:: wikimiki.org ::
| 21-a De Aprilo |
21-a de aprilo
Historio > Tagoj > la 21-a de aprilo
----
La 21-a de aprilo estas la 111-a tago de la jaro (la 112-a en superjaroj) laŭ la gregoria kalendaro. 254 tagoj restas.
Je la 21-a de aprilo okazis, interalie:
Eventoj
- -753 : la tradicia fondodato de Romo, komenco de la romia erao;
- 1960: fondo de Braziljo;
Naskiĝoj
- 1488 : Ulrich von HUTTEN
- 1729: Rusia carino Jekaterina la Granda
- 1816 : Charlotte BRONTË, angla verkistino
- 1851 : Charles BARROIS, geologo
- 1864 : Max WEBER, ekonomikisto kaj sociologo
- 1912 : Marcel CAMUS, filmreĝisoro
- 1914: József PAPP
- 1915 : Anthony QUINN, aktoro
- 1926 : Reĝino Elizabeto la 2-a de Unuigita Reĝlando de Britio kaj Nord-Irlando.
- 1929 : Martin KRUSE, teologo
Mortoj
- 1699 : Jean RACINE
- 1792 : Tiradentes
- 1910 : Mark TWAIN
- 1912 : William Thomas STEAD
- 1975 : Ranieri MAZZILLI
- 1986 : Yokaanam
- 2003 : Nina SIMONE, usona kantistino, pianisto, komponisto
Specialaj tagoj kaj festoj
- Bahaa Kredo : Unua tago de Festo de Ridván;
- Brazilo: Feriatago omaĝe al Tiradentes
La 21-a de aprilo estas (laŭ gregoria kalendaro):
- Lundo en jaroj: 1586 1597 1603 1608 1614 1625 1631 1636 1642 1653 1659 1664 1670 1681 1687 1692 1698 1704 1710 1721 1727 1732 1738 1749 1755 1760 1766 1777 1783 1788 1794 1800 1806 1817 1823 1828 1834 1845 1851 1856 1862 1873 1879 1884 1890 1902 1913 1919 1924 1930 1941 1947 1952 1958 1969 1975 1980 1986 1997 2003 2008 2014 2025 2031 2036 2042 2053 2059 2064 2070 2081 2087 2092 2098;
- Mardo en jaroj: 1587 1592 1598 1609 1615 1620 1626 1637 1643 1648 1654 1665 1671 1676 1682 1693 1699 1705 1711 1716 1722 1733 1739 1744 1750 1761 1767 1772 1778 1789 1795 1801 1807 1812 1818 1829 1835 1840 1846 1857 1863 1868 1874 1885 1891 1896 1903 1908 1914 1925 1931 1936 1942 1953 1959 1964 1970 1981 1987 1992 1998 2009 2015 2020 2026 2037 2043 2048 2054 2065 2071 2076 2082 2093 2099;
- Merkredo en jaroj: 1582 1593 1599 1604 1610 1621 1627 1632 1638 1649 1655 1660 1666 1677 1683 1688 1694 1700 1706 1717 1723 1728 1734 1745 1751 1756 1762 1773 1779 1784 1790 1802 1813 1819 1824 1830 1841 1847 1852 1858 1869 1875 1880 1886 1897 1909 1915 1920 1926 1937 1943 1948 1954 1965 1971 1976 1982 1993 1999 2004 2010 2021 2027 2032 2038 2049 2055 2060 2066 2077 2083 2088 2094;
- Ĵaŭdo en jaroj: 1583 1588 1594 1605 1611 1616 1622 1633 1639 1644 1650 1661 1667 1672 1678 1689 1695 1701 1707 1712 1718 1729 1735 1740 1746 1757 1763 1768 1774 1785 1791 1796 1803 1808 1814 1825 1831 1836 1842 1853 1859 1864 1870 1881 1887 1892 1898 1904 1910 1921 1927 1932 1938 1949 1955 1960 1966 1977 1983 1988 1994 2005 2011 2016 2022 2033 2039 2044 2050 2061 2067 2072 2078 2089 2095;
- Vendredo en jaroj: 1589 1595 1600 1606 1617 1623 1628 1634 1645 1651 1656 1662 1673 1679 1684 1690 1702 1713 1719 1724 1730 1741 1747 1752 1758 1769 1775 1780 1786 1797 1809 1815 1820 1826 1837 1843 1848 1854 1865 1871 1876 1882 1893 1899 1905 1911 1916 1922 1933 1939 1944 1950 1961 1967 1972 1978 1989 1995 2000 2006 2017 2023 2028 2034 2045 2051 2056 2062 2073 2079 2084 2090;
- Sabato en jaroj: 1584 1590 1601 1607 1612 1618 1629 1635 1640 1646 1657 1663 1668 1674 1685 1691 1696 1703 1708 1714 1725 1731 1736 1742 1753 1759 1764 1770 1781 1787 1792 1798 1804 1810 1821 1827 1832 1838 1849 1855 1860 1866 1877 1883 1888 1894 1900 1906 1917 1923 1928 1934 1945 1951 1956 1962 1973 1979 1984 1990 2001 2007 2012 2018 2029 2035 2040 2046 2057 2063 2068 2074 2085 2091 2096;
- Dimanĉo en jaroj: 1585 1591 1596 1602 1613 1619 1624 1630 1641 1647 1652 1658 1669 1675 1680 1686 1697 1709 1715 1720 1726 1737 1743 1748 1754 1765 1771 1776 1782 1793 1799 1805 1811 1816 1822 1833 1839 1844 1850 1861 1867 1872 1878 1889 1895 1901 1907 1912 1918 1929 1935 1940 1946 1957 1963 1968 1974 1985 1991 1996 2002 2013 2019 2024 2030 2041 2047 2052 2058 2069 2075 2080 2086 2097.
Vidu ankaŭ jenon:
- 20-a de aprilo | 22-a de aprilo
- 21-a de marto | 21-a de majo
- Januaro | Februaro | Marto | Aprilo | Majo | Junio | Julio | Aŭgusto | Septembro | Oktobro | Novembro | Decembro
- Historio - Tagoj
kategorio:Almanako
kategorio:Aprilo
ja:4月21日
ko:4월 21일
simple:April 21
th:21 เมษายน
HistorioLa historio ampleksas ĉiujn pasintajn okazaĵojn kaj la evoluojn de homoj, popoloj, komunumoj, socioj, civilizoj, landoj, ŝtatoj,regantoj kaj regatoj. La historion studas historiologio (=scienco pri historio/historiscienco). Laŭ pri strikta difino oni nomas historion nur tion, kio estas pruvebla per dokumentoj. Tiusence, la historia tempo komenciĝis nur, kiam aperis skribitaj informoj. Tamen eblas esplori ankaŭ la antaŭan (senskriban) tempon; ĝin oni nomas antaŭhistorio aŭ prahistorio.
(NB! Por historioj de lingvo, teatro ktp., vd. je la koncernataj artikoloj.)
----
:Historio de Scienco kaj Teknologio
Historiistoj (kaj historiaj pensintoj)
:Diodoro Sicila - Norbert ELIAS - Gibbon - Hamilton - Hekateo el Mileso - Herodoto - Josephus - ibn-Khaldun - Keynes - Lev GUMILEV - Makiavelo - Markso - Montesquieu - Plutarko - Rousseau - Adam SMITH - Suetonio - Tacito - Toqueville - Toynbee - Gloraj virinoj
Historiistaj sciencoj kaj teĥnikoj
: datadmetodoj - arĥivoj
Antikvaj Gentoj kaj Ŝtatoj
:Akadanoj - Akado - Amoreoj - Arameoj - Asirianoj - Asirio - Aztekoj - Babilonio- Elamo - Etruskoj - Frankoj - Gaŭloj - Galatoj - Gepidoj - Geto-dakoj - Ĝermanoj - Habiroj -Hunoj - Iberia - Induso-civilizo - Judoj - Kasitoj - Karirioj-Kuŝanoj kvadoj- Maŭroj - Ostrogotoj - Panonio - Parthoj - Peĉenegoj - Piktoj - Seleŭkio - Sumeranoj - Sumero - Urartu - Vandaloj - Visigotoj -
:Feŭdismo - Historio de Pratempo - Historio de Antikveco - Historio de Mezepoko - Kavaliro
vidu ankaŭ:
- Listo de papoj
- Listoj de Imperiestroj
- Francaj reĝoj
- Reĝoj de Hispanio
- (por caroj de Rusio aŭ aliaj imperiestroj, vidu ene de Listoj de Imperiestroj)
- Historio de Afriko
- Historio de Ameriko
- Historio de Aŭstralio
- Historio de Azio
- Historio de Eŭropo
:Gregoria Kalendaro - Luna Kalendaro - Hebrea Kalendaro - Hinda Kalendaro - Islama Kalendaro - Persa Kalendaro - Julia Kalendaro - Franca Respublika Kalendaro - Bahaa Kalendaro
Imperioj
Imperiestro (inkluzive ĉiuj la listoj)
:Araba Imperio - Bizanca Imperio - Brita Imperio - Ĉina Imperio - Kolĥeti - Grandmoravia regno - Meŝika imperio - Otomana imperio - Romio - Rusa Imperio - Sovetunio - Tria Regno - Usona Imperio
Mapoj
:[http://www.roman-emperors.org/Index.htm Eŭropo kaj Mediteraneo politike, en la jaroj 1-1500]
Vidu ankaŭ: Geografio
Diaoyu-Insularo De Ĉinio
vidu la Listo de militoj
Nuntempaj Etnoj: Vidu ĉe Etnoj
Nuntempaj Ŝtatoj: Vidu ĉe Nacioj
Okazintaĵoj
:Hipia revolto - Franca Revolucio - R.M.S. Titanic - 11-a de septembro 2001 - Koloniigado - Krucmilito - Sorĉopersekuto
:Anatolio - Antiloj - Mezopotamio - Palestino - ktp
Rolantoj
:Antonio - Breĵnevo - Osama Bin-Laden - Napoléon BONAPARTE - Marko Bruto - Aŭgusto Cezaro - Julio Cezaro - Charles DE GAULLE - Vo Nguyen GIAP - Gorbaĉevo - Herodo la Granda - Hipioj - Jelcino - Katono - Robert F. Kennedy - Lenino - Nasser - Pompejo - Sargono - Stalino - Vercingetorix - Usonaj Prezidentoj - Meksikaj prezidantoj
Komparu kun:
arkeologio, analo...
fiu-vro:Aolugu
ja:歴史
ko:역사
ms:Sejarah
simple:History
th:ประวัติศาสตร์
zh-min-nan:Le̍k-sú
Gregoria kalendaroGregoria kalendaro estas la ĉefa kalendaro de la Okcidento kaj tutmonda komerco. Ĝi estas reformo de la antikva julia kalendaro de Julio Cezaro.
La gregoria kalendaro estas suna kalendaro: ĝi precize sekvas la sunon (jarojn) sed ne la lunon. Kvankam la monatoj historie devenas de luna periodo, la monatoj komenciĝas kun la nova luno nur tute hazarde. Kontraste, la islama sekvas la lunon, ne la sunon, kaj la hebrea kalendaro la sunon kaj la lunon.
Monatoj: la kalendaro havas 12 monatojn:
- januaro - 31 tagoj
- februaro - 28 aŭ 29 tagoj
- marto - 31 tagoj
- aprilo - 30 tagoj
- majo - 31 tagoj
- junio - 30 tagoj
- julio - 31 tagoj
- aŭgusto - 31 tagoj
- septembro - 30 tagoj
- oktobro - 31 tagoj
- novembro - 30 tagoj
- decembro - 31 tagoj
La kalendaro sekvas la sunon, ne la lunon, tiel ke la komenco de printempo estas fiksita je la 21-a de marto.
Februaro kutime havas 28 tagojn, sed en la superjaro -- la kvara jaro kaj kvara jarcenta jaro -- februaro havas 29 tagojn. Do, en la jaroj 1992,
1996, 2000 kaj 1600, ĝi havis 29 tagojn, sed en la jaroj 1993,
1994, 1900 kaj 1700, ĝi havis 28 tagojn. En la julia kalendaro,
kontraste, februaro havis 29 tagojn en la jaroj 1900 kaj 1700.
Pro tio, la gregoria jaro havas 365,2425 suntagojn, dum la julia havas 365,2500. La suna jaro mem estas 365,24219878 suntagoj. La gregoria jaro estas 25,96 sekundoj tro longa (kio fariĝos unu tago post 3320 jaroj).
Semajno: aldone al la cikloj de monatoj kaj jaroj, estas la ciklo de la semajnoj. La semajno havas sep tagojn:
- dimanĉo
- lundo
- mardo
- merkredo
- ĵaŭdo
- vendredo
- sabato
La 1-a de januaro 2000 estis sabato. Dimanĉo kaj sabato estas la "semajnfino", kutime tagoj de ripozo en la Okcidento. Sabato estas la tradicia juda tago de ripozo kaj dimanĉo la tradicia kristana tago de ripozo.
Jaroj: la nombro de la jaro estas laŭ la kristana erao.
Pro kuniĝo de semajna kaj superjara cikloj en la kalendaro estadas 14 tipoj de jaroj:
- Normalaj jaroj komenciĝantaj je :
- lundo
- mardo
- merkredo
- ĵaŭdo
- vendredo
- sabato
- dimanĉo
- Supejaroj komenciĝantaj je :
- lundo
- mardo
- merkredo
- ĵaŭdo
- vendredo
- sabato
- dimanĉo
Tagoj: la tago komenciĝas je meznokto kaj havas 24 egalajn horojn. ...
Reformo: Aprobo de Julia kalendaro siatempe estis grava antaŭenpaŝo, sed ĝi ankaŭ havis malgrandan malprecizecon: suna jaro kompare al Julia jaro estis mallonga je 11 minutoj kaj 14 sekundoj. Dum jaroj tiu ĉi diferenco fariĝis tagoegala kaj kaŭzis malprecizecojn. En la fino de 14-a jarcento diferenco pligrandiĝis tiomgrade ke printempa tagegaleco anstataŭ 21 de marto trafis al 11 de marto. Do Pasko, ferio printempa, iafoje okazis en la vintro!
Papo Gregorio la 13-a decidis korekti la eraron. Li invitis specialan komisionon kaj tagokalkulo antaŭenigis je 10 tagoj. Por ke en estonto similaj eraroj ne okazu, ili decidis en ĉiuj kvarcentjaroj forĵeti tri tagojn, sekve kvanto de superjaroj fariĝis malpli je 3, ol en Julia kalendaro.
Tio estis la solvo de Aloysius LILIUS en 1580. La fakta bazo estis la kalkulo de Koperniko pri la longeco de la jaro. En 1530, Koperniko esploris la kalkuladon de Ptolemeo en 139 kaj al-Battani en 882 kaj kalkulis la jaron por si mem kaj eldonis la nombron 365,2425, kiu fariĝis la longeco de la jaro en la gregoria kalendaro.
Ĉi tiu nova kalendaro nomiĝis Gregoria aŭ jarkalkulo laŭ nova stilo kaj Julia kalendaro estis nomita jarkalkulo laŭ malnova stilo. En 1582 jaro, kiam Gregoria kalendaro estis enkondukita, diferenco inter du stiloj estis 10 tagoj, en 1900 ĝi atingis 13 tagojn. En venontaj jaroj ĝi pligrandiĝos plu.
Gregoria kalendaro estis aprobita en diversaj landoj en malsamaj tempoj:
- 1582 - Hispanio, Italio, Pollando, Portugalio, Francio, Luksemburgio, katolika Nederlando
- 1583 - Bavario, Tirolo
- 1583-1585 - Katolika Germanio kaj Svislando
- 1584 - Aŭstrio, Ĉeĥio
- 1587 - Hungario
- 1590 - Transilvanio
- 1610 - Prusio
- 1700 - Danio, Norvegio, kaj la protestantaj regionoj de Germanio, Nederlando kaj Svislando (escepte de Sankt Gallen)
- 1724 - la svisa kantono Sankt Gallen
- 1752 - Anglio kaj kolonioj (ekz, la nuna Usono)
- 1753 - Svedio, Finnlando, Japanio
- 1911 - Ĉinio
- 1912 - Albanio
- 1915 - Litovio
- 1916 - Bulgario
- 1918 - Rusio, Estonio
- 1919 - Rumanio, Serbio
- 1924 - Grekio
- 1926 - Turkio
- 1928 - Egipto
En 1582, laŭ la papo, la tago post la 4-a de oktobro (la fina tago de la julia kalendaro) estis la 15-a de oktobro (la unua tago de la nova gregoria kalendaro). Ĝenerale, katolikaj landoj plejparte aprobis la kalendaron dum 1582-90, protestantaj landoj dum 1700-53 kaj aliaj landoj dum 1911-28.
----
::Tridek tagoj en septembro,
::april', junio, kaj novembro;
::Ĉiuj kromaj de la kalendar'
::Tridek-unu havas, krom februar',
::Kun dudek-ok, tri jarojn el kvar,
::Sed dudek-naŭ en superjar'.
::: - Tradicia angla poemo; elangliĝis Mateo McLAUCHLIN
----
Vidu ankaŭ:
Vikiarbo > Universo > Abstrakta Mondo > Kalendaro > Gregoria Kalendaro
kategorio:Kalendaro
als:Gregorianischer Kalender
ja:グレゴリオ暦
ko:그레고리력
ms:Kalendar Gregory
simple:Gregorian calendar
th:ปฏิทินเกรกอเรียน
Romo
Geografio > Eŭropo > Italio > Romo < Urboj
----
- loko: 41.87 Norde, 12.62 Oriente
- horzono: GMT+1h (+2h de aprilo ĝis oktobro)
- loĝantaro: 3.300 mil (en la aglomeraĵo en 2000)
Romo (itale, Roma) estas la ĉefurbo de Italio kaj antikvece de Romio. Interne de Romo estas la Vatikano, kie loĝas la papo kaj la administrejo de la Katolika Eklezio. La mitaj fondintoj de la urbo estas la ĝemelfratoj Romulo kaj Remo. Romo estas la "Eterna Urbo" kaj ankaŭ la "urbo de sep montetoj". Ĝi estas la plej granda urbo en Italio.
De -150 ĝis 400, Romo estis la pli potenca urbo de la Mediteraneo, konkerinte grandan, ĉirkaŭmaran imperion, la romia imperio.
De 500 ĝis 1500, Romo estis la metropolo de la Okcidento: ĝia lingvo, skribo, juro, religio, kalendaro, mezuro, ktp, fariĝis la normo en la Okcidento dum tiu tempo. Post 1500, la Okcidento fariĝis naciisma kaj naciaj normoj emis renversi la antikvajn normojn de Romo.
Testaccio estas monteto arte konstruita el amforoj ujintaj la imposton annona el olivoleo inter la 1-a kaj la 3-a jarcentoj.
En Romo naskiĝis Hjalmar Johannes RUNEBERG kaj Francesco BARBERI, loĝis kaj movadis Stefano LA COLLA kaj studis Théophile CART.
Legu ankaŭ pri:
[http://www.reisebuero.tk/ Roma Forumo] ~ Imperiestraj Forumoj
Kategorio:Italio
Kategorio:Urboj de Italio
Kategorio:Ĉefurboj de Eŭropo
als:Rom
ja:ローマ
ko:로마
simple:Rome
1960Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1960
----
Ĉi tiu jaro estas superjaro komenciĝanta vendrede (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1960 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- 45-a Universala Kongreso de Esperanto en Bruselo
- Salah GHANEM, Elvira FONTES kaj Carmel MALLIA esperantiĝis.
- Vuk ECHTNER elkarceregita.
- Supera Voltalando sendependiĝas de Francio.
- Benino, Centr-afrika respubliko, Ĉado, Eburbordo, Gabono, Kameruno, Kongolo Brazavila, Madagaskaro, Malio, Maŭritanio, Niĝero, Senegalo kaj Togolo sendependiĝas de Francio.
- Centr-afrika Respubliko: potencprenas Jean-Bedel BOKASSA.
- Kongolo sendependiĝas de Belgio.
- Niĝerio sendependiĝas de Britio.
- Al UNO aniĝas Benino, Burkino, Centr-Afrika Respubliko, Ĉado, Ebur-Bordo, Gabono, Kameruno, Kipro, Kongolo (Brazavila), Kongolo (Kinŝasa), Madagaskaro, Malio, Niĝerio, Niĝero, Senegalo, Somalio kaj Togolo.
- Ganao : Establiĝas respubliko kaj unupartia ŝtato.
- 11-a ĝenerala konferenco pri mezuroj: aprobis internacian sistemon de fizikaj grandoj. Ĝi nomiĝas Sistemo Internacia de Unuoj.
- IBM ekis fabrikadon de una komercia modemo.
- Publikitaj Simingsound kaj Kakono.
- La aŭstrala piloto Jack BRABHAM gajnis la mondan ĉampionecon de Formulo Unu.
Naskiĝoj
- Vladimír DVOŘÁK
- 6-a de januaro : Nigella LAWSON
- 21-a de marto : Ayrton SENNA
- 28-a de oktobro: Kim HENRIKSEN Muzikisto por Esperanto Desperado.
- 11-a de novembro : Katja FLINT
Mortoj
- Jorge Frederico da Costa TEIXEIRA
- Stellan ENGHOLM
- Augustin PITLÍK
- 4-a de januaro : Francio : Albert CAMUS
- 15-a de marto: Cândido BRAVO
- 30-a de majo : Sovetunio : Boris PASTERNAK
- 23-a de junio : Ĉeĥio : František OMELKA
- 29-a de aŭgusto : Vicki BAUM
- 15-a de oktobro : Henny PORTEN
- 16-a de oktobro : Valdemar LANGLET
- 16-a de novembro : Usono : Clark GABLE
----
1955 | 1956 | 1957 | 1958 | 1959 | 1960 | 1961 | 1962 | 1963 | 1964 | 1965
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
ja:1960年
ko:1960년
simple:1960
th:พ.ศ. 2503
Braziljo
Braziljo estas la ĉefurbo de Brazilo kaj de la samnoma federacia distrikto. La urbo situas en la altebeno de Gojaso 950 kilometrojn nordokcidente de Rio de Janeiro ĉirkaŭ 1060 metrojn super marnivelo. Post kiam jam 1823 leviĝis ideoj konstrui novan ĉefurbon, okazis urboplanada konkurso en la jaro 1956. Baza skemo de la realigita projekto estas 13 kilometrojn longa paraboloida akso de ĉefa trafiko, kiun flankumas loĝkvartaloj, kaj dua rekta Monumenta akso 6 kilometrojn longa, kiu kruciĝas kun la alia rektangule. Ĉirkaŭ la Monumenta akso ariĝas parlamentaj, registaraj, kulturaj kaj komercaj konstruaĵoj. Ĉe ĝia sudorienta fino troviĝas la Placo de la tri potencoj kun la konstruaĵoj de la parlamento, de la supera juĝo kaj de la registaro ( Verkoj de Oscar NIEMEYER ).
La Universala Kongreso de Esperanto (UK) okazis en Braziljo en 1981.
La urbo nomiĝas Brazilio en PIV1970 kaj la kongresa libro de la UK en 1981, sed Braziljo en PIV2002 kaj Aktoj de la Akademio, III, 1975-1991 .
Vidu ankaŭ
- Metroo de Braziljo
Kategorio:Ĉefurbojkategorio:urboj de Brazilo
ja:ブラジリア
ko:브라질리아
Ulrich von HUTTENUlrich von HUTTEN naskiĝis je la 21-a de aprilo 1488
en kastelo Steckelberg (Germanio).
Li studis en germanaj kaj italaj universitatoj,
verkis poeziaĵojn kaj iĝis fervora ano de
Martin LUTHER.
Post subteno al fiaskinta ribelo li devis ekziliĝi en Svislando.
Ulrich von HUTTEN mortis je la 29-a de aŭgusto 1529
sur insulo Ufenau en lago Zürichsee (Svislando)
pro sifiliso.
Lia eldiro "Die Luft der Freiheit weht" ("blovas la vento de libereco")
iĝis moto de la Universitato Stanford.
Verkoj
- Epistolae Obscurorum Virorum (2-a parto; "leteroj de obskuraj viroj", reage al "Epistolae clarorum virorum" de Johannes REUCHLIN)
- Ars Versificandi, poetika instrulibro
- Vadiscus, kontraŭ la papeco
Katarino la 2-a (Rusio)Eŭropo > Rusio > Jekaterina la Granda < Historio
right
Katerino la 2-a (la Granda) (ruse Екатерина II Великая) (naskiĝis la 21-an de aprilo, 1729, mortis la 17-an de novembro, 1796) estis unu el la plej famaj imperiestroj de Rusio (1762-1796). La tempon de ŝia reĝado oni nomas "la ora tempo" de la Rusa Imperio.
ja:エカチェリーナ2世 (ロシア皇帝)
1816Historio > Jarcentoj > 19-a jarcento > 1816
----
Ĉi tiu jaro estas superjaro komenciĝanta lunde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1816 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- 11-a de decembro : Indianao fariĝis la 19-a ŝtato de Usono.
- Argentino sendependiĝas de Hispanio.
- Francio: Sklaveco estas leĝe malpermesata.
- Johano la 6-a de Portugalio kronita.
Naskiĝoj
- 21-a de aprilo : Charlotte BRONTË, verkistino
- 10-a de majo : Friedrich GERSTÄCKER, verkisto
Mortoj
- 20-a de marto: Maria la 1-a de Portugalio
----
1811 | 1812 | 1813 | 1814 | 1815 | 1816 | 1817 | 1818 | 1819 | 1820 | 1821
18-a jarcento - 19-a jarcento - 20-a jarcento
ko:1816년
simple:1816
Charlotte BRONTË
Literaturo > Anglalingva Literaturo > Charlotte BRONTË < Angla Lingvo
----
Charlotte Brontë
Charlotte BRONTË (naskiĝis la 21an de aprilo, 1816, mortis la 31an de marto, 1855) estis angla verkistino.
Ŝi naskiĝis en Thornton, Yorkshire la filino de pastro kaj pasigis sian junaĝon en la soleca etoso de la pastra domo en Yorkshire. Kun siaj du fratinoj Anne kaj Emily kaj sia frato Branwell ŝi frue elpensis fantaziajn rakontojn.
En la jaro 1846 la tri fratinoj (la frato fariĝis alkoholulo) publikigis sian unuan poemkolekton: Poems by Currer, Ellis, and Acton Bell. Timante antaŭjuĝojn ili uzis virajn pseŭdonimojn: Charlotte aperis kiel Currer BELL. La verko apenaŭ rikoltis atenton.
Sukceson gajnis ŝiaj parte membiografiaj romanoj, kiuj pritraktis sociajn problemojn kaj la rolon de la virinoj tiutempe.
En 1854, Brontë edziniĝis kun Arthur Bell NICHOLLS, pastoro. Ŝi mortis dum gravedeco kaj estis enterigita en la Preĝejo de Santa Mikaelo kaj Ĉiuj Anĝeloj en Haworth, West Yorkshire.
Listo de verkoj
- Poems by Currer, Ellis, and Acton Bell (poemoj, 1846)
- Jane Eyre (romano, 1847)
- Shirley (romano 1849)
- Villette (romano, 1853)
- The Professor (romano, eld. 1857)
En Esperanto aperis
Jane Eyre / el la angla lingvo trad. de H. J. Bulthuis. – Zutphen : Thieme, 1931. – 493 p.
BRONTË, Charlotte
ja:シャーロット・ブロンテ
simple:Charlotte Bronte
1864Historio > Jarcentoj > 19-a jarcento > 1864
----
Ĉi tiu jaro estas superjaro komenciĝanta vendrede (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1864 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- Meksiko : Napoleono III de Francio instalas Maximilian kiel ŝtatestro de Meksiko.
- 31-a de oktobro : Nevado fariĝis la 36-a ŝtato de Usono.
- Kreitaj Pasilalio de Paic kaj Alfagnomonomio.
Naskiĝoj
- 11-a de junio : Richard STRAUSS
- 18-a de julio : Ricarda HUCH
- 20-a de julio : Erik Axel KARLFELDT
- 24-a de julio : Frank WEDEKIND
- 31-a de oktobro : Islando : Einar BENEDIKTSSON
- Britio : Robert CECIL
- Georgi OREŜKOV
- Stanislav SCHULHOF
Mortoj
----
1859 | 1860 | 1861 | 1862 | 1863 | 1864 | 1865 | 1866 | 1867 | 1868 | 1869
18-a jarcento - 19-a jarcento - 20-a jarcento
ko:1864년
1912Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1912
----
Ĉi tiu jaro estas superjaro komenciĝanta lunde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1912 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- 8-a Universala Kongreso de Esperanto en Krakovo.
- L.L. ZAMENHOF ĉe la UK de Krakovo rezignis ĉian oficialan rolon en la aferoj de Esperanto, kaj eĉ la simplan titolon „Majstro“.
- Edukministro CAJ Juanpej dekretas la enkondukon de Esperanto en la elementajn lernejojn de Ĉinio.
- Eklernis Esperanton:
Bruno RIEFLING, SIFO, Gerrit WOUD, Gerrit Paulus de BRUIN, Maksimiliano BLASSBERG, Frits FAULHABER, Helmi DRESEN, Modesto Eugenio CAROLFI, Carl Adolph HVORSLEV kaj Vasilij ĴELEZNJAKOV.
- Fonditaj Esperanto-asocio de Ŝanhajo, Virina Esperanto-Klubo en Brazilo kaj Esperanta junulara grupo de Varsovio.
- Fondita unua Esperanto-Klubo en Venezuelo
- Kreitaj planlingvoj Omnezo, Lingvo Kosmopolita, Ariana kaj Fraternitato.
- Ĉinio elĵetas fremdan regon kaj fariĝas respubliko.
- Albanio sendependiĝas.
- Hispanio: Kanarioj: Fuerteventura ekhavas propran parlamenton.
- 6-a de januaro: Nov-Meksiko fariĝis la 47-a ŝtato de Usono.
- 16-a de januaro: La grupo de anglo Robert Falcon SCOTT apud Sudan Poluson trovas restaĵojn de tendaro de konkuranta norvego Roald AMUNDSEN.
- 18-a de januaro: Scott atingas Sudan Poluson.
- 14-a de februaro: Arizono fariĝis la 48-a ŝtato de Usono.
- 15-a de aprilo: La Titanic pereas en la norda Atlantiko
- Tupaciguara fondita.
Naskiĝoj
- Raymond DOURY
- 20-a de februaro: Francio: Pierre BOULLE
- 21-a de aprilo : William Thomas STEAD
- 16-a de majo: Johannes HARTOG
- 23-a de junio: Britio: Alan TURING, frua komputikisto (m. 1954)
- 14-a de aŭgusto: Germanio: Erwin STRITTMATTER
- 26-a de novembro : Eugène IONESCO
Mortoj
- 16-a de januaro: Georg HEYM
- 27-a de januaro: BAGGI de ARAUJO
- 30-a de marto: Germanio: Karl MAY.
- 20-a de aprilo: Bram STOKER
- 14-a de majo: Svedio: August STRINDBERG
- 16-a de aŭgusto : Germanio : Johann Martin SCHLEYER
- 24-a de decembro : George W. BULLEN.
- Ĉeĥio: Zikmund WINTER.
- Antarkto: Kapitano SCOTT kaj sia grupo.
- Amatus van der BIEST-ANDELHOF
----
1907 | 1908 | 1909 | 1910 | 1911 | 1912 | 1913 | 1914 | 1915 | 1916 | 1917
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
ja:1912年
ko:1912년
simple:1912
th:พ.ศ. 2455
1914Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1914
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta ĵaŭde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1914 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- 10-a Universala Kongreso de Esperanto maleblita pere milito.
- Lizzie IDDON kronita reĝino.
- Publikita la Plena Esperanto-Japana Vortaro.
- Publikita Forta Impreso de Ivan ŜIRJAEV.
- Casas Jaume GRAU kaj Leopold BUXBAUM eklernis Esperanton.
- Fondita Esperanto-grupo en Bexleyheath.
- Eko de Unua Mondmilito.
- Niĝerio fariĝas Brita kolonio.
- Inaŭguro de la Panama Kanalo. Ameriko geologie disiĝas al Nordameriko kaj Sudameriko.
- The strength of the strong ("La forto de la fortoj") de Jack LONDON.
- Kreita Federal Trade Commission (Federacia Komerca Komisiono) en Usono.
- Jesuo revenis al Tero, laŭ Testemunioj de Jehovo.
Naskiĝoj
- Curt J. MILKSCHUTZ
- Ĉeĥio: Bohumil HRABAL
- Norvegio: Thor HEYERDAHL
- 24-a de januaro : Hana VÍTOVÁ
- 18-a de februaro : Jaan OJALO
- 27-a de marto: Karel ŠOLC
- 31-a de marto : Meksiko : Octavio PAZ
- 2-a de aprilo: Britio: Alec GUINNESS
- 4-a de aprilo : Marguerite DURAS
- 21-a de aprilo: József PAPP
- 30-a de aprilo: Dorival CAYMMI, Brazila kantisto kaj muzikisto.
- 24-a de majo: Lilli PALMER
- 31-a de julio : Louis de FUNÈS
- 15-a de septembro : Will QUADFLIEG
Mortoj
- Fernand BLANGARIN
- Ambrose BIERCE
- Peter K. GEIER
- 25-a de marto: Frederic MISTRAL
- 31-a de marto: Italio: Christian MORGENSTERN
- 2-a de aprilo: Paul HEYSE
- 8-a de aprilo: Ĉeĥio: Jakub ARBES
- 24-a de majo : Martin PACKNESS
- 19-a de junio : Anglio: A. J. EDMONDS
- 21-a de junio: Bertha VON SUTTNER
- 28-a de junio: Franz FERDINAND, Arkiduko de Aŭstrio, kaj lia edzino Sofia murdiĝis per Serbia naciisto, la kaŭzo de la Unua Mondmilito.
- 31-a de julio: Jean JAURÈS
- 5-a de septembro: Louis FAUVART-BASTOUL
- 11-a de septembro: Claudius COLAS
- 30-a de oktobro : Ernst STADLER
- 3-a de novembro: Georg Trakl
----
1909 | 1910 | 1911 | 1912 | 1913 | 1914 | 1915 | 1916 | 1917 | 1918 | 1919
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
ja:1914年
ko:1914년
simple:1914
th:พ.ศ. 2457
1915Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1915
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta vendrede (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1915 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- 11-a Universala Kongreso de Esperanto en Sanfrancisko
- Fidia Romeo Giuseppe CESARINI, Hermanus Jacob BLOKKER kaj Jozsef HALÁSZ eklernis Esperanton
- Einstein publikas sian duan teorion de relativeco.
- Haitio falas sub la efektiva rego de Usono (ĝis 1934).
- Monda germana kreita.
Naskiĝoj
- Aage FALCH
- Ferenc TEREMI
- Karel FILIP
- Poul THORSEN
- Jan JIČÍNSKÝ
- 16-a de januaro : Carlos de ALMEIDA WUTKE
- 12-a de marto :Jiří MUCHA
- 27-a de marto : JONESCU-CAPATANA
- 21-a de aprilo (Meksiko): Anthony QUINN
- 6-a de majo (Usono): Orson WELLES
- 29-a de aŭgusto (Svedio): Ingrid BERGMAN
- 17-a de oktobro (Usono): Arthur MILLER
- 12-a de decembro (Usono): Frank SINATRA
- 13-a de decembro: Curd JÜRGENS
- 19-a de decembro (Francio): Edith PIAF
Mortoj
- 27-a de marto: SIFO
- 20-a de aŭgusto : Paul EHRLICH
- 20-a de aŭgusto: József MILETZ
----
1910 | 1911 | 1912 | 1913 | 1914 | 1915 | 1916 | 1917 | 1918 | 1919 | 1920
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
ja:1915年
ko:1915년
simple:1915
Anthony QUINNKino > Aktoroj > Anthony QUINN
----
Anthony Rudolph Oaxaca QUINN (naskiĝis la 21-an de aprilo, 1915, mortis je la 3-a de junio, 2001) estis usona aktoro.
Li naskiĝis en Chihuahua, Meksiko. Sian filmdebuton li havis en la jaro 1936: Pro sia ekzotika aspekto li tiutempe ĉefe aperis en la rolo de malicema meksikano aŭ indiano. Internacian famon li gajnis en 1953, kiam li gajnis Oskaron pro la plej bona epizoda rolo la filmo Viva Zapata. Sekvis neforgeseblaj karakteraj roloj, kiel ekz. tiu de la perfortema Zampano en la FELLINI-filmo La strada kaj tiu de la greko Aleksis SORBAS, surscenigita ankaŭ en la Broadway-teatro. Ekde la 1970-aj jaroj Anthony Quinn dediĉis sin ankaŭ al verkado, pentrado kaj skulptdado. Li mortis en Bostono, Masaĉuseco.
Listo de filmoj:
- The Ox-Bow Incident (Usono, 1943)
- Back to Bataan (Usono, 1945)
- Viva Zapata (Usono, 1952)
- La strada (Italio, 1954)
- Lust for Life (Usono, 1956)
- Notre-Dame de Paris (Francio, 1956)
- Wild is the Wind (Usono, 1957)
- Warlock (Usono, 1959)
- Last Train from Gun Hill (Usono, 1959)
- Lawrence of Arabia (Britio, 1962)
- Zorba, the Greek (Grekio, 1964)
- The Greek Tycoon (Usono, 1977)
Listo de Premioj
- Oskaro pro epizoda rolo en Viva Zapata (1953)
- Oskaro pro epizoda rolo en Lust for life (1957)
QUINN, Anthony
QUINN, Anthony
1926Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1926
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta vendrede (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1926 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- 18-a Universala Kongreso de Esperanto en Edinburgo.
- 8-a Brazila Kongreso de Esperanto en Vitorio.
- fondita en Moskvo Esperanto-Asocion „Reciprokhelpo“.
- skismo en Nerdelanda movado, fondita Nederlandan Esperanto-Asocion.
- Esperantujo : La Biblio eldoniĝis en Esperanto.
- Fonditaj la Tutmonda Asocio de Geinstruistoj Esperantistoj (TAGE) kaj nuna Internacia Pedagogia Revuo.
- Franz CHRISTANELL prezidento de AED.
- Eldonita Filatelia Terminaro.
- Eldonita Barbaraj Prozaĵoj de Casas Jaume GRAU.
- Publikita Pri historia evoluado de moderna Japanujo, kondukinta alta renovigo de imperiestra reĝimo en 1868 de Fuĵisaŭa Ĉikao
- Adolf BARTOŠÍK, Aleksandro ERJUĤIN kaj Pál TOLNAI eklernis Esperanton.
- Portugalio: eko de la diktatoreco.
- Saudi-Arabio unuiĝis pluraj princlandoj de la Araba duoninsulo.
- Eko de Showa Periodo en Japanio.
- Unua Ukrania Ortodoksa Popo alvenis al Brazilo
- Libano akiris konstitucion.
- Subskribita la Berlina Traktato
Naskiĝoj
- Walter FRANCINI
- Flori NIKOLOV
- Karel KRAFT
- Symilde SCHENK LEDON
- 15-a de januaro : Maria SCHELL
- 17-a de marto : Siegfried LENZ
- 24-a de marto : Dario FO
- 28-a de aprilo : Harper LEE
- 31-a de majo : James KRÜSS
- 1-a de junio : Usono: Marilyn MONROE
- 25-a de junio : Aŭstrio: Ingeborg BACHMANN
- 26-a de julio : Ana María MATUTE
- 5-a de aŭgusto : Per WAHLÖÖ
- 13-a de aŭgusto : Fidel CASTRO
- 14-a de aŭgusto : René GOSCINNY
- 15-a de oktobro : Michel FOUCAULT
- 18-a de oktobro : Klaus KINSKI
- 23-a de novembro : Sai Baba
Mortoj
- 28-a de marto : Ralph ELIOT
- 23-a de aŭgusto : Usono: Rudolph VALENTINO
- 3-a de oktobro: François DRUDIN
- 29-a de decembro : Rainer Maria Rilke
- Antonio GAUDÍ
- Claude MONET
----
1921 | 1922 | 1923 | 1924 | 1925 | 1926 | 1927 | 1928 | 1929 | 1930 | 1931
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
ja:1926年
ko:1926년
simple:1926
th:พ.ศ. 2469
Elizabeto la 2-a (Britio)Britio > Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Nord-Irlando > Brita monarkio > Elizabeth la 2-a de la Unuigita Reĝlando
----
Ŝia Reĝina Moŝto, Elizabeth la 2-a de la Unuiĝinta Reĝlando (Elizabeth Alexandra Mary WINDSOR [e-LIZ-a-bet al-ek-ZAN-dra ME-ri ŬIN-zo]; naskiĝis la ) estas la nuna reĝino de Britio kaj Nord-Irlando, ektroninte en 1952. Ŝi estas ankaŭ la reĝino de Antigvo-Barbudo, Aŭstralio, Bahamoj, Barbado, Belizo, Kanado, Grenado, Jamajko, Nov-Zelando, Papuo-Nov-Gvineo, Sent-Kristofo kaj Neviso, Sent-Lucio, Sent-Vincento kaj la Grenadinoj, la Salomonoj, kaj Tuvalo. Elizabeth regas ankaŭ la Komunumon de Nacioj (antaŭe la Brita Komunumo, aŭ angle British Commonwealth), kaj ŝi estas la ĉefgubernisto de la Eklezio de Anglio.
Ŝi estis la pli aĝa filino de reĝo George la 6-a. Ŝi kaj malproksima parenco, Philip, la duko de Edinburgo, geedziĝis en 1947. Ili havas kvar infanojn: Charles, Anne, Andrew kaj Edward.
La , Princino Elizabeth Alexandra Mary estis naskita en Londono; ŝi estis edukata private, kaj ŝarĝis sin per oficialaj deĵoroj aĝe 16 jarojn.
Dum la Dua Mondmilito ŝi servis en la Aŭilliary Territorial Service (Helpa Teritoria Servo), kaj per amendo al la Regenteca Akto ŝi fariĝis ŝtatkonsilanton je ŝia 18-a naskiĝfesto. Je la morto de George la , ŝi heredis la tronon dum ŝi estis en Kenjo kun sia edzo, kaj la ŝi estis kronata. Ŝi festis la 50-an jaron de sia tronado en 2002.
Kategorio:Britaj reĝoj
ja:エリザベス2世 (イギリス女王)
ko:영국의 엘리자베스 2세
ms:Elizabeth II
simple:Elizabeth II of the United Kingdom
th:สมเด็จพระราชินีนาถอลิซาเบธที่ 2 แห่งสหราชอาณาจักร
zh-min-nan:Liân-ha̍p Ông-kok ê tē II ê Elizabeth
Nord-IrlandoGeografio > Eŭropo > Irlando > Nord-Irlando < Unuigita Reĝlando de Britio kaj Nord-Irlando
----
La areo de Nord-Irlando estas 14.120 km2, kaj la loĝantaro estas proksimume 1.633.000. Nord-Irlando situas en la nord-orienta angulo de la insulo Irlando. Nur la mallarĝa Norda Markolo disigas Nord-Irlandon de Skotlando. Post 1603, dum la rego de Jakobo la 1-a de Anglio (1603- 1625), multaj protestantaj setlintoj venis al Irlando de Britio. Ĉiujare, la protestantoj festas "Oranĝan Tagon," ĉar je la 12-a de julio, 1690, en Britio, la protestanta armeo de William de Orange venkis la katolikan armeon de Jakobo la 2-a.
En 1920, Akto de la Brita Parlamento apartigis Nord-Irlandon de la cetero de la ĉefe katolika Irlanda Respubliko. Sed en Nord-Irlando daŭras konfliktoj inter la protestantoj kaj la romaj katolikoj. La plejparto da katolikoj volas unuigi Nord-Irlandon kaj la Irlandan Respublikon. La plejparto da protestantoj volas konservi la unuecon kun Britio.
La tikla demando pri flagoj
La ruĝa "+" sur blanka fono kun ruĝa mano centre estas ofte en libroj la flago de Nord-Irlando, sed en realo tiu flago estas ofenda al multaj nordirlandanoj kaj sekve ofte ne uzata en plej neŭtralaj kuntekstoj. Iam oni proponis novan neŭtralan flagon (ruĝa "x" sur blanka fono), sed ĝis nun tiu estas preskaŭ neniam uzata.
Lingvoj en Nord-Irlando
Estas tri oficialaj lingvoj en Nordirlando:
- [http://eo.wikipedia.org/wiki/angla_lingvo Angla lingvo]
- [http://eo.wikipedia.org/wiki/irlanda_lingvo Irlanda lingvo]
- [http://eo.wikipedia.org/wiki/Ulstera_skota_lingvo Ulsterskota lingvo]
Aldone, estas du gestolingvoj (la brita kaj la irlanda) plus diversaj alinaciaj lingvoj, aparte la ĉina.
Lokoj en Nord-Irlando
- Belfasto (300.000) estas la ĉefurbo.
- Loka regado kaj administrado en Nord-Irlando
Eksteraj ligoj
[http://www.speaknorniron.8m.net/ Dialekto de la angla lingvo en Nordirlando]
ja:北アイルランド
ko:북아일랜드
simple:Northern Ireland
1699Historio > Jarcentoj > 17-a jarcento > 1699
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta ĵaŭde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1699 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- Usono: Rod-Insulo: La unua kvakera preĝejo en Nordameriko fondiĝis en la urbo Newport.
Naskiĝoj
-
Mortoj
- Jean RACINE
----
1694 | 1695 | 1696 | 1697 | 1698 | 1699 | 1700 | 1701 | 1702 | 1703 | 1704
16-a jarcento - 17-a jarcento - 18-a jarcento
ko:1699년
1792Hejmpaĝo > Historio > Jarcentoj > 18-a jarcento > 1792
----
Ĉi tiu jaro estas superjaro komenciĝanta dimanĉe (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1792 p.K. okazis interalie :
Eventoj
- 25-a de aprilo: Rouget DE LISLE verkas kanton por rejna armeo, pli konata kiel Marseljezo
- 18-a de majo: Borso de Novjorko (NYSE) estis fondita.
- 1-a de junio: Kentukio fariĝis la 15-a ŝtato de Usono.
- 13-a de oktobro: Konstruado ekkomencis por la Blanka Domo ĉe Vaŝingtono.
- Francio : Septembro : Komenco de la Unua Franca Respubliko. Ĝi finiĝos en majo 1804. Daŭro: malpli ol 12 jarojn (kvar konstitucioj).
Naskiĝoj
- 4-a de aŭgusto: Percy Bysshe SHELLEY
- Anglio : John HERSCHEL.
Mortoj
- 24-a de majo: | | |