:: wikimiki.org ::
| 21-a De Majo |
21-a de majoHistorio > Tagoj > la 21-a de majo
----
La 21-a de majo estas la 141-a tago de la jaro (la 142-a en superjaroj) laŭ la Gregoria kalendaro. 224 tagoj restas.
Je la 21-a de majo okazis, interalie:
Eventoj
- 1881 : La Ruĝa Kruco fondita
Naskiĝoj
- 1471: Durero
- 1688: Alexander POPE, poeto
- 1844: Henri ROUSSEAU, pentristo
- 1902: Marcel Lajos BREUER, arkitekto
- 1904: Fats WALLER, pianisto
- 1916: Harold ROBBINS, verkisto
- 1917: Raymond BURR, aktoro
- 1921: Andrei SAKHAROV, fizikisto kaj nobelpremiito
- 1945: Ernst MESSERSCHMID, fizikisto kaj kosmonaŭto
- 1949: Arno HINTJENS, kantisto
Mortoj
- 1542 : Hernando de SOTO, esploristo
- 1647 : Pieter Corneliszoon HOOFT
- 1786 : Carl Wilhelm SCHEELE
- 1931 : Théophile CART
- 1949 : Klaus MANN, Francio
- 2000 : Kavaliro John GIELGUD, brita aktoro.
- 2001 : Hugo RÖLLINGER
Specialaj tagoj kaj festoj
-
----
Vidu ankaŭ:
- Historio - Tagoj.
ja:5月21日
ko:5월 21일
simple:May 21
th:21 พฤษภาคม
HistorioLa historio ampleksas ĉiujn pasintajn okazaĵojn kaj la evoluojn de homoj, popoloj, komunumoj, socioj, civilizoj, landoj, ŝtatoj,regantoj kaj regatoj. La historion studas historiologio (=scienco pri historio/historiscienco). Laŭ pri strikta difino oni nomas historion nur tion, kio estas pruvebla per dokumentoj. Tiusence, la historia tempo komenciĝis nur, kiam aperis skribitaj informoj. Tamen eblas esplori ankaŭ la antaŭan (senskriban) tempon; ĝin oni nomas antaŭhistorio aŭ prahistorio.
(NB! Por historioj de lingvo, teatro ktp., vd. je la koncernataj artikoloj.)
----
:Historio de Scienco kaj Teknologio
Historiistoj (kaj historiaj pensintoj)
:Diodoro Sicila - Norbert ELIAS - Gibbon - Hamilton - Hekateo el Mileso - Herodoto - Josephus - ibn-Khaldun - Keynes - Lev GUMILEV - Makiavelo - Markso - Montesquieu - Plutarko - Rousseau - Adam SMITH - Suetonio - Tacito - Toqueville - Toynbee - Gloraj virinoj
Historiistaj sciencoj kaj teĥnikoj
: datadmetodoj - arĥivoj
Antikvaj Gentoj kaj Ŝtatoj
:Akadanoj - Akado - Amoreoj - Arameoj - Asirianoj - Asirio - Aztekoj - Babilonio- Elamo - Etruskoj - Frankoj - Gaŭloj - Galatoj - Gepidoj - Geto-dakoj - Ĝermanoj - Habiroj -Hunoj - Iberia - Induso-civilizo - Judoj - Kasitoj - Karirioj-Kuŝanoj kvadoj- Maŭroj - Ostrogotoj - Panonio - Parthoj - Peĉenegoj - Piktoj - Seleŭkio - Sumeranoj - Sumero - Urartu - Vandaloj - Visigotoj -
:Feŭdismo - Historio de Pratempo - Historio de Antikveco - Historio de Mezepoko - Kavaliro
vidu ankaŭ:
- Listo de papoj
- Listoj de Imperiestroj
- Francaj reĝoj
- Reĝoj de Hispanio
- (por caroj de Rusio aŭ aliaj imperiestroj, vidu ene de Listoj de Imperiestroj)
- Historio de Afriko
- Historio de Ameriko
- Historio de Aŭstralio
- Historio de Azio
- Historio de Eŭropo
:Gregoria Kalendaro - Luna Kalendaro - Hebrea Kalendaro - Hinda Kalendaro - Islama Kalendaro - Persa Kalendaro - Julia Kalendaro - Franca Respublika Kalendaro - Bahaa Kalendaro
Imperioj
Imperiestro (inkluzive ĉiuj la listoj)
:Araba Imperio - Bizanca Imperio - Brita Imperio - Ĉina Imperio - Kolĥeti - Grandmoravia regno - Meŝika imperio - Otomana imperio - Romio - Rusa Imperio - Sovetunio - Tria Regno - Usona Imperio
Mapoj
:[http://www.roman-emperors.org/Index.htm Eŭropo kaj Mediteraneo politike, en la jaroj 1-1500]
Vidu ankaŭ: Geografio
Diaoyu-Insularo De Ĉinio
vidu la Listo de militoj
Nuntempaj Etnoj: Vidu ĉe Etnoj
Nuntempaj Ŝtatoj: Vidu ĉe Nacioj
Okazintaĵoj
:Hipia revolto - Franca Revolucio - R.M.S. Titanic - 11-a de septembro 2001 - Koloniigado - Krucmilito - Sorĉopersekuto
:Anatolio - Antiloj - Mezopotamio - Palestino - ktp
Rolantoj
:Antonio - Breĵnevo - Osama Bin-Laden - Napoléon BONAPARTE - Marko Bruto - Aŭgusto Cezaro - Julio Cezaro - Charles DE GAULLE - Vo Nguyen GIAP - Gorbaĉevo - Herodo la Granda - Hipioj - Jelcino - Katono - Robert F. Kennedy - Lenino - Nasser - Pompejo - Sargono - Stalino - Vercingetorix - Usonaj Prezidentoj - Meksikaj prezidantoj
Komparu kun:
arkeologio, analo...
fiu-vro:Aolugu
ja:歴史
ko:역사
ms:Sejarah
simple:History
th:ประวัติศาสตร์
zh-min-nan:Le̍k-sú
TagojHistorio > Tagoj
----
Tagoj en historio:
laŭ aranĝo de 2005
Sentabele:
- januaro
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31
- februaro
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, (30)
- marto
- 1, 2, 3, 4, 5,6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31
- aprilo
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30
- majo
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31
- junio
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30
- julio
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31
- aŭgusto
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31
- septembro
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30
- oktobro
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31
- novembro
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30
- decembro
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31
Vidu ankaŭ
- Tago
- Festa kaj Feria Tago
Kategorio:Almanako
ja:365日
ko:366일
zh-cn:历史上的今天
zh-tw:歷史上的今天
1881Historio > Jarcentoj > 19-a jarcento > 1881
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta sabate (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1881 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- L.L. Zamenhof revenis Varsovion kaj ekscias pri la detruo de siaj notoj pri pra-Esperanto
Naskiĝoj
- Ĥristo ĤARALAMBEV
- Pierre CORRET : Francio
- 25-a de januaro : Germanio : Emil LUDWIG
- 2-a de februaro : Kate JAHNS
- 4-a de februaro : TUKIMOTO Kitadi
- 25-a de marto : BARTÓK Béla
- 1-a de majo : Pierre TEILHARD DE CHARDIN
- 21-a de julio : Josef BURGER
- 6-a de aŭgusto : Alexander FLEMING
- 11-a de septembro : Asta NIELSEN
- 25-a de oktobro : Pablo PICASSO, eminenta artisto
- 26-a de oktobro : Emile GASSE
- 28-a de novembro : Aŭstrio: Stefan ZWEIG
Mortoj
- 19-a de septembro : James A. GARFIELD
- 2-a de decembro: Jenny MARX
----
1876 | 1877 | 1878 | 1879 | 1880 | 1881 | 1882 | 1883 | 1884 | 1885 | 1886
18-a jarcento - 19-a jarcento - 20-a jarcento
ko:1881년
Ruĝa KrucoOni ofte uzas la frazojn Ruĝan Kruco kaj Ruĝan Krescento kiel mallongigojn por la Internacia Movado de la Ruĝa Kruco kaj Ruĝa Krescento.
----
Internacia Movado de la Ruĝa Kruco kaj Ruĝa Krescento
Internacia Movado de la Ruĝa Kruco kaj Ruĝa Krescento
Internacia Movado de la Ruĝa Kruco kaj Ruĝa Krescento
La Ruĝa Kruco estas simbolo, kiu metendas sur homamaj kaj kuracdonaj veturiloj kaj konstruaĵoj laŭ la Konvencioj de Ĝenevo, por ke ili protektiĝu de milita atako. Oni ne konfuzu la Ruĝan Krucon kun la kruco de Sankta Georgo, kiu estas la flago de Anglio, Barcelona, Freiburg kaj multaj aliaj lokoj. La kruco de Sankta Georgo etendas ĝis la rando de la flago, sed tiu de la flago de la Ruĝa Kruco ne etendas tiel.
Origine nur la Ruĝan Krucon oni uzis kiel simbolo de la Konvencioj de Ĝenevo, sed kelkaj islamecaj nacioj (ĉefe la otomana imperio, nun nomata Turkio) kontraŭstaris tion, kaj kiel rezulto oni ebligis la uzon de kroma simbolo (la Ruĝa Krescento). Poste, Persio (nun Irano) sukcese aldonigis ruĝan leonon kun suno - la leono kun suno estis simbolo de Persio - al la listo da uzeblaj simboloj; malgraŭ Irano neplue uzas tiun simbolon preferante la Ruĝan Krescenton, Irano pasintece rezervis la rajton ekreuzi ĝin iam ajn laŭ sia volo.
IranoIsraelo tiam petis aldonon de Ruĝa Stelo de Davido, rezonante ke oni agnosku judan simbolon krom la kristana kaj islama. Tiun ĉi simbolon uzas la Israela Ruĝa Kruco, sed oni oficiale ne agnoskas ĝin sub internaciaj homamaj leĝoj. La Movado de la Ruĝa Kruco neis la peton rezonante ke, se oni donus alian simbolon al la judoj (aŭ alia grupo), nenombreble da grupoj petos proprajn simbolojn por si, ĉu religiecaj, ĉu ne. Tio malpliigus la originan celo de la simbolo de la Ruĝa Kruco: krei unu simbolon por indiki veturilojn kaj konstruaĵojn protektatajn pro homamo. Responde, la Movado de la Ruĝa Kruco nun prilaboras novan simbolon nereligiecan, kiu estu facile agnoskebla sur la batalkampo; kiam jam la Movado ekuzas la simbolon, oni prezentos ĝin al la Ŝtataj Partioj de la Konvencioj de Ĝenevo por amendi la traktatojn.
RUGĜA KRUCO
ja:赤十字社
th:กาชาด
zh-cn:红十字会
Kategorio:Esperanto Kategorio:Esperanto-kulturo
Kategorio:Esperanto-movado Kategorio:Enciklopedio de Esperanto
Kategorio:Enciklopedio de Esperanto R
EdE-R
Ruĝa Kruco. Laŭ la konvencio de Genève (1864) la vunditoj kaj malsanuloj sur la militkampo ne estas rigardataj kiel malamikoj kaj oni deklaris la neŭtralecon ankaŭ de la kuracistoj kaj flegistoj. La insigno de tiuj ĉi helpaj organizaĵoj fariĝis laŭ la blazono de la urbo Genève la ruĝa kruco kaj iom post iom en la tuta mondo fondiĝis R. K. societoj kaj funkcias ankaŭ int. organizo de la R. K.
La iniciatinto de aplikado de E ĉe la R. K. estis la prop-isto de E en la franca armeo, kapitano Bayol. Antaŭ la 2-a UK li eldonis libreton pri utileco de E por flegado de diverslingvaj vunditoj, ankaŭ specialajn ŝlosilojn kun necesa frazaro por flega servo. Post tio E komencis penetri en la naciajn societojn de R. K. Ekz. en 1907 en la urbodomo de Antwerpen Van der Biest legis referaton pri E por anoj de Belga R. K. Samjare en la franca societo de R. K. oni fondis nacian komitaton por prop. de E. En 1909 admiiiistracio de la germana R. K. en Königsberg proponis al sia subularo lerni E-n. Kelkan tempon (1910) aperis faka gazeto „E et Croix Rouge“. En 1911 por ruĝkrucanoj estas aranĝitaj E kursoj en Dresden; same en Kovno de Devjatnin.
Dum la 4-a UK en Dresden, 1908 je unua fojo reprezentis sin la Int. Komitato de la R. K. per A. Moynier, kiu ĉeestis eksperimenton de ekzerca flegado de diverslingvaj vunditoj; ordonoj, demandoj k. a. estis farataj sole en E. Partoprenis 50 portilistoj kaj multaj militaj kuracistoj en la korto de la Saksa R. K. La sama estis ripetata dum la 5-a UK en Barcelona 1910. En 1916 Justin Godart, honora ano de UEA, franca ŝtata subsekretario de la saneca fako (nun ministro) cirkulere rekomendis la lernadon de E al la militistaj flegistoj kaj tiucele mendis 10.000 erojn de la lernolibro de E-Ruĝa Kruco de Bayol.
Post la milito la 10-a Int. Konferenco de la R. K. 1921, kiun prezidis G. Ador kaj partoprenis preskaŭ ĉiuj registaroj de la mondo, havis tre solenan karakteron. Ankaŭ E havis rolon tie. La ideoj de la dummilite mortigita apostolo de E ĉe R. K., kapitano Bayol, estis prezentata al la deligitara komisiono. Ĝi diskutis proponon de finna delegito d-ro Wang kaj favore raportis al la plenkunsido. La 7 apr. la konferenco unuanime voĉdonis la jenan rezolucion: „Konstatinte la fakton, ke la lingva malfacilaĵo multmaniere malhelpas la realigon de l' int. idealo de la R. K., ĉu por savhelpo sur batalkampoj, ĉu inter militkaptitoj aŭ eĉ en la kongresoj de la R. K., la konferenco instigas ĉiujn ruĝkrucajn organizaĵojn, ke ili disvastigu la lernadon de la helplingvo E inter siaj anoj, kaj speciale ĉe la junulaj sekcioj, kiel unu el la plej potencaj rimedoj al int. kompreniĝo kaj kunlaborado laŭ la celo de la R. K.“ Laŭ tiu ĉi rekomendo la nova statuto de la hispana R. K., adoptita la sekvintan jaron, jam enhavas unu paragrafon pri la devo lerni E-n.
I. ŜIRJAEV.
1471Historio > Jarcentoj > 15-a jarcento > 1471
----
En la jaro 1471 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- La unua leĝo kontraŭ-cigana estas enkondukita en Lucerno (Svisio)
- Malaperas la indiĝena kulturo Santa Maria en Argentino
- La unua ekspozicio de Romia arto en muzeo estis prezentita de Muzeo Capitolino en Romo
- Inkao Jupankio iĝis imperiestro.
Naskiĝoj
- 21-a de majo: Durero
Mortoj
- Papo Paŭlo la dua
----
1466 | 1467 | 1468 | 1469 | 1470 | 1471 | 1472 | 1473 | 1474 | 1475 | 1476
14-a jarcento - 15-a jarcento - 16-a jarcento
ko:1471년
1688Historio > Jarcentoj > 17-a jarcento > 1688
----
Ĉi tiu jaro estas superjaro komenciĝanta ĵaŭde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1688 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
-
Naskiĝoj
- 4-a de februaro : MARIVAUX
Mortoj
-
----
1683 | 1684 | 1685 | 1686 | 1687 | 1688 | 1689 | 1690 | 1691 | 1692 | 1693
16-a jarcento - 17-a jarcento - 18-a jarcento
ko:1688년
nb:1688
1844Historio > Jarcentoj > 19-a jarcento > 1844
----
Ĉi tiu jaro estas superjaro komenciĝanta lunde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1844 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- Svedio: Richard DYBECK verkas tekston de Du gamla, du fria.
- Eko de la Bahaa Kredo.
- 3-a de julio: La lasta paro de grandaj aŭkoj estis mortigita.
- Universala kaj analitika lingvo kreita.
Naskiĝoj
- Charles STEWART
- 2-a de februaro : Marie HANKEL
- 13-a de marto : Gábor BÁLINT
- 16-a de aprilo : Anatole FRANCE
- 3-a de junio : Detlev VON LILIENCRON
- 15-a de oktobro : Germanio : Nietzsche
- 22-a de oktobro : Sarah BERNHARDT
- 25-a de novembro : Carl BENZ
Mortoj
-
----
1839 | 1840 | 1841 | 1842 | 1843 | 1844 | 1845 | 1846 | 1847 | 1848 | 1849
18-a jarcento - 19-a jarcento - 20-a jarcento
ko:1844년
simple:1844
1902Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1902
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta merkrede (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1902 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- Kolombio: Stabiliĝo.
- Bernhard KÖTZ, Augustin PITLÍK, Otto SIMON, Boris KOTZIN kaj Jacint COMELLA MORA eklernis Esperanton.
- novembro: unuaj Esperantaj revuoj en Ĉeĥio.
- 9-a de decembro: Fondita unua E-Klubo en Prago kaj Besangon Saint-Loup.
- Publikita Tutoniŝo.
Naskiĝoj
- EMBA
- L. N. NEWELL
- Lajos TÁRKONY
- Renée VOLPELIERE
- 31-a de januaro: KAWASAKI Naokazu
- 4-a de februaro : Charles LINDBERGH
- 27-a de februaro : Usono : John STEINBECK
- 7-a de marto : Germanio : Heinz RÜHMANN
- 2-a de aprilo : OKA Hidemiti
- 23-a de aprilo : Islando : Halldor Kiljan LAXNESS
- 16-a de julio : Stanislav NEUMANN
- 22-a de aŭgusto : Germanio: Leni RIEFENSTAHL
- 3-a de oktobro : COSTA e SILVA
- 12-a de novembro : Rusio: Vladimir VARANKIN
Mortoj
- 3-a de decembro: Brazilo : Piracicaba : Prudente de MORAIS
----
1897 | 1898 | 1899 | 1900 | 1901 | 1902 | 1903 | 1904 | 1905 | 1906 | 1907
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
ja:1902年
ko:1902년
simple:1902
th:พ.ศ. 2445
1904Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1904
----
Ĉi tiu jaro estas superjaro komenciĝanta vendrede (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1904 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- Fonditaj Brita Esperanto-Asocio, la Centra Presejo Esperantista, la "Unua virina klubo Esperantista" en Prago, kaj Esperanto-Grupo en Versec.
- Unua E-kurso por Blinduloj en Ĉeĥio.
- Esperanto eniris en Kolombio kaj Kubo.
- Jean COUTEAUX, Carl Wictor SJÖGREN, Tódor KOVÁCS kaj Eduard MYBS esperantiĝis.
- 7-a de aŭgusto : en Calais, okazis kunveno de Esperantistoj, kiu estis la "patrino" de UK-j.
- 27-a de oktobro : Usono : La metroo en Novjorko malfermiĝis.
- The Sea-Wolf ("La mar-lupo") de Jack LONDON.
- Skeet-Giörling publikigis sian E-lernolibron por Danoj kaj gvidas la unuan E-kurson en Danio.
- Olimpiaj ludoj en Sankta Luiso, Usono.
- 22-a de januaro: Alesund (Norvegio) detruida de fajrego.
- 2-a de februaro: publikita Encikliko Ad Diem Illum Laetissimum de Papo Pio la 10-a;
- 5-a de februaro: Japanio rumpis diplomatiajn rilatojn al Rusio;
- 8-a de februaro: Japanio atakis Rusion;
- 10-a de februaro: Japanio formale deklaris militon al Rusio;
- 17-a de februaro: unua prezentado de opero 'Madamo Butterfly' de Giacomo PUCCINI (Milano - Italio);
- 29-a de februaro: Theodore ROOSEVELT, prezidento de Usono, nomis komisionon por studi la eblecon de Kanalo de Panamo;
- 12-a de marto: publiko de Encikliko 'Iucunda Sane' de Papo Pio la 10-a.
- 18-a de marto: unua konsulejo de Ĉilio en Kobe (Japanio);
- 31-a de marto: Tibeto petis eliro de Brita armeo kaj estis masakrataj;
- 1-a de aprilo: Henry ROYCE provas la unuan Rolls Royce;
- 8-a de aprilo: urbestro George McCLELLAN ŝanĝis la nomon de Longacre Square al Times Square Nov-Jorko;
- Mundelingvo (Hummler) kaj Perio kreitaj.
Naskiĝoj
- 1-a de januaro: Fazal Ilahi Chaudhry;
- 3-a de januaro: Boris KOCHNO;
- 4-a de januaro: Erik CHISHOLM;
- 7-a de januaro: Gordon Thomas WHYBURN;
- 8-a de januaro: Otto SPÜLBECK;
- 10-a de januaro: Lamartine BABO;
- 13-a de januaro: Richard ADDINSELL;
- 18-a de januaro: Anglio : Cary GRANT;
- 20-a de januaro: Renato CACCIOPOLLI;
- 23-a de januaro: Theodor SCHAEFER;
- 23-a de januaro : Lorenz FRIIS;
- 25-a de januaro: Jeza FRID;
- 29-a de januaro : Lidja ZAMENHOF
- 31-a de januaro: Francesco MINERVA;
- 2-a de februaro: József MAJOR
- 3-a de februaro: Luigi DALLAPICCOLA;
- 4-a de februaro: John PASSMORE;
- 6-a de februaro: Giuseppe ALMICI;
- 11-a de februaro: Amador AGUIAR;
- 16-a de februaro: George KENNAN;
- 20-a de februaro: Alexei KOSYGIN;
- 25-a de februaro: Robert BÉZAC;
- 27-a de februaro: James FARRELL;
- 29-a de februaro: Jimmy DORSEY;
- 1-a de marto: Glenn MILLER;
- 1-a de marto: Paul DUBREIL;
- 4-a de marto: Georgy Antonovich GAMOV;
- 7-a de marto: Reinhard HEYDRICH;
- 13-a de marto: René Louis M. STOURM;
- 22-a de aprilo : Robert OPPENHEIMER;
- 6-a de majo : Harry MARTINSON
- 11-a de majo : Salvador DALÍ
- 17-a de majo : Francio : Jean GABIN
- 27-a de junio: Johan WEINHENGST
- 30-a de junio : Léon BERGIERS
- 12-a de julio : Pablo NERUDA
- 19-a de aŭgusto : Ĉeĥio : František OMELKA
- 2-a de oktobro : Anglio : Graham GREENE
- Germanio : Alexander GODE, inventinto de la planlingvo Interlingua
- Stanislav BUBENÍČEK
- Vilibald SCHEIBER
- Vladimir Savviĉ KUZMIĈ
Mortoj
- 5-a de januaro: Karl Alfred ZITTEL;
- 19-a de februaro: Luís Betim PAIS LEME;
- 1-a de majo : Antonin DVORAK;
- 5-a de majo : JÓKAI Mór;
- 15-a de julio : Germanio : Anton ĈEĤOV;
- 4-a de oktobro : Francio : Frédéric Auguste BARTHOLDI
- 8-a de oktobro : Clemens WINKLER.
----
1899 | 1900 | 1901 | 1902 | 1903 | 1904 | 1905 | 1906 | 1907 | 1908 | 1909
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
ja:1904年
ko:1904년
simple:1904
th:พ.ศ. 2447
1916Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1916
----
Ĉi tiu jaro estas superjaro komenciĝanta sabate (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1916 post Kristo okazis, inter alie:
Eventoj
- L. N. NEWELL, Viktor BONDE kaj Vselovod IVANOV eklernis Esperanton.
- Gregoria kalendaro lanĉita en Bulgario.
- Koreio: Sotesano fondas Ŭonbulismon.
- Kreitaj Geogloto kaj Optezo.
Naskiĝoj
- Elvira FONTES
- Giuseppina PICCIOTTO DE VITA
- Karel JANOUŠ
- 11-a de majo: Camilo José CELA
- 8-a de junio: Francis CRICK, unu el la malkovrintoj de la strukturo de DNA-molekulo.
- 24-a de aŭgusto : Léo FERRÉ
- 9-a de decembro : Kirk DOUGLAS
Mortoj
- 6-a de januaro: Theodore ROOSEVELT
- 12-a de marto: Marie VON EBNER-ESCHENBACH
- 15-a de novembro: Svislando: Henryk SIENKIEWICZ
- 21-a de novembro : Francisko Jozefo la 1-a
- 22-a de novembro: Usono: Jack LONDON
- 9-a de decembro : Japanio: NATSUME Sôseki
----
1911 | 1912 | 1913 | 1914 | 1915 | 1916 | 1917 | 1918 | 1919 | 1920 | 1921
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
ja:1916年
ko:1916년
simple:1916
th:พ.ศ. 2459
1945Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1945
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta lunde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1945 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- Miroslav SMYČKA eklernis Esperanton
- Sovetunio kaptas orientan Berlinon. Usono, Britio kaj Francio Okcidentan.
- Usono inventintas la atombombon. Ludprovas la novan armilon kontraŭ Japanaj urboj Hiroshima kaj Nagasaki. Fino de la Dua Mondmilito. Eko de la Fridmilito.
- Belgio ekas kiel centro de Eŭropa kunlaborado.
- 15-a de aŭgusto : Suda Koreio sendependiĝas de Japanio.
- 17-a de aŭgusto : Indonezio sendependiĝas de Nederlando. Prezidentiĝas Suharto. Konstitucio.
- 2-a de septembro : Vjetnamo sendependiĝas de Francio.
- 24-a de oktobro : Unuiĝintaj Nacioj fondatas far Argentino, Aŭstralio, Barato, Belgio, Belorusio, Bolivio, Brazilo, Britio, Ĉeĥoslovakio, Ĉilio, Ĉinio, Danio, Domingo, Egipto, Ekvadoro, Etiopio, Filipinoj, Francio, Grekio, Gvatemalo, Haitio, Honduro, Irako, Irano, Jugoslavio, Kanado, Kolombio, Kostariko, Kubo, Libano, Liberio, Luksemburgio, Meksiko, Nederlando, Nikaragvo, Norvegio, Nov-Zelando, Panamo, Paragvajo, Peruo, Pollando, Rusio, Salvadoro, Saŭda Arabio, Sirio, Sud-Afriko, Turkio, Ukrajno, Urugvajo, Usono, Venezuelo.
- Jugoslavia Socialisma Federacia Respubliko fondatas far Tito.
- Londona Konferenco adoptis la konstitucion de Unesko.
- Kreita Volduo.
Naskiĝoj
- 6-a de februaro : Jamajko : Bob MARLEY
- 31-a de majo : Germanio : Rainer Werner FASSBINDER
- 9-a de julio : Dean R. KOONTZ
- 27-a de aŭgusto : Marianne SÄGEBRECHT
Mortoj
- Hendrik BULTHUIS
- Josef ŠUSTA
- Jan RAMBOUSEK
- 23-a de februaro : Aleksej Nikolajeviĉ TOLSTOJ
- marto: Anne FRANK, la preciza dato ne estas konata.
- 12-a de aprilo : Franklin D. ROOSEVELT
- 22-a de aprilo : Käthe KOLLWITZ
- 28-a de aprilo : Benito MUSSOLINI
- 30-a de aprilo : Adolf HITLER kaj Eva BRAUN
- 27-a de junio : Emil HÁCHA
- 26-a de septembro : BARTÓK Béla
- 13-a de oktobro : Milton HERSHEY
----
1940 | 1941 | 1942 | 1943 | 1944 | 1945 | 1946 | 1947 | 1948 | 1949 | 1950
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
ja:1945年
ko:1945년
simple:1945
th:พ.ศ. 2488
1949Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1949
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta sabate (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1949 okazis, interalie:
Eventoj
- 34-a Universala Kongreso de Esperanto en Bournemouth.
- Karel KRAFT eniras E-movadon.
- Danio, Francio, Italio ekmembras en NATO.
- Ankaŭ Sovetio akiras Atombombon.
- Israelo: Fino de la sendependeciga milito. David BEN-GURION elektatas unua ĉefministro. La lando iĝas UNO-membro.
- Ĉinion subjugigas komunistoj sub MAO Zedong. Kapitalismemuloj fuĝas Tajvanen.
- Aŭstrio: unua SOS-Infanvilaĝo.
- Progresa lingvo proponita.
- 5-a de januaro en Brazilo leĝo pri pago de salajro en dimanĉoj kaj feriaj tagoj.
- 31-a de januaro : Ĉinio : Pekino liberiĝas. Je la 1-a de oktobro ĝi ĉefurbiĝas.
- 31-a de marto : Novlando aliĝis al la Kanada Konfederacio.
- 23-a de majo : Germania konstitucio.
Naskiĝoj
- Roberto PASSOS NOGUEIRA
- Pedro ALMODÓVAR
- 26-a de marto: Patrick SÜSKIND
- 21-a de majo: Arno HINTJENS, kantisto
- 22-a de junio: Meryl STREEP
- 12-a de aŭgusto: Fernando COLLOR de MELLO
- 23-a de septembro: Bruce SPRINGSTEEN, kantisto
- 8-a de oktobro: Sigourney WEAVER
- 25-a de decembro: Sissy SPACEK
Mortoj
- František KAVAN
- 21-a de majo : Francio : Klaus MANN
- 10-a de junio : Norvegio : Sigrid UNDSET
- 16-a de aŭgusto : Usono : Margaret MITCHELL
- 8-a de septembro : Richard STRAUSS
----
1944 | 1945 | 1946 | 1947 | 1948 | 1949 | 1950 | 1951 | 1952 | 1953 | 1954
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
ja:1949年
ko:1949년
simple:1949
th:พ.ศ. 2492
1542Historio > Jarcentoj > 16-a jarcento > 1542
----
En la jaro 1542 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- Fondita urbo Jukatana Merido en Meksiko.
- Publikita "De Materia Medica" de Curtio TROJANO en Italio.
- Hispanio promulgis la "Leyes Nuevas", kontraŭ la krudelecon al indiĝenoj.
- Kreita la Vicreĝlando de Peruo.
- Otomanoj konkeris Jerusalemon al araboj.
- Unuaj kontaktoj de Japanoj al okcidentaj maristoj.
- Martim AFONSO de SOUZA estas nomita portugala Vic-reĝo de Hindio.
Naskiĝoj
Mortoj
Lucas FERNÁNDEZ hispana verkisto.
----
1537 | 1538 | 1539 | 1540 | 1541 | 1542 | 1543 | 1544 | 1545 | 1546 | 1547
15-a jarcento - 16-a jarcento - 17-a jarcento
ko:1542년
simple:1542
Pieter Corneliszoon HOOFTLiteraturo > Nederlandlingva Literaturo > Pieter Corneliszoon HOOFT < Nederlanda Lingvo
----
Pieter Corneliszoon HOOFT (naskiĝis la 16an de marto, 1581, mortis la 21an de majo, 1647) estis nederlanda poeto, dramaturgo, kaj historiisto.
Hooft naskiĝis en Amsterdamo. Influite de la Klasika literaturo kaj de aŭtoroj kiel Francesco PETRARCA Li verkis poemojn, dramojn kaj ankaŭ historiajn verkojn. Li estas unu el la plej gravaj reprezentantoj de la nederlanda renesanco. Li mortis en Hago en 1647.
Listo de verkoj
Dramoj
- Achilles en Polyxena (verkita 1598, presita 1614)
- Theseus en Ariane (verkita 1602, presita 1614)
- Granida (verkita 1605, presita 1615)
- Baeto, oft oorsprong der Holanderen (verkita 1616, presita 1626)
Historioj
- Nederlandse historiën (1642-1656)
Poemoj
- Emblemata amatoria: afbeeldingen van minne (1611)
- Warenaar (verkita 1616, eld. 1670)
En Esperanto aperis:
Amoro kaj amo : el la ampoezio / de P. C. Hooft. W. F. Pilger. - Lelystad]: Vulpo-Libroj, 1974. - 14 p. : ilustr.
ISBN 90-70074-03-6
HOOFT
1786Historio > Jarcentoj > 18-a jarcento > 1786
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta dimanĉe (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1786 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- Irano: Tehrano ĉefurbiĝas.
- Islando: Rejkjaviko oficiale ekhavas la rangon de urbo.
Naskiĝoj
- 24-a de februaro: Wilhelm GRIMM
- 18-a de septembro : Justinus KERNER
- 18-a de novembro: Carl Maria von WEBER, germana komponisto
Mortoj
- 21-a de majo : Carl Wilhelm SCHEELE
----
1781 | 1782 | 1783 | 1784 | 1785 | 1786 | 1787 | 1788 | 1789 | 1790 | 1791
17-a jarcento - 18-a jarcento - 19-a jarcento
ko:1786년
Carl Wilhelm SCHEELECarl Wilhelm SCHEELE, foje ankaŭ: Karl Wilhelm SCHEELE [Karl vilhelm ŝele] (naskiĝis la 9-an aŭ 19-an de decembro, 1742, mortis la 21-an de majo, 1786) estis sveda kemiisto.
Scheele naskiĝis en Stralsund, kiu tiutempe apartenis al Svedio (nuntempe al Germanio). Li laboris kiel apotekisto en Göteborg, Malmö, Stokholmo, Uppsala kaj Köping, kie li en la jaro 1786 mortis. Siajn sciojn pri kemio li grandparte akiris aŭtodidakte.
Li malkovris plurajn kemiajn elementojn kaj kombinaĵojn. En la jaro 1772 li malkovris la oksigenon, sed publikigis sian eltrovon nur en 1777, ne sciante ke sendepende de li Joseph PRIESTLEY faris la saman malkovron en 1774.
Li krome kontribuis al la eltrovoj de aliaj elementoj (ekz. kloro en 1771) kaj plurajn organikajn acidojn.
ja:カール・ヴィルヘルム・シェーレ
ms:Carl Wilhelm Scheele
1931Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1931
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta ĵaŭde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1931 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- 23-a Universala Kongreso de Esperanto en Krakovo.
- Hermann HAEFKER publikis Jarmiloj pasas, historian libron originale verkita en Esperanto
- JONESCU-CAPATANA kaj KURIJAMA Ioe eklernis Esperanton.
- Fondita Regiona Esperanto-Ligo en Český Těšínkaj.
- Arie DE JONG publikiĝis revizion de Volapuko.
- Kreiĝas la Brita Komunumo (Commonwealth)
- Britio forlasas la oran normon por ĝia mono.
- Japanio konkeras Manĉurion de Ĉinio.
- Nov-Zelando sendependiĝas de Britio.
- Carl VON OSSIETZKY arestita.
- 3-a de februaro : Usono: The Star Spangled Banner fariĝis la nacia himno.
- 14-a de aprilo: Post municipa balotado en Hispanio abdikas reĝo Alfonso la 13-a kaj komenciĝas la Respubliko.
Naskiĝoj
- Geraldo MATTOS
- Waldir LISBOA ROCHA
- Claude PIRON
- Gilbert LEDON
- 5-a de januaro : Usono : Alvin AILEY
- 1-a de februaro : Jelcino
- 6-a de februaro : Heinz KAHLAU
- 8-a de februaro : Usono : James DEAN
- 18-a de februaro : Usono : Toni MORRISON
- 2-a de marto : Gorbaĉevo
- 22-a de marto : Kanado: William SHATNER
- 26-a de marto : Leonard NIMOY
Mortoj
- 17-a de februaro : MACUDA Cuneĵiro
- 7-a de marto: Pál ROBICSEK
- 11-a de marto : Usono : Friedrich Wilhelm MURNAU
- 8-a de aprilo : Erik Axel KARLFELDT
- 21-a de majo : Théophile CART
- 17-a de oktobro: Viktor HAWLIK
- 18-a de oktobro : Usono : Edisono
- 21-a de oktobro : Aŭstrio : Arthur Schnitzler
- 20-a de decembro : Susumu AIBARA
----
1926 | 1927 | 1928 | 1929 | 1930 | 1931 | 1932 | 1933 | 1934 | 1935 | 1936
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
ja:1931年
ko:1931년
simple:1931
1949Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1949
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta sabate (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1949 okazis, interalie:
Eventoj
- 34-a Universala Kongreso de Esperanto en Bournemouth.
- Karel KRAFT eniras E-movadon.
- Danio, Francio, Italio ekmembras en NATO.
- Ankaŭ Sovetio akiras Atombombon.
- Israelo: Fino de la sendependeciga milito. David BEN-GURION elektatas unua ĉefministro. La lando iĝas UNO-membro.
- Ĉinion subjugigas komunistoj sub MAO Zedong. Kapitalismemuloj fuĝas Tajvanen.
- Aŭstrio: unua SOS-Infanvilaĝo.
- Progresa lingvo proponita.
- 5-a de januaro en Brazilo leĝo pri pago de salajro en dimanĉoj kaj feriaj tagoj.
- 31-a de januaro : Ĉinio : Pekino liberiĝas. Je la 1-a de oktobro ĝi ĉefurbiĝas.
- 31-a de marto : Novlando aliĝis al la Kanada Konfederacio.
- 23-a de majo : Germania konstitucio.
Naskiĝoj
- Roberto PASSOS NOGUEIRA
- Pedro ALMODÓVAR
- 26-a de marto: Patrick SÜSKIND
- 21-a de majo: Arno HINTJENS, kantisto
- 22-a de junio: Meryl STREEP
- 12-a de aŭgusto: Fernando COLLOR de MELLO
- 23-a de septembro: Bruce SPRINGSTEEN, kantisto
- 8-a de oktobro: Sigourney WEAVER
- 25-a de decembro: Sissy SPACEK
Mortoj
- František KAVAN
- 21-a de majo : Francio : Klaus MANN
- 10-a de junio : Norvegio : Sigrid UNDSET
- 16-a de aŭgusto : Usono : Margaret MITCHELL
- 8-a de septembro : Richard STRAUSS
----
1944 | 1945 | 1946 | 1947 | 1948 | 1949 | 1950 | 1951 | 1952 | 1953 | 1954
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
ja:1949年
ko:1949년
simple:1949
th:พ.ศ. 2492
Klaus MANNLiteraturo > Germanlingva Literaturo > Klaus MANN < Germana Lingvo
----
Klaus MANN ( - la 18-an de novembro 1906 en Munkeno, † la 21-an de majo 1949 en Cannes, Francio) estis germana verkisto. Li estis filo de Thomas MANN, frato de Erika MANN, Elisabeth MANN kaj Golo MANN kaj nevo de Heinrich MANN.
En la 1920-aj jaroj Klaus Mann ĉefe laboris por la teatro, eĉ aktoris kune kun sia fratino Erika en sia memverkita dramo Anja und Esther. Kontraste al sia patro Thomas, Klaus Mann neniam kaŝis sian gejecon, eĉ verkis romanon (Der fromme Tanz) pri la temo, kvankam samseksemo en tiu ĉi tempo estis laŭleĝe malpermesita.
En 1933 li fuĝis de la nazioj, unue al Francio, poste al Nederlando kaj al Usono, kie li en la jaro 1943 fariĝis usona civitano. Mann mortis en 1949 pro trodozo da dormigiloj.
Listo de verkoj:
- Anja und Esther (dramo, 1925)
- Revue zu Vieren (komedio, 1926)
- Der fromme Tanz (romano, 1926)
- Heute und Morgen (eseo, 1927)
- Kind dieser Zeit (membiografio, 1932)
- Symphonie pathétique (romano, 1935)
- Mephisto. Roman einer Karriere (romano, 1936)
- Der Vulkan (romano, 1939)
- The Turning Point (membiografio, 1942)
2000Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 2000
----
Ĉi tiu jaro estas superjaro komenciĝanta je sabato (vidu ĉi tie kalendaron).
En la jaro 2000 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- 85-a Universala Kongreso de Esperanto en Tel-Avivo.
- Planlingvoj Eŭropeano, Ludlanĝo kaj Esperando publikita.
- Problemo de jaro 2000 pasis sen komputikaj katastrofoj, sed multaj gravetaj eraroj okazis.
- La germana piloto Michael SCHUMACHER gajnis la mondan ĉampionecon de Formulo Unu.
:Ameriko:
- Meksiko : Vicente FOX elektatas prezidento.
- Usono : George W. BUSH elektatas prezidento.
:Azio:
- Kartvelio : Eduard ŜEVARDNADZE reelektatas prezidento.
- Palestino : Ekflamas submilito araba kontraŭ Israelo - la intifada - kaj ondo de teroro superverŝas la regionon.
- Sirio: Bashar AL-ASAD elektatas prezidento.
:Eŭropo:
- Danio: La enloĝantoj balote rifuzas anstataŭigon de la nacia valuto per eŭroj.
- Finnlando : Tarja HALONEN elektatas prezidento.
- Francio : oktobro : Referenduma modifo de la konstitucio. La mandat-daŭro de prezidento malplialtiĝas de 7-jara al 5-jara.
- Jugoslavio : Vojuslav KOSTUNIĈA elektatas prezidento.
- Luksemburgo: granddukiĝas Henri Albert Gabriel Felix Marie GUILLAUME.
- Rusio : Vladimir PUTIN elektatas prezidento (26-a de marto). Li resendas la armeon Ĉeĉenien. Sink-paneo de submarŝipo Kursk.
:Oceanio:
- Al UNO aniĝas Tuvalo.
Kulturaj eventoj
- Israelo : La 85-a Universala Kongreso de Esperanto en Tel-Avivo.
Naskiĝoj
Mortoj
- Audino CASTELO BRANCO
- Wim QUISPEL
- Waldir LISBOA ROCHA
- Georges JUNIER
- Aŭstrio: Adele JONAS
- 28-a de januaro : Stanislava Chrdlová
- 4-a de marto: Raymond DOURY
- 11-a de majo : José DUTRA MENDES
- 9-a de junio : Aŭstrio : Ernst JANDL
- 30-a de junio : Usono : Walter MATTHAU
- 1-a de julio : Brazilo: Ivon BARBOSA
- 25-a de julio: Leopoldo KNOEDT
- 5-a de aŭgusto : Britio : Alec GUINNESS
- 5-a de aŭgusto: Rüdiger EICHHOLZ
- 10-a de aŭgusto: Ellen LYMBURN
- 12-a de oktobro : Esperantio : Solen', Esperanto-aktorino
- 22-a de novembro : Emil ZATOPEK
- 10-a de decembro : | | |