:: wikimiki.org ::
| 4-a De Julio |
4-a de julio----
Historio > Tagoj > la 4-a de julio
----
La 4-a de julio estas la 185-a tago de la jaro (la 186-a en superjaroj) laŭ la Gregoria kalendaro. 180 tagoj restas.
Je la 4-a de julio okazis, interalie:
Eventoj
- 1776 : Usono deklaras sian sendependecon de Britio
Naskiĝoj
- 1715 : Christian Fürchtegott GELLERT
- 1804 : Nathaniel HAWTHORNE, verkisto
- 1868 : Auguste CAPÉ
- 1872 : Calvin COOLIDGE, 30-a prezidento de Usono
- 1892 : Helmi DRESEN
Mortoj
- 1307 : Rudolfo la 1-a de Habsburgo
- 1335 : Henriko Karintia
- 1761 : Samuel RICHARDSON
- 1826 : John ADAMS, 2-a prezidento de Usono
- 1826 : Thomas JEFFERSON, 3-a prezidento de Usono
- 1831 : James MONROE, 5-a prezidento de Usono
- 1888 : Theodor STORM
- 1934 : Marie SKLODOWSKA-CURIE
- 1948 : MONTEIRO LOBATO
- 1978 : Ladislav BOHÁČ
- 2003 : Barry WHITE
Specialaj tagoj kaj festoj
-
----
Vidu ankaŭ :
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30,31
- 3-a de julio | 5-a de julio
- 4-a de junio | 4-a de aŭgusto
- januaro | februaro | marto | aprilo | majo | junio | julio | aŭgusto | septembro | oktobro | novembro | decembro
- Historio - Tagoj.
ja:7月4日
ko:7월 4일
simple:July 4
th:4 กรกฎาคม
HistorioLa historio ampleksas ĉiujn pasintajn okazaĵojn kaj la evoluojn de homoj, popoloj, komunumoj, socioj, civilizoj, landoj, ŝtatoj,regantoj kaj regatoj. La historion studas historiologio (=scienco pri historio/historiscienco). Laŭ pri strikta difino oni nomas historion nur tion, kio estas pruvebla per dokumentoj. Tiusence, la historia tempo komenciĝis nur, kiam aperis skribitaj informoj. Tamen eblas esplori ankaŭ la antaŭan (senskriban) tempon; ĝin oni nomas antaŭhistorio aŭ prahistorio.
(NB! Por historioj de lingvo, teatro ktp., vd. je la koncernataj artikoloj.)
----
:Historio de Scienco kaj Teknologio
Historiistoj (kaj historiaj pensintoj)
:Diodoro Sicila - Norbert ELIAS - Gibbon - Hamilton - Hekateo el Mileso - Herodoto - Josephus - ibn-Khaldun - Keynes - Lev GUMILEV - Makiavelo - Markso - Montesquieu - Plutarko - Rousseau - Adam SMITH - Suetonio - Tacito - Toqueville - Toynbee - Gloraj virinoj
Historiistaj sciencoj kaj teĥnikoj
: datadmetodoj - arĥivoj
Antikvaj Gentoj kaj Ŝtatoj
:Akadanoj - Akado - Amoreoj - Arameoj - Asirianoj - Asirio - Aztekoj - Babilonio- Elamo - Etruskoj - Frankoj - Gaŭloj - Galatoj - Gepidoj - Geto-dakoj - Ĝermanoj - Habiroj -Hunoj - Iberia - Induso-civilizo - Judoj - Kasitoj - Karirioj-Kuŝanoj kvadoj- Maŭroj - Ostrogotoj - Panonio - Parthoj - Peĉenegoj - Piktoj - Seleŭkio - Sumeranoj - Sumero - Urartu - Vandaloj - Visigotoj -
:Feŭdismo - Historio de Pratempo - Historio de Antikveco - Historio de Mezepoko - Kavaliro
vidu ankaŭ:
- Listo de papoj
- Listoj de Imperiestroj
- Francaj reĝoj
- Reĝoj de Hispanio
- (por caroj de Rusio aŭ aliaj imperiestroj, vidu ene de Listoj de Imperiestroj)
- Historio de Afriko
- Historio de Ameriko
- Historio de Aŭstralio
- Historio de Azio
- Historio de Eŭropo
:Gregoria Kalendaro - Luna Kalendaro - Hebrea Kalendaro - Hinda Kalendaro - Islama Kalendaro - Persa Kalendaro - Julia Kalendaro - Franca Respublika Kalendaro - Bahaa Kalendaro
Imperioj
Imperiestro (inkluzive ĉiuj la listoj)
:Araba Imperio - Bizanca Imperio - Brita Imperio - Ĉina Imperio - Kolĥeti - Grandmoravia regno - Meŝika imperio - Otomana imperio - Romio - Rusa Imperio - Sovetunio - Tria Regno - Usona Imperio
Mapoj
:[http://www.roman-emperors.org/Index.htm Eŭropo kaj Mediteraneo politike, en la jaroj 1-1500]
Vidu ankaŭ: Geografio
Diaoyu-Insularo De Ĉinio
vidu la Listo de militoj
Nuntempaj Etnoj: Vidu ĉe Etnoj
Nuntempaj Ŝtatoj: Vidu ĉe Nacioj
Okazintaĵoj
:Hipia revolto - Franca Revolucio - R.M.S. Titanic - 11-a de septembro 2001 - Koloniigado - Krucmilito - Sorĉopersekuto
:Anatolio - Antiloj - Mezopotamio - Palestino - ktp
Rolantoj
:Antonio - Breĵnevo - Osama Bin-Laden - Napoléon BONAPARTE - Marko Bruto - Aŭgusto Cezaro - Julio Cezaro - Charles DE GAULLE - Vo Nguyen GIAP - Gorbaĉevo - Herodo la Granda - Hipioj - Jelcino - Katono - Robert F. Kennedy - Lenino - Nasser - Pompejo - Sargono - Stalino - Vercingetorix - Usonaj Prezidentoj - Meksikaj prezidantoj
Komparu kun:
arkeologio, analo...
fiu-vro:Aolugu
ja:歴史
ko:역사
ms:Sejarah
simple:History
th:ประวัติศาสตร์
zh-min-nan:Le̍k-sú
TagojHistorio > Tagoj
----
Tagoj en historio:
laŭ aranĝo de 2005
Sentabele:
- januaro
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31
- februaro
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, (30)
- marto
- 1, 2, 3, 4, 5,6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31
- aprilo
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30
- majo
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31
- junio
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30
- julio
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31
- aŭgusto
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31
- septembro
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30
- oktobro
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31
- novembro
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30
- decembro
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31
Vidu ankaŭ
- Tago
- Festa kaj Feria Tago
Kategorio:Almanako
ja:365日
ko:366일
zh-cn:历史上的今天
zh-tw:歷史上的今天
Gregoria kalendaroGregoria kalendaro estas la ĉefa kalendaro de la Okcidento kaj tutmonda komerco. Ĝi estas reformo de la antikva julia kalendaro de Julio Cezaro.
La gregoria kalendaro estas suna kalendaro: ĝi precize sekvas la sunon (jarojn) sed ne la lunon. Kvankam la monatoj historie devenas de luna periodo, la monatoj komenciĝas kun la nova luno nur tute hazarde. Kontraste, la islama sekvas la lunon, ne la sunon, kaj la hebrea kalendaro la sunon kaj la lunon.
Monatoj: la kalendaro havas 12 monatojn:
- januaro - 31 tagoj
- februaro - 28 aŭ 29 tagoj
- marto - 31 tagoj
- aprilo - 30 tagoj
- majo - 31 tagoj
- junio - 30 tagoj
- julio - 31 tagoj
- aŭgusto - 31 tagoj
- septembro - 30 tagoj
- oktobro - 31 tagoj
- novembro - 30 tagoj
- decembro - 31 tagoj
La kalendaro sekvas la sunon, ne la lunon, tiel ke la komenco de printempo estas fiksita je la 21-a de marto.
Februaro kutime havas 28 tagojn, sed en la superjaro -- la kvara jaro kaj kvara jarcenta jaro -- februaro havas 29 tagojn. Do, en la jaroj 1992,
1996, 2000 kaj 1600, ĝi havis 29 tagojn, sed en la jaroj 1993,
1994, 1900 kaj 1700, ĝi havis 28 tagojn. En la julia kalendaro,
kontraste, februaro havis 29 tagojn en la jaroj 1900 kaj 1700.
Pro tio, la gregoria jaro havas 365,2425 suntagojn, dum la julia havas 365,2500. La suna jaro mem estas 365,24219878 suntagoj. La gregoria jaro estas 25,96 sekundoj tro longa (kio fariĝos unu tago post 3320 jaroj).
Semajno: aldone al la cikloj de monatoj kaj jaroj, estas la ciklo de la semajnoj. La semajno havas sep tagojn:
- dimanĉo
- lundo
- mardo
- merkredo
- ĵaŭdo
- vendredo
- sabato
La 1-a de januaro 2000 estis sabato. Dimanĉo kaj sabato estas la "semajnfino", kutime tagoj de ripozo en la Okcidento. Sabato estas la tradicia juda tago de ripozo kaj dimanĉo la tradicia kristana tago de ripozo.
Jaroj: la nombro de la jaro estas laŭ la kristana erao.
Pro kuniĝo de semajna kaj superjara cikloj en la kalendaro estadas 14 tipoj de jaroj:
- Normalaj jaroj komenciĝantaj je :
- lundo
- mardo
- merkredo
- ĵaŭdo
- vendredo
- sabato
- dimanĉo
- Supejaroj komenciĝantaj je :
- lundo
- mardo
- merkredo
- ĵaŭdo
- vendredo
- sabato
- dimanĉo
Tagoj: la tago komenciĝas je meznokto kaj havas 24 egalajn horojn. ...
Reformo: Aprobo de Julia kalendaro siatempe estis grava antaŭenpaŝo, sed ĝi ankaŭ havis malgrandan malprecizecon: suna jaro kompare al Julia jaro estis mallonga je 11 minutoj kaj 14 sekundoj. Dum jaroj tiu ĉi diferenco fariĝis tagoegala kaj kaŭzis malprecizecojn. En la fino de 14-a jarcento diferenco pligrandiĝis tiomgrade ke printempa tagegaleco anstataŭ 21 de marto trafis al 11 de marto. Do Pasko, ferio printempa, iafoje okazis en la vintro!
Papo Gregorio la 13-a decidis korekti la eraron. Li invitis specialan komisionon kaj tagokalkulo antaŭenigis je 10 tagoj. Por ke en estonto similaj eraroj ne okazu, ili decidis en ĉiuj kvarcentjaroj forĵeti tri tagojn, sekve kvanto de superjaroj fariĝis malpli je 3, ol en Julia kalendaro.
Tio estis la solvo de Aloysius LILIUS en 1580. La fakta bazo estis la kalkulo de Koperniko pri la longeco de la jaro. En 1530, Koperniko esploris la kalkuladon de Ptolemeo en 139 kaj al-Battani en 882 kaj kalkulis la jaron por si mem kaj eldonis la nombron 365,2425, kiu fariĝis la longeco de la jaro en la gregoria kalendaro.
Ĉi tiu nova kalendaro nomiĝis Gregoria aŭ jarkalkulo laŭ nova stilo kaj Julia kalendaro estis nomita jarkalkulo laŭ malnova stilo. En 1582 jaro, kiam Gregoria kalendaro estis enkondukita, diferenco inter du stiloj estis 10 tagoj, en 1900 ĝi atingis 13 tagojn. En venontaj jaroj ĝi pligrandiĝos plu.
Gregoria kalendaro estis aprobita en diversaj landoj en malsamaj tempoj:
- 1582 - Hispanio, Italio, Pollando, Portugalio, Francio, Luksemburgio, katolika Nederlando
- 1583 - Bavario, Tirolo
- 1583-1585 - Katolika Germanio kaj Svislando
- 1584 - Aŭstrio, Ĉeĥio
- 1587 - Hungario
- 1590 - Transilvanio
- 1610 - Prusio
- 1700 - Danio, Norvegio, kaj la protestantaj regionoj de Germanio, Nederlando kaj Svislando (escepte de Sankt Gallen)
- 1724 - la svisa kantono Sankt Gallen
- 1752 - Anglio kaj kolonioj (ekz, la nuna Usono)
- 1753 - Svedio, Finnlando, Japanio
- 1911 - Ĉinio
- 1912 - Albanio
- 1915 - Litovio
- 1916 - Bulgario
- 1918 - Rusio, Estonio
- 1919 - Rumanio, Serbio
- 1924 - Grekio
- 1926 - Turkio
- 1928 - Egipto
En 1582, laŭ la papo, la tago post la 4-a de oktobro (la fina tago de la julia kalendaro) estis la 15-a de oktobro (la unua tago de la nova gregoria kalendaro). Ĝenerale, katolikaj landoj plejparte aprobis la kalendaron dum 1582-90, protestantaj landoj dum 1700-53 kaj aliaj landoj dum 1911-28.
----
::Tridek tagoj en septembro,
::april', junio, kaj novembro;
::Ĉiuj kromaj de la kalendar'
::Tridek-unu havas, krom februar',
::Kun dudek-ok, tri jarojn el kvar,
::Sed dudek-naŭ en superjar'.
::: - Tradicia angla poemo; elangliĝis Mateo McLAUCHLIN
----
Vidu ankaŭ:
Vikiarbo > Universo > Abstrakta Mondo > Kalendaro > Gregoria Kalendaro
kategorio:Kalendaro
als:Gregorianischer Kalender
ja:グレゴリオ暦
ko:그레고리력
ms:Kalendar Gregory
simple:Gregorian calendar
th:ปฏิทินเกรกอเรียน
Usono
:Geografio > Ameriko > Nordameriko > Usono
La tria plej granda laŭ loĝantaro, Usono (aŭ Unuiĝintaj Ŝtatoj de Ameriko) estas la plej granda nacio laŭ mono kaj militistara forto, kaj do estas la plej potenca nacio nun surtera.
Usono lokiĝas en Nordameriko; la plej granda parto de Usono (la t.n. 48 ŝtatoj, krom Alasko kaj Havajo) limitiĝas norde de Kanado, oriente de la Atlantika Oceano, sude de la Golfo de Meksiko kaj Meksiko, kaj okcidente de la Pacifika Oceano. Alasko lokiĝas nord-okcidente de Kanado, kaj Havajo lokiĝas enmeze de la Pacifika Oceano.
Usono permesas al siaj civitanoj la posedon de armiloj (garantiite de ĝia konstitucio), estas tre kapitalisma, angleparolanta lando, kiu donis al la mondo televidon, komputilon, atombombon kaj Mickey Mouse. Kritikantoj asertas, ke ĝi kondukis la mondon al la rando de la abismo, batalante en la Malvarma Milito (1948-91) kontraŭ Sovetunio, en kiu ĝi venkis.
Havante la plej grandan amaskulturon de la mondo, ĝi profunde influas amaskulturon tra la mondo, de Holivudo al hiphopo, kaj, per tiuj ĉi, influas la morojn de aliaj landoj.
Faktoj
- Loko: 38 00 No, 97 00 Ok (centra Nordameriko)
- Ĉefurbo: Vaŝingtono
- Areo: 9.166.600 km²
- semotaŭga: 19%
- Loĝantaro: 275.562.673 (2000, takso), urbanoj 77% (2000)
- homoj en kv. km: 30,1 (2000)
- homoj en kv. km da semotaŭga tero: 158,2 (2000)
- kreskanta elcento: 0,91% (2000, takso)
- naskoj: po 14,2 el 1000 homoj en jaro (2000, takso)
- mortoj: po 8,7 el 1000 homoj en jaro (2000, takso)
- migrantoj: po +3,5 el 1000 homoj en jaro (2000, takso)
- mortokvanto de beboj: po 6,82 mortoj el 1000 naskoj (2000, takso)
- infanoj je virino: po 2,06 infanoj naskitaj de virino
- meza vivo-longeco: 77,12 jaroj (74,24 viroj, 79,9 virinoj) (2000, takso)
- Esperanto: Historio en la lando
Usono estas la sola grava lando, kiu ne uzas la SI-sistemon.
La Esperanta vorto Usono venas el Usonia, iam proponita vorto por eviti la uzon de "Ameriko" por la lando kaj "Amerikanoj" por ĝiaj loĝantoj. La longforma nomo estas Unuiĝintaj Ŝtatoj de Ameriko, kaj oftega mallongigo estas USA.
La plej grandaj urboj
La datumoj estas de la jaro 2000. La nombroj montras milionojn da loĝantoj. Ne temas pri la loĝantoj ene de la juraj limoj de la urboj, sed pri ampleksaj regionoj kun multaj antaŭurbetoj kaj eĉ memstaraj urboj, kies centron formas la nomitaj urboj.
Usono konsistas el 50 ŝtatoj:
Etnoj
- 83,5% eŭropana (el
Germanio,
Irlando,
Britio,
Italio,
Meksiko,
Pollando,
Rumanio,
Rusio,
Kubo,
ktp),
- 12,4% afrikana
(el okcidenta Afriko, Jamajko, Haitio, ktp),
- 3,3% aziana (el
Ĉinio,
Filipinoj,
Sud-Koreio,
Vjetnamio,
Barato,
Japanio,
ktp),
- 0,8% amerikana
Je 1996, la plimulto da la 916 mil (laŭleĝaj) enmigrintoj venis el Meksiko (164 mil), Filipinoj (56), Barato (45), Vjetnamio (42), Ĉinio (42), Domingo (40), Kubo (26), Ukrainio (21), Rusio (20) kaj Jamajko (19).
En la jaro 2002:
- 52% protestantismo
- 24% katolikismo
- 10% nenia
- 10% alia
- 2% mormonismo
- 1% judismo
- 1% islamo
Denaskaj lingvoj en 1990. La nombroj montras milionojn da parolantoj.
Kun 500-100 mil parolantoj: la
portugala (430),
japana (428),
greka (388),
araba (355),
hindia kaj
urduo (331),
rusa (242),
jida (213),
taja (206),
persa (201),
haitia (189),
armena (150),
navaha (149),
hungara (148),
hebrea (144),
nederlanda (143),
kmera (127),
guĝarata (102). 2,04 milionoj
parolas lingvojn kun malpli ol 100 mil usonaj parolantoj.
legpova: 97% (97% viroj, 97% virinoj) (1979, takso)
[http://www.tlfq.ulaval.ca/axl/amnord/usaacc.htm lingvaj situacio kaj leĝaro en usono (france)]
- registaro: demokratia federacia respubliko. La ĉefekzekutivo kaj la ŝtatestro de Usono estas la usona prezidanto.
- sendependeco: je la 4-a de julio 1776 de Britio
- organizoj: UNO (1945), NATO
- konstitucio: la 4-an marto 1789
- korupteco: 8,7 CPI (10 = honesta, 0,0 = tute korupta) (2000)
- ekonomio: 3169,0 Md (1998, takso)
- por kapo: 11,50 kd (1998, takso)
- kreskanta elcento: 4,1% (1999, takso)
- inflacio: 2,2% (1999)
- senokupeco: 4,2% (1999)
- valuto: 1 dolaro ($)
Historio
Vidu apartan artikolon: Historio de Usono
ekonomio
Agrikulturo de Usono
Esperanto en Usono
Vidu apartan artikolon: Usono:Esperanto-movado
Stella Toogood Cope (1914-2004), D kaj FD (kvakerismo) en Berkeley/Kalifornio, mortis la 1-an de aŭgusto pro kancero.
Kategorio:Nordameriko
!
ja:アメリカ合衆国
ko:미국
ms:Amerika Syarikat
simple:United States
th:สหรัฐอเมริกา
zh-min-nan:Bí-kok
BritioTiu ĉi artikolo traktas la regnon entenantan Anglion, Skotlandon, Kimrion kaj Nord-Irlandon. Ankaŭ, en historio, aliaj ŝtatoj nomiĝis "Unuiĝinta Regno" (ekz. Unuiĝinta Regno de Portugalio, Brazilo kaj Algarvo). Vidu ankaŭ Britio (apartigilo).
----
Geografio > Eŭropo > Unuiĝinta Reĝlando < Historio
----
La Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Nord-Irlando (aŭ Unuiĝinta Reĝlando; oni kutime sed fakte malprecize mallongigas al Britio) estas lando en Okcidenta Eŭropo, sur la insuloj Granda Britio kaj Irlando (norda parto), kune kun kelkaj insuletoj. Ĝi prezentas politikan union de Anglio, Skotlando, Kimrio kaj Nord-Irlando. Ligitaj al la Unuiĝinta Reĝlando estas la Manikinsuloj kaj Manksinsulo.
La Britaj Insuloj, nuntempe kelkfoje nomataj la Insuloj de la Nord-Atlantiko (IONA), konsistas el Britio, Irlando, Manksinsulo kaj multaj aliaj insuletoj ĉirkaŭaj. La Manikinsuloj apud Francio apartenas al la reĝoj de Anglio kiel dukoj de Normandio, sed ili ne estas partoj de la Unuiĝinta Regno.
En la jaro 1921, la plejmulto de Irlando sendependiĝis kiel la Respubliko de Irlando, kaj nun nur ses provinceroj, aŭ graflandoj (The Six Counties) en la nordorienta parto de la insulo daŭre apartenas al la Unuiĝita Reĝlando.
La insulo Britio mem (Great Britain aŭ Britain angle) havas areon da 229.893 km2, kaj estas la oka plej granda insulo en la mondo. La loĝantaro de la Regno en 2001 estis 59.508.382, kaj ĝia areo estas 244.100 km2. La ĉefurbo estas Londono, kaj la regnestrino estas la reĝino Elizabeth la 2-a .
Pro ĝia mara potenco kaj ĝia industria produktado, la Unuiĝinta Reĝlando antaŭ 1945 havis koloniojn en ĉiuj kontinentoj. Antaŭe, preskaŭ kvarono de la mondloĝantaro loĝis en la vasta Brita Imperio. Hodiaŭ, la imperio preskaŭ ne ekzistas, sed multaj el la iamaj kolonioj restas membroj de la malplifortega internacia asocio, la Komunumo de Nacioj (Commonwealth of Nations angle, antaŭe British Commonwealth of Nations).
----
Vidu ankaŭ:
- Britio (terminaro)
- La insulo de Granda Britio
- Esperanto-movado
- Britaj ĉefministroj
- Listo de britaj reĝoj
- Listo de urboj de Britio
- Loka regado kaj administrado en Britio
- Loka regado kaj administrado en Kimrio
- Loka regado kaj administrado en Nord-Irlando
- Loka regado kaj administrado en Skotlando
- Domesday Book
- Sutton Hoo
Kategorio:Britio
als:Grossbritannien und Nordirland
ja:イギリス
ko:영국
ms:United Kingdom
simple:United Kingdom
th:สหราชอาณาจักร
zh-min-nan:Liân-ha̍p Ông-kok
Christian Fürchtegott GELLERTLiteraturo > Germanlingva Literaturo > Christian Fürchtegott GELLERT < Germana Lingvo
----
Christian Fürchtegott GELLERT [kristjan FIĤtegot gelet] (naskiĝis la 4-an de julio, 1715 en Hainichen, mortis la 13-an de decembro, 1769 en Lepsiko) estis germana verkisto.
Lia verkaro konsistas el poezio, fabloj, komedioj, rakontoj kaj romano. Per sia klara kaj eleganta lingvaĵo li atingis popularecon en ĉiuj tavoloj de la popolo. Liaj kantoj inspiris diversajn komponistojn, ekz. Ludwig VAN BEETHOVEN kaj Joseph HAYDN.
Listo de verkoj
- Lieder (kantoj, 1743)
- Die Betschwester (komedio, 1745)
- Das Loos in der Lotterie (komedio, 1746)
- Fabeln und Erzählungen (fabloj kaj rakontoj, 2 vol., 1746/1748)
- Das Leben der schwedischen Gräfin von G. (romano, 2 vol., 1747/1748)
- Lehrgedichte und Erzählungen (poemoj kaj rakontoj, 1754)
- Geistliche Oden und Lieder (odoj kaj kantoj, 1757)
Eksteraj ligoj
- [http://gutenberg.spiegel.de/autoren/gellert.htm rete legeblaj verkoj (germane)]
Nathaniel HAWTHORNELiteraturo > Anglalingva Literaturo > Nathaniel HAWTHORNE < Angla Lingvo
----
Nathaniel HAWTHORNE (
- la 4an de julio 1804 en Salem, Masaĉuseco, † la 19an de majo 1864 en Plymouth, Nov-Hampŝiro) estis usona verkisto.
Listo de verkoj
- Young Goodman Brown (rakonto, 1835)
- Twice Told Tales (rakontoj, 1837; pli ampleksa eld. 1842)
- The Artist of the Beautiful (rakonto, 1844)
- Mosses from an Old Manse (rakontoj, 1846)
- The Scarlet Letter (romano, 1850)
- The House of the Seven Gables (romano, 1851)
- The Blithedale Romance (romano, 1852)
- The Marble Faun (romano, 1860)
La serĉado por la ora ŝaflano / Trad. Esperanten de J. C. O'Connor kaj C. F. Hayes. Ilustr. de Brinsley Le
Fanu. - London: Stead ; [British Esperanto Association], 1906. - 54 p.
La granda vizaĝo el ŝtono / Trad. el la angla
lingvo E. E. Yelland. - London: B.E.A. Literatura kaj Debata Societo,
[proks. 1921]. - 23 p.
ja:ナサニエル・ホーソーン
Auguste CAPÉEdE-C
Auguste CAPÉ (kape), (ps. Auguste Montrosier), franco, kapitano. Naskiĝis en la 4-a de julio 1868, mortis 1916, ĉe la Unua Mondmilito. Tre fervora propagandisto, faris multajn paroladojn, precipe dum sia restado en Alĝerio kaj tie fondis nombrajn grupojn, gvidis nombrajn kursojn. De 1904 artikoloj en Esperantaj gazetoj. En la 7-a de aŭgusto 1904, en Calais, li prezidis kunvenon de Esperantistoj, kiu estis la "patrino" de niaj UK-j. En 1905 iniciatis la fondon de la gazeto Alĝeria Stelo. Fondis kaj direktis la ilustritan revuon Tra la Mondo (1905-1908). Trad. de Coppee: Unua ĉapitro de miaj memorskriboj, 1905. L. K. de 1905.
1872Historio > Jarcentoj > 19-a jarcento > 1872
----
Ĉi tiu jaro estas superjaro komenciĝanta lunde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1872 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
Naskiĝoj
- Pollando : Kabe
- Emil HÁCHA
- Jan Amos KAJŠ
- Francisko Valdomiro LORENZ
- 29-a de marto : Henry William HETZEL
- 31-a de marto : Michele ARABENO
- 4-a de julio : Calvin COOLIDGE
- 12-a de julio: John MERCHANT
- 16-a de julio : Roald AMUNDSEN, norvega esploristo
- 11-a de aŭgusto : Walter CURRIE
- 19-a de novembro : Alberto ALESSIO
- 17-a de decembro : Valdemar LANGLET
Mortoj
- 31-a de majo : Friedrich GERSTÄCKER
- 31-a de decembro : Aleksis KIVI : Finnlando
----
1867 | 1868 | 1869 | 1870 | 1871 | 1872 | 1873 | 1874 | 1875 | 1876 | 1877
18-a jarcento - 19-a jarcento - 20-a jarcento
ko:1872년
simple:1872
Prezidento De Usono
La Usona Prezidanto estas la ŝtatestro de Usono. Laŭ la konstitucio de Usono, la Prezidanto ankaŭ estas la ĉefekzekutivo de la usona federala registaro.
La Prezidanto devas esti ŝtatano de Usono pro naskiĝo, havi ne malpli ol 35 jarojn, kaj esti loĝinta en Usono jam de 14 jaroj.
Ankaŭ vidu Usona Prezidanta Elekta Sistemo.
Ĉiuj ĝisnunaj prezidantoj de Usono:
Kategorio:Usono
!
ja:アメリカ合衆国大統領
ko:미국의 대통령
simple:President (United States)
th:ประธานาธิบดีแห่งสหรัฐอเมริกา
Helmi DRESENHelmi DRESEN [drezen] (naskiĝis la 4-an de julio 1892 en Kolgo, mortis dum la Dua Mondmilito), estonino. Esperantisto de 1912. Fratino de Hilda DRESEN.
DRESEN, Helmi
DRESEN, Helmi
Rudolfo la 1-a de HabsburgoĈeĥio > Historiaj ŝtatestroj de Ĉeĥio > Rudolfo la 1-a de Habsburgo
Rudolfo la 1-a de Habsburgo (1306 – 1307)
- li naskiĝis en 1281 kiel la unua el la filoj de Albreĥto la 1-a.
- gepatroj: reĝo Albreĥto Habsburga kaj Elizabeto Tirola.
- reĝo ĉeĥa kaj pola, margrafo moravia, duko aŭstria kaj stiria kaj sinjoro de regiono de Cheb.
- li parolis ĉeĥe, germane, latine.
- Habsburgoj venis unuanfojon al potenco en Romia imperio (1278 – 1291) de Rudolfo la 1-a kaj duanfojon (1298 – 1308) de Albreĥto la 1-a. Tiu provis konkeri Bohemion dum la regado de Venceslao la 2-a kaj evidente li staris en fono de murdo de Venceslao la 3-a. Post lia morto li realigis alvenon de sia filo Rudolfo la 3-a al la ĉeĥa trono (Rudolfo la 2-a estis frato de Albreĥto kaj li estis fariĝonta ankaŭ romia reĝo, sed li estis murdita).
- post 1298 post elekto kiel la romia reĝo Albreĥto Habsburga transdonis al Rudolfo dukolandojn aŭstrian kaj stirian.
- la 16-an de oktobro de 1306 mallongtempe post la morto de Venceslao la 3-a, lasta Přemyslido, estis en Bohemio elektita kiel reĝo Henriko Karintia, sed ĝuste en tiu ĉi tago estis de nobelaro elektita Rudolfo kiel la ĉeĥa reĝo.
- la unua edzino Blanka Franca.
- la 16-an de oktobro de 1306 en la tago de sia elekto de la ĉeĥa reĝo li edziĝis al vidvino post Venceslao la 2-a, Riĥenzino Pola, en kies persono estis konservita pretendo al la pola krono. Sed Pollandon tiutempe priregis Vladislao Kubuĉjo (ekde la jaro 1321 la pola reĝo).
- 1306 post sia alveno sur la ĉeĥan tronon Rudolfo transdonis Aŭstrion kaj Stirion al frato Frederiko, kiu estis okaze de lia morto agnoskita kiel lia sekvanto.
- 1307 Rudolfo donis al sia edzino kelke da urboj. La saman jaron ankaŭ okazis konfliktoj inter la reĝo kaj nobelaro. La reĝo en unu flanko klopodis ŝpari monon kaj en alia flanko lia patro faris el Bohemio arĝentan kaseton por sia germana politiko. Rudolfo vane klopodis malhelpi tion.
- la 4-an de julio de 1307 Rudolfo la 1-a sieĝante urbon Horažďovice subiĝis al disenterio.
- post lia morto Albreĥto vane klopodis trapuŝi filon Frederikon sur la ĉeĥan tronon, sed li sukcesis por mallonga tempo teni parton de Moravio. (Je unu jaro pli malfrue Albreĥto estis mortigita de Johano Pariccido – filo de Rudolfo la 2-a kaj Anneto Přemyslidino.)
Henriko KarintiaĈeĥio > Historiaj ŝtatestroj de Ĉeĥio > Henriko Karintia
Henriko Karintia (1307 – 1310)
- li naskiĝis ĉirkaŭ 1265.
- gepatroj: Menharto Karintia kaj (?).
- reĝo kaj princo-elektisto ĉeĥa kaj pola, margrafo moravia, duko karintia kaj grafo tirola, sinjoro de regiono de Cheb kaj de markoj krajna kaj viena.
- li parolis ĉeĥe, germane, itale kaj latine.
- 1295 sinjoro de Karintio, Tirolo, Krajno kaj Vieno kiel duko Henriko la 6-a Karintia.
- la 13-an de februaro de 1306 ĉeĥa reĝo Venceslao la 3-a edzigis lin kiel sian politikan aliancanon al sia fratino Anno.
- julio de 1306 Venceslao la 3-a konfidis lin de administrado de la reĝlando dum la tempo de sia militiro ĝis pola reĝlando.
- 1306 mallongtempe post morto de Venceslao la 3-a li estis elektita kiel ĉeĥa reĝo.
- oktobro de 1306 post alveno de nove elektita reĝo Rudolfo Habsburga li fuĝis eĉ kun Anno ĝis Karintio.
- la 15-an de aŭgusto de 1307 li estis duanfojon elektita kiel ĉeĥa reĝo.
- la 14-an de aŭgusto de 1308 packontrakto en Znojmo, per kiu Habsburgoj definitive rezignis pri pretendoj al moravia margrafujo.
- la 27-an de novembro de 1308 Henriko sciis, ke regas kun li ĝenerala malkontenteco, kaj tial pro timo, ke nobelaro eluzus lian forveturon, li prefere eĉ ne partoprenis elekton de Henriko Luksemburgia kiel romia reĝo, kio estis nur komenco de lia falo.
- 1309 abatoj el Zbraslav kaj Sedlice Konrado kaj Heindreiĥo komencis longan traktadon kun imperiestro Henriko la 7-a pri enoficigo de dinastio de Luksemburganoj sur la ĉeĥan tronon. La imperiestro poste agnoskis princidinon Elizon kiel nova heredantino de la reĝlando.
- la 31-an de januaro de 1310 la imperiestro devligis sin konservi rajtojn kaj liberecon de la ĉeĥa reĝlando, se ĉeĥoj elektos kiel reĝon personon, kiun li elektos al ili (tiutempe li ankoraŭ ne sciis, ĉu ĉeĥa reĝo estos lia frato Valramo Luksemburgia aŭ lia filo Johano, kiun deziris reprezentantoj de la ĉeĥa reĝlando).
- la 28-an de majo de 1310 Elizo Přemyslidino vivanta en Praga burgo komune kun Henriko kaj Anno fuĝis el Prago ĝis Nymburk (Henriko, por ke li malebligu ŝian edziniĝon al Johano Luksemburgia, estis decidita devigi ŝin eĉ perforte al edziniĝo al Otto el Burgau-Lobdaburg).
- julio de 1310 landa koncilio detronigis Henrikon el la trono kaj tiu tuj fermis kontrakton kun Frederiko la Mordita, margrafo mejsa kaj landgrafo turingia kontraŭ Henriko la 7-a.
- la 18-an de julio de 1310 Henriko lasis okupi urbon Kutná Hora kaj Pragan burgon gardis taĉmentoj de Henriko el Aufenstejn, kiu estis komandanto de karintiaj soldataroj, vokitaj en Bohemion de Henriko.
- la 14-an de septembro de 1310 Frederiko Mejsa okupis Pragon.
- la 3-an de decembro de 1310 soldataroj de Johano de Luksemburgio konkeris Pragon.
- la 9-an de decembro de 1310 Henriko kaj Anno forveturis el la lando.
- 1310 – 1335 li vivis en Karintio kaj Tirolo, sed li neniam rezignis pri la titolo de ĉeĥa kaj pola reĝoj.
- la 3-an de septembro de 1313 mortis Anno Přemyslidino.
- 1313 geedziĝo al Adleto Mejsa (ŝi mortis en 1320).
- 1314 elektante de nova romia imperiestro li donis sian voĉon al Frederiko Habsburga, kiu agnoskis lin kiel ĝustan ĉeĥan reĝon.
- 1317 naskiĝo de filino Adleto (demenculino).
- 1318 naskiĝo de filino Marketo (edzo Johano Henriko de Luksemburgo – li havis krom ili ankoraŭ eksteredzecan filon Albreĥton).
- 1328 geedziĝo al Beatrico Savoja, kuzino de Johano de Luksemburgo. Laŭ interkonsento, kiun ili fermis, Luksemburganoj estis heredontaj la landojn de Henriko Karintia.
- la 4-an de julio de 1335 Henriko mortis preskaŭ sepdekjara. Lia regado en Bohemio signifis malfloron de la reganta potenco kaj disvastigon de influo de nobelaro.
Samuel RICHARDSONLiteraturo > Anglalingva Literaturo > Samuel RICHARDSON < Angla Lingvo
----
Samuel RICHARDSON (
- la 19an de aŭgusto 1689 en Derbyshire, † la 4an de julio 1761 en Londono) estis angla verkisto.
La filo de lignaĵisto unue fariĝis presisto, poste iĝis posedanto de presejo kaj eldonisto. Amikoj rimarkintaj lian talenton skribi leterojn en bonega stilo, instigis lin al la eldonado de leter-ekzemploj por privataj celoj. La kolekto Letters Written to and for Particular Friends… estiĝis ekde 1739, kaj kiel kromprodukto en 1740 aperis la leter-romano Pamela or, Virtue Rewarded, kiu famigis la verkinton.
La verkaro de Richardson ravis famulojn kiel ekz. Goethe kaj Rousseau, sed ankaŭ elvokis kritikojn. Henry FIELDING ekz. verkis parodion pri Pamela, malkaŝante, ke la virto de la protagonistino (servistino rezistanta al la amoremo de sia mastro) estas nura esprimo de hipokriteco.
Listo de verkoj
- Pamela, or Virtue Rewarded (romano, 1740)
- Clarissa; or, The History of a Young Lady (romano, 1747/48)
- The History of Sir Charles Grandison (romano, 1753/54)
ja:サミュエル・リチャードソン
John ADAMSHistorio > Usono > Prezidentoj > John ADAMS
----
Prezidentoj
John ADAMS [ĝan a'damz], la dua prezidento de Usono, naskiĝis en la 30-a de oktobro, 1735, en Braintree, Masaĉuseco. Li mortis 90-jaraĝa, en la 4-a de julio, 1826, en Quincy, Masaĉuseco, pro pneŭmonio kaj kora misfunkcio.
John Adams helpis verki la Usonan Deklaron de Sendependeco, kaj estis vicprezidento en la administrado de Vaŝington. Li estis 168 cm alta. Abigail SMITH estis lia edzino. Li estis Unitariano.
Dum lia administrado (1798-1801) okazis;
- 1798-98 La XYZ Afero (kun Francio)
- 1799 La Ribelo de Fries
ADAMS JOHN
ja:ジョン・アダムズ
ko:존 애덤스
simple:John Adams
Prezidento De Usono
La Usona Prezidanto estas la ŝtatestro de Usono. Laŭ la konstitucio de Usono, la Prezidanto ankaŭ estas la ĉefekzekutivo de la usona federala registaro.
La Prezidanto devas esti ŝtatano de Usono pro naskiĝo, havi ne malpli ol 35 jarojn, kaj esti loĝinta en Usono jam de 14 jaroj.
Ankaŭ vidu Usona Prezidanta Elekta Sistemo.
Ĉiuj ĝisnunaj prezidantoj de Usono:
Kategorio:Usono
!
ja:アメリカ合衆国大統領
ko:미국의 대통령
simple:President (United States)
th:ประธานาธิบดีแห่งสหรัฐอเมริกา
Thomas JEFFERSONHistorio > Usono > Prezidentoj > Thomas JEFFERSON
----
Prezidentoj
Thomas JEFFERSON [ĜEF-fer-san], la tria prezidento de Usono, naskiĝis je la 13-a de aprilo, 1743, en el konteo de Goochland, Virginio. Li mortis 83-jaraĝa, je la 4-a de julio, 1826, la 50-a naskiĝtago de Usono, en sia domo en Monticello, Virginio, pro kronika reŭmatismo kaj pligrandigita prostato.
Jefferson, kun aliaj kvar homoj, verkis la Usonan Deklaron de Sendependeco en 1776. Li estis usona ministro al Francio en 1785. Li estis vicprezidento en la administrado de Adams (1797-1801). Li estis ruĝhara kaj tre alta. Religie, li estis Deisto. Martha Wayles SKELTON estis lia edzino.
Dum lia administrado (1801-1807) okazis;
- 1803 Aĉeto de la Luiziana Teritorio de Francio por proksimume 15 milionoj da dolaroj, duobligante la areon de la tiama Usono.
- 1805 Sukcesa Fino de la Tripolia Milito (1801-1805)
- 1807 Akto de Embargo
Post la aĉeto de la Luiziana Teritorio, li sendis la ekspedicion de Lewis kaj Clark por esplori la novan teritorion.
En mono Jefferson estis libera aŭ senprudenta, do li akumulis grandajn ŝuldojn. Pro liaj ŝuldoj, li vendis sian grandan bibliotekon al Kongreso. Tiu estis la semo de la Biblioteko de Kongreso, nun tre granda biblioteko en Vaŝingtono.
Jefferson estis bienisto kaj posedis sklavojn, kiujn li liberigis en sia testamento. Unu el liaj sklavinoj estis Sally HEMINGS, per kiu li havis gefilojn post la morto de sia edzino. Studo pri la DNA de iliaj posteuloj ŝajnas pruvi la amoron inter Hemings kaj Jefferson.
La bildo de Jefferson estas sur la dudekona dolara monero (la nickel). Sur la inversa flanko de la monero estas Monticello, lia domo.
Jefferson ankaŭ estis arkitekto kaj inventisto. Li estis alte klerigita.
Jefferson verkis kelkajn librojn. Li verkis libron pri Virginio, pri kiu li grande fieris. Li ankaŭ redaktis evangelion, kiu unuigis la kvar evangeliojn de la Biblio sed ankaŭ forviŝis la miraklojn de Jesuo kaj la malbonan teologion de liaj sekvintoj. Al Jefferson, Jesuo Kristo estis homo tre saĝa, sed li certe ne estis Dio, kaj la raportoj pri mirakloj estas memevidentaj aldonaĵoj.
JEFFERSON THOMAS
ja:トーマス・ジェファーソン
ko:토머스 제퍼슨
simple:Thomas Jefferson
1831Historio > Jarcentoj > 19-a jarcento > 1831
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta sabate (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1831 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- Darvino ekvojaĝas ĉirkaŭ la mondo en la HMS Beagle
Naskiĝoj
- 18-a de julio : Johann Martin SCHLEYER
- 28-a de julio : Vasilij KUROĈKIN
- 8-a de septembro : Wilhelm RAABE
- 19-a de novembro : James A. GARFIELD
Mortoj
- 21-a de januaro : Achim VON ARNIM
- 4-a de julio : James MONROE
- 14-a de novembro : Hegelo
----
1826 | 1827 | 1828 | 1829 | 1830 | 1831 | 1832 | 1833 | 1834 | 1835 | 1836
18-a jarcento - 19-a jarcento - 20-a jarcento
ja:1831年
ko:1831년
James MONROEHistorio > Usono > Prezidento de Usono > James MONROE
----
Prezidento de Usono
James MONROE [ĝejmz manRO] (naskiĝis la 28-an de aprilo, 1758, mortis la 4-an de julio, 1831) estis la kvina prezidento de Usono.
Monroe naskiĝis en la kontono Westmoreland en Virginio. Li mortis en 1831 en Novjorko pro kormisfunkcio.
Monroe estis Sekretario de Fremdaj Aferoj sub la administrado de James MADISON kaj dum la Milito de 1812. Li estis alta, fortika, grishara viro. Elizabeth Kortright estis lia edzino. Monroe esis Episkopano.
Dum lia administrado (1817-1825) okazis;
- 1817-1818 La Unua Milito kontraŭ la "Seminole-oj" - (indianoj en la hispana Florido). Usono fine aĉetis Floridon de Hispanio.
- 1818- Traktato de Rush-Bagot - estigis la landlimon kun Kanado laŭ la Grandaj Lagoj. La Konvencio de 1818 estigis la landlimon kun Brita Nordameriko ĝis la Roka Montaro.
- 1819- Traktato de Adams-Onis - estigis la landlimon kun hispana teritorio ĝis la Pacifiko.
- 1820- La Kompromiso de Luiziano inter sklavaj kaj ne-sklavaj ŝtatoj.
- 1823- La Doktrino de Monroe - La landoj de Eŭropo, Azio, kaj Afriko ne povas regi teritorion en Nord-kaj-Sudameriko.
MONROE JAMES
ja:ジェームズ・モンロー
ko:제임스 먼로
1888Historio > Jarcentoj > 19-a jarcento > 1888
----
Ĉi tiu jaro estas superjaro komenciĝanta dimanĉe (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1888 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- 18-a de januaro : Zamenhof eldonis la libron Dua Libro de l'lingvo internacia.
- La volapukista Klubo de Nürnberg transiras al Esperanto.
- Louis de BEAUFRONT aliĝis al Esperanto.
- Kreitaj Kosmo kaj Mundolingvo.
- Latvio : Unua eldono de Laĉplesis, nacia epopeo.
- Brazilo malpermesas sklavecon.
- Brunejo iĝas protektorato de Britio.
Naskiĝoj
- 24-a de januaro : Vicki BAUM
- 10-a de februaro : Egipto : Giuseppe UNGARETTI
- 17-a de februaro : Max BUTIN
- 6-a de majo : Arie Leopold MOREAU
- 1-a de junio : Ludwig PUFF
- 28-a de junio: OSSAKA Kenji
- 23-a de julio : Usono : Raymond CHANDLER
- 8-a de septembro : Katalunio Josep GRAU-CASAS
- 16-a de septembro : Finnlando : Frans Eemil SILLANPÄÄ
- 10-a de oktobro : Kartvelio : Jakov DAVIDOV
- 14-a de oktobro : Novzelando : Katherine MANSFIELD
- 24-a de novembro : Dale CARNEGIE
- 2-a de decembro: Gaetano FACCHI
- 23-a de decembro : Friedrich WOLF
- 28-a de decembro : Germanio : Friedrich Wilhelm MURNAU
- Svislando : Hans Hermann KÜRSTEINER
- Japanio : K. OSSAKA
Mortoj
- 29-a de januaro : Italio : Edward LEAR
- 4-a de julio : Theodor STORM
Esperanto-libroj eldonitaj en 1888
- Einstein, Leopold: La lingvo internacia als beste Lösung des internationalen Weltspracheproblems: Vorwort, Grammatik und Styl nebst Stammwörter-Verzeichniß nach dem Entwurf des Pseudonymen Dr. Esperanto / zum ersten Male methodisch geordnet und ausgearbeitet von Leopold Einstein. - Nürnberg: Verl. von J. A. Stein's Buch- & Kunsthandlung, 1888. - 78 p. : tabelo
- Puŝkin, Aleksandr Sergejeviĉ: La neĝa blovado. Trad. A. Grabowski'. - Varsovio: Kelter, 1888. - 21 p.
- Zamenhof, Ludwik Lazar: Aldono al la "Dua libro de l' lingvo internacia" / [Dr. Esperanto]. - [Varsovie: Samenhof, 1888]. - 19 p.
- Zamenhof, Ludwik Lazar: Dua libro de l' lingvo internacia / Dr. Esperanto. -Varsovio
- Zamenhof, Ludwik Lazar: Vtoraja kniga meĵdunarodnogo jazyka / Dr. Esperanto. -Varŝava: Izd. avtora, 1888. - 52 p.
- Zamenhof, Ludwik Lazar: Di veltŝprache: por izraelidoj / verf. f n Doktor Esperanto. - Warszawa: Lawinsky, 1888. - 66 p.
----
1883 | 1884 | 1885 | 1886 | 1887 | 1888 | 1889 | 1890 | 1891 | 1892 | 1893
18-a jarcento - 19-a jarcento - 20-a jarcento
ko:1888년
simple:1888
1934Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1934
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta lunde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1934 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- 26-a Universala Kongreso de Esperanto en Stokholmo.
- Publikiĝis originala verko "Kantoj de Amo kaj Sopiro" de Miĥalski.
- Alcindo BRITO eklernis Esperanton.
- Jaroslav MAŘÍK pasis de Esperantido al Esperanto.
- En la 20-a de majo ĝis 24-a de majo okazis en Vieno Internacia Konferenco: Esperanto en la Lernejon kal la Praktikon, pro iniciato de Rudolf Michael FREY.
- Fino de usona rego de Haitio.
- Kroniko.
Naskiĝoj
- Gersi Alfredo BAYS
- Mikaelo TERNAVSKI
- Zdenko KŘIMSKÝ
- 9-a de marto : Jurij GAGARIN, rusa astronaŭto
- 24-a de aprilo : Usono : Shirley MACLAINE, usona aktorino kaj dancistrino
- 13-a de majo : Adolf MUSCHG, svisa verkisto
- 6-a de junio : Alberto la 2-a, sesa Reĝo de la Belgoj
- 13-a de julio : Wole SOYINKA, niĝeria verkisto
- 20-a de septembro : Sophia LOREN, itala aktorino
- 28-a de septembro : Brigitte BARDOT, franca aktorino
- 26-a de oktobro : Ulrich PLENZDORF, germana verkisto
- en svislanda ubo Thun : Jean ZIEGLER
svisa docento, verkisto, deputito kaj alimondisma aktivulo.
Mortoj
- 1-a de januaro : Jakob WASSERMANN, germana verkisto
- 15-a de januaro : Hermann BAHR
- 15-a de februaro : Hjalmar Johannes RUNEBERG
- 17-a de februaro : Alberto la 1-a, tria reĝo de la belgoj
- 23-a de februaro : Edward ELGAR, angla komponisto
- 4-a de julio : Marie CURIE, pola-franca natursciencistino
- 10-a aŭ 11-a de julio : Erich MÜHSAM, germana verkisto
- 17-a de novembro : Joachim RINGELNATZ, germana verkisto
- Usono : Pensilvanio : Louise Adeline WEITZEL, usona verkistino
- Emilie SUCHARDOVÁ
----
1929 | 1930 | 1931 | 1932 | 1933 | 1934 | 1935 | 1936 | 1937 | 1938 | 1939
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
ja:1934年
ko:1934년
ms:1934
simple:1934
th:พ.ศ. 2477
Marie CURIE----
Sciencisto > Marie Curie
----
right
Marie CURIE [marí kürí] (aŭ plennome: Maria Skłodowska-Curie [skŭodófska-kirí]) naskiĝis je la 7-a de novembro 1867 en Varsovio. En la jaro 1891 ŝi venis al Parizo por studi natursciencon en la Universitato La Sorbonne, kie ŝi 1906 kiel unua virino fariĝis profesoro.
Kune kun sia edzo Pierre CURIE ŝi esploris “radiantajn” materialojn kaj uzis kiel unua persono en la historio la nocion radioaktiva. En la jaro 1903 ŝi kune kun sia edzo kaj la franca fizikisto Antoine Henri BECQUEREL ricevis la Premion Nobel de Fiziko. En la jaro 1911 ŝi gajnis la Premion Nobel de Kemio: pro la malkovro de la kemiaj elementoj radiumo kaj polonio. Ŝi estas la sola virino, kiu ricevis du Nobel-premiojn, la sola homo, kiu ricevis du malsam-fakajn sciencajn Nobel-premiojn kaj unu el nur du homoj, kiuj ricevis du malsam-fakajn Nobel-premiojn (la alia estas Linus PAULING, kiu ricevis kemian kaj pacan premiojn).
Je la 4-a de julio 1934 ŝi mo | | |
