:: wikimiki.org ::

26-a De Septembro

26-a de septembro

Historio > Tagoj > la 26-a de septembro ---- La 26-a de septembro estas la 269-a tago de la jaro (la 270-a en superjaroj) laŭ la Gregoria kalendaro. 96 tagoj restas. Je la 26-a de septembro okazis, interalie:

Eventoj

- 1908 : okazis kunveno de Moskvaj kuracistoj dediĉita al la propagando kaj praktika aplikado de Esperanto.

Naskiĝoj

- 1897: KOBAJAŜI Tomeki

Mortoj

- 1945 : BARTÓK Béla
- 1973 : Anna MAGNANI
- 1990 : Alberto MORAVIA, Italio

Specialaj tagoj kaj festoj

Historio

La historio ampleksas ĉiujn pasintajn okazaĵojn kaj la evoluojn de homoj, popoloj, komunumoj, socioj, civilizoj, landoj, ŝtatoj,regantoj kaj regatoj. La historion studas historiologio (=scienco pri historio/historiscienco). Laŭ pri strikta difino oni nomas historion nur tion, kio estas pruvebla per dokumentoj. Tiusence, la historia tempo komenciĝis nur, kiam aperis skribitaj informoj. Tamen eblas esplori ankaŭ la antaŭan (senskriban) tempon; ĝin oni nomas antaŭhistorio aŭ prahistorio. (NB! Por historioj de lingvo, teatro ktp., vd. je la koncernataj artikoloj.) ---- :Historio de Scienco kaj Teknologio

Historiistoj (kaj historiaj pensintoj)

:Diodoro Sicila - Norbert ELIAS - Gibbon - Hamilton - Hekateo el Mileso - Herodoto - Josephus - ibn-Khaldun - Keynes - Lev GUMILEV - Makiavelo - Markso - Montesquieu - Plutarko - Rousseau - Adam SMITH - Suetonio - Tacito - Toqueville - Toynbee - Gloraj virinoj

Historiistaj sciencoj kaj teĥnikoj

: datadmetodoj - arĥivoj

Antikvaj Gentoj kaj Ŝtatoj

:Akadanoj - Akado - Amoreoj - Arameoj - Asirianoj - Asirio - Aztekoj - Babilonio- Elamo - Etruskoj - Frankoj - Gaŭloj - Galatoj - Gepidoj - Geto-dakoj - Ĝermanoj - Habiroj -Hunoj - Iberia - Induso-civilizo - Judoj - Kasitoj - Karirioj-Kuŝanoj kvadoj- Maŭroj - Ostrogotoj - Panonio - Parthoj - Peĉenegoj - Piktoj - Seleŭkio - Sumeranoj - Sumero - Urartu - Vandaloj - Visigotoj -

Bataloj Famaj

Civilizoj

:Feŭdismo - Historio de Pratempo - Historio de Antikveco - Historio de Mezepoko - Kavaliro

Dinastioj

vidu ankaŭ:
- Listo de papoj
- Listoj de Imperiestroj
- Francaj reĝoj
- Reĝoj de Hispanio
- (por caroj de Rusio aŭ aliaj imperiestroj, vidu ene de Listoj de Imperiestroj)

Historio de kontinentoj

- Historio de Afriko
- Historio de Ameriko
- Historio de Aŭstralio
- Historio de Azio
- Historio de Eŭropo

Kalendaroj

:Gregoria Kalendaro - Luna Kalendaro - Hebrea Kalendaro - Hinda Kalendaro - Islama Kalendaro - Persa Kalendaro - Julia Kalendaro - Franca Respublika Kalendaro - Bahaa Kalendaro

Imperioj

Imperiestro (inkluzive ĉiuj la listoj) :Araba Imperio - Bizanca Imperio - Brita Imperio - Ĉina Imperio - Kolĥeti - Grandmoravia regno - Meŝika imperio - Otomana imperio - Romio - Rusa Imperio - Sovetunio - Tria Regno - Usona Imperio

Mapoj

:[http://www.roman-emperors.org/Index.htm Eŭropo kaj Mediteraneo politike, en la jaroj 1-1500] Vidu ankaŭ: Geografio Diaoyu-Insularo De Ĉinio

Militoj

vidu la Listo de militoj

Nuntempaj Etnoj: Vidu ĉe Etnoj

Nuntempaj Ŝtatoj: Vidu ĉe Nacioj

Okazintaĵoj

:Hipia revolto - Franca Revolucio - R.M.S. Titanic - 11-a de septembro 2001 - Koloniigado - Krucmilito - Sorĉopersekuto

Regionoj

:Anatolio - Antiloj - Mezopotamio - Palestino - ktp

Rolantoj

:Antonio - Breĵnevo - Osama Bin-Laden - Napoléon BONAPARTE - Marko Bruto - Aŭgusto Cezaro - Julio Cezaro - Charles DE GAULLE - Vo Nguyen GIAP - Gorbaĉevo - Herodo la Granda - Hipioj - Jelcino - Katono - Robert F. Kennedy - Lenino - Nasser - Pompejo - Sargono - Stalino - Vercingetorix - Usonaj Prezidentoj - Meksikaj prezidantoj

Tempordigo: Famaj aŭ klasikaj epokoj:
- Inter-du-milita epoko (Eŭropo, 20 jarcento)
- "Jarcento de Ludoviko la 14-a (Francio 17-a jarcento)
- Mezepoko
- Renesanco (Eŭropo 15-a jarcento -Italio - aŭ 16-a jarcento - aliaj landoj)

Historio enklasigata laŭ dato

- Jarcentoj
- 19-a jarcento
- 20-a jarcento
- 21-a jarcento
- ...
- Tagoj
- januaro
- 1, 2, 3, ... Komparu kun:

arkeologio, analo... fiu-vro:Aolugu ja:歴史 ko:역사 ms:Sejarah simple:History th:ประวัติศาสตร์ zh-min-nan:Le̍k-sú

Gregoria kalendaro

Gregoria kalendaro estas la ĉefa kalendaro de la Okcidento kaj tutmonda komerco. Ĝi estas reformo de la antikva julia kalendaro de Julio Cezaro. La gregoria kalendaro estas suna kalendaro: ĝi precize sekvas la sunon (jarojn) sed ne la lunon. Kvankam la monatoj historie devenas de luna periodo, la monatoj komenciĝas kun la nova luno nur tute hazarde. Kontraste, la islama sekvas la lunon, ne la sunon, kaj la hebrea kalendaro la sunon kaj la lunon. Monatoj: la kalendaro havas 12 monatojn:
- januaro - 31 tagoj
- februaro - 28 aŭ 29 tagoj
- marto - 31 tagoj
- aprilo - 30 tagoj
- majo - 31 tagoj
- junio - 30 tagoj
- julio - 31 tagoj
- aŭgusto - 31 tagoj
- septembro - 30 tagoj
- oktobro - 31 tagoj
- novembro - 30 tagoj
- decembro - 31 tagoj La kalendaro sekvas la sunon, ne la lunon, tiel ke la komenco de printempo estas fiksita je la 21-a de marto. Februaro kutime havas 28 tagojn, sed en la superjaro -- la kvara jaro kaj kvara jarcenta jaro -- februaro havas 29 tagojn. Do, en la jaroj 1992, 1996, 2000 kaj 1600, ĝi havis 29 tagojn, sed en la jaroj 1993, 1994, 1900 kaj 1700, ĝi havis 28 tagojn. En la julia kalendaro, kontraste, februaro havis 29 tagojn en la jaroj 1900 kaj 1700. Pro tio, la gregoria jaro havas 365,2425 suntagojn, dum la julia havas 365,2500. La suna jaro mem estas 365,24219878 suntagoj. La gregoria jaro estas 25,96 sekundoj tro longa (kio fariĝos unu tago post 3320 jaroj). Semajno: aldone al la cikloj de monatoj kaj jaroj, estas la ciklo de la semajnoj. La semajno havas sep tagojn:
- dimanĉo
- lundo
- mardo
- merkredo
- ĵaŭdo
- vendredo
- sabato La 1-a de januaro 2000 estis sabato. Dimanĉo kaj sabato estas la "semajnfino", kutime tagoj de ripozo en la Okcidento. Sabato estas la tradicia juda tago de ripozo kaj dimanĉo la tradicia kristana tago de ripozo. Jaroj: la nombro de la jaro estas laŭ la kristana erao. Pro kuniĝo de semajna kaj superjara cikloj en la kalendaro estadas 14 tipoj de jaroj:
- Normalaj jaroj komenciĝantaj je :
- lundo
- mardo
- merkredo
- ĵaŭdo
- vendredo
- sabato
- dimanĉo
- Supejaroj komenciĝantaj je :
- lundo
- mardo
- merkredo
- ĵaŭdo
- vendredo
- sabato
- dimanĉo Tagoj: la tago komenciĝas je meznokto kaj havas 24 egalajn horojn. ... Reformo: Aprobo de Julia kalendaro siatempe estis grava antaŭenpaŝo, sed ĝi ankaŭ havis malgrandan malprecizecon: suna jaro kompare al Julia jaro estis mallonga je 11 minutoj kaj 14 sekundoj. Dum jaroj tiu ĉi diferenco fariĝis tagoegala kaj kaŭzis malprecizecojn. En la fino de 14-a jarcento diferenco pligrandiĝis tiomgrade ke printempa tagegaleco anstataŭ 21 de marto trafis al 11 de marto. Do Pasko, ferio printempa, iafoje okazis en la vintro! Papo Gregorio la 13-a decidis korekti la eraron. Li invitis specialan komisionon kaj tagokalkulo antaŭenigis je 10 tagoj. Por ke en estonto similaj eraroj ne okazu, ili decidis en ĉiuj kvarcentjaroj forĵeti tri tagojn, sekve kvanto de superjaroj fariĝis malpli je 3, ol en Julia kalendaro. Tio estis la solvo de Aloysius LILIUS en 1580. La fakta bazo estis la kalkulo de Koperniko pri la longeco de la jaro. En 1530, Koperniko esploris la kalkuladon de Ptolemeo en 139 kaj al-Battani en 882 kaj kalkulis la jaron por si mem kaj eldonis la nombron 365,2425, kiu fariĝis la longeco de la jaro en la gregoria kalendaro. Ĉi tiu nova kalendaro nomiĝis Gregoria aŭ jarkalkulo laŭ nova stilo kaj Julia kalendaro estis nomita jarkalkulo laŭ malnova stilo. En 1582 jaro, kiam Gregoria kalendaro estis enkondukita, diferenco inter du stiloj estis 10 tagoj, en 1900 ĝi atingis 13 tagojn. En venontaj jaroj ĝi pligrandiĝos plu. Gregoria kalendaro estis aprobita en diversaj landoj en malsamaj tempoj:
- 1582 - Hispanio, Italio, Pollando, Portugalio, Francio, Luksemburgio, katolika Nederlando
- 1583 - Bavario, Tirolo
- 1583-1585 - Katolika Germanio kaj Svislando
- 1584 - Aŭstrio, Ĉeĥio
- 1587 - Hungario
- 1590 - Transilvanio
- 1610 - Prusio
- 1700 - Danio, Norvegio, kaj la protestantaj regionoj de Germanio, Nederlando kaj Svislando (escepte de Sankt Gallen)
- 1724 - la svisa kantono Sankt Gallen
- 1752 - Anglio kaj kolonioj (ekz, la nuna Usono)
- 1753 - Svedio, Finnlando, Japanio
- 1911 - Ĉinio
- 1912 - Albanio
- 1915 - Litovio
- 1916 - Bulgario
- 1918 - Rusio, Estonio
- 1919 - Rumanio, Serbio
- 1924 - Grekio
- 1926 - Turkio
- 1928 - Egipto En 1582, laŭ la papo, la tago post la 4-a de oktobro (la fina tago de la julia kalendaro) estis la 15-a de oktobro (la unua tago de la nova gregoria kalendaro). Ĝenerale, katolikaj landoj plejparte aprobis la kalendaron dum 1582-90, protestantaj landoj dum 1700-53 kaj aliaj landoj dum 1911-28. ---- ::Tridek tagoj en septembro, ::april', junio, kaj novembro; ::Ĉiuj kromaj de la kalendar' ::Tridek-unu havas, krom februar', ::Kun dudek-ok, tri jarojn el kvar, ::Sed dudek-naŭ en superjar'. ::: - Tradicia angla poemo; elangliĝis Mateo McLAUCHLIN ---- Vidu ankaŭ: Vikiarbo > Universo > Abstrakta Mondo > Kalendaro > Gregoria Kalendaro kategorio:Kalendaro als:Gregorianischer Kalender ja:グレゴリオ暦 ko:그레고리력 ms:Kalendar Gregory simple:Gregorian calendar th:ปฏิทินเกรกอเรียน

1897

Historio > Jarcentoj > 19-a jarcento > 1897 ---- Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta vendrede (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1897 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

- Clarence BICKNELL lasis Volapükon kaj ekesperantiĝis.
- Fondita en Louhans la unua Esperanto-Klubo de Francio.
- Unua Esperantisto en Santos.
- Unua Cionista Kongreso.
- Kreita Novromano.

Naskiĝoj

- Eŭropo : Milos LUKAS.
- Hungario : SZATHMÁRI Sándor
- Norbert BARTHELMESS
- 4-a de februaro : Ludwig ERHARD
- 11-a de februaro : Emil POST, frua komputikisto
- 17-a de aprilo : Thornton WILDER
- 18-a de aprilo: Božena SKLENČKOVÁ
- 22-a de majo : Robert NEUMANN
- 31-a de majo: Lajos KÖKÉNY
- 24-a de julio : Amelia EARHART
- 2-a de aŭgusto : OOHAŜI Kaiziro
- 11-a de aŭgusto : Enid BLYTON
- 25-a de septembro : Usono: William FAULKNER
- 26-a de septembro : Japanio: KOBAJAŜI Tomeki
- 26-a de oktobro: Jakobo ŜAPIRO

Mortoj

- 17-a de junio : Sebastian KNEIPP ---- 1892 | 1893 | 1894 | 1895 | 1896 | 1897 | 1898 | 1899 | 1900 | 1901 | 1902 18-a jarcento - 19-a jarcento - 20-a jarcento ko:1897년

1945

Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1945 ---- Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta lunde (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1945 post Kristo okazis, interalie:

BARTÓK Béla

Muziko>>Klasika muziko>> BARTÓK Bela

Klasika muziko BARTÓK Béla (naskiĝis la 25-an de marto 1881 en Nagyszentmiklós, Hungario; mortis la 26-an de septembro 1945 en New York, Usono) estis hungara komponisto, pianisto kaj muzik-sciencisto. Li estis unu el la plej elstraraj reprezentantoj de la klasika muziko en la 20-a jarcento. Li estis ano de la Hungara Scienca Akademio (MTA). Lia patrino estis pianisto, lia patro direktoro de agrikultura lernejo. Li lernis pianoludon ĉe ERKEL László (filo de ERKEL Ferenc) inter 1892-1896 en Bratislavo. Li studis inter 1899-1903 en la Muzika Akademio. Liaj komencaj verkoj ĉerpis inspiron el la malnovaj hungaraj soldatvarbaj muzikoj, dancoj, el la popolaj kantoj. La tiamaj verkoj estas la daŭrigoj de la 19-a jarcenta romantika muziko. Decida sortoŝanĝo estis la ekkono de la Kodály-a verkaro, kiu direktis lian atenton al la praa hungara popolkanto kaj ĝenerale al la popolmuziko de mezorienta Eŭropo. Ili komune aperigis en 1906 la notaran kajeron „Hungaraj popolkantoj por voĉo kaj piano” Li ekzamenis krom la hungara popolmuziko ankaŭ la slovakan, rumanan, araban kaj turkan popolmuzikon. Popularecon li atingis per la muziko al la baleto de BALÁZS Béla „Reĝido skulptita el ligno” kaj la opero „Fortikaĵo de la blubarbula princo”. Post unu jaro li finverkis la baleton „La mirakla mandareno” (muzikon al teksto de LENGYEL Menyhért) Oni prezentis en 1923 – je 50-jara datreveno de Budapeŝto – lian verkon "Dancosuito" kun Psalmus Hungaricus de Kodály. Poste lia rilato al la oficialaj instancoj malboniĝis. Li reprezentis la hungaran popolon kun estimo al aliaj popoloj kaj deziris fratiĝon inter la popoloj. En tiu ideo kreiĝis la fama verko „Cantata Profana” en 1930. La apero de faŝismo instigis lin (kiel Kodály-on) al aktiva alpaŝo, kaj li malpermesis ludon de siaj verkon en la germana kaj itala radioj. Li translokiĝis en 1940 kun sia edzino al Usono. Tie li skribis „Concerto”-n (je peto de la Bostonaj Simfoniistoj) kaj solosonaton por violono por Yehudi MENUHIN. Lia lasta verko (aldviolona konĉerto) estis kompletita de Tibor SERLY. Kategorio:Hungaraj komponistoj ja:バルトーク・ベーラ ko:벨러 버르토크 th:เบลา บาร์ต็อก

Anna MAGNANI

Kino > Aktoroj > Anna MAGNANI ---- Ŝi fajfis pri gloro kaj pompo kaj tamen estis unu el la plej brilaj stelulinoj de la itala kino: Anna MAGNANI (naskiĝis la 7-an de marto, 1908, mortis la 26-an de septembro, 1973). Post pluraj filmoj en sia patrujo ŝi en la 1950-aj jaroj elprovis sin ankaŭ en Hollywood. Kun sukceso: Pro la ĉefrolo en The Rose Tattoo ŝi en la jaro 1956 gajnis Oskaron. En siaj filmroloj Anna Magnani, kiu laboris kun la plej renomaj reĝisoroj de sia lando, ĉiam prezentis fortajn kaj pasiajn virinojn.

Listo de filmoj

- Roma, città aperta (Italio, 1945)
- Bellissima (Italio, 1951)
- La carrozza d’oro (Italio/Francio, 1952)
- The Rose Tattoo (Usono, 1955)
- Wild is the Wind (Usono, 1957)
- The Fugitive Kind (Usono, 1960)
- Mamma Roma (Italio, 1962)
- Roma (Italio/Francio, 1971)

1990

Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1990 Jarcentoj: 19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento Jardekoj: 1960-oj - 1970-oj - 1980-oj - 1990-oj - 2000-oj - 2010-oj - 2020-oj Jaroj: 1985 - 1986 - 1987 - 1988 - 1989 - 1990 - 1991 - 1992 - 1993 - 1994 - 1995 ---- Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta je lundo (vidu ĉi tie kalendaron). En la jaro 1990 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

- 75-a Universala Kongreso de Esperanto en Havano.
- Jugoslavio : Naciistoj envenas la ŝatadministradon.
- Kroatio proklamas sin sendependa, lanĉante konstitucion, kaj ekkonfliktante kun Serbio.
- Rumanio : Unua el du unuaj demokratiaj elektoj.
- Venuson unuafoje vizitas spacosondilo Magellan.
- La du Jemenoj, norda kaj suda, unuiĝis en unu Jemenon.
- La du Germanioj, okcidenta kaj orienta, unuiĝis en unu Germanion.
- Namibio sendependiĝis de Sudafriko (Sam NUJOMA iĝas prezidento unua), membriĝante en UNO, kune kun Liĥtenŝtejno.
- Butano : Pordemokratiaj demonstracioj.
- Mongolio: Venkas la demokrata movado.
- UAE : Dubajo : emiriĝas Maktum Bin Rashid al-Maktum.
- Kreita Eurial
- La brazila piloto Ayrton SENNA gajnis la mondan ĉampionecon de Formulo Unu.

Naskiĝoj

Mortoj

- Deodato de FRANÇA MELLO
- 20-a de januaro : Barbara STANWYCK
- 25-a de januaro : Ava GARDNER
- 15-a de aprilo : Usono : Greta GARBO
- 6-a de majo : Irmtraud MORGNER
- 2-a de junio : Usono : Rex HARRISON
- 26-a de septembro : Italio : Alberto MORAVIA
- 14-a de decembro : Friedrich DÜRRENMATT ---- 1985 | 1986 | 1987 | 1988 | 1989 | 1990 | 1991 | 1992 | 1993 | 1994 | 1995 19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento als:1990 ja:1990年 ko:1990년 simple:1990 th:พ.ศ. 2533

Alberto MORAVIA

Literaturo > Itallingva Literaturo > Alberto MORAVIA < Itala Lingvo ---- La itala verkisto Alberto MORAVIA (aŭ realnome: Alberto Pincherle) naskiĝis je la 28-a de novembro 1907 en Romo kaj mortis tie je la 26-a de septembro 1990. La ĉeftemo en lia psikologie profunda verkaro estas la rilatoj inter viroj kaj virinoj en la burĝa medio. Famaj verkoj:
- Gli indifferenti (romano, 1929)
- Agostino (romano, 1945)
- La romana (romano, 1947)
- Il conformista (romano, 1951)
- La ciociara (romano, 1957)
- La noia (romano, 1960)
- La rivoluzione culturale in Cina (eseo, 1968)
- Il dio Kurt (dramo, 1968)
- Io e lui (romano, 1971)
- A quale tribù appartieni? (vojaĝimpresoj pri Afriko, 1972)
- Un'altra vita (rakontoj, 1976)
- L'uomo che guarda (romano, 1985)
- L'angelo dell'informazione (dramo, 1986) ja:アルベルト・モラヴィア

Italio

Geografio > Eŭropo > Itala Duoninsulo > Italio ---- Dosiero:it.gif ---- Italio estas unu el la plej grandaj landoj de Eŭropo kaj historie ties plej avangarda regiono (inter -200 kaj 1500). Inter -300 kaj 300, la urbo-ŝtato Romo kaj poste la el ĝi evoluiĝanta Romia imperio konkeris (politike) per la glavo ĉiujn landojn apud la Mediteranea maro kaj inter 300 kaj 1000 Romo konkeris (religie) per la kruco la plejparton de Eŭropo. Inter 1400 kaj 1600 Italio estis la hejmlando de la Renesanco. Italio donis al Eŭropo la latinan alfabeton,lingvon,leĝaron kaj faris kristanismon la ĉefa religio de ĉi kontinento. Italio estas la lando de Cezaro, Cicerono, Vergilio, Danto, Giotto, Sankta Francisko, Leonardo da VINCI, Mikelanĝelo, Galileo, Antonio VIVALDI kaj multaj aliaj.

Faktoj:

- Loko: 42,5 No, 12,5 Or (okcidenta Eŭropo)
- Areo: 294.020 km² semotaŭga: 31%
- Loĝantaro: 57.634.327 (2000, takso),
- Urbanoj: 67% (2000)
- Homoj sur kv. km: 196,0 (2000)
- Homoj sur kv. km da semotaŭga tero: 632,3 (2000)
- Jara kresko: 0,09% (2000, takso)
- Naskoj: 9,13 por 1000 homoj por jaro (2000, takso)
- Mortoj: 9,99 por 1000 homoj por jaro (2000, takso)
- Migrantoj: 1,74 por 1000 homoj por jaro (2000, takso)
- Mortokvoto de beboj: 5,92 mortoj por 1000 naskoj (2000, takso)
- Infanoj po virino: 1,18 infanoj naskita por virino (2000, takso)
- Meza vivodaŭro: 79,03 jaroj (75,85 viroj, 82,41 virinoj) (2000, takso)
- Ĉefurbo: Romo
- La plej grandaj urboj: (milionoj en 2000, takso) 3,80 Milano; 3,30 Romo; 3,00 Napolo.
Listo de urboj de Italio
- Etnoj: itala
- Religio: plejparte katolikismo, kun komunumoj de protestantismo, Judismo kaj Islamo
- Lingvo: la itala. En la provinco Bolcano estas samrajta, sed pli vaste parolata, la germana. En la regiono Aosta Valo estas samrajta la franca. Aliaj indiĝenaj malplimultoj, kun diversgradaj lingvaj rajtoj: slovena, greka, albana, sardinia, okcitana, ladina. La plej gravaj novaj malplimultoj de eksterlanda deveno parolas la araban, la hispanan kaj la albanan.
- Alfabeteca: 98% (1998, takso)
- Registaro: parlamenta demokratio kun multaj malgrandaj partioj grupiĝintaj en du ĉefaj blokoj.
- Sendependo: la 17-an de marto 1861, kiel la regno de Italio, sed ne unuigita ĝis 1870. Antaŭe Italio longe estis dispecigita inter la papo, la germana imperiestro, lokaj princoj kaj urboj.
- Internaciaj Organizoj: UNO (1955), NATO (1949), EU (1950).
- Konstitucio: la 1-an de januaro 1948
- Korupteco: 4,8 CPI (10 = honesta, 0,0 = tute korupta) (2004)
- Ekonomio: 267 Gsk (1998, takso) por kapo 4,63 ksk (1998, takso)
- Jara kresko: 1,3% (1999, takso)
- Inflacio: 1,7% (1999)
- Senlaboreco: 11,5% (1999, takso)
- Registara buĝeto: 191,2 Gsk (1999, takso)
- Valuto: eŭro EUR (= 100 cendoj).

Regionoj

Abruzoj, Aosta Valo, Apulio, Basilikato, Emilio-Romanjo, Friulo-Venecio Julia, Kalabrio, Kampanio, Latio, Ligurio, Lombardio, Markioj, Moliso, Piemonto, Sardio, Sicilio, Toskanio, Trentino-Supra Adiĝo, Umbrio kaj Veneto Vidu ankaŭ la liston de la regionoj kaj provincoj. Kategorio:Italio als:Italien fiu-vro:Itaalia ja:イタリア ko:이탈리아 ms:Itali simple:Italy th:ประเทศอิตาลี zh-min-nan:Italia

Eŭropa Tago de la Lingvoj

Je la 26-a de septembro, oni festas en Eŭropo, jam de pluraj jaroj,
- la lingvan diversecon en la landoj eŭropaj,
- la plurlingvecon de eŭropanoj,
- la lernemon de la eŭropanoj regi dum sia vivo novajn lingvojn.

En la Eŭropa Unio

troviĝas pli ol dudek oficialaj lingvoj :
- franca, germana, itala, nederlanda, jam de komenco, por la Eŭropo de la Ses, la luksemburga estas nuntempe duon-oficiala lingvo,
- dana, angla aldoniĝis poste (Eŭropo de la Naŭ) kaj antaŭ nelonge ankaŭ la irlandgaela,
- greka aldoniĝis poste (Eŭropo de la Dek),
- portugala kaj hispana (Eŭropo de la Dek du), la katala jam estas duonoficiala, kiam oficiala?
- sveda kaj finna (Eŭropo de la Dek kvin),
- estona, latva, litova, pola, ĉeĥa, slovaka, slovena, hungara, malta (Eŭropo de la Dudek kvin) ... Krome ekzistas regionaj, minoritataj lingvoj, kies rajtoj estas agnoskataj en "Ĉarto de la regionaj kaj minoritataj lingvoj".

Alie en Eŭropo

troviĝas :
- la rusa,
- la belarusa,
- la ukrajna,
- la rumana,
- la bulgara kaj aliaj kiujn vi mem mencios : ...

Vidu ankaŭ

Eksteraj ligoj

http://webworld.unesco.org/imld/

1-a de septembro

Historio > Tagoj > la 1-a de septembro ---- La 1-a de septembro estas la 244-a tago de la jaro (la 245-a en superjaroj) laŭ la Gregoria kalendaro. 121 tagoj restas. Je la 1-a de septembro okazis, interalie:

Eventoj

- 1905 : Alberto kaj Saskaĉevano aliĝis al la Kanada Konfederacio.
- 1939 : Germanio invadis Pollandon; komenciĝis la Dua Mondmilito

Naskiĝoj

Mortoj

- 1970 : François MAURIAC
- 1992 : Árni BÖDVARSSON

Specialaj tagoj kaj festoj

---- Vidu ankaŭ:
- Historio - Tagoj. ja:9月1日 ko:9월 1일 simple:September 1 th:1 กันยายน

3-a de septembro

Historio > Tagoj > la 3-a de septembro ---- La 3-a de septembro estas la 246-a tago de la jaro (la 247-a en superjaroj) laŭ la Gregoria kalendaro. 119 tagoj restas. Je la 3-a de septembro okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

- 1874: KROITA Kacumi
- 1859: Jean JAURÈS

Mortoj

- 1658 : Oliver CROMWELL
- 1883 : Ivan TURGENEV, Francio
- 1948 : Edvard BENEŠ

Specialaj tagoj kaj festoj

5-a de septembro

Historio > Tagoj > la 5-a de septembro ---- La 5-a de septembro estas la 248-a tago de la jaro (la 249-a en superjaroj) laŭ la Gregoria kalendaro. 117 tagoj restas. Je la 5-a de septembro okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

- 1774 : Caspar David FRIEDRICH
- 1817 : Aleksej Konstantinoviĉ TOLSTOJ
- 1946 : Freddie MERCURY

Mortoj

- 1914 : Louis FAUVART-BASTOUL
- 1988 : Gert FRÖBE

Specialaj tagoj kaj festoj

7-a de septembro

Historio > Tagoj > la 7-a de septembro ---- La 7-a de septembro estas la 250-a tago de la jaro (la 251-a en superjaroj) laŭ la Gregoria kalendaro. 115 tagoj restas. Je la 7-a de septembro okazis, interalie:

Eventoj

- 1822 : Brazilo sendependiĝas

Naskiĝoj

- 1533 : Elizabeto la 1-a (Anglio)
- 1633 : Catharina Regina VON GREIFFENBERG
- 1909 : Elia KAZAN
- 1930 : Sonny ROLLINS, Usono, jazxmuzikisto
- 1930 : Baldueno la 1-a, kvina reĝo de la belgoj

Mortoj

- 1907 : Sully PRUDHOMME
- 2004 : Johan Hammond ROSBACH, norvega Esperanto-verkisto

Specialaj tagoj kaj festoj

- Brazilo: Nacia Tago. ---- Vidu ankaŭ:
- Historio - Tagoj. ja:9月7日 ko:9월 7일 simple:September 7 th:7 กันยายน

9-a de septembro

Historio > Tagoj > la 9-a de septembro ---- La 9-a de septembro estas la 252-a tago de la jaro (la 253-a en superjaroj) laŭ la Gregoria kalendaro. 113 tagoj restas. Je la 9-a de septembro okazis, interalie:

Eventoj

- 1850 : Kalifornio fariĝis la 31-a ŝtato de Usono
- 2005 : Usono Colin POWELL deklaris ke li eraris pri la pruviloj, laŭ kiuj Irako havas amas-mortigajn batalilojn.

Naskiĝoj

- 1778 : Clemens BRENTANO
- 1828 : Lev TOLSTOJ
- 1853 : Pedro RICHARD
- 1870: Fanny BONNET
- 1908 : Cesare PAVESE, Italio

Mortoj

- 1976 : MAO Zedong
- 2003 : Edward TELLER, fizikisto konata kiel la patro de la H-bombo (+1908)

Specialaj tagoj kaj festoj

10-a de septembro

Historio > Tagoj > la 10-a de septembro ---- La 10-a de septembro estas la 253-a tago de la jaro (la 254-a en superjaroj) laŭ la Gregoria kalendaro. 112 tagoj restas. Je la 10-a de septembro okazis, interalie:

Naskiĝoj

- 1769 : Alexander VON HUMBOLDT
- 1817 : Theodor STORM

Mortoj

- 1901 : William McKINLEY
- 1851 : James Fenimore COOPER, Usono
- 1927 : Hugo BALL, Svislando
- 1937 : Tomáš Garrigue MASARYK, Ĉeĥoslovakio
- 1982 : Grace KELLY, Monako

- 1863 : Jacob GRIMM
- 1894 : Heinrich HOFFMANN
- 1898 : Theodor FONTANE
- 1917 : Emile BOIRAC
- 2005 : Simon WIESENTHAL

Specialaj tagoj kaj festoj

---- Vidu ankaŭ:
- Historio - Tagoj. ja:9月20日 ko:9월 20일 simple:September 20 th:20 กันยายน

22-a de septembro

---- Historio > Tagoj > la 22-a de septembro ---- La 22-a de septembro estas la 265-a tago de la jaro (la 266-a en superjaroj) laŭ la Gregoria kalendaro. 100 tagoj restas. Je la 22-a de septembro okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

- 1791 : Michael FARADAY, brita fizikisto
- 1891 : Hans ALBERS, germana aktoro kaj kantisto
- 1893 : Hans LEIP
- 1896 : Zdeněk ŠTĚPÁNEK

Mortoj

- 1826 : Johann Peter HEBEL, verkisto
- 1976 : Nazarena CARUANA, aktiva malta esperantisto
- 2003: Armand PIEN

Specialaj tagoj kaj festoj

---- Vidu ankaŭ :
- 21-a de septembro | 23-a de septembro
- 22-a de aŭgusto | 22-a de oktobro
- Historio - Tagoj. ja:9月22日 ko:9월 22일 simple:September 22 th:22 กันยายน

23-a de septembro

---- Historio > Tagoj > la 23-a de septembro ---- La 23-a de septembro estas la 266-a tago de la jaro (la 267-a en superjaroj) laŭ la Gregoria kalendaro. 99 tagoj restas. Je la 23-a de septembro okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

- -63: Aŭgusto Cezaro, imperiestro
- 1215: Kublajĥano, imperiestro de Mongolio
- 1938: Romy SCHNEIDER, Aŭstrio
- 1949: Bruce SPRINGSTEEN, usona kantisto

Mortoj

- 1870 : Prosper MÉRIMÉE, Francio
- 1896 : Ivar AASEN, Norvegio
- 1955 : Francisco GAVIDIA, Salvadoro
- 1973 : Pablo NERUDA, Ĉilio
- 1988 : Tibor SEKELJ, Jugoslavio :André HAZES

Specialaj tagoj kaj festoj

- Unua tago de la zodiaka signo Pesilo.

Vidu ankaŭ

- 22-a de septembro | 24-a de septembro
- 23-a de aŭgusto | 23-a de oktobro
- Historio - Tagoj. ja:9月23日 ko:9월 23일 simple:September 23 th:23 กันยายน

זיהום מי תהום

זיהום מי תהום הוא חדירת חומרים כימיים מזיקים למאגרי מי התהום שנמצאים בבטן האדמה. הזיהום נגרם בעיקר משפכים תעשייתיים, ומפסולת המכילה כימיקלים מזיקים, הנשטפים יחד עם מי הגשמים לבטן האדמה. גם חדירת שפכים שמקורם בבתי מגורים לבטן האדמה, מהווה גורם רציני לזיהום מי התהום.

ראו גם

- זיהום הים
- זיהום מים ק�

26-a de septembro

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj

Specialaj tagoj kaj festoj

Historio

Historiistoj (kaj historiaj pensintoj)

Historiistaj sciencoj kaj teĥnikoj

Antikvaj Gentoj kaj Ŝtatoj

Bataloj Famaj

Civilizoj

Dinastioj

Historio de kontinentoj

Kalendaroj

Imperioj

Mapoj

Militoj

Nuntempaj Etnoj: Vidu ĉe Etnoj

Nuntempaj Ŝtatoj: Vidu ĉe Nacioj

Okazintaĵoj

Regionoj

Rolantoj

Tempordigo: Famaj aŭ klasikaj epokoj: - Inter-du-milita epoko (Eŭropo, 20 jarcento) - "Jarcento de Ludoviko la 14-a (Francio 17-a jarcento) - Mezepoko - Renesanco (Eŭropo 15-a jarcento -Italio - aŭ 16-a jarcento - aliaj landoj)

Historio enklasigata laŭ dato

arkeologio, analo... fiu-vro:Aolugu ja:歴史 ko:역사 ms:Sejarah simple:History th:ประวัติศาสตร์ zh-min-nan:Le̍k-sú

Gregoria kalendaro

1897

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj

1945

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj

BARTÓK Béla

Anna MAGNANI

Listo de filmoj

1990

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj

Alberto MORAVIA

Italio

Faktoj:

Regionoj

Eŭropa Tago de la Lingvoj

En la Eŭropa Unio

Alie en Eŭropo

Vidu ankaŭ

Eksteraj ligoj

1-a de septembro

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj

Specialaj tagoj kaj festoj

3-a de septembro

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj

Specialaj tagoj kaj festoj

5-a de septembro

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj

Specialaj tagoj kaj festoj

7-a de septembro

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj

Specialaj tagoj kaj festoj

9-a de septembro

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj

Specialaj tagoj kaj festoj

10-a de septembro

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj

Specialaj tagoj kaj festoj

Tempordigo: Famaj aŭ klasikaj epokoj:
- Inter-du-milita epoko (Eŭropo, 20 jarcento)
- "Jarcento de Ludoviko la 14-a (Francio 17-a jarcento)
- Mezepoko
- Renesanco (Eŭropo 15-a jarcento -Italio - aŭ 16-a jarcento - aliaj landoj)