:: wikimiki.org ::
| 20-a Jarcento |
20-a jarcentoHistorio > Jarcentoj: 19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
Jaroj:
ja:20世紀
ko:20세기
simple:20th century
HistorioLa historio ampleksas ĉiujn pasintajn okazaĵojn kaj la evoluojn de homoj, popoloj, komunumoj, socioj, civilizoj, landoj, ŝtatoj,regantoj kaj regatoj. La historion studas historiologio (=scienco pri historio/historiscienco). Laŭ pri strikta difino oni nomas historion nur tion, kio estas pruvebla per dokumentoj. Tiusence, la historia tempo komenciĝis nur, kiam aperis skribitaj informoj. Tamen eblas esplori ankaŭ la antaŭan (senskriban) tempon; ĝin oni nomas antaŭhistorio aŭ prahistorio.
(NB! Por historioj de lingvo, teatro ktp., vd. je la koncernataj artikoloj.)
----
:Historio de Scienco kaj Teknologio
Historiistoj (kaj historiaj pensintoj)
:Diodoro Sicila - Norbert ELIAS - Gibbon - Hamilton - Hekateo el Mileso - Herodoto - Josephus - ibn-Khaldun - Keynes - Lev GUMILEV - Makiavelo - Markso - Montesquieu - Plutarko - Rousseau - Adam SMITH - Suetonio - Tacito - Toqueville - Toynbee - Gloraj virinoj
Historiistaj sciencoj kaj teĥnikoj
: datadmetodoj - arĥivoj
Antikvaj Gentoj kaj Ŝtatoj
:Akadanoj - Akado - Amoreoj - Arameoj - Asirianoj - Asirio - Aztekoj - Babilonio- Elamo - Etruskoj - Frankoj - Gaŭloj - Galatoj - Gepidoj - Geto-dakoj - Ĝermanoj - Habiroj -Hunoj - Iberia - Induso-civilizo - Judoj - Kasitoj - Karirioj-Kuŝanoj kvadoj- Maŭroj - Ostrogotoj - Panonio - Parthoj - Peĉenegoj - Piktoj - Seleŭkio - Sumeranoj - Sumero - Urartu - Vandaloj - Visigotoj -
:Feŭdismo - Historio de Pratempo - Historio de Antikveco - Historio de Mezepoko - Kavaliro
vidu ankaŭ:
- Listo de papoj
- Listoj de Imperiestroj
- Francaj reĝoj
- Reĝoj de Hispanio
- (por caroj de Rusio aŭ aliaj imperiestroj, vidu ene de Listoj de Imperiestroj)
- Historio de Afriko
- Historio de Ameriko
- Historio de Aŭstralio
- Historio de Azio
- Historio de Eŭropo
:Gregoria Kalendaro - Luna Kalendaro - Hebrea Kalendaro - Hinda Kalendaro - Islama Kalendaro - Persa Kalendaro - Julia Kalendaro - Franca Respublika Kalendaro - Bahaa Kalendaro
Imperioj
Imperiestro (inkluzive ĉiuj la listoj)
:Araba Imperio - Bizanca Imperio - Brita Imperio - Ĉina Imperio - Kolĥeti - Grandmoravia regno - Meŝika imperio - Otomana imperio - Romio - Rusa Imperio - Sovetunio - Tria Regno - Usona Imperio
Mapoj
:[http://www.roman-emperors.org/Index.htm Eŭropo kaj Mediteraneo politike, en la jaroj 1-1500]
Vidu ankaŭ: Geografio
Diaoyu-Insularo De Ĉinio
vidu la Listo de militoj
Nuntempaj Etnoj: Vidu ĉe Etnoj
Nuntempaj Ŝtatoj: Vidu ĉe Nacioj
Okazintaĵoj
:Hipia revolto - Franca Revolucio - R.M.S. Titanic - 11-a de septembro 2001 - Koloniigado - Krucmilito - Sorĉopersekuto
:Anatolio - Antiloj - Mezopotamio - Palestino - ktp
Rolantoj
:Antonio - Breĵnevo - Osama Bin-Laden - Napoléon BONAPARTE - Marko Bruto - Aŭgusto Cezaro - Julio Cezaro - Charles DE GAULLE - Vo Nguyen GIAP - Gorbaĉevo - Herodo la Granda - Hipioj - Jelcino - Katono - Robert F. Kennedy - Lenino - Nasser - Pompejo - Sargono - Stalino - Vercingetorix - Usonaj Prezidentoj - Meksikaj prezidantoj
Komparu kun:
arkeologio, analo...
fiu-vro:Aolugu
ja:歴史
ko:역사
ms:Sejarah
simple:History
th:ประวัติศาสตร์
zh-min-nan:Le̍k-sú
19-a jarcentoHistorio > Jarcentoj: 18-a jarcento - 19-a jarcento - 20-a jarcento
Jaroj:
ja:19世紀
ko:19세기
simple:19th century
th:คริสต์ศตวรรษที่ 19
zh-min-nan:19 sè-kí
21-a jarcentoHistorio > Jarcentoj: 20-a jarcento - 21-a jarcento - 22-a jarcento
Jaroj:
ja:21世紀
ko:21세기
simple:21st century
1902Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1902
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta merkrede (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1902 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- Kolombio: Stabiliĝo.
- Bernhard KÖTZ, Augustin PITLÍK, Otto SIMON, Boris KOTZIN kaj Jacint COMELLA MORA eklernis Esperanton.
- novembro: unuaj Esperantaj revuoj en Ĉeĥio.
- 9-a de decembro: Fondita unua E-Klubo en Prago kaj Besangon Saint-Loup.
- Publikita Tutoniŝo.
Naskiĝoj
- EMBA
- L. N. NEWELL
- Lajos TÁRKONY
- Renée VOLPELIERE
- 31-a de januaro: KAWASAKI Naokazu
- 4-a de februaro : Charles LINDBERGH
- 27-a de februaro : Usono : John STEINBECK
- 7-a de marto : Germanio : Heinz RÜHMANN
- 2-a de aprilo : OKA Hidemiti
- 23-a de aprilo : Islando : Halldor Kiljan LAXNESS
- 16-a de julio : Stanislav NEUMANN
- 22-a de aŭgusto : Germanio: Leni RIEFENSTAHL
- 3-a de oktobro : COSTA e SILVA
- 12-a de novembro : Rusio: Vladimir VARANKIN
Mortoj
- 3-a de decembro: Brazilo : Piracicaba : Prudente de MORAIS
----
1897 | 1898 | 1899 | 1900 | 1901 | 1902 | 1903 | 1904 | 1905 | 1906 | 1907
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
ja:1902年
ko:1902년
simple:1902
th:พ.ศ. 2445
1904Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1904
----
Ĉi tiu jaro estas superjaro komenciĝanta vendrede (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1904 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- Fonditaj Brita Esperanto-Asocio, la Centra Presejo Esperantista, la "Unua virina klubo Esperantista" en Prago, kaj Esperanto-Grupo en Versec.
- Unua E-kurso por Blinduloj en Ĉeĥio.
- Esperanto eniris en Kolombio kaj Kubo.
- Jean COUTEAUX, Carl Wictor SJÖGREN, Tódor KOVÁCS kaj Eduard MYBS esperantiĝis.
- 7-a de aŭgusto : en Calais, okazis kunveno de Esperantistoj, kiu estis la "patrino" de UK-j.
- 27-a de oktobro : Usono : La metroo en Novjorko malfermiĝis.
- The Sea-Wolf ("La mar-lupo") de Jack LONDON.
- Skeet-Giörling publikigis sian E-lernolibron por Danoj kaj gvidas la unuan E-kurson en Danio.
- Olimpiaj ludoj en Sankta Luiso, Usono.
- 22-a de januaro: Alesund (Norvegio) detruida de fajrego.
- 2-a de februaro: publikita Encikliko Ad Diem Illum Laetissimum de Papo Pio la 10-a;
- 5-a de februaro: Japanio rumpis diplomatiajn rilatojn al Rusio;
- 8-a de februaro: Japanio atakis Rusion;
- 10-a de februaro: Japanio formale deklaris militon al Rusio;
- 17-a de februaro: unua prezentado de opero 'Madamo Butterfly' de Giacomo PUCCINI (Milano - Italio);
- 29-a de februaro: Theodore ROOSEVELT, prezidento de Usono, nomis komisionon por studi la eblecon de Kanalo de Panamo;
- 12-a de marto: publiko de Encikliko 'Iucunda Sane' de Papo Pio la 10-a.
- 18-a de marto: unua konsulejo de Ĉilio en Kobe (Japanio);
- 31-a de marto: Tibeto petis eliro de Brita armeo kaj estis masakrataj;
- 1-a de aprilo: Henry ROYCE provas la unuan Rolls Royce;
- 8-a de aprilo: urbestro George McCLELLAN ŝanĝis la nomon de Longacre Square al Times Square Nov-Jorko;
- Mundelingvo (Hummler) kaj Perio kreitaj.
Naskiĝoj
- 1-a de januaro: Fazal Ilahi Chaudhry;
- 3-a de januaro: Boris KOCHNO;
- 4-a de januaro: Erik CHISHOLM;
- 7-a de januaro: Gordon Thomas WHYBURN;
- 8-a de januaro: Otto SPÜLBECK;
- 10-a de januaro: Lamartine BABO;
- 13-a de januaro: Richard ADDINSELL;
- 18-a de januaro: Anglio : Cary GRANT;
- 20-a de januaro: Renato CACCIOPOLLI;
- 23-a de januaro: Theodor SCHAEFER;
- 23-a de januaro : Lorenz FRIIS;
- 25-a de januaro: Jeza FRID;
- 29-a de januaro : Lidja ZAMENHOF
- 31-a de januaro: Francesco MINERVA;
- 2-a de februaro: József MAJOR
- 3-a de februaro: Luigi DALLAPICCOLA;
- 4-a de februaro: John PASSMORE;
- 6-a de februaro: Giuseppe ALMICI;
- 11-a de februaro: Amador AGUIAR;
- 16-a de februaro: George KENNAN;
- 20-a de februaro: Alexei KOSYGIN;
- 25-a de februaro: Robert BÉZAC;
- 27-a de februaro: James FARRELL;
- 29-a de februaro: Jimmy DORSEY;
- 1-a de marto: Glenn MILLER;
- 1-a de marto: Paul DUBREIL;
- 4-a de marto: Georgy Antonovich GAMOV;
- 7-a de marto: Reinhard HEYDRICH;
- 13-a de marto: René Louis M. STOURM;
- 22-a de aprilo : Robert OPPENHEIMER;
- 6-a de majo : Harry MARTINSON
- 11-a de majo : Salvador DALÍ
- 17-a de majo : Francio : Jean GABIN
- 27-a de junio: Johan WEINHENGST
- 30-a de junio : Léon BERGIERS
- 12-a de julio : Pablo NERUDA
- 19-a de aŭgusto : Ĉeĥio : František OMELKA
- 2-a de oktobro : Anglio : Graham GREENE
- Germanio : Alexander GODE, inventinto de la planlingvo Interlingua
- Stanislav BUBENÍČEK
- Vilibald SCHEIBER
- Vladimir Savviĉ KUZMIĈ
Mortoj
- 5-a de januaro: Karl Alfred ZITTEL;
- 19-a de februaro: Luís Betim PAIS LEME;
- 1-a de majo : Antonin DVORAK;
- 5-a de majo : JÓKAI Mór;
- 15-a de julio : Germanio : Anton ĈEĤOV;
- 4-a de oktobro : Francio : Frédéric Auguste BARTHOLDI
- 8-a de oktobro : Clemens WINKLER.
----
1899 | 1900 | 1901 | 1902 | 1903 | 1904 | 1905 | 1906 | 1907 | 1908 | 1909
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
ja:1904年
ko:1904년
simple:1904
th:พ.ศ. 2447
1905Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1905
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta dimanĉe (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1905 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- 21-a de januaro: Zamenhof scribas faman biografileteron al C. MICHAUX
- Aŭgusto : Francio, Bulonjo-ĉe-Maro : Okazas la unua Universala Kongreso de Esperanto. (vd. 2005).
- Rosa JUNCK deklarita de Zamenhof modelo de Esperanto-prononco.
- Elekto de unua Lingva Komitato;
- Akcepto de Deklaro pri Esperantismo;
- Revuo Esperanto fondita de Paul BERTHELOT;
- Fondita Seattle Philatelic Esperanto Society unua Esperanto-Klubo en Ŝtato Vaŝingtonio.
- Fondita Esperanto-Societoj en Romo, Novjorko, Kanariaj Insuloj kaj Ipswich.
- Fondita Anarkiista Esperanto-klubo (la unua pure laborista Esperanto-Klubo en la mondo).
- Paul BOULET publikiĝis Méthode pour apprendre seul l' Espéranto.
- Ivan H. KRESTANOV, George COX, TIHANYI József, Giacomo BIANCHINI, Otto JESPERSEN, Frederic PUJOLÀ I VALLÉS, Montagu Christie BUTLER kaj Ludoviko GLODEAU eklernis Esperanton.
- Esperanta Skarabaro unua esperanta revuo en Kostariko.
- Esperantigita unua ĉeha libro: "Majstro Jan Hus" de Josef F. KHUN.
- Ekzercaro de la lingvo internacia Esperanto fariĝis dua parto de Fundamento kaj iĝis "netuŝebla".
- Brazila Revuo "O Cinzel" publikigis anedoktojn en Esperanto.
- 1-a de septembro : Alberto kaj Saskaĉevano aliĝis al la Kanada Konfederacio.
- Japanio venkas Rusion, konkerante Manĉurion.
- Einstein publikigas sian unuan teorion pri relativeco.
Naskiĝoj
- ISAMU Yamaga
- Vuk ECHTNER
- Faik BAĤTEEV
- Hugo RÖLLINGER
- 24-a de januaro: Poul JÖRGENSEN
- 26-a de januaro: Bernhard MINETTI
- 6-a de februaro : Jan WERICH
- 9-a de februaro: Henrik SEPPIK
- 16-a de majo : Usono: Henry FONDA.
- 21-a de junio : Jean-Paul SARTRE, franca verkisto
- 18-a de julio: Lászlo HALKA
- 18-a de septembro : Svedio : Greta GARBO
- 28-a de septembro : Max SCHMELING
- 9-a de novembro : Germanio : Erika MANN
Mortoj
- 24-a de marto : Francio, Amiens : franca verkisto Jules VERNE.
- 4-a de julio: Elisée RECLUS
----
1900 | 1901 | 1902 | 1903 | 1904 | 1905 | 1906 | 1907 | 1908 | 1909 | 1910
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
ja:1905年
ko:1905년
simple:1905
th:พ.ศ. 2448
1906Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1906
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta lunde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1906 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- Okazis la 2-a Universala Kongreso en Ĝenevo, Svislando.
- Fondita la Konstanta Komitato de l‘ Kongresoj kaj Sveda Esperantista Societo.
- Alphonse CARLES proponis nomi "en multaj urboj konsulojn", unua ideo pri Delegita reto.
- Fondo de Germana Esperantista Societo kaj de Internacia Scienca Asocio Esperantista.
- Unua Esperanto-grupo en Kroatio en Bjelovar.
- Suda Stelaro fondiĝis en la 17-a de marto, en Kampinaso, kiel unua Esperanto-klubo en Brazilo.
- Unuaj Esperanto-Grupoj en Seattle, Pollando (en Lvovo), en Danio (Kopenhago, Esperantist-foreningen kaj en Japanio (en Yokosuka, hodiaŭa Japana Esperantista Asocio).
- Fondita Esperanto-Societo Sud-Rio Granda, la dua en Brazilo.
- 29-a de junio: fondita Brazila Klubo Esperantista, unua Esperanto-Grupo en Rio-de-Ĵanejro.
- fondiĝis Esperanto-Grupo en Saint-Amand-les-Eaux.
- Esperanto estis deklarita Klara lingvo por telegrafado ene Brazilo.
- Eklernis Esperanton:
NAKANO Ĉuiĉiro, Honoratus BONNEVIE, TUKIMOTO Kitadi, NOHARA Kiuiĉi, Ernest Edward YELLAND, Josep PRATDESABA, Andrés PIÑÓ ALEGRET, Tony Jules GUERITTE, Charles STEWART, OHAŜI Unokiĉi, Simeon PETKOV, Julio MANGADA ROSENÖRN, Felikso DIEZ Stefano LA COLLA, MACUDA Cuneĵiro, Anna GYLLSDORFF, George GORDON kaj Hilma Agatha Fredrika HALL.
- Publikita Esperanto-Japana Vortaro, la tia unua.
- Publikita D'une langue auxiliaire au point de vue du droit des gens de Louis FAUVART-BASTOUL
- Publikita originala verko Sep Rakontoj de Ivan ŜIRJAEV.
- Vanuatuo iĝas kunkolonio de Francio kaj Britio.
- Kreitaj Ekselsioro, Parlo, Pankelo kaj Glaniko.
Naskiĝoj
- João ANDRADE
- Mladen VRTUNSKI
- Leonid BREĴNEV
- Růžena LISKOVÁ-VYŽVALDOVÁ
- Ĉeĥio : Tomas PUMPR kaj Jiri KORINEK.
- Frantisek OMELKA.
- 22-a de januaro: Robert Erwin HOWARD
- 4-a de februaro: Usono : Clyde TOMBAUGH
- 7-a de marto : László SPIERER
- 19-a de marto: Sam Owen JANSSON
- 13-a de aprilo : Irlando : Samuel BECKETT
- 20-a de majo : Ellen AUERBACH
- 3-a de junio : Josephine BAKER
- 22-a de junio : Aŭstrio : Billy WILDER
- 23-a de junio : Germanio : Wolfgang KOEPPEN
- 9-a de oktobro: Senegalo: Léopold Sédar SENGHOR
- 14-a de oktobro : Hannah ARENDT
- 18-a de novembro : Germanio : Klaus MANN
- 27-a de decembro : Erwin GESCHONNECK
Mortoj
- 23-a de majo : Henrik IBSEN
----
1901 | 1902 | 1903 | 1904 | 1905 | 1906 | 1907 | 1908 | 1909 | 1910 | 1911
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
ja:1906年
ko:1906년
simple:1906
th:พ.ศ. 2449
1908Historio > Jarcentoj > 19-a jarcento > 1908
----
Ĉi tiu jaro estas superjaro komenciĝanta merkrede (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1908 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- 4-a Universala Kongreso de Esperanto en Dresdeno
- 26-a de septembro okaziĝis kunveno de Moskvaj kuracistoj dediĉita al la propagando kaj praktika aplikado de Esperanto.
- Fondo de UEA, Federacio Esperantista Rodana, la Ligo de Germanlingvaj Esperanto Grupoj, Dia Regno kaj Esperanto Grupo de Palermo.
- La esperantistoj ĉesigas kunlaboron kun Delegacio por alpreno de lingvo internacia;
- Ekaperas la Oficiala Gazeto Esperantista;
- La Paro MEGAHY, Augusts KAZOKS, Leo BLAAS, John H. FAZEL kaj Ernest ARCHDEACON eklernis Esperanton.
- Ido-skismo.
- Starigo de Delegita reto
- Aperas supera komisiono de Lingva Komitato.
- Fondo de "ŝtateto" Amikejo, unua "Esperanta regno" en la mondo.
- Theodor ĈEIKA publikigis vortaron Esperanto-Ĉeĥan.
- P. Jovan JOVANOVIĈ publikigis unuan lernolibron al serbioj.
- Skismo en Ĉeĥa Esperanta movado.
- Doktoriga tezo Utileco kaj ebleco de alpreno de internacia helplingvo por la Medicino prezentita de Pierre CORRET.
- Publikitaj Interpreso kaj Panariŝo.
- Svisa Bankunio enkondukis ĉekojn internaciajn kun spesmilaj valoroj.
- Olimpiadoj de Londono
- 13-a de januaro: Henry FARMAN traflugis unu kilometron ronde per balono.
- "La Bonne Auberge" la unua pornografia filmo.
- 8-a de marto: Usono: Fajro de la Triangula Fabrikejo en Bostono, kie 129 virinoj perdis siajn vivojn dum ili strikis. La datrevenon oni festas en multaj landoj sub la nomo Virina Tago.
- Unua aro de japanoj al Brazilo por anstataŭigi nigrajn sklavulojn
- Bulgario sendependiĝas de Turkio.
- Brazilo : Cearao : Fortalezo: La Teatro José de Alencar ekkonstruatas.
Naskiĝoj
- Oswaldo ARRUDA STEIN
- Li NAIXI
- Tomáš BALDA
- 1-a de januaro : Hungario : Edward TELLER
- 9-a de januaro: Simone de BEAUVOIR
- 22-a de februaro : John MILLS
- 5-a de marto : Britio: Rex HARRISON
- 7-a de marto : Anna MAGNANI
- 7-a de marto: Zbigniew Marian ZIEBINSKI, Brazila teatrologisto
- 9-a de marto: Luís Cosme,Brazila komponisto
- 14-a de marto: Maurice MERLEAU-PONTY
- 14-a de marto: Arnaldo ESTRELLA, Brazila muzikisto
- 21-a de marto: João de SOUZA LIMA, Brazila muzikisto
- 28-a de marto: Luís VIANA Filho, Brazila verkisto
- 5-a de aprilo : Usono : Bette DAVIS
- 23-a de majo: Sílvio CALDAS, Brazila kantisto kaj komponisto
- 27-a de majo: Zeferino VAZ, Brazila klerulo
- 28-a de majo : Britio : Ian FLEMING
- 26-a de junio : Willy BURGEMEISTER
- 27-a de junio: João GUIMARÃES ROSA, Brazila verkisto
- 4-a de julio: Adolfo CASAIS MONTEIRO, Portugala poeto
- 3-a de aŭgusto: Ernesto GEISEL, Brazila diktatoro
- 26-a de aŭgusto: Simão MATHIAS, Brazila kemiisto
- 28-a de aŭgusto : Robert MERLE
- 9-a de septembro : Italio : Cesare PAVESE
- 19-a de septembro : Finnlando : Mika WALTARI
- 11-a de oktobro: Cartola, Brazila muzikisto kaj komponisto
- 15-a de oktobro: Otávio de FARIA, Brazila verkisto
- 12-a de novembro : Germanio : Hans Werner RICHTER
- 26-a de decembro: Charles Julius DUNLOP, Brazila verkisto
- 31-a de decembro: Simon WIESENTHAL
Mortoj
- 9-a de januaro : Wilhelm BUSCH
- 28-a de januaro: Sankta Josef FREINADEMETZ
- 24-a de junio : Grover CLEVELAND
- 22-a de julio: Randal CREMER
- 9-a de aŭgusto: José Plácido de CASTRO
- 25-a de aŭgusto : Francio : Antoine Henri BECQUEREL
- 29-a de septembro: MACHADO de ASSIS, Brazila verkisto
- 22-a de oktobro: Artur Nabantino GONÇALVES de AZEVEDO, Brazila verkisto
- 21-a de decembro : P. DIAKONOV
- 21-a de decembro: Klara POELZL, patrino de Adolf HITLER
- 27-a de decembro: Vicgrafo de SINIMBU, brazila eks-ĉefministro
----
1903 | 1904 | 1905 | 1906 | 1907 | 1908 | 1909 | 1910 | 1911 | 1912 | 1913
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
ja:1908年
ko:1908년
simple:1908
th:พ.ศ. 2451
1910Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1910
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta sabate (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1910 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- Esperantujo: 6-a Universala Kongreso de Esperanto en Vaŝingtono.
- 1-a Rusia Kongreso de Esperantistoj en Peterburgo.
- 1-a Kongreso de Katolikoj Esperantistoj en Parizo en kiu estis fundata IKUE;
- Esperantujo: 3-a Brazila Kongreso de Esperanto en Petropolo.
- Esperantujo: Francisko Valdomiro LORENZ rezignis pri Nov-Esperanto kaj revenis al Esperanto.
- Esperantujo: Himnaro Esperanta publikita.
- Esperantujo: Georgi AKTARĜIEV iĝis prezidento de Bulgara Esperanto-Asocio, BEA.
- Esperantujo: Fonditaj la Internacia Asocio de Instruistoj (IAI) kaj la unua Internacia Pedagogia Revuo.
- Esperantujo: Fondita la Kataluna Esperantisto.
- Esperantujo: Fondita la Esperanto Hejmo de Liono, Francio.
- Esperantujo: Fondita la Esperanto-Grupo de Bordighera.
- Esperantujo: La Nova Testamento de la Biblio eldoniĝis en Esperanto
- Esperantujo: Jenö FUCHS tradukis el la Hungara lingvo al Esperanto la Elektitaj Poemoj de Petöfi.
- Esperantujo: Enciklopedia Vortareto Esperanta publikita de Charles VERAX.
- Esperantujo: Fondita la Klubo "Stelo Bosnia" de Josef EISELT.
- Esperantujo: OISHI Wasaburo, Paŭlo MEDEM, Hector CACHON, Siegfried Eduard SPIELMANN, Isabelle M. HORN, Aleksandr Miĥajloviĉ NEDOŜIVIN kaj Ernest DREZEN eklernis Esperanton.
- Esperantujo: Ors. Vicente INGLADA kaj fariĝis Akademiano.
- Kreitaj Adjuvilo kaj Academia pro Interlingua.
- Fino de Ji dinastio en Koreio.
- Kongolo Brazavila iĝas parto de Franca Ekvatora Afriko.
- To build a fire ("Konstrui fajron") de Jack LONDON eldoniĝis.
- Brazilo: Cearao: Fortalezo: La Teatro José de Alencar finkonstruitas.
Naskiĝoj
- Lisbono: Albertino dos SANTOS MATIAS
- Varsovio,Pollando: Irena SENDLEROWA
- Japanio: KUROSAWA Akira
- André SCHILD
- 28-a de januaro : Adina MANDLOVÁ
- 30-a de januaro : Carola HÖHN
- 5-a de marto: HUYNG BA DUONG
- 2-a de aprilo: Francisco Cândido XAVIER
- 10-a de aprilo : Simeon St. ĤESAPĈIEV
- 20-a de aprilo : Brigitte MIRA
- 24-a de aprilo : Wilhelmus Johannes Arnoldus MANDERS
- 27-a de aprilo : Ranieri MAZZILLI
- 30-a de majo : Inge MEYSEL
- 17-a de septembro: Frantisek HRUBIN
- 26-a de novembro: Karl SCHULZE
Mortoj
- 21-a de aprilo: Mark TWAIN, usona verkisto
- 26-a de aprilo: Bjørnstjerne BJØRNSON, norvega verkisto
- 27-a de majo: Robert KOCH
- 5-a de junio: O. HENRY
- 17-a de oktobro: Kurd LASSWITZ
- 15-a de novembro: Wilhelm RAABE
- 20-a de novembro: Lev TOLSTOJ, rusa verkisto
----
1905 | 1906 | 1907 | 1908 | 1909 | 1910 | 1911 | 1912 | 1913 | 1914 | 1915
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
ja:1910年
ko:1910년
1912Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1912
----
Ĉi tiu jaro estas superjaro komenciĝanta lunde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1912 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- 8-a Universala Kongreso de Esperanto en Krakovo.
- L.L. ZAMENHOF ĉe la UK de Krakovo rezignis ĉian oficialan rolon en la aferoj de Esperanto, kaj eĉ la simplan titolon „Majstro“.
- Edukministro CAJ Juanpej dekretas la enkondukon de Esperanto en la elementajn lernejojn de Ĉinio.
- Eklernis Esperanton:
Bruno RIEFLING, SIFO, Gerrit WOUD, Gerrit Paulus de BRUIN, Maksimiliano BLASSBERG, Frits FAULHABER, Helmi DRESEN, Modesto Eugenio CAROLFI, Carl Adolph HVORSLEV kaj Vasilij ĴELEZNJAKOV.
- Fonditaj Esperanto-asocio de Ŝanhajo, Virina Esperanto-Klubo en Brazilo kaj Esperanta junulara grupo de Varsovio.
- Fondita unua Esperanto-Klubo en Venezuelo
- Kreitaj planlingvoj Omnezo, Lingvo Kosmopolita, Ariana kaj Fraternitato.
- Ĉinio elĵetas fremdan regon kaj fariĝas respubliko.
- Albanio sendependiĝas.
- Hispanio: Kanarioj: Fuerteventura ekhavas propran parlamenton.
- 6-a de januaro: Nov-Meksiko fariĝis la 47-a ŝtato de Usono.
- 16-a de januaro: La grupo de anglo Robert Falcon SCOTT apud Sudan Poluson trovas restaĵojn de tendaro de konkuranta norvego Roald AMUNDSEN.
- 18-a de januaro: Scott atingas Sudan Poluson.
- 14-a de februaro: Arizono fariĝis la 48-a ŝtato de Usono.
- 15-a de aprilo: La Titanic pereas en la norda Atlantiko
- Tupaciguara fondita.
Naskiĝoj
- Raymond DOURY
- 20-a de februaro: Francio: Pierre BOULLE
- 21-a de aprilo : William Thomas STEAD
- 16-a de majo: Johannes HARTOG
- 23-a de junio: Britio: Alan TURING, frua komputikisto (m. 1954)
- 14-a de aŭgusto: Germanio: Erwin STRITTMATTER
- 26-a de novembro : Eugène IONESCO
Mortoj
- 16-a de januaro: Georg HEYM
- 27-a de januaro: BAGGI de ARAUJO
- 30-a de marto: Germanio: Karl MAY.
- 20-a de aprilo: Bram STOKER
- 14-a de majo: Svedio: August STRINDBERG
- 16-a de aŭgusto : Germanio : Johann Martin SCHLEYER
- 24-a de decembro : George W. BULLEN.
- Ĉeĥio: Zikmund WINTER.
- Antarkto: Kapitano SCOTT kaj sia grupo.
- Amatus van der BIEST-ANDELHOF
----
1907 | 1908 | 1909 | 1910 | 1911 | 1912 | 1913 | 1914 | 1915 | 1916 | 1917
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
ja:1912年
ko:1912년
simple:1912
th:พ.ศ. 2455
1913Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1913
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta merkrede (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1913 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- 9-a Universala Kongreso de Esperanto en Berno.
- 5-a Brazila Kongreso de Esperanto en Rio-de-Ĵanejro.
- 2-a Tutruslanda Esperanto-Kongreso.
- 29-a de oktobro leĝo permesas nedevigan istruon de Esperanto en oficialaj lernejoj de urbo Rio-de-Ĵanejro.
- Lazar SHANTJA unua Esperantisto en Albanio.
- "Tra la Loko Ensorĉita" publigita de Ivan ŜIRJAEV.
- Zamenhof publikigis Deklaracion pri homaranismo.
- Lidja ZAMENHOF, Pedro CASAS, Saldanha Jorge de CARREIRA kaj Josef BURGER eklernis Esperanton.
- Jiří František CHALOUPECKÝ pasis al Ido.
- Planlingvoj Lingvo Cosmopolita, Viva kaj Domnio publikitaj.
Naskiĝoj
- Ulf RIBERS
- José DUTRA MENDES
- Štěpán URBAN
- Georges JUNIER
- Jaroslav MAŘÍK
- Egiptio: Albert COSSERY
- Hispanio : Angel Figuerola AUQUE
- 25-a de februaro: Germanio: Gert FRÖBE
- 26-a de februaro: Germanio: Hermann LENZ
- 27-a de februaro: Usono: Irwin SHAW
- 10-a de aprilo: Germanio: Stefan HEYM
- 3-a de majo : Usono : William Motter INGE
- 10-a de oktobro : Claude SIMON
- 2-a de novembro: Usono: Burt LANCASTER
- 5-a de novembro: Hindio: Vivien LEIGH
- 17-a de novembro : Albert CAMUS
- 22-a de novembro : Anglio: Benjamin BRITTEN
- 11-a de decembro : Jean MARAIS
Mortoj
- Brazilo : Santos : CAMPOS SALLES
- 22-a de februaro:Ferdinand de SAUSSURE
- 25-a de majo : Gábor BÁLINT
- 10-a de julio: Mikolas ALES
- 10-a de aŭgusto: Johannes LINNANKOSKI
- 29-a de septembro: Rudolf DIESEL
----
1908 | 1909 | 1910 | 1911 | 1912 | 1913 | 1914 | 1915 | 1916 | 1917 | 1918
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
Mortoj
- 10-a de julio: Mikolas ALES
- 10-a de aŭgusto: Johannes LINNANKOSKI
- 29-a de septembro: Rudolf DIESEL
----
1908 | 1909 | 1910 | 1911 | 1912 | 1913 | 1914 | 1915 | 1916 | 1917 | 1918
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
ja:1913年
ko:1913년
simple:1913
1915Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1915
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta vendrede (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1915 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- 11-a Universala Kongreso de Esperanto en Sanfrancisko
- Fidia Romeo Giuseppe CESARINI, Hermanus Jacob BLOKKER kaj Jozsef HALÁSZ eklernis Esperanton
- Einstein publikas sian duan teorion de relativeco.
- Haitio falas sub la efektiva rego de Usono (ĝis 1934).
- Monda germana kreita.
Naskiĝoj
- Aage FALCH
- Ferenc TEREMI
- Karel FILIP
- Poul THORSEN
- Jan JIČÍNSKÝ
- 16-a de januaro : Carlos de ALMEIDA WUTKE
- 12-a de marto :Jiří MUCHA
- 27-a de marto : JONESCU-CAPATANA
- 21-a de aprilo (Meksiko): Anthony QUINN
- 6-a de majo (Usono): Orson WELLES
- 29-a de aŭgusto (Svedio): Ingrid BERGMAN
- 17-a de oktobro (Usono): Arthur MILLER
- 12-a de decembro (Usono): Frank SINATRA
- 13-a de decembro: Curd JÜRGENS
- 19-a de decembro (Francio): Edith PIAF
Mortoj
- 27-a de marto: SIFO
- 20-a de aŭgusto : Paul EHRLICH
- 20-a de aŭgusto: József MILETZ
----
1910 | 1911 | 1912 | 1913 | 1914 | 1915 | 1916 | 1917 | 1918 | 1919 | 1920
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
ja:1915年
ko:1915년
simple:1915
1917Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1917
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta lunde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1917 post Kristo okazis, inter alie:
Eventoj
- 16-a de aprilo : Pollando : Entombigo de Zamenhof;
- 31-a de oktobro: Urbo Rio-de-Ĵanejro homaĝis Zamenhof per strata nomo.
- Saldanha Jorge de CARREIRA estis la unua Esperantista oficiro, kiu havis la permeson oficiale uzi la Esperantan distingilon sur sia maniko.
- Eklernis Esperanton: Karl KULTMAN;
- Rusio : Je la 23-a de februaro komenciĝis la Rusa Revolucio. La caro renversitas. Aleksandr POSTNIKOV liberigita. Je la 7-a de novembro, Lenino prenas la regon de la unua komunisma ŝtato de la mondo - iompostiome iĝonta la Soveta Unio.
- 5-a de februaro: Meksiko akiras sian konstitucion.
- 6-a de decembro: Finnlando proklamas sin sendependa de Rusio.
- Kreitaj planlingvoj American, Mundelingvo kaj Etem.
Naskiĝoj
- 25-a de januaro: Jânio QUADROS
- 25-a de februaro : Anthony BURGESS
- 29-a de majo : John F. KENNEDY
- 5-a de oktobro : SZABÓ Magda, Hungario
- 21-a de decembro : Heinrich BÖLL,Germanio
- TAKÁCS Elza
- Alcibiades GONZÁLEZ MEANA
Mortoj
- 31-a de marto : Emil Adolf VON BEHRING
- 14-a de aprilo : Ludwik Lejzer ZAMENHOF, iniciatinto de Esperanto mortis en Varsovio, Pollando.
- 20-a de septembro : Emile BOIRAC
- 15-a de oktobro : Mata Hari, Francio
- 30-a de decembro: Nikolaj Aleksandroviĉ KAZI-GIREJ
----
1912 | 1913 | 1914 | 1915 | 1916 | 1917 | 1918 | 1919 | 1920 | 1921 | 1922
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
ja:1917年
ko:1917년
simple:1917
th:พ.ศ. 2460
1918Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1918
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta marde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1918 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- Okazis, en Gotenburgo, unua Skandinava Kongreso de Esperanto.
- Augustin PUN, Dimitrij SNEĴKO kaj Lauri Ilmari LAPPI eklernis Esperanton.
- 17-a de oktobro: Jugoslavio: deklaratis respublikon.
- 21-a de oktobro: La "provizora nacia kunveno" deklaras Aŭstrion demokrata respubliko.
- 11-a de novembro: Pollando sendependiĝas.
- 11-a de novembro: Unua Mondmilito finiĝis per armistico konsentita ĉe Compiègne.
- Tutmonde: Epidemio gripo de 1918.
- Aŭstrio: Post la malvenko de la unua mondmilito imperiestro Karl abdikas. La Habsburga Imperio disfalas.
- Belarusio (1918-19) send ependiĝadas de Rusio
- La Bavaria reĝo eksreĝas.
- Kroatio iĝas parto de Sud-slava Reĝlando.
- Gregoria kalendaro lanĉita en Rusio.
- Kreitaj Extra lingua kaj Universallingvo.
Naskiĝoj
- Valda VINAŘ
- 26-a de januaro: Philip José FARMER
- 1-a de februaro : Muriel SPARK
- 1-a de marto : João GOULART
- 14-a de julio (Svedio): Ingmar BERGMAN
- 18-a de aŭgusto (Italio): Elsa MORANTE
- 17-a de oktobro : Rita HAYWORTH
Mortoj
- 9-a de marto : Frank WEDEKIND
- 26-a de junio : Peter ROSEGGER
- 17-a de julio : Clarence BICKNELL
- 29-a de aŭgusto : Max DAUTHENDEY
- 22-a de decembro: Bruno RIEFLING
----
1913 | 1914 | 1915 | 1916 | 1917 | 1918 | 1919 | 1920 | 1921 | 1922 | 1923
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
ja:1918年
ko:1918년
simple:1918
1919Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1919
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta merkrede (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1919 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- Eklernis Esperanton: Lajos KÖKÉNY, KAWASAKI Naokazu, Božena SKLENČKOVÁ, Rudolf Michael FREY kaj József MAJOR .
- Fondinta Nippon Esperanto-Sya de KUZNECOV
- Refondita la Esperanto-Asocio de Ŝanhajo de LU Ŝi-Ŝin | | |