por atenci regnan protektoron Heydrichon; akriĝo de polica teroro
- februaro de 1945 flugatako de usona aerofloto (sekve de eraro en navigacio al Prago anstataŭ al Dresdeno, pereis Emaŭza monaĥejo, konstruaĵoj en Nusle kaj fabrikoj en Vršovice
- majo de 1945 Praga ribelo, abruptaj bataloj en la tuta urbo (incendio de Malnovurba urbodomo, batalo je konstruaĵo de Ĉeĥoslovaka radio, defendo kontraŭ taĉmentoj de SS en Pankrác, helpo de vlasov-anoj en sudo, traktado de usona delegitaro kun germanoj, sekve alveno de soveta armeo direkte de Ruzyně
- 1948 post la postmilita preparo de la situacio helpe de Sovetunio kaj post februara puĉo alveno de la komunisma partio al potenco, la dua ondo de emigrado, komenco de politikaj procesoj, ŝtatigo de privataj entreprenoj, enpraktikigo de cenzuro kaj sistema polica kontrolo per la ŝtato, reformo de la administrado de la urbo, malfondo de magistrato kaj nova divido de distriktoj
- 1953 al la unuamaja festotago komencita elsendado de Ĉeĥoslovaka televido
- 1960 nova teritorie-administra divido de Prago kaj aligo de 4 vilaĝoj; komencoj de amasa konstruado de panelkvartaloj en periferio de Prago
- 1968 komenco de la funkciado de nova internacia flughaveno en Ruzyně, aligo de pluaj 21 vilaĝoj al la urbo
- 1968 „Praga printempo 1968“ – per ŝanĝoj en gvidantaro de Komunisma partio de Ĉeĥoslovakio (KPĈ), prezidento kaj registaro, ebligo de demokratiaj reformoj kaj „socialismo kun homa vizaĝo“; nuligo de cenzuro, ekfloro de la politika vivo kaj renovigado de rilatoj kun la mondo; kritiko flanke de Sovetunio kaj la amikiĝintaj landoj kontraŭ influoj de dekstranaro
- somero de 1968 daŭrigo de la reformoj, averto flanke de Sovetunio kaj de Leonid Iljiĉ BREĴNEV, plilongigata ĉeesto de armeo de Sovetunio dum ekzercado; ultimato de Komunisma partio de Sovetunio (KPSU) dum traktado en slovaka urbo Čierna nad Tisou
- aŭgusto de 1968 – la 21-an de aŭgusto okazis nokta invado de armeoj de Varsovia interkonsento, okupo de Prago peraviadile per paraŝutistaro el Ruzyně; bataloj en la centro de la urbo, civitanaj protestagadoj; entrudigo de moskvaj protokoloj al arestita gvidantaro de KPĈ; eksterordinara kongreso de KPĈ en Vysočany
- januaro de 1969 Prago la ĉefurbo de la ĉeĥoslovaka federacio, sidejo de la federala kaj ĉeĥa registaroj
- 1969 membrulmortigo de Jan PALACH, Jan ZAJÍC – vidu [http://eo.wikipedia.org/wiki/V%C3%ADtkov], E. PLOCK kaj aliaj civitanaj protestoj; glorigoj de gajno en Mondo-Majstrokonkurso en hokeo superkreskintaj en kontraŭsovetan demonstracion kaj atakoj (Aerofloto); bruta subpremo de la aŭgusta demonstracio per la ĉeĥoslovaka armeo kaj la nova konzervativa gvidantaro de KPĈ kaj sekva legaligo de la intervenoj; komenco de periodo de „normaligo“
- 1970 aperis „Ekkonoj el la kriza evoluo“, tutnaciaj politikaj purigagadoj, „interŝanĝoj de legitimiloj“ kaj kontrolesploroj en KPĈ, firmigo de neostalinismo kaj polica ŝtato sub Gustáv HUSÁK; aligo de pluaj 4 vilaĝoj al la teritorio de la urbo
- 1973 konstruita Nusela ponto, konsisto de konstruata nordsuda magistralo
- 1974 komencita trafiko de la unua el la tri estontaj linioj de metroo; aligo de 30 vilaĝoj, sekva konstruado de superkvartalo Suda Urbo
- 1977 proklamo de Ĉarto 77 kaj sekva „Antiĉarto“, porreĝima kongreso de ĉeĥoslovakaj verkistoj [http://www.czech.tk/ Fuente: Prensa]
- 1983 remalfermo de Nacia teatro post renovigo
- 1985 ĉeĥoslovaka grandioza ekzercado nomata „spartakiado“ en Strahov dum ĉeesto de 1 miliono da homoj (lasta)
- 1985 – 1989 profundigado de ekonomiaj problemoj, perdo de konkurenckapablo de la lando kaj la stato de la urbo (trafika kaj ekologia situacio, provizado, stato de la historia centro); nur etaj ŝanĝoj enkadre de programo de „renovigo“ subinflue de soveta „renovigo“ – „perestrojko“
- 1987 vizito de Michail GORBAĈOV en Prago, sen granda influo
- 1988 kontraŭreĝimaj aspektoj dum datrevenaj demonstracioj en aŭgusto kaj oktobro, en La tago de homaj rajtoj permesita amasiĝo de opozicio en Škroupovo-placo
- januaro de 1989 „semajno de Palach“ kontraŭreĝimaj demonstarcioj kaj policaj intervenoj, pluaj demonstracioj la 21-an de aŭgusto kaj la 28-an de oktobro en Venceslaa placo; plua kresko de montroj de politika opozicio kaj kritiko de publiko
- majo de 1989 lasta amase organizita unuamaja manifestado, anstataŭ Letná en Venceslaa placo
- oktobro de 1989 de somero amasa alkresko de elmigrintoj el Germana Demokratia Respubliko (GDR) postulantaj en praga grandambasadorejo de Federacia Respubliko Germanio (FRG) azilon, premo de okcidentgermanaj kaj ĉeĥoslovakaj organoj en GDR, la rezulto estis malfermo de limoj inter GDR kaj FRG kaj pli malfrue falo de berlina muro
- novembro de 1989 subpremo de studenta manifestacio en Nacia avenuo, ŝtorma reago de la publiko, ondo de strikoj kaj centmilaj demonstracioj en Venceslaa placo kaj en Letná, „velura revolucio“, forfajfado de gvidanto de la praga KPĈ M. Štěpánon dum demonstracio en uzino ČKD Vysočany; iompostiomaj cedoj flanke de la registaro kaj de KPĈ, interŝanĝita Miloš JAKEŠ frunte de la partio kun Karel URBÁNEK
- decembro de 1989 post plua intensiĝo de la premo de la publiko (kaj senhelpe de Sovetunio al la partio) la registaro demisiis, kooptado de nekomunismaj deputitoj, ŝanĝo de Konstitucio (forpreno de artikolo pri gvidanta rolo de KPĈ, Nacia fronto kaj lernado de marksismo); abdiko de Gustáv HUSÁK
- 1990 mallongtempe antaŭ junia libera balotado nesolvita eksplodo de eksplodaĵo en Malnovurba placo; ŝanĝo de la nomo de la respubliko al Ĉeĥa kaj Slovaka Federacia Respubliko (ĈSFR); historie la unua vizito de papo Johano Paŭlo II kaj usona prezidento George BUSH en Prago
- 1990 forŝovo de la lastaj taĉmentoj de la soveta armeo el la lando
- 1991 malharmoniigo dum traktadoj je leĝpovo de naciaj registaroj kaj la nomo de la lando; okazis jubilea Ĝenerala landa ekspozicio
- 1992 la historia centro de Prago enskribita en liston de Fonduso de la monda heredaĵo de UNESCO; post politikaj disputoj de la registaroj de la respublikoj aprobita apartiĝo de la federacio de Ĉeĥoslovakio; abdiko de prezidento; en novembro aprobita Konstitucio de Ĉeĥa respubliko
- januaro de 1993 Prago fariĝis ĉefurbo de memstara Ĉeĥa respubliko kaj ties institucioj
- 1995 nova teritorie-administra divido de la urbo, ekesto de aŭtonomioj de la urbaj partoj
- 2000 Prago elektita unu el la eŭropaj urboj de kulturo (por jaro 2000); finigo de alikonstruo de Smíchov
- septembro de 2000 kongreso de Internacia monfoduso, surstrataj kunpuŝiĝoj de antiglobalaj demonstrantoj (plejparte alilandanoj) kun polico
- oktobro de 2001 konferenco de kapuloj de ŝtatoj de NATO; ekde septembro plifortigita sekurecdisponoj inkluzive de armea gardado de ambasadorejoj kaj Radio Libera Eŭropo
- aŭgusto 2002 kvincentjara inundo, kontraŭinundaj disponoj, trafitaj riverbordaj kvartaloj Zbraslav, Smíchov, Malgranda Kvartalo, norda parto de Malnova Urbo, Karlín, Holešovice, Bubeneč, Libeň kaj Trója; evakuado de Karlín, kie detruiĝis kelke da konstruaĵoj; subakvigo de sektoroj de la metroo en la centro de Prago
- majo de 2004 oficialaj glorigoj de la eniro de la lando en Eŭropan Union

Vidu ankaŭ

- Praga historio

Famaj praganoj

- Franz KAFKA, germanlingva verkisto; Karel Emanuel MACAN.

Esperanto en Prago

- Esperanto en Prago

Esperantistoj, kiuj movadis en Prago

- Antonín ELTSCHKNER
- Siegfried LEDERER

Pragaj legendoj

La mito de golemo, kota figuro vivigita de rabeno per Kabalo.

Rilataj temoj

- Ĉeĥoslovakio
- Ĉeĥio
- Bohemio
- Moravio
- Silezio
- Distriktoj de Ĉeĥio

Eksteraj ligoj

- [http://www.digitalprague.com digital Prague]
- [http://www.praha-mesto.cz Informpaĝo de Prago] Kategorio:Ĉeĥio Kategorio:Prago Kategorio:Urboj de Ĉeĥio Kategorio:Turismaj lokoj en Ĉeĥio Kategorio:Ĉefurboj de Eŭropo Kategorio:Monda Kulturheredaĵo de UNESKO ja:プラハ ko:프라하 simple:Prague

Kroniko de la fortikigado de Ĉeĥoslovakio

Ĉeĥoslovakio > linio de ĉeĥoslovakaj antaŭmilitaj fortikaĵoj ---- Tiu ĉi kroniko enhavas eventojn, kiuj estas kunigitaj kun fortikigado en Ĉeĥoslovakio dum la jaroj 1934 - 1938.

1934

Somero de 1934

- 7. 8. de 1934 :Ĉe landaj armeaj komandantejoj Prago kaj Brno fonditaj grupoj pri fortikigado.
- Aŭgusto de 1934 :La unua vizito de grupo de la ĉeĥoslovakaj oficiroj en objektoj de la franca Maginot-linio.

Aŭtuno de 1934

- 21. ĝis 23. 10. de 1934 :Okazis supraĵesploro de la tereno kaj de la estonta fiksita vojdirekto de la fortikaĵoj en Ostrava-regiono.

1935

Vintro de 1934 - 1935

- 15. 2. de 1935 :Esploro de la estonta fortikigsektoro Moravská Ostrava.
- 16. 2. de 1935 :Esploro de la estontaj fortikaĵoj en fiksita vojdirekto Horní Morava kaj Orlice.
- 21., 22. 2. de 1935 :Esploro de la estontaj fortikaĵoj en spaco Dobrošov kaj Stachelberg.
- 20. 3. de 1935 :Fondita konsilantaro por fortikigado kaj direkcio de fortikiglaboroj (DFL), kiu estis agadonta ekde la 1. 4. 1935.

Printempo de 1935

- 7. 4. de 1935 :Alveturo de subkolonelo DRECQUE, de la franca konsilanto por konstruado de la fortikaĵoj. 12. 5. de 1935 alveturis lia helpanto kapitano Marcel FORCEVILLE.
- 12. 4. de 1935 :La definitiva esploro de la fiksita vojdirekto de la estontaj fortikaĵoj en Ostrava-regiono.
- 16. 4. de 1935 :Destinita organizaĵo Direkcio de Fortikiglaboroj (DFL).
- 18. 4. de 1935 :Kreitaj la unuaj du Grupaj Komandantejoj de Pioniraro (GKP) por konstrui la pezajn fortikaĵojn en Ĉeĥoslovakio, kiuj estis transformitaj el la ĝisnunaj fortikiggrupoj.
- 25. 4. de 1935 :Aprobita la fiksita vojdirekto de la pezaj fortikaĵoj en Ostrava-regiono de ĉefstabestro.
- 30. 4. ĝis 11. 5. de 1935 :Vizito de ok ĉeĥoslovakaj oficiroj frunte kun generaloj HUSÁREK kaj ŠTĚPÁNEK en fortikigita sektoro Strasburgo de Maginot-linio.
- 4. 5. de 1935 :Alveno de la unuaj oficiroj al GKP II en Hlučín.
- 16. 5. de 1935 :Subskribo de aliancana kontrakto inter Ĉeĥoslovakio kaj Sovetunio.

Somero de 1935

- 19. ĝis 24. 6. de 1935 :Destinita detala dislokigo de la infanteriaj fuortoj ekde Steinberg ĝis Landa Pordego ĉe GKP III kaj tiu ĉi fiksita vojdirekto aprobita de la ĉefstabestro.
- 11. 7. de 1935 :Aferoj, rilatantaj al la fortikigado, estis ekskluzivitaj el kompetenco de IV/1-a sekcio de MND kaj subordigitaj ekskluzive al la direkcio de fortikiglaboroj.
- 12. 7. de 1935 :Komenco de agado de GKP III en Králíky.
- 17. 7. de 1935 :Interkonsiliĝo en Škoda-uzino, rilatanta al projektado de artileria materialo por la daŭraj fortikaĵoj.
- 27. ĝis 30. 7. de 1935 :Esploro de la fiksita vojdirekto de la pezaj fortikaĵoj en sektoro Landa Pordego – Komáří vrch.
- 5. 8. de 1935 :Destino de vicigo de insisteco por konstrui kaj fabriki la armilaron por la daŭraj fortikaĵoj.
- Aŭgusto de 1935 :Proklamita konkurso por konstrui la unuan subsektoron de la pezaj fortikaĵoj ĉe GKP II en Ostrava-regiono kun objektoj MO S-2 ĝis MO S-8. Venk-oferto donita 25. 9. de 1935.

Aŭtuno de 1935

- 15. 10. de 1935 :Komencita konstruado de la unua subsektoro de la pezaj fortikaĵoj ĉe GKP II en Ostrava-regiono.
- 12., 13. kaj 15. 11. de 1935 :La unuaj provoj en pripafado de ferbetonaj tabuloj en spaco Jince.

Vintro de 1935 - 1936

- Decembro de 1935 :Prilaborita la unua programo de la konstruado de la fortikaĵoj, planitaj en 5 etapojn.
- 22. 12. de 1935 :Konstrue finita la unua infanteria fuorto de la tuta ĉeĥoslovaka fortikaĵsistemo, kio estis MO S-8 „Dvůr Paseky“.

1936

Vintro de 1935 - 1936

- 4. 1. de 1936 :Komisiita konstruado de la unua ĉeĥoslovaka fuortaro Smolkov.

Printempo de 1936

- 26. 3. de 1936 :La germana generala stabo eldonis „Direktivon por unuecaj preparoj por ebla milito“.
- 1. ĝis 6. 4. de 1936 :En tereno signopalisitaj objektoj de fuortaroj Hůrky, Bouda, Adam kaj Hanička.
- 29. 4. de 1936 :En la ĉeĥoslovaka armeo fonditaj korpusoj kiel nova grado de organizado kaj komandado al soldataroj. Profundigita tiel reorganizo komencita en la jaro 1935. La korpusoj estos rolintaj gravan rolon dum konstruado de objektoj de la malpezaj fortikaĵoj.
- 19. ĝis 22. 5. de 1936 :Esploro de la fiksita vojdirekto ekde Dobrošov ĝis Stachelberg en sektoroj Trutnov kaj Náchod. La sektoro estis signopalisita la 9-an ĝis la 10-an de oktobro.
- 19. ĝis 27. 5. de 1936 :Betonado de la provobjekto en spaco Jince.
- 2. 6. de 1936 :DFL finigis suman programon de la fortikiglaboroj en Ĉeĥoslovakio.
- 4. 6. de 1936 :Pritraktado de la suma programo de la fortikiglaboroj per La plej supera konsilantaro de ŝtata defendo (SKŜD).
- 5. 6. de 1936 :Registaro de Ĉeĥoslovakio prenis en konscion tiun ĉi programon.

Somero de 1936

- Julio de 1936 :SKŜD kaj la registaro igis al DFL ordonon, por ke oni komencu samtempan fortikigadon de ĉiuj ŝtatlimaj sektoroj (per la malpezaj fortikaĵoj).
- 16. ĝis 20. 8. de 1936 :Esploro de fuortaro Dobrošov kaj dislokigo de la objektoj.
- 12., 13. 9. de 1936 :Esploro de fuortaro Skutina.
- 14. 9. de 1936 :Komencita betonado de la unua infanteria fuorto en la sektoro Králíky – de objekto K S-9.

Aŭtuno de 1936

- 11. 11. de 1936 :Prezidento de la respubliko trarigardis la provobjekton en spaco Jince kaj li trarigardis montro-pafadon el la objekto.

1937

Vintro de 1936 - 1937

- 5. 1. de 1937 :Interkonsiliĝo pri komenco de la konstruado de nova tipo de la malpeza objekto modelo 37.

Printempo de 1937

- 21. 4. de 1937 :Signopalisita fuortaro Stachelberg.
- 22. 4. de 1937 :Signopalisita fuortaro Dobrošov.
- 11. 5. de 1937 :Komencita armigado de la sektoro Moravská Ostrava (ĝis 1. 3. 1938).
- 12. ĝis 14. 5. de 1937 :Signopalisita fuortaro Skutina.
- 20. 5. de 1937 :La prezidento de la respubliko aprobis definitivan organizadon de limregionaj regimentoj kaj batalionoj kaj ties dislokigojn.
- 10. ĝis 21. 6. de 1937 :Signopalisita fuortaro Poustka.

Somero de 1937

- 24. 6. de 1937 :La germana generala stabo eldonis novan version de la direktivoj por preparo de milito, enhavanta varianton de batalo en du batalfrontoj kun ĉefa atako kontraŭ Ĉeĥoslovakio.
- 28. 6. de 1937 :Komenco de la konstruado de la pezaj fortikaĵoj en Náchod-regiono.
- 8. ĝis 30. 7. de 1937 :Signopalisata fuortaro Jírova hora en Hronov-regiono.
- Julio de 1937 :Delegacio de fortikigfakuloj de la rumana generala stabo vizitis Ĉeĥoslovakion.
- 15. 8. de 1937 :Fondita la 4-a limgardista regimento en Hlučín – la unua fortikaĵtaĉmento de la ĉeĥoslovaka armeo.
- 23. kaj 26. 8. de 1937 :La prezidento de la respubliko trarigardis fortikaĵojn en ĉirkaŭaĵoj de Hlučín kaj en Králíky.
- 10. 9. de 1937 :Signopalisitaj fermejoj Chrastava kaj Mníšek en ĉirkaŭaĵo de Liberec.

Aŭtuno de 1937

- 5. 11. de 1937 :Mallarĝa rondo de la naziaj politikistoj kaj generalaro frunte kun HITLER decidis pri estonta atako kontraŭ Aŭstrio kaj Ĉeĥoslovakio.
- 9. 11. de 1937 :Aprobita fina studo de direktoro de la fortikiglaboroj de generalo HUSÁREK pri plua konstruado de la ĉeĥoslovakaj fortikaĵoj.

1938

Vintro de 1937 - 1938

- 1. 1. de 1938 :Fondita la 6-a limgardista regimento en Králíky.
- 1. 1. de 1938 :Fondita la 19-a limgardista regimento en Žamberk.
- 12. 3. de 1938 :Anekso de Aŭstrio. La saman tagon okazis grava interkonsiliĝo de DFL pri plua konstruado de la fortikaĵoj.

Printempo de 1938

- 26. 3. de 1938 :Komencita armigado de la fortikaĵoj en la sektoro Králíky – Mladkov (planata ĝis3. 8. de 1938).
- 15. 4. de 1938 :Komencita armigado de la fortikaĵoj en la sektoro Náchod (planata ĝis 19. 9. 1938).
- 21. 4. de 1938 :HITLER estas kunvenanta kun generalo KEITEL kaj ili precizigas intencon de la atako kontraŭ Ĉeĥoslovakio.
- 5. 5. de 1938 :Komencita armigado de la fortikaĵoj en la sektoro Trutnov (planata ĝis 27. 5. 1938).
- 12. 5. de 1938 :Ordonita kaj farita reorganizo de DFL.
- Majo de 1938 :En suda Moravio fonditaj la 3-a kaj la 11-a limgardistaj regimentoj nesubiĝantaj ĝisnun al DFL.
- 20. 5. de 1938 :Generalo KEITEL prezentis al HITLER por aprobi novajn direktivojn por gvidado de milito.
- 21. 5. de 1938 :La ĉeĥoslovaka registaro proklamis gardadon de ŝtatlimoj, per parta mobilizo ĝi batalpretigis la armeon kaj Gardistaron de ŝtata defendo.

Somero de 1938

- Junio de 1938 :Grupo de la sovetaj oficiroj trarigardis la ĉeĥoslovakajn fortikaĵojn.
- Julio de 1938 :Finaj provoj de fortikaĵaj kanonoj kaj minĵetiloj, akcepto de tiuj ĉi armiloj en la armilaron de la ĉeĥoslovaka armeo.
- 15. 7. de 1938 :Fondita la 50-a limgardista bataliono en Bratislava.
- 1. 8. de 1938 :Fondita la 17-a limgardista regimento en Trutnov.
- 1. 8. de 1938 :Fondita la 18-a limgardista regimento en Nové Město nad Metují.
- 9. ĝis 12. 8. de 1938 :Signopalisitaj izolitaj artileriaj fuortoj en suda Moravio.
- 31. 8. de 1938 :La ĉeĥoslovaka ĉefstabo eldonis direktivojn por agado de la armeo por okazo de la nazia ribelo en la limregiono.
- 3. 9. de 1938 :Interkonsiliĝoj de la naziaj generaloj kun HITLER.
- 9. 9. de 1938 :Interkonsiliĝo de la naziaj generaloj kun HITLER en Nurenbergo – konkreta preparo de agresio kontraŭ Ĉeĥoslovakio.
- 9. 9. de 1938 :La ĉeĥoslovaka ĉefstabestro prezentis al anoj de SKŜD memorandon, rifuzantaj pluajn cedaĵojn.
- 12., 13. 9. de 1938 :Eksplodis puĉo de henleinanoj en limregionaj teritorioj de Ĉeĥoslovakio.
- 13. 9. de 1938 :La ĉeĥoslovaka registaro proklamis en parto de limregionaj distriktoj esceptan punrajton kaj ĝi elsendis ĉi tien armeajn asistantarojn.
- 19. 9. de 1938 :La sudetogermana freikorps komencis batalagadojn kontraŭ defendantoj de la ĉeĥoslovaka ŝtatlimo inkluzive de hom-ekipoj de la malpezaj fortikaĵoj.
- 22. 9. de 1938 :La ĉeĥoslovaka registaro proklamis gardadon de ŝtatlimoj.

Aŭtuno de 1938

- 23. 9. de 1938 :La ĉeĥoslovaka registaro proklamis ĝeneralan mobilizon. Ĉeĥoslovakio enpaŝis en staton de batalpreteco.
- 27. 9. de 1938 :HITLER ordonis translokigi ataktaĉmentojn en elirejspacojn por atako kontraŭ Ĉeĥoslovakio.
- 28. 9. de 1938 :La ĉeĥoslovaka ĉefstabo ordonis akrigitan batalpretecon de la ĉeĥoslovaka armeo.
- 28. 9. de 1938 :La unuliniaj formacioj de la ĉeĥoslovaka armeo atingis batalpretecon, B-taĉmentoj finis la mobilizadon kaj foriradis ĝis kunvenspacoj, kie jam koncentriĝis proksimume 50 % da taĉmentoj.
- 30. 9. de 1938 :La ĉeĥoslovaka registaro akceptis la malglorigan munkenan diktaton.
- 30. 9. de 1938 :DFL ordonis haltigi ĉiujn fortikiglaborojn.
- 1. ĝis 10. 10. de 1938 :La ĉeĥoslovakaj limregionoj estis en kvin zonoj donita al la nazia Germanio.
- 5. 10. de 1938 :HITLER trarigardis la ĉeĥoslovakajn fortikaĵojn ĉirkaŭ Varnsdorf.
- 11. 10. de 1938 :Klement GOTTWALD en kunsido de Daŭra komitato de Nacia kunveno kondamnis la kapitulaceman agadon de la ĉeĥoslovaka registaro pro la eldono de la limregionoj al la nazioj.
- 30. 11. de 1938 :Malfonditaj la limregionaj regimentoj kun ĉiuj subordigitaj taĉmentoj.
- 15. 12. de 1938 :Malfondita la 4-a limgardista regimento.

Vintro de 1938 - 1939

- 29. 12. de 1938 :Prezentita propono por fondi fortikiggrupon.
- Decembro de 1938 :Nazioj estas farantaj provpafadon en la ĉeĥoslovakajn objektojn en spaco Králíky dum personĉeesto de HITLER.
- Vintro de 1938 :La ĉeĥoslovaka ĉefstabo transdonis al la nazia Germanio planojn de la limregionaj fortikaĵoj.

1939

Printempo de 1939

- Printempo de 1939 :Surbaze de malsukcesaj provoj dum la pripafado de la fortikaĵoj kaj neatingo de trapafo de blendaj kloŝoj, germanoj komencis elŝiregi tiujn ĉi kloŝojn kaj kopulojn kaj sekve eĉ krenelojn por kontraŭtankaj kanonoj kaj mitralaj ĝemeloj, kiujn ili poste forveturigis Germanion. Kategorio:Ĉeĥoslovakio Kategorio:Intermilitaj fortikaĵoj

Aŭstrio

Geografio > Eŭropo > Aŭstrio ---- La respubliko Aŭstrio estas parlamenta-demokratia ŝtato en centra Eŭropo, konsistante el naŭ subŝtatoj. Ĝiaj najbaraj landoj en la nordo estas Germanio kaj Ĉeĥio, en la oriento Slovakio kaj Hungario, en la sudo Slovenio kaj Italio kaj en la okcidento Svislando kaj Liĥtenŝtejno. Aŭstrio estas ekde la jaro 1955 membro de UNO kaj ekde 1995 de Eŭropa Unio.

Historio

Ĉefartikolo: Historio de Aŭstrio Iam la pova centro de la granda aŭstra-hungara imperio, Aŭstrio post la malvenko en la unua mondmilito kaj la pactraktato de Saint Germain estis reduktita al malgranda respubliko. Post la anekso al la Hitlera Germanio en 1938 kaj sekva okupado de la venkintaj aliancitaj potencoj en 1945, la statuso de Aŭstrio restis neklara dum unu jardeko. La en 1955 subskribita ŝtata traktato finis la okupadon, agnoskis la sendependecon de Aŭstrio kaj malpermesis la aliĝon al Germanio. Konstitucia leĝo en la sama jaro deklaris la "ĉiaman neŭtralecon" de la lando kiel antaŭkondiĉo de la formarŝo de la soveta armeo. La neŭtraleco, kiu iam estiĝis parto de la aŭstria identeco, estas forte diskutata ekde la kolapso de Sovetunio en 1991 kaj la aliĝo al la Eŭropa Unio en 1995. Kiel bonhava lando Aŭstrio aliĝis en 1999 al la Eŭropa Mona Unio.

Politiko

Aŭstrio estas laŭ la federacia konstitucio de 1920 federacia, parlamenta-demokratia respubliko, konsistante el naŭ federaciaj landoj. Ŝtatestro estas la Federacia Prezidento, kiu estas elektita ĉiujn 6 jarojn rekte de la civitanoj. Unu rekte sekvanta reelekto estas permesata. Li nomumas la Federacian Kancelieron. La prezidento povas libere elekti la kandidaton por la federacia kanceliero, sed li devas fakte orientiĝi je la proporcioj de la partioj en la Nacia Konsilio. La federacia kanceliero estas la estro de la federacia registaro, kies membroj estas nomumitaj de la prezidento laŭ la proponoj de la kanceliero. La federacia registaro povas esti revokita de la Nacia Konsilio per voĉdono pri malkonfido. La aŭstria parlamento konsistas el du ĉambroj. La konsisto de la Nacia Konsilio estas determinita ĉiujn 4 jarojn per ĝenerala balotado. La membroj de la Federacia Konsilio estas senditaj de la landaj parlamentoj. La Nacia Konsilio estas la dominanta ĉambro en la aŭstria leĝdonado. La Federacia Konsilio posedas en la plej multaj kazoj nur prokrastigan vetorajton, kiu povas esti malvalidigita per persistrezolucio de la Nacia Konsilio.

Federaciaj Landoj

Aŭstrio konsistas el naŭ federaciaj landoj. Tiuj estas dividitaj en distriktoj. Vidu ankaŭ: Urboj en Aŭstrio

Ekonomio

Eksportado

- Maŝinindustria produktaĵo
- Transporta instalaĵo
- Papero kaj Celulozo
- Metalo
- Ŝtalo.

Turismo

[http://www.winterreisen.de/ski_a.htm Aŭstrio]

Mondaj heredaĵoj

- Urbocentro de Graz
- Historia centro de Vieno
- Historia centro de Salzburg
- Palaco kaj ĝardeno de Schönbrunn
- Semeringa fervojo

Esperanto-movado

Ĉefartikolo: Esperanto en Aŭstrio

vidu ankaŭ

- Listo de urboj de Aŭstrio
- Landnomoj Kategorio:Aŭstrio als:Österreich fiu-vro:Austria ja:オーストリア ko:오스트리아 ms:Austria simple:Austria th:ประเทศออสเตรีย zh-min-nan:Tang-kok

9-a de novembro

---- Historio > Tagoj > la 9-a de novembro ---- La 9-a de novembro estas la 313-a tago de la jaro (la 314-a en superjaroj) laŭ la Gregoria kalendaro. 52 tagoj restas. Je la 9-a de novembro okazis, interalie:

Eventoj

- 1919 : Germanio: Eko de la unua Germana demokratia ŝtato
- 1923 : Puĉo de Adolf Hitler kontraŭ la germana registaro fiaskas
- 1938 : Kristallnacht (pogromo) okazis en Germanio, Aŭstrio kaj aliaj regionoj regataj de la Nazio-Partio
- 1989 : La falo de la Berlina muro en GDR (orienta Germanio)

Naskiĝoj

- 1818 : Ivan TURGENEV, Rusio
- 1866 : Nikolaj Aleksandroviĉ KAZI-GIREJ
- 1905 : Erika MANN, Germanio
- 1928 : Anne SEXTON
- 1929 : KERTÉSZ Imre

Mortoj

- 1991 : Yves MONTAND

Specialaj tagoj kaj festoj

Kristallnacht

Kristallnacht, konata ankaŭ kiel Reichskristallnacht aŭ La Nokto de Rompita Vitro aŭ en spegultraduko kristala nokto, estis grandskala pogromo kontraŭ la judaj civitanoj tra Germanio dum la nokto de la 9-a de novembro ĝis la 10-a de novembro, 1938. Je la 7-a de novembro, 1938, Ernst von RATH, sekretario de Germana Ambasadejo en Parizo, estis mortpafita de Herschel GRYNSZPAN, juda germano kiu fuĝis el Germanio al Francio. La Nazioj uzis tion kiel pretekston por lanĉi pogromon kontraŭ la juda loĝantaro tra la lando. Preskaŭ ĉiuj sinagogoj (juda preĝejo), multaj judaj tombejoj, pli ol 7000 judaj vendejoj kaj 29 grandvendejoj detruiĝis. Pli ol 30,000 judojn oni arestis kaj portis al koncentrejoj. La evento nomiĝis Kristallnacht (germanlingve por "kristala nokto") pro la multaj vendejaj fenestroj kiuj rompiĝis dum la nokto. Hodiaŭ en Germanio oni plejofte nomas ĝin Pogromnacht ("pogroma nokto"), ĉar la vorto "Kristallnacht" estas kreaĵo de la Nazioj. Kristalnokto ekis novan fazon de kontraŭjudaj agoj de nazia registaro. Antaŭrimedojn por realigi la elmigradon kaj, fine, la ekstermadon de la juda popolo entrepenis la Nazioj sen justa proceso. ja:水晶の夜 ko:크리스탈나흐트

Germanio

Geografio > Eŭropo > Germanio ---- La Federacia Respubliko Germanio (germane Bundesrepublik Deutschland ) estas demokrata federacia ŝtato meze de Eŭropo, kiu apartenas al la Eŭropa Unio. Ĝiaj najbaraj landoj estas Pollando, Ĉeĥio, Aŭstrio, Svisio, Francio, Luksemburgio, Belgio, Nederlando kaj Danio.

Geografio

Politika subdivido (federaciaj landoj

Badenio-Vurtembergo, Bavario, Berlino, Brandenburgio, Bremeno, Hamburgo, Hesio, Malsupra Saksio, Meklenburgo-Antaŭpomerio, Nord-Rejno-Vestfalio, Rejnlando-Palatinato, Saksio, Saksio-Anhalto, Sarlando, Ŝlesvigo-Holstinio kaj Turingio La regionaj ŝtatoj estas nomataj en Germanio federaciaj landoj ('Land' aŭ 'Bundesland', pl. 'Länder'). Ili estas teorie ŝtatkarakteraj politikaj unuoj. Ano de federacia lando estas ĉiu enloĝanto kiu havas tie sian oficialan loĝejon minimume ekde tri monatoj. La limoj de regiona ŝtato estas ŝanĝeblaj nur per plebiscito de la koncernaj enloĝantoj. Inter Federacio kaj regionaj ŝtatoj ekzistas divido de la taskoj. Ekzemple, nur la Federacio okupiĝas pri eksteraj rilatoj, defendo, valuto kaj mezuroj, kaj nur la regionaj ŝtatoj okupiĝas pri lernejoj. Multaj taskoj tamen estas komuna agadkampo de ambaŭ. La regionaj ŝtatoj estas reprezentataj en speciala germana organo, la Federacia Konsilio ('Bundesrat'), kiu havas certajn veto-rajtojn rilate al federaciaj leĝoj. Ĉar laŭ la germana konstitucio ĉiuj germanoj devas havi proksimume samajn vivkondiĉojn en la tuta lando, Germanio estas tre unuecisma federacia ŝtato (kompare ekzemple al Usono). Germana regiona ŝtato havas propran ĉefministron, registaron kaj parlamenton, sed ankaŭ konstitucion, flagon kaj ofte ankaŭ himnon.

Montaroj

Interalie: Alpoj, Elba Grejsmontaro, Ercmontaro, Luzacia Montaro, Harco La pli alta monto estas la Zugspitze (2962 m, en la Alpoj).

Riveroj

Interalie: Danubo, Elbo (rivero), Mulde, Odro, Rejno, Saale Pli > Listo de riveroj en Germanio

Lagoj

Interalie: Konstanca Lago, Müritz

Insuloj

Interalie: Rügen, Usedom, Fehmarn, Sylt, Helgoland, Föhr, Nordstrand, Pellworm

Historio

La etnogenezo, la estiĝo de la germana popolo, estis longdaŭra procezo. Post la disigo de latinidalingva okcidento kaj ĝermanlingva oriento, la orientfrankona regno fariĝis la lulilo de posta Germanio. Legu pli > Historio de Germanio

Politiko

Vidu ankaŭ: konstitucio (Germanio) La Federacia Respubliko estas federacia ŝtato laŭ popola suvereno. Centra organo estas la unuĉambra parlamento ('Bundestag'), elektita laŭ personigita proporcia baloto de la germanoj. La parlamento elektas interalie la ĉefministron (Kanceliero) kaj la superajn juĝistojn; la ĉefa laboro estas decidi pri la federaciaj leĝoj (kaj la ŝtata budĝeto). Oficperiodo estas kvar jaroj. Krom la parlamento ekzistas la Federacia Konsilio (FK, "Bundesrat"), kiu estas propra organo (ne konsiderata kiel parto de la parlamento) kaj daŭrigas la federaciisman tradicion de la 'Reichstag' antaŭ 1806. La FK konsistas el reprezentantoj de la regionaj subŝtatoj kaj kundecidas pri la federaciaj leĝoj (se ili tuŝas la interesojn de la regionaj subŝtatoj). Kiel dirite, la parlamento elektas nur la Federacian Kancelieron ('Bundeskanzler') laŭ propono de la Federacia Prezidento. La Kanceliero mem proponas al la Federacia Prezidento la ministrojn. Estas iom specialaj la reguloj rilate al elekto kaj malelekto de Kanceliero; plej gravas, ke la parlamento povas forelekti ĉefministron nur, se ĝi samtempe elektas novan. La plej alta reprezentanto estas la Federacia Prezidanto, elektita de speciala organo nomata Federacia Asembleo. Tiu organo kunvenas nur por elekti Fed. Prezidanton, normale do ĉiun kvinan jaron. Ĝi konsistas el ĉiuj anoj de la (federacia) parlamento kaj same granda nombro de homoj elektitaj de la parlamentoj de la regionaj ŝtatoj. Kvankam la Federacia Prezidanto havas ĉefe nur reprezentajn taskojn, restas certaj kompetentecoj specialaj por krizaj kazoj. Kutime Germanio estas regata de koalicio el du partioj, unu granda, unu malgranda. Tiuj du partioj havas la (absolutan) plimulton en la parlamento kaj komune formas la registaron. La du grandaj partioj estas la Kristandemokrata Unio (CDU) (en Bavario: Kristansociala Unio) kaj la Socialdemokrata Partio (SPD). Krome en la nuna parlamento (elektita lastfoje en 2005) sidas la frakcio de la verduloj ('Bündnis 90 / Die Grünen'), de la liberaluloj (FDP) kaj de la "Maldekstra Partio", kiu antaŭe nomiĝis PDS ("partio por demokrata socialismo").
Esperanto en Germanio
Ĉefartikoloj: Esperanto en Germanio, Historio de Esperanto en Germanio En nuna Germanio la neŭtrala movado estas organizita en Germana Esperanto-Asocio, fondita en 1906 kaj aliĝinta al UEA en 1955.
vidu ankaŭ

- Listo de urboj de Germanio
- Landnomoj
Ekstera ligilo

- [http://www.stadtpanoramen.de/ StadtPanoramen] - Panoramaj vidoj de urboj de Germanio Kategorio:Germanio als:Deutschland fiu-vro:S'aksamaa ja:ドイツ ko:독일 ms:Jerman roa-rup:Ghirmânii simple:Germany th:สหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี zh-min-nan:Tek-kok

1938

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj

Historio

Historiistoj (kaj historiaj pensintoj)

Historiistaj sciencoj kaj teĥnikoj

Antikvaj Gentoj kaj Ŝtatoj

Historio de kontinentoj

Imperioj

Mapoj

Nuntempaj Etnoj: Vidu ĉe Etnoj

Nuntempaj Ŝtatoj: Vidu ĉe Nacioj

Okazintaĵoj

Rolantoj

Tempordigo: Famaj aŭ klasikaj epokoj: - Inter-du-milita epoko (Eŭropo, 20 jarcento) - "Jarcento de Ludoviko la 14-a (Francio 17-a jarcento) - Mezepoko - Renesanco (Eŭropo 15-a jarcento -Italio - aŭ 16-a jarcento - aliaj landoj)

Historio enklasigata laŭ dato

arkeologio, analo... fiu-vro:Aolugu ja:歴史 ko:역사 ms:Sejarah simple:History th:ประวัติศาสตร์ zh-min-nan:Le̍k-sú

Jarcentoj

Normala jaro komenciĝanta sabate

Universala Kongreso de Esperanto

Listo de la ĝisnunaj kaj planitaj UK-oj

Eksteraj Ligiloj

Literaturo

Robert BLOCH

Prago

Ĉefurba regiono Prago

Historio laŭ datoj

Vidu ankaŭ

Famaj praganoj

Esperanto en Prago

Esperantistoj, kiuj movadis en Prago

Pragaj legendoj

Rilataj temoj

Eksteraj ligoj

Kroniko de la fortikigado de Ĉeĥoslovakio

Somero de 1934

Aŭtuno de 1934

Vintro de 1934 - 1935

Printempo de 1935

Somero de 1935

Aŭtuno de 1935

Vintro de 1935 - 1936

1936

Vintro de 1935 - 1936

Printempo de 1936

Somero de 1936

Aŭtuno de 1936

Vintro de 1936 - 1937

Printempo de 1937

Somero de 1937

Aŭtuno de 1937

Vintro de 1937 - 1938

Printempo de 1938

Somero de 1938

Aŭtuno de 1938

Vintro de 1938 - 1939

Printempo de 1939

Aŭstrio

Historio

Politiko

Federaciaj Landoj

Ekonomio

Eksportado

Turismo

Mondaj heredaĵoj

Esperanto-movado

vidu ankaŭ

9-a de novembro

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj

Specialaj tagoj kaj festoj

Kristallnacht

Germanio

Politika subdivido (federaciaj landoj

Montaroj

Riveroj

vidu ankaŭ

Ekstera ligilo

Tempordigo: Famaj aŭ klasikaj epokoj:
- Inter-du-milita epoko (Eŭropo, 20 jarcento)
- "Jarcento de Ludoviko la 14-a (Francio 17-a jarcento)
- Mezepoko
- Renesanco (Eŭropo 15-a jarcento -Italio - aŭ 16-a jarcento - aliaj landoj)