:: wikimiki.org ::
| 31-a De Julio |
31-a de julio----
Historio > Tagoj > la 31-a de julio
----
La 31-a de julio estas la 212-a tago de la jaro (la 213-a en superjaroj) laŭ la Gregoria kalendaro. 153 tagoj restas.
Je la 31-a de julio okazis, interalie:
Eventoj
-
Naskiĝoj
- 1843 : Peter ROSEGGER, aŭstra verkisto
- 1891 : Delfi DALMAU
- 1912 : Milton FRIEDMAN
- 1914 : Louis de FUNÈS
- 1915 : Herbert APTHEKER, usona marksisto kaj historiisto
- 1919 : Primo LEVI
- 1933 : Cees NOOTEBOOM
- 1944 : Geraldine CHAPLIN
- 1965 : J. K. ROWLING, brita verkistino
Mortoj
- 1556 : Ignatius LOYOLA
- 1784 : Denis DIDEROT, filozofo kaj verkisto
- 1849 : PETÖFI Sándor
- 1875 : Andrew JOHNSON
- 1886 : LISZT Ferenc, komponisto
- 1914 : Jean JAURÈS
- 1944 : Antoine de SAINT EXUPÉRY
- 1972 : Benito LOSADA
- 1993 : Baldueno la 1-a, kvina reĝo de la belgoj
Specialaj tagoj kaj festoj
-
----
Vidu ankaŭ:
- Historio - Tagoj.
ja:7月31日
ko:7월 31일
simple:July 31
th:31 กรกฎาคม
HistorioLa historio ampleksas ĉiujn pasintajn okazaĵojn kaj la evoluojn de homoj, popoloj, komunumoj, socioj, civilizoj, landoj, ŝtatoj,regantoj kaj regatoj. La historion studas historiologio (=scienco pri historio/historiscienco). Laŭ pri strikta difino oni nomas historion nur tion, kio estas pruvebla per dokumentoj. Tiusence, la historia tempo komenciĝis nur, kiam aperis skribitaj informoj. Tamen eblas esplori ankaŭ la antaŭan (senskriban) tempon; ĝin oni nomas antaŭhistorio aŭ prahistorio.
(NB! Por historioj de lingvo, teatro ktp., vd. je la koncernataj artikoloj.)
----
:Historio de Scienco kaj Teknologio
Historiistoj (kaj historiaj pensintoj)
:Diodoro Sicila - Norbert ELIAS - Gibbon - Hamilton - Hekateo el Mileso - Herodoto - Josephus - ibn-Khaldun - Keynes - Lev GUMILEV - Makiavelo - Markso - Montesquieu - Plutarko - Rousseau - Adam SMITH - Suetonio - Tacito - Toqueville - Toynbee - Gloraj virinoj
Historiistaj sciencoj kaj teĥnikoj
: datadmetodoj - arĥivoj
Antikvaj Gentoj kaj Ŝtatoj
:Akadanoj - Akado - Amoreoj - Arameoj - Asirianoj - Asirio - Aztekoj - Babilonio- Elamo - Etruskoj - Frankoj - Gaŭloj - Galatoj - Gepidoj - Geto-dakoj - Ĝermanoj - Habiroj -Hunoj - Iberia - Induso-civilizo - Judoj - Kasitoj - Karirioj-Kuŝanoj kvadoj- Maŭroj - Ostrogotoj - Panonio - Parthoj - Peĉenegoj - Piktoj - Seleŭkio - Sumeranoj - Sumero - Urartu - Vandaloj - Visigotoj -
:Feŭdismo - Historio de Pratempo - Historio de Antikveco - Historio de Mezepoko - Kavaliro
vidu ankaŭ:
- Listo de papoj
- Listoj de Imperiestroj
- Francaj reĝoj
- Reĝoj de Hispanio
- (por caroj de Rusio aŭ aliaj imperiestroj, vidu ene de Listoj de Imperiestroj)
- Historio de Afriko
- Historio de Ameriko
- Historio de Aŭstralio
- Historio de Azio
- Historio de Eŭropo
:Gregoria Kalendaro - Luna Kalendaro - Hebrea Kalendaro - Hinda Kalendaro - Islama Kalendaro - Persa Kalendaro - Julia Kalendaro - Franca Respublika Kalendaro - Bahaa Kalendaro
Imperioj
Imperiestro (inkluzive ĉiuj la listoj)
:Araba Imperio - Bizanca Imperio - Brita Imperio - Ĉina Imperio - Kolĥeti - Grandmoravia regno - Meŝika imperio - Otomana imperio - Romio - Rusa Imperio - Sovetunio - Tria Regno - Usona Imperio
Mapoj
:[http://www.roman-emperors.org/Index.htm Eŭropo kaj Mediteraneo politike, en la jaroj 1-1500]
Vidu ankaŭ: Geografio
Diaoyu-Insularo De Ĉinio
vidu la Listo de militoj
Nuntempaj Etnoj: Vidu ĉe Etnoj
Nuntempaj Ŝtatoj: Vidu ĉe Nacioj
Okazintaĵoj
:Hipia revolto - Franca Revolucio - R.M.S. Titanic - 11-a de septembro 2001 - Koloniigado - Krucmilito - Sorĉopersekuto
:Anatolio - Antiloj - Mezopotamio - Palestino - ktp
Rolantoj
:Antonio - Breĵnevo - Osama Bin-Laden - Napoléon BONAPARTE - Marko Bruto - Aŭgusto Cezaro - Julio Cezaro - Charles DE GAULLE - Vo Nguyen GIAP - Gorbaĉevo - Herodo la Granda - Hipioj - Jelcino - Katono - Robert F. Kennedy - Lenino - Nasser - Pompejo - Sargono - Stalino - Vercingetorix - Usonaj Prezidentoj - Meksikaj prezidantoj
Komparu kun:
arkeologio, analo...
fiu-vro:Aolugu
ja:歴史
ko:역사
ms:Sejarah
simple:History
th:ประวัติศาสตร์
zh-min-nan:Le̍k-sú
Gregoria kalendaroGregoria kalendaro estas la ĉefa kalendaro de la Okcidento kaj tutmonda komerco. Ĝi estas reformo de la antikva julia kalendaro de Julio Cezaro.
La gregoria kalendaro estas suna kalendaro: ĝi precize sekvas la sunon (jarojn) sed ne la lunon. Kvankam la monatoj historie devenas de luna periodo, la monatoj komenciĝas kun la nova luno nur tute hazarde. Kontraste, la islama sekvas la lunon, ne la sunon, kaj la hebrea kalendaro la sunon kaj la lunon.
Monatoj: la kalendaro havas 12 monatojn:
- januaro - 31 tagoj
- februaro - 28 aŭ 29 tagoj
- marto - 31 tagoj
- aprilo - 30 tagoj
- majo - 31 tagoj
- junio - 30 tagoj
- julio - 31 tagoj
- aŭgusto - 31 tagoj
- septembro - 30 tagoj
- oktobro - 31 tagoj
- novembro - 30 tagoj
- decembro - 31 tagoj
La kalendaro sekvas la sunon, ne la lunon, tiel ke la komenco de printempo estas fiksita je la 21-a de marto.
Februaro kutime havas 28 tagojn, sed en la superjaro -- la kvara jaro kaj kvara jarcenta jaro -- februaro havas 29 tagojn. Do, en la jaroj 1992,
1996, 2000 kaj 1600, ĝi havis 29 tagojn, sed en la jaroj 1993,
1994, 1900 kaj 1700, ĝi havis 28 tagojn. En la julia kalendaro,
kontraste, februaro havis 29 tagojn en la jaroj 1900 kaj 1700.
Pro tio, la gregoria jaro havas 365,2425 suntagojn, dum la julia havas 365,2500. La suna jaro mem estas 365,24219878 suntagoj. La gregoria jaro estas 25,96 sekundoj tro longa (kio fariĝos unu tago post 3320 jaroj).
Semajno: aldone al la cikloj de monatoj kaj jaroj, estas la ciklo de la semajnoj. La semajno havas sep tagojn:
- dimanĉo
- lundo
- mardo
- merkredo
- ĵaŭdo
- vendredo
- sabato
La 1-a de januaro 2000 estis sabato. Dimanĉo kaj sabato estas la "semajnfino", kutime tagoj de ripozo en la Okcidento. Sabato estas la tradicia juda tago de ripozo kaj dimanĉo la tradicia kristana tago de ripozo.
Jaroj: la nombro de la jaro estas laŭ la kristana erao.
Pro kuniĝo de semajna kaj superjara cikloj en la kalendaro estadas 14 tipoj de jaroj:
- Normalaj jaroj komenciĝantaj je :
- lundo
- mardo
- merkredo
- ĵaŭdo
- vendredo
- sabato
- dimanĉo
- Supejaroj komenciĝantaj je :
- lundo
- mardo
- merkredo
- ĵaŭdo
- vendredo
- sabato
- dimanĉo
Tagoj: la tago komenciĝas je meznokto kaj havas 24 egalajn horojn. ...
Reformo: Aprobo de Julia kalendaro siatempe estis grava antaŭenpaŝo, sed ĝi ankaŭ havis malgrandan malprecizecon: suna jaro kompare al Julia jaro estis mallonga je 11 minutoj kaj 14 sekundoj. Dum jaroj tiu ĉi diferenco fariĝis tagoegala kaj kaŭzis malprecizecojn. En la fino de 14-a jarcento diferenco pligrandiĝis tiomgrade ke printempa tagegaleco anstataŭ 21 de marto trafis al 11 de marto. Do Pasko, ferio printempa, iafoje okazis en la vintro!
Papo Gregorio la 13-a decidis korekti la eraron. Li invitis specialan komisionon kaj tagokalkulo antaŭenigis je 10 tagoj. Por ke en estonto similaj eraroj ne okazu, ili decidis en ĉiuj kvarcentjaroj forĵeti tri tagojn, sekve kvanto de superjaroj fariĝis malpli je 3, ol en Julia kalendaro.
Tio estis la solvo de Aloysius LILIUS en 1580. La fakta bazo estis la kalkulo de Koperniko pri la longeco de la jaro. En 1530, Koperniko esploris la kalkuladon de Ptolemeo en 139 kaj al-Battani en 882 kaj kalkulis la jaron por si mem kaj eldonis la nombron 365,2425, kiu fariĝis la longeco de la jaro en la gregoria kalendaro.
Ĉi tiu nova kalendaro nomiĝis Gregoria aŭ jarkalkulo laŭ nova stilo kaj Julia kalendaro estis nomita jarkalkulo laŭ malnova stilo. En 1582 jaro, kiam Gregoria kalendaro estis enkondukita, diferenco inter du stiloj estis 10 tagoj, en 1900 ĝi atingis 13 tagojn. En venontaj jaroj ĝi pligrandiĝos plu.
Gregoria kalendaro estis aprobita en diversaj landoj en malsamaj tempoj:
- 1582 - Hispanio, Italio, Pollando, Portugalio, Francio, Luksemburgio, katolika Nederlando
- 1583 - Bavario, Tirolo
- 1583-1585 - Katolika Germanio kaj Svislando
- 1584 - Aŭstrio, Ĉeĥio
- 1587 - Hungario
- 1590 - Transilvanio
- 1610 - Prusio
- 1700 - Danio, Norvegio, kaj la protestantaj regionoj de Germanio, Nederlando kaj Svislando (escepte de Sankt Gallen)
- 1724 - la svisa kantono Sankt Gallen
- 1752 - Anglio kaj kolonioj (ekz, la nuna Usono)
- 1753 - Svedio, Finnlando, Japanio
- 1911 - Ĉinio
- 1912 - Albanio
- 1915 - Litovio
- 1916 - Bulgario
- 1918 - Rusio, Estonio
- 1919 - Rumanio, Serbio
- 1924 - Grekio
- 1926 - Turkio
- 1928 - Egipto
En 1582, laŭ la papo, la tago post la 4-a de oktobro (la fina tago de la julia kalendaro) estis la 15-a de oktobro (la unua tago de la nova gregoria kalendaro). Ĝenerale, katolikaj landoj plejparte aprobis la kalendaron dum 1582-90, protestantaj landoj dum 1700-53 kaj aliaj landoj dum 1911-28.
----
::Tridek tagoj en septembro,
::april', junio, kaj novembro;
::Ĉiuj kromaj de la kalendar'
::Tridek-unu havas, krom februar',
::Kun dudek-ok, tri jarojn el kvar,
::Sed dudek-naŭ en superjar'.
::: - Tradicia angla poemo; elangliĝis Mateo McLAUCHLIN
----
Vidu ankaŭ:
Vikiarbo > Universo > Abstrakta Mondo > Kalendaro > Gregoria Kalendaro
kategorio:Kalendaro
als:Gregorianischer Kalender
ja:グレゴリオ暦
ko:그레고리력
ms:Kalendar Gregory
simple:Gregorian calendar
th:ปฏิทินเกรกอเรียน
Peter ROSEGGER Literaturo > Germanlingva Literaturo > Peter ROSEGGER < Germana Lingvo
----
Peter ROSEGGER ( - la 31-an de julio 1843 en Alpl, Steiermark, † la 26-an de junio 1918 en Krieglach, Steiermark) estis aŭstra verkisto.
La filo de malriĉa kamparano frue interesiĝis pri desegnado kaj pentrado. Legi kaj skribi li lernis ĉe pensiiĝinta instruisto kaj aŭtodidakte, ĉar li ne havis okazon por vizitadi lernejon.
En la jaro 1864 li sendis siajn unuajn literaturajn verkojn al gazeto, kaj la redaktoro ebligis al la juna talentulo la viziton de komerca lernejo. Ekde la jaro 1869 Rosegger konstante publikigis poemojn en sia regiona dialekto, romanojn kaj [][rakonto]]jn. Centraj temoj en lia verkaro estas la vivo de la kamparanoj, ties religiemo kaj amo al la naturo - kaj minacoj de la moderna grandurba etoso.
Listo de verkoj
- Die Schriften des Waldschulmeisters (romano, 1875)
- Jakob der Letzte (romano, 1888)
- Das ewige Licht (rakonto, 1897)
- Erdsegen (romano, 1900)
- Als ich noch der Waldbauernbub war (rakontoj, 3 vol., 1900-1902)
- Weltgift (romano, 1903)
Delfi DALMAUDelfi DALMAU, kataluno, profesoro de hispana, franca kaj angla lingvoj. Naskiĝis en la 31-a de julio 1891 en Figuereso. Fondinto de Dalmau-Liceo en Barcelono, 1920, kun filioj en kvin aliaj urboj. Aŭtoro de du katalunaj romanoj. Esperantisto de 1909. Plurfoje komitatano kaj prezidanto de Kataluna Esperanto-Federacio. Fondinto de Esperanto movado en Bahio Blanka (Argentino). Kunlaborinto, redaktisto de Kataluna Esperantisto. Premiito kaj juĝantarano de la Floraj Ludoj. Kunlaboris al La Revuo, E, H, D E.
Kategorio:Katalunaj esperantistoj
1912Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1912
----
Ĉi tiu jaro estas superjaro komenciĝanta lunde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1912 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- 8-a Universala Kongreso de Esperanto en Krakovo.
- L.L. ZAMENHOF ĉe la UK de Krakovo rezignis ĉian oficialan rolon en la aferoj de Esperanto, kaj eĉ la simplan titolon „Majstro“.
- Edukministro CAJ Juanpej dekretas la enkondukon de Esperanto en la elementajn lernejojn de Ĉinio.
- Eklernis Esperanton:
Bruno RIEFLING, SIFO, Gerrit WOUD, Gerrit Paulus de BRUIN, Maksimiliano BLASSBERG, Frits FAULHABER, Helmi DRESEN, Modesto Eugenio CAROLFI, Carl Adolph HVORSLEV kaj Vasilij ĴELEZNJAKOV.
- Fonditaj Esperanto-asocio de Ŝanhajo, Virina Esperanto-Klubo en Brazilo kaj Esperanta junulara grupo de Varsovio.
- Fondita unua Esperanto-Klubo en Venezuelo
- Kreitaj planlingvoj Omnezo, Lingvo Kosmopolita, Ariana kaj Fraternitato.
- Ĉinio elĵetas fremdan regon kaj fariĝas respubliko.
- Albanio sendependiĝas.
- Hispanio: Kanarioj: Fuerteventura ekhavas propran parlamenton.
- 6-a de januaro: Nov-Meksiko fariĝis la 47-a ŝtato de Usono.
- 16-a de januaro: La grupo de anglo Robert Falcon SCOTT apud Sudan Poluson trovas restaĵojn de tendaro de konkuranta norvego Roald AMUNDSEN.
- 18-a de januaro: Scott atingas Sudan Poluson.
- 14-a de februaro: Arizono fariĝis la 48-a ŝtato de Usono.
- 15-a de aprilo: La Titanic pereas en la norda Atlantiko
- Tupaciguara fondita.
Naskiĝoj
- Raymond DOURY
- 20-a de februaro: Francio: Pierre BOULLE
- 21-a de aprilo : William Thomas STEAD
- 16-a de majo: Johannes HARTOG
- 23-a de junio: Britio: Alan TURING, frua komputikisto (m. 1954)
- 14-a de aŭgusto: Germanio: Erwin STRITTMATTER
- 26-a de novembro : Eugène IONESCO
Mortoj
- 16-a de januaro: Georg HEYM
- 27-a de januaro: BAGGI de ARAUJO
- 30-a de marto: Germanio: Karl MAY.
- 20-a de aprilo: Bram STOKER
- 14-a de majo: Svedio: August STRINDBERG
- 16-a de aŭgusto : Germanio : Johann Martin SCHLEYER
- 24-a de decembro : George W. BULLEN.
- Ĉeĥio: Zikmund WINTER.
- Antarkto: Kapitano SCOTT kaj sia grupo.
- Amatus van der BIEST-ANDELHOF
----
1907 | 1908 | 1909 | 1910 | 1911 | 1912 | 1913 | 1914 | 1915 | 1916 | 1917
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
ja:1912年
ko:1912년
simple:1912
th:พ.ศ. 2455
Milton FRIEDMANPremio_Nobel > Premio Nobel de Ekonomiko > Milton FRIEDMAN < Ekonomiko
----
Milton FRIEDMAN (naskiĝis la 31-an de julio, 1912) estas ekonomikisto kaj grava pensisto de la kvanta teorio de mono. Li recevis la Nobelan Premion jare 1976 por ekonomika scienco.
Verkoj
- Capitalism and Freedom
- Free to Choose: A Personal Statement
- Monetary History of the United States, 1867-1960 (with Anna Schwartz)
- Money Mischief: Episodes in Monetary History
- Price Theory
- Economic Freedom, Human Freedom, Political Freedom
- Two Lucky People: Memoirs (with Rose Friedman)
- Why Government Is the Problem
ja:ミルトン・フリードマン
ko:밀턴 프리드먼
1914Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1914
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta ĵaŭde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1914 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- 10-a Universala Kongreso de Esperanto maleblita pere milito.
- Lizzie IDDON kronita reĝino.
- Publikita la Plena Esperanto-Japana Vortaro.
- Publikita Forta Impreso de Ivan ŜIRJAEV.
- Casas Jaume GRAU kaj Leopold BUXBAUM eklernis Esperanton.
- Fondita Esperanto-grupo en Bexleyheath.
- Eko de Unua Mondmilito.
- Niĝerio fariĝas Brita kolonio.
- Inaŭguro de la Panama Kanalo. Ameriko geologie disiĝas al Nordameriko kaj Sudameriko.
- The strength of the strong ("La forto de la fortoj") de Jack LONDON.
- Kreita Federal Trade Commission (Federacia Komerca Komisiono) en Usono.
- Jesuo revenis al Tero, laŭ Testemunioj de Jehovo.
Naskiĝoj
- Curt J. MILKSCHUTZ
- Ĉeĥio: Bohumil HRABAL
- Norvegio: Thor HEYERDAHL
- 24-a de januaro : Hana VÍTOVÁ
- 18-a de februaro : Jaan OJALO
- 27-a de marto: Karel ŠOLC
- 31-a de marto : Meksiko : Octavio PAZ
- 2-a de aprilo: Britio: Alec GUINNESS
- 4-a de aprilo : Marguerite DURAS
- 21-a de aprilo: József PAPP
- 30-a de aprilo: Dorival CAYMMI, Brazila kantisto kaj muzikisto.
- 24-a de majo: Lilli PALMER
- 31-a de julio : Louis de FUNÈS
- 15-a de septembro : Will QUADFLIEG
Mortoj
- Fernand BLANGARIN
- Ambrose BIERCE
- Peter K. GEIER
- 25-a de marto: Frederic MISTRAL
- 31-a de marto: Italio: Christian MORGENSTERN
- 2-a de aprilo: Paul HEYSE
- 8-a de aprilo: Ĉeĥio: Jakub ARBES
- 24-a de majo : Martin PACKNESS
- 19-a de junio : Anglio: A. J. EDMONDS
- 21-a de junio: Bertha VON SUTTNER
- 28-a de junio: Franz FERDINAND, Arkiduko de Aŭstrio, kaj lia edzino Sofia murdiĝis per Serbia naciisto, la kaŭzo de la Unua Mondmilito.
- 31-a de julio: Jean JAURÈS
- 5-a de septembro: Louis FAUVART-BASTOUL
- 11-a de septembro: Claudius COLAS
- 30-a de oktobro : Ernst STADLER
- 3-a de novembro: Georg Trakl
----
1909 | 1910 | 1911 | 1912 | 1913 | 1914 | 1915 | 1916 | 1917 | 1918 | 1919
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
ja:1914年
ko:1914년
simple:1914
th:พ.ศ. 2457
1915Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1915
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta vendrede (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1915 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- 11-a Universala Kongreso de Esperanto en Sanfrancisko
- Fidia Romeo Giuseppe CESARINI, Hermanus Jacob BLOKKER kaj Jozsef HALÁSZ eklernis Esperanton
- Einstein publikas sian duan teorion de relativeco.
- Haitio falas sub la efektiva rego de Usono (ĝis 1934).
- Monda germana kreita.
Naskiĝoj
- Aage FALCH
- Ferenc TEREMI
- Karel FILIP
- Poul THORSEN
- Jan JIČÍNSKÝ
- 16-a de januaro : Carlos de ALMEIDA WUTKE
- 12-a de marto :Jiří MUCHA
- 27-a de marto : JONESCU-CAPATANA
- 21-a de aprilo (Meksiko): Anthony QUINN
- 6-a de majo (Usono): Orson WELLES
- 29-a de aŭgusto (Svedio): Ingrid BERGMAN
- 17-a de oktobro (Usono): Arthur MILLER
- 12-a de decembro (Usono): Frank SINATRA
- 13-a de decembro: Curd JÜRGENS
- 19-a de decembro (Francio): Edith PIAF
Mortoj
- 27-a de marto: SIFO
- 20-a de aŭgusto : Paul EHRLICH
- 20-a de aŭgusto: József MILETZ
----
1910 | 1911 | 1912 | 1913 | 1914 | 1915 | 1916 | 1917 | 1918 | 1919 | 1920
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
ja:1915年
ko:1915년
simple:1915
1919Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1919
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta merkrede (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1919 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- Eklernis Esperanton: Lajos KÖKÉNY, KAWASAKI Naokazu, Božena SKLENČKOVÁ, Rudolf Michael FREY kaj József MAJOR .
- Fondinta Nippon Esperanto-Sya de KUZNECOV
- Refondita la Esperanto-Asocio de Ŝanhajo de LU Ŝi-Ŝin.
- Eldonejo Ferdinand Hirt und Sohn ekeldonis Esperantajn librojn.
- Aleksandr POSTNIKOV arestita.
- Publikitaj Berna Esperantido, Lipskito, Latinulo, Ao kaj Amiana.
- Afganio sendependiĝas de Britio.
- Gregoria kalendaro lanĉita en Serbio kaj Rumanio.
- Ernest RUTHERFORD disigis unue foje la atomon.
- Germanio : Unua komerca aviadilinio Berlino – Leipzigo – Veimaro.
- Aperis Kato Felikso de Pat SULLIVAN kaj Otto MESMER.
- En Hollywood, Charles CHAPLIN, David Wark GRIFFITH, Douglas FAIRBANKS e Mary PICKFORD fondis la cineman studion "United Artists Corporation".
- Epitacio PESSOA iĝis prezidento de Brazilo.
- Fondita la ina sekcio de skotistoj en Brazilo.
- 28-a de decembro: Morihei UESHIBA, kreinto de Aikido, kontaktigis kun Onisaburo DEGUĈI, fundinto de Oomoto, kaj fariĝis Oomotano.
Naskiĝoj
- Oswaldo LEITE de MORAES
- Vladimír MOHAPL
- Arnošt BALÁŠ
- 1-a de januaro : J. D. SALINGER
- 14-a de marto : Jaroslav DAVID
- 13-a de aprilo : Howard KEEL
- 8-a de majo : Lex BARKER
- 22-a de oktobro: Doris LESSING
- 2-a de novembro : Fernando de DIEGO
Mortoj
- 15-a de januaro: Rosa LUKSEMBURG kaj Karl LIEBNEKCHT
- 21-a de februaro : Giles Leigh BROWNE
- 6-a de majo: Usono: L. Frank BAUM
- 18-a de aŭgusto: Stanislav SCHULHOF
- 23-a de oktobro: KOBAJAŜI Mokiĉi
- Usono: Pensilvanio: Eli KELLER
----
1914 | 1915 | 1916 | 1917 | 1918 | 1919 | 1920 | 1921 | 1922 | 1923 | 1924
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
ja:1919年
ko:1919년
simple:1919
th:พ.ศ. 2462
1933Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1933
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta dimanĉe (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1933 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- 25-a Universala Kongreso en Kolonjo.
- Publikita Peko de Kain de Ivan ŜIRJAEV.
- Publikita Gvidilo tra la Esperanto Movado de Gerrit Paulus de BRUIN.
- Apero de Enciklopedio de Esperanto.
- Brita Esperanto-Asocio anigis al UEA.
- 30-a de januaro : Adolf HITLER iĝis regna kanceliero de Germanio.
- Germana sekcio eliris la Tutmondan Asocion de Geinstruistoj Esperantistoj.
- Otto SIMON estas ekzilita de Nazioj.
- Carl VON OSSIETZKY arestita en koncentrejo.
- Germanio kaj Japanio eliris la Ligon de Nacioj.
- Usono : La Aŭtoritato de la Valo Tennessee en Alabamo establiĝis per akto de la nacia parlamento.
Naskiĝoj
- Miroslav HLAVÁČ
- Eurico FIGUEIRA
- Mario SOLA
- Salah GHANEM
- Irako: Himar Al-RASHID
- 3-a de januaro : Maxie WANDER
- 29-a de januaro : Sacha DISTEL
- 13-a de februaro : Kim NOVAK
- 14-a de marto : Michael CAINE
- 15-a de aprilo : Boris STRUGACKIJ
- 31-a de julio : Cees NOOTEBOOM
- 22-a de aŭgusto : Irmtraud MORGNER
- 13-a de novembro : Germanio : Peter HÄRTLING
- 4-a de decembro : Horst BUCHHOLZ
Mortoj
- 5-a de januaro : Calvin COOLIDGE
- 31-a de januaro: Anglio : John GALSWORTHY
- 18-a de marto: Japanio: JOŜINO Sakuzo
- 23-a de junio : M. F. ONNEN
- 9-a de julio: Viktoro POLGAR
- 30-a de julio : Bulgario : Georgi AKTARĜIEV
- 15-a de oktobro : Japanio : NITOBE Inazo
- 23-a de oktobro : Ivan ŜIRJAEV
- 9-a de decembro : Felikso ZAMENHOF
- Josef KOŽÍŠEK
----
1928 | 1929 | 1930 | 1931 | 1932 | 1933 | 1934 | 1935 | 1936 | 1937 | 1938
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
ja:1933年
ko:1933년
simple:1933
th:พ.ศ. 2476
Cees NOOTEBOOMLiteraturo > Nederlandlingva Literaturo > Cees NOOTEBOOM < Nederlanda Lingvo
----
Cees NOOTEBOOM, plennome: Cornelis Johannes Jacobus Maria NOOTEBOOM (naskiĝis la 31-an de julio, 1933) estas nederlanda verkisto.
Cees Nooteboom naskiĝis en Den Haag. Post la lerneja tempo li laboris en banko, vojaĝis tra Eŭropo kaj dediĉis sin al la verkado. Lia unua sukceso estis la romano Philip en de anderen [Philip kaj la aliaj]. Sekvis poemaroj, vojaĝraportoj kaj pliaj romanoj. Ekde 1961 li laboris por la gazeto De Volkskrant kaj ekde 1967 li fariĝis vojaĝredaktoro por la revuo Avenue.
Lia ĝis nun plej konata verko estas la romano Rituelen [Ritoj], kiu ankaŭ estas filmigita. Ĝis nun la aprezo por Nooteboom estis sufiĉe pli granda eksterlande ol en Nederlando mem.
Bibliografio
- Philip en de anderen (romano, 1955)
- De doden zoeken een huis (poemoj, 1956)
- De ridder is gestorven (romano, 1963)
- Gesloten gedichten (poemoj, 1964)
- Gemaakte gedichten (poemoj, 1970)
- Open als een schelp - dicht als een steen (poemoj, 1978)
- Rituelen (romano, 1980)
- Voorbije passages (vojaĝraporto, 1981)
- In Nederland (romano, 1984)
- Het volgende verhaal (romano, 1990)
- De Koning is dood (rakonto, 1998)
- Allerzielen (romano, 1999)
Nooteboom
1944Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1944
----
Ĉi tiu jaro estas superjaro komenciĝanta sabate (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1944 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- Bulgarion eniras Soveta armeo
Naskiĝoj
- Rudolf FRIDRICH
- Karel KÝR
- Henri MASSON
- Hungario : NEMERE István.
- 22-a de januaro : Angela WINKLER
- 9-a de februaro : Alice WALKER
- 2-a de marto : Uschi GLAS
- 7-a de marto: Serge SIRE
- 4-a de aprilo : Sirio : Bassam TIBI
- 17-a de majo : David KELLY
- 29-a de majo : Helmut BERGER
- 19-a de junio : Chico BUARQUE
- 22-a de junio : Aŭstrio : Klaus Maria BRANDAUER
- 31-a de julio : Geraldine CHAPLIN
- 12-a de septembro : Barry WHITE
- 25-a de septembro : Michael DOUGLAS
- 2-a de decembro : Botho STRAUSS
Mortoj
- 5-a de majo : Bertha BENZ
- 31-a de julio : Antoine de SAINT EXUPÉRY
- 17-a de oktobro : Germanio : Adolf SCHMIDT
- 30-a de decembro : Romain ROLLAND
----
1939 | 1940 | 1941 | 1942 | 1943 | 1944 | 1945 | 1946 | 1947 | 1948 | 1949
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
ja:1944年
ko:1944년
simple:1944
th:พ.ศ. 2487
Geraldine CHAPLINKino > Aktoroj > Geraldine CHAPLIN
----
Geraldine CHAPLIN (naskiĝis la 31-an de julio 1944) estas usona aktorino.
Geraldine Chaplin naskiĝis en Santa Monica, Kalifornio, kiel filino de Charlie CHAPLIN kaj lia lasta edzino Oona.
En la aĝo de ok jaroj ŝi ricevis sian unuan rolon, en la filmo Limelight (1952). Samjare ŝi venis al Eŭropo. Ŝi vizitis lernejon en Svislando kaj decidis fariĝi dancistino.
En la jaro 1965 ŝi ricevis sian unuan pli grandan rolon: apud Omar SHARIF ŝi aperis en la filmo Doctor Zhivago. Sian baletan karieron ŝi post tiu ĉi internacinivela sukceso ĉesigis.
Ŝi tiutempe enamiĝis al la hispana reĝisoro Carlos SAURA. La paro pasigis multajn jarojn kune kaj kunlaboris en naŭ filmoj.
Geraldine Chaplin aperis en aro da filmoj, en Europo kaj Usono. Ŝi estas patrino de du idoj.
Listo de filmoj
- Limelight (1952)
- Doctor Zhivago (Usono, 1965)
- A Countess from Hong-Kong (Britio, 1967)
- Peppermint Frappé (Hispanio, 1968)
- La madriguera (Hispanio, 1969)
- La casa sin frontera (Hispanio, 1971)
- Sur un arbre perché (Francio, 1971)
- Ana i los lobos (Hispanio, 1973)
- Nashville (Usono, 1975)
- Cría cuervos... (Hispanio, 1975)
- Welcome to L.A. (Usono, 1976)
- Roseland (Usono, 1977)
- Elisa, vida mía (Hispanio, 1977)
- Remember My Name (Usono, 1978)
- White Mischief (Britio, 1987)
- The Moderns (Usono, 1988)
- Chaplin (filmbiografio, Usono/Francio/Britio, 1992)
- The Age of Innocence (Usono, 1993)
- Jane Eyre (Britio/Francio/Italio/Usono, 1995)
- The Odyssey (Usono, 1997)
- Habla con ella (Hispanio, 2002)
CHAPLIN, GERALDINE
1965Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1965
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta vendrede (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1965 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- 50-a Universala Kongreso de Esperanto en Tokio.
- Unua lernolibro de Esperanto al Araboj verkita de Salah GHANEM.
- Edwin BURG kaj Roberto PASSOS NOGUEIRA eklernis Esperanton.
- Kreita Esperanto-Kulturdomo kaj Ceará Esperanto-Junularo en Fortalezo.
- Oficiala permeso de organizita laboro por Esperanto en Germana Demokratia Respubliko.
- Usono : Eldoniĝis la unua usona Esperant-lingva kina filmo, Incubus.
- Kreitaj Nova Lingvafrankao, Guosa kaj Eŭronordo.
- Francio : Charles DE GAULLE estas reelektita prezidento de la Franca Respubliko. Tiu prezidenta elekto estas la unua rekte balotita de la popolo mem de post 1848 (antaŭe la prezidenton elektis ĝenerale la Parlamento).
- Indonezio : Post Sukarno prenas potencon Suharto. 500 000 da komunistoj kaj ĉinoj estas buĉitaj. Evontoj de tiu jaro estas temo de fama filmo "L'année de tous les dangers" (La jaro de ĉiuj danĝeroj)
- Ĉinio ekhavas la atombombon.
- Kongolo : Ekregas Mobutou Sesse Seko.
- Al UNO aniĝas Gambio, Maldivoj kaj Singapuro.
- Gambio sendependiĝas de Britio.
- Usono : Libereca marĉo en Alabamo de Selma al Montgomery por civilaj rajtoj por nigruloj.
- Tongo : Surtroniĝas Taufahau Tupou la 4-a.
- 15-a de februaro : Kanado: Flago kun folio de acero adoptiĝis.
Naskiĝoj
- Margareta HANDZLIK
- 23-a de majo : Tom TYKWER
- 10-a de junio : Veronica FERRES
- 31-a de julio : J. K. ROWLING
- 21-a de novembro : Björk
- 3-a de decembro : Katarina WITT
Mortoj
- Norvegio : Aksel SANDEMOSE
- 24-a de januaro : Winston CHURCHILL
- 21-a de februaro : Usono : Malcolm X murdiĝis.
- 28-a de julio : Japanio : EDOGAWA Ranpo
- 4-a de septembro : Albert SCHWEITZER
- 16-a de decembro : Francio : William Somerset MAUGHAM
----
1960 | 1961 | 1962 | 1963 | 1964 | 1965 | 1966 | 1967 | 1968 | 1969 | 1970
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
ja:1965年
ko:1965년
ms:1965
simple:1965
th:พ.ศ. 2508
1556Historio > Jarcentoj > 16-a jarcento > 1556
----
En la jaro 1556 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
Naskiĝoj
Mortoj
----
1551 | 1552 | 1553 | 1554 | 1555 | 1556 | 1557 | 1558 | 1559 | 1560 | 1561
15-a jarcento - 16-a jarcento - 17-a jarcento
ko:1556년
1784Historio > Jarcentoj > 18-a jarcento > 1784
----
Ĉi tiu jaro estas superjaro komenciĝanta ĵaŭde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1784 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- Usono: Revolucia milito finiĝis
- Rusio aneksis Krimeon
- John WESLEY eldonis Deed of Declaration, baza verko pri Metodismo
Naskiĝoj
- 22-a de julio: Friedrich BESSEL, matematikisto kaj astronomo
- 24-a de novembro: Zachary TAYLOR
Mortoj
-
----
1779 | 1780 | 1781 | 1782 | 1783 | 1784 | 1785 | 1786 | 1787 | 1788 | 1789
17-a jarcento - 18-a jarcento - 19-a jarcento
ko:1784년
Denis DIDEROTFilozofio > Klerismo > Denis DIDEROT < Franclingva Literaturo
Franclingva Literaturo
Denis DIDEROT [deNI dideRO], (1713-1784), estis verkisto kaj filozofo franca.
Biografio
Denis DIDEROT naskiĝis en Langres (Ĉampanjo-Ardenoj) je la 5-a de oktobro 1713. Post studadoj en la "Kompanio de Jesuo", li vivas malrektan kaj malriĉan vivon dum kelkaj jaroj. Tiam li trankviliĝas kaj vivas pli ordinaran vivon. Frue, li turnas sin for de katolikismo, kaj eĉ fariĝas kontraŭulo de tiu religio, skribante kompletan kritikon. Post mallonga diista periodo, li fariĝas ateistano, kaj akiras materialistan vidon de la mondo. Tial Diderot disvolvas tezojn proksimajn de Fatalismo: por ekzemplo, ke voleco estas meĥanika, kaj nia sento de libereco nur iluziono. Liaj ideoj aperas en 1749, en la "Letero pri la blinduloj por tiuj kiuj vidas" (france "Lettre sur les aveugles à l'usage de ceux qui voient"). Pro tiu skribaĵo, li estas enprizonigita en la fortiko de Vincennes, apud Parizo, dum tri monatoj.
Li fariĝas unu el la plej gravaj filozofoj de la Jarcento de la Lumoj, tiu kiu realigos la enciklopedian idealon de la Klerismo. Li inventas la kritikon pri artoj ("Salonoj", france "Salons", inter 1759 kaj 1781), kaj li proksimigas sciencon kaj metafizikon (Letero pri la blinduloj). Lia famo plejparte rilatas al la Enciklopedio, kiun li verkis kun Jean d'Alembert.
Li mortas en Parizo je la 31-a de julio 1784. Sia korpo ripozas en la preĝejo Saint-Roch.
Senvalorigo de la verko de Diderot dum la 19-a jarcento
La graveco de la verko de Diderot ne ĉiam ĝuste valoris, ekzemple en la 19-a jarcento. Tio rilatas unue al grava miskompreno de lia verko, kiu ŝajnas fuŝa al iuj. Fakte, tio estis intenco de Diderot mem: li ne volis verki kiel la klasikaj verkistoj. Lia verko estas aŭdaca kaj havas sian propran koherecon.
Due, multe da liaj tekstoj ne estis eldonitaj dum lia vivo ; kelkaj el ili estis eĉ nur eldonitaj en la 20-a jarcento. Nur ekde tiu jarcento oni povas havi kompletan ideon pri Diderot. Liaj kunvivantoj konis lin ĉefe pro lia laboro en la Enciklopedio, ĉar li inventis novan teatran stilon ("dramo") kaj verkis romanon (La maldiskretaj juveloj, france Les bijoux indiscrets), kaj pro kelkaj filozofiaj skribaĵoj. Kelkaj el liaj plej gravaj verkoj, ekzemple Jacques le Fataliste kaj Le neveu de Rameau, estos konitaj de la publiko nur multe da jaroj post lia morto, ĉar ili ne estis eldonitaj dum lia vivo. Eble li decidis tion li mem.
Nuntempe, nia scio pri la verko de Diderot estas pli kompleta danke al la malkovro de multe da liaj manuskriptoj en Sankt-Peterburgo, kie Diderot serĉis kunlabori kun Katarino la 2-a de Rusio (la reĝino aĉetis liajn manuskriptojn).
Bibliografio
- Essai sur le mérite et la vertu, verko de Shaftesbury, tradukita kaj komentita de Diderot (1745)
- Pensées philosophiques, eseo (1746)
- La promenade du sceptique (1747)
- Les bijoux indiscrets, romano (1748)
- Lettre sur les aveugles à l'usage de ceux qui voient (1749)
- La Enciklopedio, kolektiva verko estrante de Diderot (1750-1765)
- Lettre sur les sourds et muets (1751)
- Pensées sur l'interprétation de la nature, eseo (1751)
- Le fils naturel (1757)
- La religieuse, romano (1760)
- Le neveu de Rameau, autobiografio (1761 ?)
- Entretien entre D'Alembert et Diderot (1769)
- Le rêve de D'Alembert, eseo (1769)
- Suite de l'entretien entre D'Alembert et Diderot (1769)
- Paradoxe sur le comédien (1769 ?)
- Apologie de l'abbé Galiani (1770)
- Principes philosophiques sur la matière et le mouvement, eseo (1770)
- Entretien d'un père avec ses enfants (1771)
- Jacques le Fataliste et son maître, romano (1771-1778)
- Supplément au voyage de Bougainville (1772)
- Histoire philosophique et politique des deux Indes, kunlaborita kun Raynal (1772-1781)
- Voyage de Hollande (1773)
- Eléments de physiologie (1773-1174)
- Réfutation d'Helvétius (1774)
- Observations sur le Nakaz (1774)
- Essai sur les règnes de Claude et de Néron (1778)
- Lettre apologétique de l'abbé Raynal à Monsieur Grimm (1781)
- Aux insurgents d'Amérique (1782)
DIDEROT Denis
ja:ドゥニ・ディドロ
ko:드니 디드로
PETÖFI SándorLiteraturo > Hungarlingva Literaturo > PETŐFI Sándor
----
Sándor PETŐFI [ŜANdor PEtefi] (naskiĝis je la 1a de januaro, 1823, mortis je la 31-a de julio 1849) estis la pseŭdonimo de Sándor PETROVICS, hungara poeto .
Li naskiĝis en Kiskőrös. Batalanto en la hungara liberecbatalo de 1848-49, li mortis sur batalkampo apud Segesvár.
Listo de verkoj
- A helység kalapácsa (1844) (La Martelulo de la vilaĝo) - komika eposo
- János vitéz (1845) (Johano la Brava)
- Az apostol (1848) (La Apostolo)
- Nemzeti dal (13-a de marto 1848) (Nacia kanto) - revolucia poemo
Famaj verkoj tradukitaj al Esperanto
La avo / El la hungara originalo trad. Ladislao SPIERER. - Purmerend : Muusses, 1937. - 31 p. - (Muusses Esperanto Biblioteko ; 8)
Hungara poemaro II : (Petőfi kajero) / esperantigis R. Fiedler, A. de Marich kaj Rudolfo Rajczy. - Budapest : Nagy, 1907. - 8 p. (Esperanta Universala Biblioteko ; 4)
Johano la Brava / El la hungara: Kálmán Kalocsay. - 2. eld. - Budapest: Literatura Mondo, 1948. - 65 p.
Originala titolo: János vitéz
Johano la Brava : bildrakonto / adapt. de poemfabelo de Sándor
Petőfi. El la hungara trad. Kálmán Kalocsay. Bildoj laŭ freskoj de Béla Sándor. Proza teksto de Ada Csiszár. - Budapest, 1997. - 37 folioj : multaj ilustr.
Originala titolo: János vitéz
Johano la Brava : popolfabelo en versoj / El la hungara originalo: K. de Kalocsay. [La ilustr. kreis Almos Jaschik]. - Budapest: Literatura Mondo, 1923. - 84 p. : ilustr.
Originala titolo: János vitéz
Libero kaj amo : poemoj elektitaj / Sándor Petőfi. Trad.:
Kálmán Kalocsay. - Budapest: Corvina, 1970. - 260 p.
- [http://donh.best.vwh.net/Esperanto/Literaturo/literaturo.tradukita.pr.html#petofi_sandor Rete legeblaj verkoj]
Kategorio:Hungaraj poetoj
Andrew JOHNSONAndrew Johnson [andru ĝonsn]], la dek-sepa Prezidento de Usono, naskiĝis je la 29-a de decembro, 1808, en Raleigh, Nord-Karolino. Li mortis 66-jaraĝa, je la 31-a de julio, 1875, en Vaŝingtono pro ĥolero kaj cerbarteriaj iktoj.
Johnson provis plibonigi parencecon inter la Nordo kaj la Sudo dum la Rekonstruado. Li edzinigis Eliza McCardle-n, kaj ili havis kvin gefilojn. Kongeso formale sed nesukcese neprezidentig-akuzis lin.
Dum lia administrado okazis;
- 1865 La Tri-dekan Amendo- La abolicio de sklaveco
- 1867 La Malsaĝo de Seward- La aĉeto de Alasko de Rusio por $US 15 milionoj.
JOHNSON ANDREW
ja:アンドリュー・ジョンソン
ko:앤드루 존슨
1886Historio > Jarcentoj > 19-a jarcento > 1886
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta vendrede (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1886 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- L.L. Zamenhof praktikis okulkuracado en Vieno kaj revenis al Varsovio.
- Kreita Chabé-Aban.
- 29-a de januaro, Germanio : Karl BENZ patentigis la unuan sukcesan benzinan aŭtomobilon.
- 8-a de majo, Usono : Coca-Cola inventita de John S. PEMBERTON.
- 10-a de junio, Nov-Zelando : La vulkano Mount Tarawera erupciis, mortigante pli ol 150 homojn.
- 31-a de aŭgusto, Usono : Granda tertremo en Suda Karolino.
- Volapuko eniris en Danio.
- SMILACACEAE Engl. klafikita.
- Fondita la elektrika industrio Bosch en Germanio.
- Eko de fabrikado de Winchester pafilo.
- Fondita urbo Rochedo en Brazilo.
- 5-a Eŭkaristia Kongreso en Tuluzo, Francio.
- Wilhelm Steinitz Unua tutmonda Ŝaka ĉampiono.
- Zamenhof rezignis je Cionismo
Naskiĝoj
- Simeon PETKOV
- Hans ARP, pentristo.
- Tarsila do AMARAL, Brazila pentristino.
- 29-a de januaro : Kees de KLERK
- 22-a de februaro : Germanio : Hugo BALL
- 16-a de aprilo: Christian Ringstrup EGE
- 2-a de majo : Germanio : Gottfried BENN
- 5-a de julio : Willem DREES estonta ĉefministro de Nederlando
- 20-a de aŭgusto: Gerrit WOUD
- 16-a de septembro : René DUBOIS
- 10-a de oktobro : Axel ANDERSEN
- 28-a de novembro : Peteris KIKAUKA
- 8-a de decembro : Diego RIVERA
Mortoj
- 18-a de julio : Cesário VERDE, portugala poeto.
- 18-a de novembro : Chester A. ARTHUR
- 13-a de junio : Ludwig II (Ludoviko la 2-a) de Bavario
- 31-a de julio : Franz Liszt, hungara pianovirtuozo.
----
1881 | 1882 | 1883 | 1884 | 1885 | 1886 | 1887 | 1888 | 1889 | 1890 | 1891
18-a jarcento - 19-a jarcento - 20-a jarcento
ko:1886년
simple:1886
1914Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1914
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta ĵaŭde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1914 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- 10-a Universala Kongreso de Esperanto maleblita pere milito.
- Lizzie IDDON kronita reĝino.
- Publikita la Plena Esperanto-Japana Vortaro.
- Publikita Forta Impreso de Ivan ŜIRJAEV.
- Casas Jaume GRAU kaj Leopold BUXBAUM eklernis Esperanton.
- Fondita Esperanto-grupo en Bexleyheath.
- Eko de Unua Mondmilito.
- Niĝerio fariĝas Brita kolonio.
- Inaŭguro de la Panama Kanalo. Ameriko geologie disiĝas al Nordameriko kaj Sudameriko.
- The strength of the strong ("La forto de la fortoj") de Jack LONDON.
- Kreita Federal Trade Commission (Federacia Komerca Komisiono) en Usono.
- Jesuo revenis al Tero, laŭ Testemunioj de Jehovo.
Naskiĝoj
- Curt J. MILKSCHUTZ
- Ĉeĥio: Bohumil HRABAL
- Norvegio: Thor HEYERDAHL
- 24-a de januaro : Hana VÍTOVÁ
- 18-a de februaro : Jaan OJALO
- 27-a de marto: Karel ŠOLC
- 31-a de marto : Meksiko : Octavio PAZ
- 2-a de aprilo: Britio: Alec GUINNESS
- 4-a de aprilo : Marguerite DURAS
- 21-a de aprilo: József PAPP
- 30-a de aprilo: Dorival CAYMMI, Brazila kantisto kaj muzikisto.
- 24-a de majo: Lilli PALMER
- 31-a de julio : Louis de FUNÈS
- 15-a de septembro : Will QUADFLIEG
Mortoj
- Fernand BLANGARIN
- Ambrose BIERCE
- Peter K. GEIER
- 25-a de marto: Frederic MISTRAL
- 31-a de marto: Italio: Christian MORGENSTERN
- 2-a de aprilo: Paul HEYSE
- 8-a de aprilo: Ĉeĥio: Jakub ARBES
- 24-a de majo : Martin PACKNESS
- 19-a de junio : Anglio: A. J. EDMONDS
- 21-a de junio: Bertha VON SUTTNER
- 28-a de junio: Franz FERDINAND, Arkiduko de Aŭstrio, kaj lia edzino Sofia murdiĝis per Serbia naciisto, la kaŭzo de la Unua Mondmilito.
- 31-a de julio: Jean JAURÈS
- 5-a de septembro: Louis FAUVART-BASTOUL
- 11-a de septembro: Claudius COLAS
- 30-a de oktobro : Ernst STADLER
- 3-a de novembro: Georg Trakl
----
1909 | 1910 | 1911 | 1912 | 1913 | 1914 | 1915 | 1916 | 1917 | 1918 | 1919
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
ja:1914年
ko:1914년
simple:1914
th:พ.ศ. 2457
1944Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1944
----
Ĉi tiu jaro estas superjaro komenciĝanta sabate (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1944 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- Bulgarion eniras Soveta armeo
Naskiĝoj
- Rudolf FRIDRICH
- Karel KÝR
- Henri MASSON
- Hungario : NEMERE István.
- 22-a de januaro : Angela WINKLER
- 9-a de februaro : Alice WALKER
- 2-a de marto : Uschi GLAS
- 7-a de marto: Serge SIRE
- 4-a de aprilo : Sirio : Bassam TIBI
- 17-a de majo : David KELLY
- 29-a de majo : Helmut BERGER
- 19-a de junio : Chico BUARQUE
- 22-a de junio : Aŭstrio : Klaus Maria BRANDAUER
- 31-a de julio : Geraldine CHAPLIN
- 12-a de septembro : Barry WHITE
- 25-a de septembro : Michael DOUGLAS
- 2-a de decembro : Botho STRAUSS
Mortoj
- 5-a de majo : Bertha BENZ
- 31-a de julio : Antoine de SAINT EXUPÉRY
- 17-a de oktobro : Germanio : Adolf SCHMIDT
- 30-a de decembro : Romain ROLLAND
----
1939 | 1940 | 1941 | 1942 | 1943 | 1944 | 1945 | 1946 | 1947 | 1948 | 1949
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
ja:1944年
ko:1944년
simple:1944
th:พ.ศ. 2487
Antoine de SAINT-EXUPÉRYLiteraturo > Franclingva Literaturo > Antoine de SAINT-EXUPÉRY < Franca Lingvo < Aviado
----
Aviado
Antoine de SAINT-EXUPÉRY (naskiĝis la 29-an de junio, 1900, mortis la 31-an de julio, 1944) estis aviadisto kaj verkisto.
Li naskiĝis en Liono (Lyon). Ekde 1912 li flugis, de kiam lia pasio pri aviadiloj neniam malaperis. Post militservo en flugarmeo li dungiĝis en flugpoŝto kie li partoprenis en la evoluigo de aeraj ligiloj inter Eŭropo kaj Sudameriko. Poste li revenis al Francio kiel provpiloto, ĝis la dua mondmilito. Li servis kiel piloto de observflugilo, unue en franca armeo en 1939-40 kaj poste kiel majoro de la liberaj francaj pilotoj ĉe la usona armeo de 1942 ĝis sia morto dum misio, kiu okazis ĉe la mediteranea bordo, la 31-an de julio 1944. Pecoj de lia aviadilo estis retrovitaj proksime de Marsejlo en 2000 kaj klare identigitaj la 7-an de aprilo 2004 dank'al serinumero.
Dum sia tuta kariero li verkis multajn artikolojn por ĵurnaloj kaj romanojn.
Li estas unu el la plej konataj francaj verkistoj dank'al sukceso de sia fama rakonto "La Eta Princo" (Le Petit Prince) tradukita en 103 lingvojn. Li ricevis la premion Femina en 1930 pro '"Nokta flugo" (Vol de Nuit) kaj la premion de la romano el la Franca Akademio en 1938 pro "Tero de la homoj" (Terre des Hommes).
Unu bela citaĵo el "Tero de la homoj" trafe rezumas lian penson:
"Li estis libera, sed senlime, ĝis ne ankoraŭ sin senti pezi sur la tero. Al li mankis tiu pezo de la homaj rilatoj, kiu malhelpas la iradon, tiuj ploroj, tiuj porĉiamaj adiaŭadoj, tiuj riproĉoj, tiuj ĝuoj, ĉio, kion homo karesas, aŭ ŝiras ĉiafoje, kiam li ekfaras geston, tiuj miloj da ligaĵoj, kiuj lin alligas al la aliuloj, kaj kiuj igas lin peza."
Eksteraj ligoj
[http://www.utopia.com.br/esperanto/eta/ La Eta Princo en Esperanto]
[http://www.saint-exupery.org/ Oficiala hejmpaĝo de Saint-Exupéry] (franclingve)
SAINT-EXUPÉRY, Antoine de
ja:アントワーヌ・ド・サン=テグジュペリ
ko:앙투안 드 생텍쥐페리
Benito LOSADAVenezuela esperantisto
Benito LOSADA (mortis 80-jara la 31-an de julio 1972) estis pioniro de la Esperanto-movado en Venezuelo.
Li fondis la unuan Esperanto-klubon en Venezuelo en la jaro 1912 kaj la landan Esperanto-asocion en 1947. Kiel ĝia prezidanto li funkciis ĝis sia morto. Inĝeniero Losada ellernis la Internacian Lingvon aŭtodidakte kaj ĝin instruis al multaj samlandanoj. Ŝatanto de beletristiko, li verkis poemojn kaj tradukis plurajn el la venezuela literaturo.
1993Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1993
Jarcentoj: 19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
Jardekoj: 1960-oj - 1970-oj - 1980-oj - | | |