:: wikimiki.org ::
| 4-a De Majo |
4-a de majo
Historio > Tagoj > la 4-a de majo
----
La 4-a de majo estas la 124-a tago de la jaro (la 125-a en superjaroj) laŭ la gregoria kalendaro. 241 tagoj restas.
Je la 4-a de majo okazis, interalie:
Eventoj
- 2000 : Ken LIVINGSTONE fariĝis urbestro de Londono
Naskiĝoj
- 1882 : Wilhelm LEHMANN
- 1918 : TANAKA Kakuei, 64,65-a Ĉefministro de Japanio
- 1929 : Audrey HEPBURN, Belgio
Mortoj
- 1605 : Ulisse ALDROVANDI
- 1938 : Carl VON OSSIETZKY
Specialaj tagoj kaj festoj
-
La 4-a de majo estas (laŭ gregoria kalendaro):
- Lundo en jaroj: 1587 1592 1598 1609 1615 1620 1626 1637 1643 1648 1654 1665 1671 1676 1682 1693 1699 1705 1711 1716 1722 1733 1739 1744 1750 1761 1767 1772 1778 1789 1795 1801 1807 1812 1818 1829 1835 1840 1846 1857 1863 1868 1874 1885 1891 1896 1903 1908 1914 1925 1931 1936 1942 1953 1959 1964 1970 1981 1987 1992 1998 2009 2015 2020 2026 2037 2043 2048 2054 2065 2071 2076 2082 2093 2099;
- Mardo en jaroj: 1582 1593 1599 1604 1610 1621 1627 1632 1638 1649 1655 1660 1666 1677 1683 1688 1694 1700 1706 1717 1723 1728 1734 1745 1751 1756 1762 1773 1779 1784 1790 1802 1813 1819 1824 1830 1841 1847 1852 1858 1869 1875 1880 1886 1897 1909 1915 1920 1926 1937 1943 1948 1954 1965 1971 1976 1982 1993 1999 2004 2010 2021 2027 2032 2038 2049 2055 2060 2066 2077 2083 2088 2094;
- Merkredo en jaroj: 1583 1588 1594 1605 1611 1616 1622 1633 1639 1644 1650 1661 1667 1672 1678 1689 1695 1701 1707 1712 1718 1729 1735 1740 1746 1757 1763 1768 1774 1785 1791 1796 1803 1808 1814 1825 1831 1836 1842 1853 1859 1864 1870 1881 1887 1892 1898 1904 1910 1921 1927 1932 1938 1949 1955 1960 1966 1977 1983 1988 1994 2005 2011 2016 2022 2033 2039 2044 2050 2061 2067 2072 2078 2089 2095;
- Ĵaŭdo en jaroj: 1589 1595 1600 1606 1617 1623 1628 1634 1645 1651 1656 1662 1673 1679 1684 1690 1702 1713 1719 1724 1730 1741 1747 1752 1758 1769 1775 1780 1786 1797 1809 1815 1820 1826 1837 1843 1848 1854 1865 1871 1876 1882 1893 1899 1905 1911 1916 1922 1933 1939 1944 1950 1961 1967 1972 1978 1989 1995 2000 2006 2017 2023 2028 2034 2045 2051 2056 2062 2073 2079 2084 2090;
- Vendredo en jaroj: 1584 1590 1601 1607 1612 1618 1629 1635 1640 1646 1657 1663 1668 1674 1685 1691 1696 1703 1708 1714 1725 1731 1736 1742 1753 1759 1764 1770 1781 1787 1792 1798 1804 1810 1821 1827 1832 1838 1849 1855 1860 1866 1877 1883 1888 1894 1900 1906 1917 1923 1928 1934 1945 1951 1956 1962 1973 1979 1984 1990 2001 2007 2012 2018 2029 2035 2040 2046 2057 2063 2068 2074 2085 2091 2096;
- Sabato en jaroj: 1585 1591 1596 1602 1613 1619 1624 1630 1641 1647 1652 1658 1669 1675 1680 1686 1697 1709 1715 1720 1726 1737 1743 1748 1754 1765 1771 1776 1782 1793 1799 1805 1811 1816 1822 1833 1839 1844 1850 1861 1867 1872 1878 1889 1895 1901 1907 1912 1918 1929 1935 1940 1946 1957 1963 1968 1974 1985 1991 1996 2002 2013 2019 2024 2030 2041 2047 2052 2058 2069 2075 2080 2086 2097;
- Dimanĉo en jaroj: 1586 1597 1603 1608 1614 1625 1631 1636 1642 1653 1659 1664 1670 1681 1687 1692 1698 1704 1710 1721 1727 1732 1738 1749 1755 1760 1766 1777 1783 1788 1794 1800 1806 1817 1823 1828 1834 1845 1851 1856 1862 1873 1879 1884 1890 1902 1913 1919 1924 1930 1941 1947 1952 1958 1969 1975 1980 1986 1997 2003 2008 2014 2025 2031 2036 2042 2053 2059 2064 2070 2081 2087 2092 2098.
Vidu ankaŭ jenon:
- 3-a de majo | 5-a de majo
- 4-a de aprilo | 4-a de junio
- Januaro | Februaro | Marto | Aprilo | Majo | Junio | Julio | Aŭgusto | Septembro | Oktobro | Novembro | Decembro
- Historio - Tagoj
kategorio:Almanako
kategorio:Majo
ja:5月4日
ko:5월 4일
simple:May 4
th:4 พฤษภาคม
HistorioLa historio ampleksas ĉiujn pasintajn okazaĵojn kaj la evoluojn de homoj, popoloj, komunumoj, socioj, civilizoj, landoj, ŝtatoj,regantoj kaj regatoj. La historion studas historiologio (=scienco pri historio/historiscienco). Laŭ pri strikta difino oni nomas historion nur tion, kio estas pruvebla per dokumentoj. Tiusence, la historia tempo komenciĝis nur, kiam aperis skribitaj informoj. Tamen eblas esplori ankaŭ la antaŭan (senskriban) tempon; ĝin oni nomas antaŭhistorio aŭ prahistorio.
(NB! Por historioj de lingvo, teatro ktp., vd. je la koncernataj artikoloj.)
----
:Historio de Scienco kaj Teknologio
Historiistoj (kaj historiaj pensintoj)
:Diodoro Sicila - Norbert ELIAS - Gibbon - Hamilton - Hekateo el Mileso - Herodoto - Josephus - ibn-Khaldun - Keynes - Lev GUMILEV - Makiavelo - Markso - Montesquieu - Plutarko - Rousseau - Adam SMITH - Suetonio - Tacito - Toqueville - Toynbee - Gloraj virinoj
Historiistaj sciencoj kaj teĥnikoj
: datadmetodoj - arĥivoj
Antikvaj Gentoj kaj Ŝtatoj
:Akadanoj - Akado - Amoreoj - Arameoj - Asirianoj - Asirio - Aztekoj - Babilonio- Elamo - Etruskoj - Frankoj - Gaŭloj - Galatoj - Gepidoj - Geto-dakoj - Ĝermanoj - Habiroj -Hunoj - Iberia - Induso-civilizo - Judoj - Kasitoj - Karirioj-Kuŝanoj kvadoj- Maŭroj - Ostrogotoj - Panonio - Parthoj - Peĉenegoj - Piktoj - Seleŭkio - Sumeranoj - Sumero - Urartu - Vandaloj - Visigotoj -
:Feŭdismo - Historio de Pratempo - Historio de Antikveco - Historio de Mezepoko - Kavaliro
vidu ankaŭ:
- Listo de papoj
- Listoj de Imperiestroj
- Francaj reĝoj
- Reĝoj de Hispanio
- (por caroj de Rusio aŭ aliaj imperiestroj, vidu ene de Listoj de Imperiestroj)
- Historio de Afriko
- Historio de Ameriko
- Historio de Aŭstralio
- Historio de Azio
- Historio de Eŭropo
:Gregoria Kalendaro - Luna Kalendaro - Hebrea Kalendaro - Hinda Kalendaro - Islama Kalendaro - Persa Kalendaro - Julia Kalendaro - Franca Respublika Kalendaro - Bahaa Kalendaro
Imperioj
Imperiestro (inkluzive ĉiuj la listoj)
:Araba Imperio - Bizanca Imperio - Brita Imperio - Ĉina Imperio - Kolĥeti - Grandmoravia regno - Meŝika imperio - Otomana imperio - Romio - Rusa Imperio - Sovetunio - Tria Regno - Usona Imperio
Mapoj
:[http://www.roman-emperors.org/Index.htm Eŭropo kaj Mediteraneo politike, en la jaroj 1-1500]
Vidu ankaŭ: Geografio
Diaoyu-Insularo De Ĉinio
vidu la Listo de militoj
Nuntempaj Etnoj: Vidu ĉe Etnoj
Nuntempaj Ŝtatoj: Vidu ĉe Nacioj
Okazintaĵoj
:Hipia revolto - Franca Revolucio - R.M.S. Titanic - 11-a de septembro 2001 - Koloniigado - Krucmilito - Sorĉopersekuto
:Anatolio - Antiloj - Mezopotamio - Palestino - ktp
Rolantoj
:Antonio - Breĵnevo - Osama Bin-Laden - Napoléon BONAPARTE - Marko Bruto - Aŭgusto Cezaro - Julio Cezaro - Charles DE GAULLE - Vo Nguyen GIAP - Gorbaĉevo - Herodo la Granda - Hipioj - Jelcino - Katono - Robert F. Kennedy - Lenino - Nasser - Pompejo - Sargono - Stalino - Vercingetorix - Usonaj Prezidentoj - Meksikaj prezidantoj
Komparu kun:
arkeologio, analo...
fiu-vro:Aolugu
ja:歴史
ko:역사
ms:Sejarah
simple:History
th:ประวัติศาสตร์
zh-min-nan:Le̍k-sú
Gregoria kalendaroGregoria kalendaro estas la ĉefa kalendaro de la Okcidento kaj tutmonda komerco. Ĝi estas reformo de la antikva julia kalendaro de Julio Cezaro.
La gregoria kalendaro estas suna kalendaro: ĝi precize sekvas la sunon (jarojn) sed ne la lunon. Kvankam la monatoj historie devenas de luna periodo, la monatoj komenciĝas kun la nova luno nur tute hazarde. Kontraste, la islama sekvas la lunon, ne la sunon, kaj la hebrea kalendaro la sunon kaj la lunon.
Monatoj: la kalendaro havas 12 monatojn:
- januaro - 31 tagoj
- februaro - 28 aŭ 29 tagoj
- marto - 31 tagoj
- aprilo - 30 tagoj
- majo - 31 tagoj
- junio - 30 tagoj
- julio - 31 tagoj
- aŭgusto - 31 tagoj
- septembro - 30 tagoj
- oktobro - 31 tagoj
- novembro - 30 tagoj
- decembro - 31 tagoj
La kalendaro sekvas la sunon, ne la lunon, tiel ke la komenco de printempo estas fiksita je la 21-a de marto.
Februaro kutime havas 28 tagojn, sed en la superjaro -- la kvara jaro kaj kvara jarcenta jaro -- februaro havas 29 tagojn. Do, en la jaroj 1992,
1996, 2000 kaj 1600, ĝi havis 29 tagojn, sed en la jaroj 1993,
1994, 1900 kaj 1700, ĝi havis 28 tagojn. En la julia kalendaro,
kontraste, februaro havis 29 tagojn en la jaroj 1900 kaj 1700.
Pro tio, la gregoria jaro havas 365,2425 suntagojn, dum la julia havas 365,2500. La suna jaro mem estas 365,24219878 suntagoj. La gregoria jaro estas 25,96 sekundoj tro longa (kio fariĝos unu tago post 3320 jaroj).
Semajno: aldone al la cikloj de monatoj kaj jaroj, estas la ciklo de la semajnoj. La semajno havas sep tagojn:
- dimanĉo
- lundo
- mardo
- merkredo
- ĵaŭdo
- vendredo
- sabato
La 1-a de januaro 2000 estis sabato. Dimanĉo kaj sabato estas la "semajnfino", kutime tagoj de ripozo en la Okcidento. Sabato estas la tradicia juda tago de ripozo kaj dimanĉo la tradicia kristana tago de ripozo.
Jaroj: la nombro de la jaro estas laŭ la kristana erao.
Pro kuniĝo de semajna kaj superjara cikloj en la kalendaro estadas 14 tipoj de jaroj:
- Normalaj jaroj komenciĝantaj je :
- lundo
- mardo
- merkredo
- ĵaŭdo
- vendredo
- sabato
- dimanĉo
- Supejaroj komenciĝantaj je :
- lundo
- mardo
- merkredo
- ĵaŭdo
- vendredo
- sabato
- dimanĉo
Tagoj: la tago komenciĝas je meznokto kaj havas 24 egalajn horojn. ...
Reformo: Aprobo de Julia kalendaro siatempe estis grava antaŭenpaŝo, sed ĝi ankaŭ havis malgrandan malprecizecon: suna jaro kompare al Julia jaro estis mallonga je 11 minutoj kaj 14 sekundoj. Dum jaroj tiu ĉi diferenco fariĝis tagoegala kaj kaŭzis malprecizecojn. En la fino de 14-a jarcento diferenco pligrandiĝis tiomgrade ke printempa tagegaleco anstataŭ 21 de marto trafis al 11 de marto. Do Pasko, ferio printempa, iafoje okazis en la vintro!
Papo Gregorio la 13-a decidis korekti la eraron. Li invitis specialan komisionon kaj tagokalkulo antaŭenigis je 10 tagoj. Por ke en estonto similaj eraroj ne okazu, ili decidis en ĉiuj kvarcentjaroj forĵeti tri tagojn, sekve kvanto de superjaroj fariĝis malpli je 3, ol en Julia kalendaro.
Tio estis la solvo de Aloysius LILIUS en 1580. La fakta bazo estis la kalkulo de Koperniko pri la longeco de la jaro. En 1530, Koperniko esploris la kalkuladon de Ptolemeo en 139 kaj al-Battani en 882 kaj kalkulis la jaron por si mem kaj eldonis la nombron 365,2425, kiu fariĝis la longeco de la jaro en la gregoria kalendaro.
Ĉi tiu nova kalendaro nomiĝis Gregoria aŭ jarkalkulo laŭ nova stilo kaj Julia kalendaro estis nomita jarkalkulo laŭ malnova stilo. En 1582 jaro, kiam Gregoria kalendaro estis enkondukita, diferenco inter du stiloj estis 10 tagoj, en 1900 ĝi atingis 13 tagojn. En venontaj jaroj ĝi pligrandiĝos plu.
Gregoria kalendaro estis aprobita en diversaj landoj en malsamaj tempoj:
- 1582 - Hispanio, Italio, Pollando, Portugalio, Francio, Luksemburgio, katolika Nederlando
- 1583 - Bavario, Tirolo
- 1583-1585 - Katolika Germanio kaj Svislando
- 1584 - Aŭstrio, Ĉeĥio
- 1587 - Hungario
- 1590 - Transilvanio
- 1610 - Prusio
- 1700 - Danio, Norvegio, kaj la protestantaj regionoj de Germanio, Nederlando kaj Svislando (escepte de Sankt Gallen)
- 1724 - la svisa kantono Sankt Gallen
- 1752 - Anglio kaj kolonioj (ekz, la nuna Usono)
- 1753 - Svedio, Finnlando, Japanio
- 1911 - Ĉinio
- 1912 - Albanio
- 1915 - Litovio
- 1916 - Bulgario
- 1918 - Rusio, Estonio
- 1919 - Rumanio, Serbio
- 1924 - Grekio
- 1926 - Turkio
- 1928 - Egipto
En 1582, laŭ la papo, la tago post la 4-a de oktobro (la fina tago de la julia kalendaro) estis la 15-a de oktobro (la unua tago de la nova gregoria kalendaro). Ĝenerale, katolikaj landoj plejparte aprobis la kalendaron dum 1582-90, protestantaj landoj dum 1700-53 kaj aliaj landoj dum 1911-28.
----
::Tridek tagoj en septembro,
::april', junio, kaj novembro;
::Ĉiuj kromaj de la kalendar'
::Tridek-unu havas, krom februar',
::Kun dudek-ok, tri jarojn el kvar,
::Sed dudek-naŭ en superjar'.
::: - Tradicia angla poemo; elangliĝis Mateo McLAUCHLIN
----
Vidu ankaŭ:
Vikiarbo > Universo > Abstrakta Mondo > Kalendaro > Gregoria Kalendaro
kategorio:Kalendaro
als:Gregorianischer Kalender
ja:グレゴリオ暦
ko:그레고리력
ms:Kalendar Gregory
simple:Gregorian calendar
th:ปฏิทินเกรกอเรียน
Ken LIVINGSTONEKen LIVINGSTONE (naskiĝis la 17-a de junio, 1945 ) estas urbestro de Londono (2000 - ). Li estis ano de la Brita Laborista Partio kaj parlamentano por la elekto-distrikto Brent East en norda Londono inter 1987 kaj 2001.
Livingstone ankaŭ estas konata kiel Ruĝa Ken (angle Red Ken) kaj estas bonkonata pro lia ŝatokupo – li bredas tritojn.
Li estis ano (1973 – 1986) kaj la ĉefo (1981 – 1986) de la Greater London Konsilantaro (GLC) kun reputacio kiel radikala socialisto.
La registaro de Margaret THATCHER detruis Greater London Konsilantaro ŝajne ĉar ĝi agis sufiĉe radikale. Poste Livingstone fariĝis parlamentano por la Laborista Partio.
Livingstone volis esti la oficiala kandidato por la Laborista Partio por la nova posteno de urbestro de Londono. Malgraŭ populara subteno, la malpli polemikiga Frank DOBSON estis elektita kiel la oficiala kandidato en interna balotado. Kelkaj opinias ke tiu elekto-sistemo estis sub la kontrolo de la partiaj gvidantoj, kiuj faris malmulton por kaŝi ilian malŝaton al Livingstone.
Li decidis partopreni en la balotado kiel sendependa kandidato do, oni eksigis lin el la Laborista Partio.
En la balotado Livingstone venkis la aliajn 10 kandidatojn. Tiamaniere li fariĝis la unua urbestro de Londono en modernaj tempoj.
Ĝis nun la rilatoj inter Livingstone kaj la Laborista Partio estis malfacilaj pro disputoj pri la privatigo de la subtera fervoja sistemo kaj la enkonduko de skemo por kontroli la trafikon en centra Londono t.n. prezpostulo pro trafikŝtopado (angle: congestion charge). Ĝis nun tiu skemo estas tre sukcesa kaj Livingstone restas tre populara politikisto.
Julio 2003
----
el la germana tradukita la du partoj kunfandigendaj
Kenneth Robert Livingstone (
- 17-a de junio 1945 en Lambeth, Londono) estas ĉefurbestro de Londono kaj ano de Laborpartio. Lia moknomo estas Red Ken (Ruĝa Ken). Li estas la plej disputita politikisto de la lando. (Li havas salamandron kiel dorlotbeston.)
politika eniro
Li laboros post la lernejaj jaroj en kanceresplorado, poste kie linstruisto. En 1971 li elektiĝis ano al la loka komunumo de Lambeth, kie li aktvivis kiel vicprezidanto de la socialloĝeja komisio (kiel posteulo de John MAJOR). En 1973 li iĝis deputito de la Granda Londona Konsilio (angle Greater London Council (GLC)). En 1979 li kandidatiĝis sensukcese kiel deputito por la malsupera ĉambro.
En la balotoj por GLC la 7-an de majo 1981 venkis la Laborpartio kun gvido de Andrew McIntosh. Post unu tago, Livingstone jam elvokis lin. La nova prezidanto de GLC elektiĝis Livingstone kun apogo de la maldekstra frakcio des GLC.
Prezidanto de la Granda Londona Konsilio
La unuaj disponoj de Livingstone estis la subvencio de la veturprezoj de buso- kaj metroolinioj. Kvankam la programo „egalŝanca veturo” (Fares Fair) estis tre ŝatata kaj kondukis al pliobliga uzo de la liberuzeblaj veturiloj, batalis la far Konservativa Partio dominita administrejo de urbodistrikto Bromley (wo es keine U-Bahnlinien gibt) kontraŭ la disponoj kaj venkis antaŭ la juĝejo.
Spite al tiu malvenko, Livingstone restis por la für die Konservativa Partio ĉiama malagrablaĵo. Li provokis la Thatcher-registaron, kiam li afiŝigis surtabulegen la nombron de la senlaboruloj sur tegmento de GLC-konstruaĵo, situanta kontraŭ al Westminster Palace. pliaj provokoj estis la elkrio de „Antifaŝista jaro, la apogo de la pacorganizaĵoj kaj la proklamo de „sennuklea zono“ en Londono. La plej granda defio estis la invito de Sinn Féin-gvidantoj Gerry ADAMS kaj Danny MORRISON. La enveturon de la politikistoj obstaklis la registaro per urĝe kreita leĝo, renkontis Livingstone ilin en Norda Irlando. Tiu akcio igis Livingstone unu el la plej ŝatataj celtabulo de la gazetaro. La bulvargazeto The Sun nomis lin Red Ken (Ruĝao Ken) kaj priskribis lin kiel la "plej abomeninda persono de tuta Granda Britujo".
Post la baloto pro la malsupra ĉambro en 1983, faris la registaro por GLC ĉiam pli obstaklon en la vojon de normala funkciado. Tiel oni retiris ĉiujn subvenciojn; propono por ĉesigo de GLC preskaŭ sukcesis. Livingstone kaj tri aliaj urbaj deputitoj retiriĝis pro protesto en aŭgusto 1984 kaj tiel devigite novbaloton. La kampanjo aperis sub la motto "Savu la demoration en Londono!" La Konservativa Partio ne starigis eĉ unu kandidaton, tiel fiaskis la baloto pro la tro malalta partoprenombro. La parlamento decidis pri ĉesigo de GLC la 31-an de marto 1986. Ties laboro dividiĝis al la urbaj distriktoj kaj parte al la centra registaro.
Livingstone en la malsupera ĉambro
Livingstone kandidatiĝis en 1987 denove por deputito de la malsupera ĉambro kaj elektiĝis en la balotrondo Brent East. Oni limigis lian rolon, ĉar lia radikala socialismo ne popularis ene de la Partio. Tiutempe la Laborpartio kun Neil KINNOCK proksimiĝis pli kaj pli al la mezo. En 1992 Livingstone reelektiĝis. Krom lia parlamenta aktivado, li havis ankaŭ aliaj "flanklaboro"; li estis tiel kandidato en Gameshow, elokvanto en an bankettoj kaj kritikanto de Restaurantoj. Livingstone reelektiĝis en 1997 denove kiel deputito de la malsupera ĉambro, kiam la Laborpartio kun Tony BLAIR denove ekregis.
Pridisputata elekto
La nova Labour-registaro konfirmis la lokajn administrejon per kreo de Granda Londona Aŭtoritato (Greater London Authority), kun similaj kompetentecoj kiel GLC. Livingstone nomiĝis sur la partiointerna kandidata listo kiel ĉefurbestro de Londono, kvankam la persona antipatio de Tony BLAIR, kiu rigardas Livingstone-on kiel "sozialistan postlasaĵon".
Kvankam Livingstone dum la kandidatixgo en februaro 2000 ricevis la plej multan voĉon, elektiĝis kandidato la Blair-dependa Frank Dobson. Tion ebligis, ke la voĉo de la parlamentanoj pli valoras ol tiu de la simplaj partianoj. Post tio klarigis Livingstone, ke li iĝas sendependa kandidato. Komence de aprilo, oni forigis lin el la partio.
La elektojn por la ĉefurbestro venkis la 4-an de majo en 2000 Livingstone per granda antaŭiĝo. La oficiala Labour-kandidato Frank Dobson atingis nur la mizeran trialn lokon, eĉ malantaŭ Steve Norris, la kandidato de la konservativoj. La venko de Livingstone estis granda persona bato por la ĉefministro Blair.
Londona ĉefurbestro
La ĉewftasko por Livingstone estis la modernigo de la londona metroo. Livingstone realigis eĉ kontraŭ la rezisto de la butikposedantoj la t.n. City-Maut Congestion Charge, kio celis la redukton de veturilan alvenon en la urbocentron. Pro tiu aktivado li elektiĝis en 2003 "Politikisto de la jaro". Livingstone kaŭzis gazetan frontlinion, kiam li nomis la usonan prezidenton George W. BUSH "la plej granda danĝero por la vivo sur la planedo".
La Laborpartio ne riskis duafoje propran kandidaton por la londona ĉef-urbestreco, tiel la Partio denove anigis Livingstone en januaro 2004 kaj igis lin oficialan kandidato spite al prominentaj partianoj kiel financministro Gordon BROWN, vic-ĉefministro John PRESCOTT kaj la iama partia prezidanto Neil KINNOCK. La 10-an de junio en 2004 Livingstone reelektiĝis.
eksteraj ligoj
- [http://www.london.gov.uk Granda Londona Aŭtirato/angle]
- [http://www.ken4london.org.uk Oficiala Balotpaĝo de Ken Livingstone/angle]
1882Historio > Jarcentoj > 19-a jarcento > 1882
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta dimanĉe (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1882 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
Naskiĝoj
- 7-a de januaro : Bernhard KÖTZ
- 18-a de januaro : Britio : A. A. MILNE
- 18-a de januaro: MONTEIRO LOBATO
- 25-a de januaro : Britio : Virginia WOOLF
- 30-a de januaro : Franklin D. ROOSEVELT
- 2-a de februaro : James JOYCE
- 18-a de februaro : Rudolf NOVÁK
- 4-a de majo : Wilhelm LEHMANN
- 20-a de majo : Danio : Sigrid UNDSET
- 1-a de junio : John DRINKWATER
- 18-a de junio : Igor STRAVINSKI
- 23-a de oktobro: KATO Misao
- 21-a de novembro: Gioacchino LAURENTI
- 12-a de decembro : Jiri MAHEN
Mortoj
- 19-a de aprilo : Anglio : Charles DARWIN
- 27-a de aprilo : Ferdinand REICH
----
1877 | 1878 | 1879 | 1880 | 1881 | 1882 | 1883 | 1884 | 1885 | 1886 | 1887
18-a jarcento - 19-a jarcento - 20-a jarcento
ko:1882년
simple:1882
Wilhelm LEHMANNLiteraturo > Germanlingva Literaturo > Wilhelm LEHMANN < Germana Lingvo
----
Wilhelm (Heinrich) LEHMANN [vilhelm leman] (naskiĝis la 4-an de majo, 1882, mortis la 17-an de novembro, 1968) estis germana verkisto.
Wilhelm Lehman naskiĝis en Puerto Cabello, Venezuelo. Sian junaĝon li pasigis apud Hamburgo. Studinte en diversaj universitatoj filologion, filozofion kaj botanikon, li laboris kiel instruisto. Kiel verkisto li unue famiĝis per romanoj kaj rakontoj. Plej grandan renomon tamen postlasis liaj naturpoemoj, kiuj esence influis la lirikon tiutempan. Lehmann mortis en Eckernförde, Ŝlesvigo-Holstinio.
Listo de verkoj
- Der Bilderstürmer (romano, 1917)
- Die Schmetterlingspuppe (romano, 1918)
- Weingott (romano, 1921)
- Die Hochzeit der Aufrührer (rakontoj, 1934)
- Antwort des Schweigens (poemoj, 1935)
- Der grüne Gott (poemoj, 1942)
- Entzückter Staub (poemoj, 1946)
- Verführerin, Trösterin und andere Erzählungen (rakontoj, 1947)
- Bewegliche Ordnung (eseoj, 1947)
- Überlebender Tag (poemoj, 1954)
- Meine Gedichtbücher (poemoj, 1957)
- Kunst des Gedichts (eseoj, 1961)
- Der Überläufer (romano, 1962)
- Abschiedslust (poemoj, 1962)
- Sichtbare Zeit (poemoj, 1967)
1918Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1918
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta marde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1918 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- Okazis, en Gotenburgo, unua Skandinava Kongreso de Esperanto.
- Augustin PUN, Dimitrij SNEĴKO kaj Lauri Ilmari LAPPI eklernis Esperanton.
- 17-a de oktobro: Jugoslavio: deklaratis respublikon.
- 21-a de oktobro: La "provizora nacia kunveno" deklaras Aŭstrion demokrata respubliko.
- 11-a de novembro: Pollando sendependiĝas.
- 11-a de novembro: Unua Mondmilito finiĝis per armistico konsentita ĉe Compiègne.
- Tutmonde: Epidemio gripo de 1918.
- Aŭstrio: Post la malvenko de la unua mondmilito imperiestro Karl abdikas. La Habsburga Imperio disfalas.
- Belarusio (1918-19) send ependiĝadas de Rusio
- La Bavaria reĝo eksreĝas.
- Kroatio iĝas parto de Sud-slava Reĝlando.
- Gregoria kalendaro lanĉita en Rusio.
- Kreitaj Extra lingua kaj Universallingvo.
Naskiĝoj
- Valda VINAŘ
- 26-a de januaro: Philip José FARMER
- 1-a de februaro : Muriel SPARK
- 1-a de marto : João GOULART
- 14-a de julio (Svedio): Ingmar BERGMAN
- 18-a de aŭgusto (Italio): Elsa MORANTE
- 17-a de oktobro : Rita HAYWORTH
Mortoj
- 9-a de marto : Frank WEDEKIND
- 26-a de junio : Peter ROSEGGER
- 17-a de julio : Clarence BICKNELL
- 29-a de aŭgusto : Max DAUTHENDEY
- 22-a de decembro: Bruno RIEFLING
----
1913 | 1914 | 1915 | 1916 | 1917 | 1918 | 1919 | 1920 | 1921 | 1922 | 1923
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
ja:1918年
ko:1918년
simple:1918
Ĉefministro de JapanioJapanio > Ĉefministroj < Politiko
----
La Ĉefministro de Japanio (内閣総理大臣 [naj-kaku sOŭ-ri daj-ĵin]) estas la registarestro de Japanio. Simple, 総理大臣,総理 aŭ 首相[ŝu-ŝoŭ].
Ĉefministro estas ministro ,ĉefo de ministraro kaj Kabineta oficejo (laŭ Japana konstitucio, 66-a de artikolo, en 1-a de termo).
El parlamentano ri estas nomumata de parlamenta rezolucio, investata de Imperiestro.
Rutine, ri estas nomumata el deputito.
Kiam Ĉefministro demisias, ministraro devas demisii, kaj ri daŭrigas ofici ĝis kiam la venonta Ĉefministro estas nomumata.
Aŭtoritatoj de Ĉefministro
- Investi aliajn ministrojn.(laŭ japana konstitucio 68-a de artikolo)
- Konsenti aldonitan proceson por ministro (75-a)
- Prezenti diskutprojekton al parlamento reprezentante ministraro (72-a)
- Raporti ŝtatajn aferojn kaj eksterajn aferojn al parlamento reprezentante ministraro (72-a)
- Komandi ekzekutivon reprezentante ministraro (72-a)
- Signaturi leĝon kaj ekzekutivan ordonon kun ĉefa ministro (74-a). Ĝi estas ambaŭ aŭtoritato kaj devo.
- Prezidi kabinetan konsilion (laŭ kabineta leĝo 4-a de aritikolo, 2-a de termo)
- Elekti anstataŭanton de Ĉefministro kaj ministro (laŭ kabineta leĝo 9-a kaj 10-a de aritikolo)
Ankaŭ vidu: Listo de Ĉefministroj de Japanio
ja:内閣総理大臣
zh-cn:日本首相
Audrey HEPBURNKino > Aktoroj > Audrey HEPBURN
----
Audrey HEPBURN (naskiĝis la 4-an de majo, 1929, mortis la 20-an de januaro, 1993) estis usona aktorino.
Audrey Hepburn naskiĝis en Bruselo. En la jaro 1953 la juna, preskaŭ nekonata aktorino subite fariĝis mondfama: pro la ĉefrolo en la filmo Roman holiday, kiu unu jaron poste estis honorata per Oskaro. Per sia knabineca gracio Audrey Hepburn kreis tute novan virinan rolobildon, kiu agrable kontrastis al la tiutempaj idealoj de aŭ patrinecaj aŭ sekse allogaj protagonistinoj. Ŝi brilis en komediaj kaj seriozaj roloj; ekde 1988 ŝi ankaŭ engaĝiĝis por UNICEF. Audrey Hepburn mortis en Tolochenaz, Svislando).
Listo de filmoj:
- Roman Holiday (Usono, 1953)
- Sabrina (Usono, 1954)
- War and Peace (Usono/Italio, 1956)
- Funny Face (Usono, 1957)
- Love in the Afternoon (Usono, 1957)
- Breakfast at Tiffany's (Usono, 1960)
- The Unforgiven (Usono, 1960)
- Charade (Usono, 1963)
- My Fair Lady (Usono, 1964)
- Two for the Road (Usono, 1966)
- Wait Until Dark (Usono, 1967)
- Robin and Marian (Usono, 1975)
- Always (Usono, 1989)
ja:オードリー・ヘプバーン
ko:오드리 헵번
simple:Audrey Hepburn
BelgioGeografio > Eŭropo > Belgio
----
Belgio aŭ Belgujo (nederlande:België, france:La Belgique, germane:Belgien), oficiale Reĝlando Belgio, estas Okcident-Eŭropa lando limigita de la Norda Maro en la okcidento, Nederlando en la nordo, Germanio kaj Luksemburgio en la oriento kaj Francio en la sudo. La landnomo devenas de kelta tribo de la belgoj.
Historie la lando konsistas el du etnoj, flandroj kaj valonoj.
Provincoj
- Flandrio konsistas el la provincoj
Okcidenta Flandrio, Orienta Flandrio, Antverpenio, Limburgo, Flandra Brabanto;
- Valonio konsistas el la provincoj
Valona Brabanto, Henegovio, Namurio, Lieĝio, Luksemburgio
- la Brusela Ĉefurba Regiono apartenas nek al Flandrio, nek al Valonio. Estas aparta, dulingva regiono; iel provinco en si mem.
Ĉefaj urboj
- Flandrio: Antverpeno, Bruĝo, Gento kaj Loveno
- Valonio: Charleroi, Lieĝo kaj Namur
- Bruselo, kie i.a. troviĝas la sidejo de la Eŭropa Parlamento
Historio
Belgio fariĝis sendependa de Nederlando en 1830. La tiama reĝo, Vilhelmo I de la Nederlandoj, nur akceptis tion oficiale en 1839. De 1945 Belgio estas centro de eŭropa kunlaborado (Benelukso, Eŭropa Konsilio, NATO, Eŭropa Unio). En 1980 estis kreitaj regionaj strukturoj de ŝtatadministrado por Bruselo, Flandrio kaj Valonio. En 1994 oni adoptis novan konstitucion.
Federacia ŝtato
1994
1994
Tradicie Belgio estas Reĝolando. Ĝi konsistas socie, kulture, politike kaj sociologie precipe el du grandaj Komunumoj, la Flandroj kaj la Franclingvanoj. Ĝis la jaroj 1930 la franca lingvo estis la sola oficiala lingvo de la lando. La flandroj protestis kontraŭ tio kaj post pluraj ŝtataj reformoj Belgio en 1993 iĝis federacio. Flandrio tuj kunfandis siajn instituciojn, tiel ke ekzistas nur unu Flandra Parlamento kaj unu Flandra Registaro. La franclingvanoj gardis ĉion aparte.
La Komunumoj
- la Nederlandlingva Komunumo (ankaŭ nomata "Flandra Komunumo")
- la Franclingva Komunumo
- la Germanlingva Komunumo
La Regionoj
- la Flandra Regiono
- la Valona Regiono
- la Brusela Ĉefurba Regiono
Ceteraj informoj
Tra Belgio fluas la riveroj Skeldo kaj Mozo. Belgio estas unu el la landoj kun la plej granda loĝdenso de Eŭropo.
- Estas ankaŭ minoritato, kiu parolas la germanan en la orienta parto de Belgio (Eupen, Malmédy).
- Eksporto: fero, ŝtalo, tekstilaĵo, naftokemiaĵoj, plasto.
- MEP: totala - 272 mlrd $, persona - 24.710 $.
- Monunuo: Eŭro (€ aŭ EUR) de la unua januaro, 2002; la malnova monunuo estas la Belga franko
- Organizoj: UNO (1945), NATO, EU
Famaj Belgoj
- Georges REMI (aŭ Hergé), desegnisto de Tintin (Tinĉjo)
- Justine HENIN, tenisulino
- Kim CLIJSTERS, tenisulino
- Eddy MERCKX, biciklisto
- Benoît POELVOORDE, aktoro
- Jean-Claude VANDAMME, aktoro
- Helmut LOTTI, kantisto
- Jacques BREL, kantisto
- René MAGRITTE, pentristo
Vidu ankaŭ
- Esperanto-movado
- Listo de belgaj reĝoj
- Listo de urboj de Belgio
- Landnomoj
- [http://www.famousbelgians.net/ Famaj belgoj] (angle)
Eksteraj ligoj
- [http://dmoz.org/World/Esperanto/Regiona/E%C5%ADropo/Belgio/ Belgio en DMOZ]
als:Belgien
fiu-vro:Belgiä
ja:ベルギー
ko:벨기에
ms:Belgium
simple:Belgium
th:ประเทศเบลเยียม
zh-min-nan:Belgien
1605Historio > Jarcentoj > 17-a jarcento > 1605
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta sabate (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1605 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
-
Naskiĝoj
- 29-a de julio : Simon DACH
Mortoj
- 4-a de majo : Ulisse ALDROVANDI
----
1600 | 1601 | 1602 | 1603 | 1604 | 1605 | 1606 | 1607 | 1608 | 1609 | 1610
16-a jarcento - 17-a jarcento - 18-a jarcento
ko:1605년
simple:1605
Ulisse ALDROVANDI
Biologio > Medicino > Ulisse ALDROVANDI < Sciencisto
----
Ulisse ALDROVANDI (naskiĝis la 11-an de septembro, 1522, mortis la 4-an de majo, 1605) estis itala kuracisto kaj natursciencisto. Li ankaŭ estas konata kiel Ulysses ALDROVANDUS aŭ simple ALDROVANDUS.
Naskiĝinte en Bologna, li unue fariĝis komercisto. Poste studis diversajn fakojn, i.a. juron, filozofion, matematikon kaj medicinon. Ekde 1560 li okupis profesoran postenon en la universitato de Bologna. En la jaro 1568 li samloke fondis Botanikan Ĝardenon.
Aldrovandi (apud Conrad GESNER) estas konsiderata unu el la fondintoj de la moderna zoologio. Precipe liaj detalaj sistematikaj ekzamenoj lin famigis.
Lia ĉefverko estas la 11-voluma Historia animalium. El ĝi ĉefe la tri volumoj pri birdoj (Ornithologia), kompletigantaj la samnoman verkon de Gesner, akiris famon.
En Historia Monstrorum li - sen kritika ekzameno - priskribis diversajn fablajn estaĵojn (ekz. ĥimeron kaj centaŭron), kies ekziston oni tiutempe ne pridubis. Tria konata verko estas De Monstris. Ĝi temas pri diversaj misformaĵoj de homaj korpoj.
Ulisse Aldrovandi mortis en Bologna.
1938Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1938
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta sabate (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1938 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- 30-a Universala Kongreso de Esperanto en Londono.
- Robert BLOCH iĝis prezidanto de Neŭtrala Esperanto-Centro en Prago.
- Fondo de Tutmonda Junular-Organizo
- Kroniko de la fortikigado de Ĉeĥoslovakio
- Aŭstrion aneksas Hitlero.
- 9-a de novembro : Kristallnacht okazis en Germanio, Aŭstrio, kaj aliaj regionoj regataj de la Nazio-Partio.
- Kreita Panlingvo.
Naskiĝoj
- 8-a de aprilo : Kofi ANNAN
- 15-a de aprilo : Claudia CARDINALE itala aktorino
- 16-a de junio : Joyce Carol OATES
- 20-a de julio : Natalie WOOD
- 25-a de aŭgusto : Frederick FORSYTH
- 23-a de septembro : Aŭstrio : Romy SCHNEIDER
Mortoj
- Jakov DAVIDOV
- 4-a de majo : Carl VON OSSIETZKY
- 29-a de aŭgusto : Hungario : KARINTHY Frigyes
- 3-a de oktobro : Vladimir VARANKIN
- 10-a de novembro : Kemal ATATÜRK
- 8-a de decembro : Friedrich GLAUSER
- 25-a de decembro : Karel CAPEK
----
1933 | 1934 | 1935 | 1936 | 1937 | 1938 | 1939 | 1940 | 1941 | 1942 | 1943
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
ja:1938年
ko:1938년
ms:1938
simple:1938
Carl VON OSSIETZKYLiteraturo > Germanlingva Literaturo > Carl VON OSSIETZKY < Germana Lingvo
----
Germana Lingvo
La germana publicisto Carl VON OSSIETZKY [kal fon osiecki] naskiĝis je la 3-a de oktobro 1889 en Hamburgo kaj mortis je la 4-a de majo 1938 en Berlino.
Jam ekde 1911 li publikigis pacifismajn gazetartikolojn, kaj lia servo dum la Unua mondmilito eĉ fortigis lian sintenon kontraŭ militarismo kaj naciismo. Pro artikolo malkaŝanta la sekretan armadon de la germana Reichswehr, oni arestis lin en la jaro 1931, sed amnestio liberigis lin unu jaron poste.
Post kiam en 1933 la nazioj akiris potencon, li denove estis arestita kaj portita al faŝisma koncentrejo. La Premion Nobel de Paco, kiun li gajnis en la jaro 1935, li ne rajtis akcepti: Adolf HITLER malpermesis al li kaj al ĉiu germana ŝtatano la akcepton de tiu ĉi premio.
Post fortaj protestoj el la tuta mondo Carl von Ossietzky povis forlasi la koncentrejon en la jaro 1936. Du jarojn poste li mortis pro la sekvoj de la aresto.
VON OSSIETZKY CARL
SemajnoSemajno, en multaj kulturoj, tempoperiodo konsistante el pluraj tagoj, sed pli mallonga ol monato. La semajno ofte markis intervalon inter merkattagoj aŭ religiaj observoj kiel la ŝabato.
ŝabatoDiversaj kulturoj havis diversajn longecojn de semajno, inter kelkaj afrikaj kulturoj kies semajno estas kvar tagojn longa, ĝis la praromianoj, kiuj mezuris la nundinae, naŭ tagoj inkluzive (ok tagoj en la semajno) inter unu merkattago kaj la sekva, kaj la praegiptoj, kies semajno havis dek tagojn. Revolucia Francio dividis la monatojn de sia kalendaro en tri décades de dek tagoj. Antikva Ateno ankaŭ havis semajnon de dek tagoj.
La semajno en Okcident-Eŭrazio estas de sep tagoj, kiu verŝajne venas el la observo ke ĉiu fazo de la luno estas proksimume sep tagojn longa.
En la gregoria, islama kaj hebrea kalendaroj la semajno havas sep tagojn.
La tagoj de la semajno en la gregoria kalendaro estas: lundo, mardo, merkredo, ĵaŭdo, vendredo, sabato, kaj dimanĉo. Tiuj nomoj, kun kelkaj ŝanĝoj, venis el la antikvaj latinaj nomoj por la tagoj, nomitaj laŭ la sep astroj, kiuj oniakrede ĉirkaŭiris la Teron kiel diaĵoj: Luno, Marso, Merkuro, Jupitero, Venuso, Saturno, kaj Suno - ĉi du lastaj renomiĝis laŭ la juda kaj kristana ŝabatoj sed konservis siajn nomojn ekzemple en la angla kaj germana. En la portugala kaj en la greka semajntagoj ne havas nomojn, krom sabato kaj dimanĉo - ili estas simple la dua, tria, kvara, kvina kaj sesa semajntago.
La esperantaj nomoj de la semajntagoj venas rekte (kun la escepto de la supre menciita sabato) el la franca : lundi, mardi, mercredi, jeudi, vendredi, samedi, dimanche.
Vidu: semajnfino, laborsemajno, kaj Gregoria kalendaro.
|
| |
lundo |
mardo |
merkredo |
ĵaŭdo |
vendredo |
sabato |
dimanĉo |
| afrikansa |
Maandag |
Dinsdag |
Woensdag |
Donderdag |
Vrydag |
Saterdag |
Sondag |
| albana |
e hënë |
e martë |
e mërkurë |
e enjte |
e premte |
e shtunë |
e diel |
| angla |
Monday |
Tuesday |
Wednesday |
Thursday |
Friday |
Saturday |
Sunday |
| araba |
الاثنين |
الثلاثاء |
الأربعاء |
الخميس |
الجمعة |
السبت |
الأحد |
| armena |
Երկուշաբթի
(jerguŝapti) |
Երկուշաբթի
(jerekŝapti) |
Երեքշաբթի
(ĉorekŝapti) |
Չորեքշաբթի
(hinkŝapti) |
Հինգշաբթի
(urpat) |
Ուրբաթ
(ŝapat) |
Շաբաթ
(giragi) |
| belorusa |
панядзелак
(panjadzjelak) |
аўторак
(aŭtorak) |
серада
(sjerada) |
чацьвер
(ĉats'vjer) |
пятніца
(pjatnica) |
сыбота
(subota) |
нядзеля
(njadzjelja) |
| bahá'í |
Kamál |
Fidál |
'Idál |
Istijál |
Istiqlál |
Jalál |
Jamál |
| bosna |
ponedeljak |
utorak |
srijeda |
ĉetvrtak |
petak |
subota |
nedjelja |
| bretona |
Dilun |
Dimeurzh |
Dimerc'her |
Diriaou |
Digwener |
Disadorn |
Disul |
| bulgara |
понеделник
(ponedelnik) |
вторник
(vtornik) |
сряда
(sriada) |
четвъртък
(ĉetvartak) |
петък
(petak) |
събота
(sabota) |
неделя
(nedelja) |
| ĉeĥa |
pondělí |
úterý |
středa |
čtvrtek |
pátek |
sobota |
neděle |
| ĉina |
星期一 |
星期二 |
星期三 |
星期四 |
星期五 |
星期六 |
星期日 |
| dana |
mandag |
tirsdag |
onsdag |
torsdag |
fredag |
lørdag |
søndag |
| estona |
esmaspäev |
teisipäev |
kolmapäev |
neljapäev |
reede |
laupäev |
pühapäev |
| eŭska |
astelehena |
asteartea |
asteazkena |
osteguna |
ostirala |
larunbata |
igandea |
| finna |
maanantai |
tiistai |
keskiviikko |
torstai |
perjantai |
lauantai |
sunnuntai |
| franca |
lundi |
mardi |
mercredi |
jeudi |
vendredi |
samedi |
dimanche |
| frisa |
Moandei |
Tiisdei |
Woansdei |
Tongersdei |
Freed |
Sneon |
Snein |
| germana |
Montag |
Dienstag |
Mittwoch |
Donnerstag |
Freitag |
Samstag |
Sonntag |
| greka |
Δευτέρα |
Τρίτη |
Τετάρτη |
Πέμπτη |
Παρασκευή |
Σάββατο |
Κυριακή |
| guĝarata |
સોમવાર |
મંગળવાર |
બુધવાર |
ગુરુવાર |
શુક્રવાર |
શનિવાર |
રવિવાર |
| hebrea |
יום שני
(jom ŝeni) |
יום שלישי
(jom ŝliŝi) |
יום רביעי
(jom r'vi'i) |
יום חמישי
(jom ĥamiŝi) |
יום שישי
(jom ŝiŝi) |
שבת
(jom ŝabat) |
יום ראשון
(jom riŝon) |
| hinda |
सोमवार |
मंगलवार |
बुधवार |
गुरुवार |
शुक्रवार |
शनिवार |
रविवार |
| hispana |
lunes |
martes |
miércoles |
jueves |
viernes |
sábado |
domingo |
| hungara |
hétfő |
kedd |
szerda |
csütörtök |
péntek |
szombat |
vasárnap |
| indonezia |
Senin |
Selasa |
Rabu |
Kamis |
Jumat |
Sabtu |
Minggu |
| irlandgaela |
Dé Luan |
Dé Mairt |
Dé Céadaoin |
Déardaoin |
Dé h-Aoine |
Dé Sathairn |
Dé Domhnaigh |
| islanda |
mánudagur |
þriðjudagur |
miðvikudagur |
fimmtudagur |
föstudagur |
laugardagur |
sunnudagur |
| itala |
lunedì |
martedì |
mercoledì |
giovedì |
venerdì |
sabato |
domenica |
| japana |
月曜日
(getsu-jōbi) |
火曜日
(ka-jōbi) |
水曜日
(sui-jōbi) |
木曜日
(moku-jōbi) |
金曜日
(kin-jōbi) |
土曜日
(do-jōbi) |
日曜日
(niĉi-jōbi)
|
| jida |
מאָנטיק
(montik) |
דינסטיק
(dinstik) |
מיטװאָך
(mitvoĥ) |
דאָנערשטיק
(donerŝtik) |
פֿרײַטיק
(frajtik) |
שבת
(ŝabes) |
זונטיק
(zuntik) |
| kataluna |
dilluns |
dimarts |
dimecres |
dijous |
divendres |
dissabte |
diumenge |
| kimra |
dydd Llun |
dydd Mawrth |
dydd Mercher |
dydd Iau |
dydd Gwener |
dydd Sadwrn |
dydd Sul |
| korea |
월요일 |
화요일 |
수요일 |
목요일 |
금요일 |
토요일 |
일요일 |
| kornvala |
De Lun |
De Merth |
De Mergher |
De Yow |
De Gwener |
De Sadorn |
De Sul |
| kroata |
ponedjeljak |
utorak |
srijeda |
ĉetvrtak |
petak |
subota |
nedjelja |
| latina |
Lunae dies |
Martis dies |
Mercurii dies |
Jovis dies |
Veneris dies |
Saturni dies |
Solis dies |
| latva |
pirmdiena |
otrdiena |
trešdiena |
ceturtdiena |
piektdiena |
sestdiena |
svētdiena |
| litova |
Pirmadienis |
Antradienis |
Trečiadienis |
Ketvirtadienis |
Penktadienis |
Šeštadienis |
Sekmadienis |
| manksa |
Jelhune |
Jemayrt |
Jecrean |
Jerdein |
Jeheiney |
Jesarn |
Jedoonee |
| nederlanda |
maandag |
dinsdag |
woensdag |
donderdag |
vrijdag |
zaterdag |
zondag |
| norvega |
mandag |
tirsdag |
onsdag |
torsdag |
fredag |
lørdag |
søndag |
| pola |
poniedziałek |
wtorek |
środa |
czwartek |
piątek |
sobota |
niedziela |
| portugala |
segunda-feira |
terça-feira |
quarta-feira |
quinta-feira |
sexta-feira |
sábado |
domingo |
| romanĉa |
gliendischdis |
mardis |
mesjamna |
gievgia |
venderdis |
sonda |
dumengia |
| rumana |
luni |
marţi |
miercuri |
joi |
vineri |
sîmbătă |
duminică |
| rusa |
понедельник
(ponedel'nik) |
вторник
(vtornik) |
среда
(sreda) |
четверг
(ĉetverg) |
пятница
(pjatnica) |
суббота
(subbota) |
воскресенье
(voskresen'je) |
| serba |
Понедељак |
Уторак |
Среда |
Четвртак |
Петак |
Субота |
Недеља |
| skotgaela |
Di-Luain |
Di-Mairt |
Di-Ciadain |
Di-Ardaoin |
Di h-Aoine |
Di-Sathurna |
Di-Domhnaich |
| slovaka |
pondelok |
utorok |
streda |
štvrtok |
piatok |
sobota |
nedeľa |
| slovena |
Ponedeljek |
Torek |
Sreda |
Četrtek |
Petek |
Sobota |
Nedelja |
| sveda |
måndag |
tisdag |
onsdag |
torsdag |
fredag |
lördag |
söndag |
| tagaloga |
Lunes |
Martes |
Miyerkules |
Huwebes |
Biyernes |
Sabado |
Linggó |
| taja |
วันจันทร์
ŭan ĉan |
วันอังคาร
ŭan angkaan |
วันพุธ
ŭan phut |
วันพฦหัสบดี
ŭan paruhat |
วันศุกร์
ŭan suk |
วันเสาร์
ŭan sao |
วันอาทิตย์
ŭan a-tit |
| tamila |
திங்கள் |
செவ்வாய் |
புதன் |
வியாழன |
வெள்ளி |
சனி |
ஞாயிறு |
| turka |
Pazartesi |
Salı |
Çarşamba |
Perşembe |
Cuma |
Cumartesi |
Pazar |
| ukraina |
понеділок
(ponedilok) |
вівторок
(vivtorok) |
среда
(sereda) |
четвер
(ĉetver) |
п'ятница
(p'jatnicja) |
субота
(subota) |
неділя
(nedilja) |
| vjetnama |
thứ hai |
thứ ba |
thứ tư |
thứ năm |
thứ sáu |
thứ bảy |
chủ nhật |
Kategorio:Tempo
ja:週
ko:주 (시간)
simple:Week
LundoLundo, la dua tago de la semajno. En Esperanto, la nomo venas el la franca lundi, kiu siavice venas de la latina dies lunis, tago de la luno. El tiu venas la vortojn lunes kaj lunedì ankaŭ. La vortoj en la ĝermanidaj lingvoj same signifas, ekzemple Monday kaj Montag.
En Nordameriko kaj aliaj mondpartoj, lundo estas la unua tago de la laborsemajno.
Lundo sekvas dimanĉon kaj antaŭvenas mardon. Vidu: Gregoria kalendaro.
als:Montag
ja:月曜日
ko:월요일
ms:Isnin
simple:Monday
th:วันจันทร์
1592Historio > Jarcentoj > 16-a jarcento > 1592
----
| |
