:: wikimiki.org ::
| 6-a De Aŭgusto |
6-a de aŭgusto----
Historio > Tagoj > la 6-a de aŭgusto
----
La 6-a de aŭgusto estas la 218-a tago de la jaro (la 219-a en superjaroj) laŭ la Gregoria kalendaro. 147 tagoj restas.
Je la 6-a de aŭgusto okazis, interalie:
Eventoj
- 1945 : Usono faligis atombombon sur Hiroŝimo, Japanio
- 1962 : Jamajko sendependiĝis
Naskiĝoj
- 1809 : Alfred, Lord TENNYSON, poeto
- 1870 : Josep PRATDESABA
- 1881 : Alexander FLEMING, sciencisto
- 1928 : Andy WARHOL, artisto
- 1928 : Jan KUCERA, verkisto
Mortoj
- 1660 : Diego VELÁZQUEZ, pentristo
- 1700 : Johann BEER, poeto
- 1978 : Paŭlo la 6-a, papo
- 2001 : Jorge AMADO, Brazila verkisto
- 2005 : Robin COOK, Brita politikisto
Specialaj tagoj kaj festoj
- Bolivio : Tago de sendependiĝo
- Jamajko : Tago de sendependiĝo
----
Vidu ankaŭ:
- Historio - Tagoj.
ja:8月6日
ko:8월 6일
simple:August 6
th:6 สิงหาคม
HistorioLa historio ampleksas ĉiujn pasintajn okazaĵojn kaj la evoluojn de homoj, popoloj, komunumoj, socioj, civilizoj, landoj, ŝtatoj,regantoj kaj regatoj. La historion studas historiologio (=scienco pri historio/historiscienco). Laŭ pri strikta difino oni nomas historion nur tion, kio estas pruvebla per dokumentoj. Tiusence, la historia tempo komenciĝis nur, kiam aperis skribitaj informoj. Tamen eblas esplori ankaŭ la antaŭan (senskriban) tempon; ĝin oni nomas antaŭhistorio aŭ prahistorio.
(NB! Por historioj de lingvo, teatro ktp., vd. je la koncernataj artikoloj.)
----
:Historio de Scienco kaj Teknologio
Historiistoj (kaj historiaj pensintoj)
:Diodoro Sicila - Norbert ELIAS - Gibbon - Hamilton - Hekateo el Mileso - Herodoto - Josephus - ibn-Khaldun - Keynes - Lev GUMILEV - Makiavelo - Markso - Montesquieu - Plutarko - Rousseau - Adam SMITH - Suetonio - Tacito - Toqueville - Toynbee - Gloraj virinoj
Historiistaj sciencoj kaj teĥnikoj
: datadmetodoj - arĥivoj
Antikvaj Gentoj kaj Ŝtatoj
:Akadanoj - Akado - Amoreoj - Arameoj - Asirianoj - Asirio - Aztekoj - Babilonio- Elamo - Etruskoj - Frankoj - Gaŭloj - Galatoj - Gepidoj - Geto-dakoj - Ĝermanoj - Habiroj -Hunoj - Iberia - Induso-civilizo - Judoj - Kasitoj - Karirioj-Kuŝanoj kvadoj- Maŭroj - Ostrogotoj - Panonio - Parthoj - Peĉenegoj - Piktoj - Seleŭkio - Sumeranoj - Sumero - Urartu - Vandaloj - Visigotoj -
:Feŭdismo - Historio de Pratempo - Historio de Antikveco - Historio de Mezepoko - Kavaliro
vidu ankaŭ:
- Listo de papoj
- Listoj de Imperiestroj
- Francaj reĝoj
- Reĝoj de Hispanio
- (por caroj de Rusio aŭ aliaj imperiestroj, vidu ene de Listoj de Imperiestroj)
- Historio de Afriko
- Historio de Ameriko
- Historio de Aŭstralio
- Historio de Azio
- Historio de Eŭropo
:Gregoria Kalendaro - Luna Kalendaro - Hebrea Kalendaro - Hinda Kalendaro - Islama Kalendaro - Persa Kalendaro - Julia Kalendaro - Franca Respublika Kalendaro - Bahaa Kalendaro
Imperioj
Imperiestro (inkluzive ĉiuj la listoj)
:Araba Imperio - Bizanca Imperio - Brita Imperio - Ĉina Imperio - Kolĥeti - Grandmoravia regno - Meŝika imperio - Otomana imperio - Romio - Rusa Imperio - Sovetunio - Tria Regno - Usona Imperio
Mapoj
:[http://www.roman-emperors.org/Index.htm Eŭropo kaj Mediteraneo politike, en la jaroj 1-1500]
Vidu ankaŭ: Geografio
Diaoyu-Insularo De Ĉinio
vidu la Listo de militoj
Nuntempaj Etnoj: Vidu ĉe Etnoj
Nuntempaj Ŝtatoj: Vidu ĉe Nacioj
Okazintaĵoj
:Hipia revolto - Franca Revolucio - R.M.S. Titanic - 11-a de septembro 2001 - Koloniigado - Krucmilito - Sorĉopersekuto
:Anatolio - Antiloj - Mezopotamio - Palestino - ktp
Rolantoj
:Antonio - Breĵnevo - Osama Bin-Laden - Napoléon BONAPARTE - Marko Bruto - Aŭgusto Cezaro - Julio Cezaro - Charles DE GAULLE - Vo Nguyen GIAP - Gorbaĉevo - Herodo la Granda - Hipioj - Jelcino - Katono - Robert F. Kennedy - Lenino - Nasser - Pompejo - Sargono - Stalino - Vercingetorix - Usonaj Prezidentoj - Meksikaj prezidantoj
Komparu kun:
arkeologio, analo...
fiu-vro:Aolugu
ja:歴史
ko:역사
ms:Sejarah
simple:History
th:ประวัติศาสตร์
zh-min-nan:Le̍k-sú
TagojHistorio > Tagoj
----
Tagoj en historio:
laŭ aranĝo de 2005
Sentabele:
- januaro
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31
- februaro
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, (30)
- marto
- 1, 2, 3, 4, 5,6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31
- aprilo
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30
- majo
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31
- junio
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30
- julio
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31
- aŭgusto
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31
- septembro
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30
- oktobro
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31
- novembro
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30
- decembro
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31
Vidu ankaŭ
- Tago
- Festa kaj Feria Tago
Kategorio:Almanako
ja:365日
ko:366일
zh-cn:历史上的今天
zh-tw:歷史上的今天
Gregoria kalendaroGregoria kalendaro estas la ĉefa kalendaro de la Okcidento kaj tutmonda komerco. Ĝi estas reformo de la antikva julia kalendaro de Julio Cezaro.
La gregoria kalendaro estas suna kalendaro: ĝi precize sekvas la sunon (jarojn) sed ne la lunon. Kvankam la monatoj historie devenas de luna periodo, la monatoj komenciĝas kun la nova luno nur tute hazarde. Kontraste, la islama sekvas la lunon, ne la sunon, kaj la hebrea kalendaro la sunon kaj la lunon.
Monatoj: la kalendaro havas 12 monatojn:
- januaro - 31 tagoj
- februaro - 28 aŭ 29 tagoj
- marto - 31 tagoj
- aprilo - 30 tagoj
- majo - 31 tagoj
- junio - 30 tagoj
- julio - 31 tagoj
- aŭgusto - 31 tagoj
- septembro - 30 tagoj
- oktobro - 31 tagoj
- novembro - 30 tagoj
- decembro - 31 tagoj
La kalendaro sekvas la sunon, ne la lunon, tiel ke la komenco de printempo estas fiksita je la 21-a de marto.
Februaro kutime havas 28 tagojn, sed en la superjaro -- la kvara jaro kaj kvara jarcenta jaro -- februaro havas 29 tagojn. Do, en la jaroj 1992,
1996, 2000 kaj 1600, ĝi havis 29 tagojn, sed en la jaroj 1993,
1994, 1900 kaj 1700, ĝi havis 28 tagojn. En la julia kalendaro,
kontraste, februaro havis 29 tagojn en la jaroj 1900 kaj 1700.
Pro tio, la gregoria jaro havas 365,2425 suntagojn, dum la julia havas 365,2500. La suna jaro mem estas 365,24219878 suntagoj. La gregoria jaro estas 25,96 sekundoj tro longa (kio fariĝos unu tago post 3320 jaroj).
Semajno: aldone al la cikloj de monatoj kaj jaroj, estas la ciklo de la semajnoj. La semajno havas sep tagojn:
- dimanĉo
- lundo
- mardo
- merkredo
- ĵaŭdo
- vendredo
- sabato
La 1-a de januaro 2000 estis sabato. Dimanĉo kaj sabato estas la "semajnfino", kutime tagoj de ripozo en la Okcidento. Sabato estas la tradicia juda tago de ripozo kaj dimanĉo la tradicia kristana tago de ripozo.
Jaroj: la nombro de la jaro estas laŭ la kristana erao.
Pro kuniĝo de semajna kaj superjara cikloj en la kalendaro estadas 14 tipoj de jaroj:
- Normalaj jaroj komenciĝantaj je :
- lundo
- mardo
- merkredo
- ĵaŭdo
- vendredo
- sabato
- dimanĉo
- Supejaroj komenciĝantaj je :
- lundo
- mardo
- merkredo
- ĵaŭdo
- vendredo
- sabato
- dimanĉo
Tagoj: la tago komenciĝas je meznokto kaj havas 24 egalajn horojn. ...
Reformo: Aprobo de Julia kalendaro siatempe estis grava antaŭenpaŝo, sed ĝi ankaŭ havis malgrandan malprecizecon: suna jaro kompare al Julia jaro estis mallonga je 11 minutoj kaj 14 sekundoj. Dum jaroj tiu ĉi diferenco fariĝis tagoegala kaj kaŭzis malprecizecojn. En la fino de 14-a jarcento diferenco pligrandiĝis tiomgrade ke printempa tagegaleco anstataŭ 21 de marto trafis al 11 de marto. Do Pasko, ferio printempa, iafoje okazis en la vintro!
Papo Gregorio la 13-a decidis korekti la eraron. Li invitis specialan komisionon kaj tagokalkulo antaŭenigis je 10 tagoj. Por ke en estonto similaj eraroj ne okazu, ili decidis en ĉiuj kvarcentjaroj forĵeti tri tagojn, sekve kvanto de superjaroj fariĝis malpli je 3, ol en Julia kalendaro.
Tio estis la solvo de Aloysius LILIUS en 1580. La fakta bazo estis la kalkulo de Koperniko pri la longeco de la jaro. En 1530, Koperniko esploris la kalkuladon de Ptolemeo en 139 kaj al-Battani en 882 kaj kalkulis la jaron por si mem kaj eldonis la nombron 365,2425, kiu fariĝis la longeco de la jaro en la gregoria kalendaro.
Ĉi tiu nova kalendaro nomiĝis Gregoria aŭ jarkalkulo laŭ nova stilo kaj Julia kalendaro estis nomita jarkalkulo laŭ malnova stilo. En 1582 jaro, kiam Gregoria kalendaro estis enkondukita, diferenco inter du stiloj estis 10 tagoj, en 1900 ĝi atingis 13 tagojn. En venontaj jaroj ĝi pligrandiĝos plu.
Gregoria kalendaro estis aprobita en diversaj landoj en malsamaj tempoj:
- 1582 - Hispanio, Italio, Pollando, Portugalio, Francio, Luksemburgio, katolika Nederlando
- 1583 - Bavario, Tirolo
- 1583-1585 - Katolika Germanio kaj Svislando
- 1584 - Aŭstrio, Ĉeĥio
- 1587 - Hungario
- 1590 - Transilvanio
- 1610 - Prusio
- 1700 - Danio, Norvegio, kaj la protestantaj regionoj de Germanio, Nederlando kaj Svislando (escepte de Sankt Gallen)
- 1724 - la svisa kantono Sankt Gallen
- 1752 - Anglio kaj kolonioj (ekz, la nuna Usono)
- 1753 - Svedio, Finnlando, Japanio
- 1911 - Ĉinio
- 1912 - Albanio
- 1915 - Litovio
- 1916 - Bulgario
- 1918 - Rusio, Estonio
- 1919 - Rumanio, Serbio
- 1924 - Grekio
- 1926 - Turkio
- 1928 - Egipto
En 1582, laŭ la papo, la tago post la 4-a de oktobro (la fina tago de la julia kalendaro) estis la 15-a de oktobro (la unua tago de la nova gregoria kalendaro). Ĝenerale, katolikaj landoj plejparte aprobis la kalendaron dum 1582-90, protestantaj landoj dum 1700-53 kaj aliaj landoj dum 1911-28.
----
::Tridek tagoj en septembro,
::april', junio, kaj novembro;
::Ĉiuj kromaj de la kalendar'
::Tridek-unu havas, krom februar',
::Kun dudek-ok, tri jarojn el kvar,
::Sed dudek-naŭ en superjar'.
::: - Tradicia angla poemo; elangliĝis Mateo McLAUCHLIN
----
Vidu ankaŭ:
Vikiarbo > Universo > Abstrakta Mondo > Kalendaro > Gregoria Kalendaro
kategorio:Kalendaro
als:Gregorianischer Kalender
ja:グレゴリオ暦
ko:그레고리력
ms:Kalendar Gregory
simple:Gregorian calendar
th:ปฏิทินเกรกอเรียน
1945Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1945
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta lunde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1945 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- Miroslav SMYČKA eklernis Esperanton
- Sovetunio kaptas orientan Berlinon. Usono, Britio kaj Francio Okcidentan.
- Usono inventintas la atombombon. Ludprovas la novan armilon kontraŭ Japanaj urboj Hiroshima kaj Nagasaki. Fino de la Dua Mondmilito. Eko de la Fridmilito.
- Belgio ekas kiel centro de Eŭropa kunlaborado.
- 15-a de aŭgusto : Suda Koreio sendependiĝas de Japanio.
- 17-a de aŭgusto : Indonezio sendependiĝas de Nederlando. Prezidentiĝas Suharto. Konstitucio.
- 2-a de septembro : Vjetnamo sendependiĝas de Francio.
- 24-a de oktobro : Unuiĝintaj Nacioj fondatas far Argentino, Aŭstralio, Barato, Belgio, Belorusio, Bolivio, Brazilo, Britio, Ĉeĥoslovakio, Ĉilio, Ĉinio, Danio, Domingo, Egipto, Ekvadoro, Etiopio, Filipinoj, Francio, Grekio, Gvatemalo, Haitio, Honduro, Irako, Irano, Jugoslavio, Kanado, Kolombio, Kostariko, Kubo, Libano, Liberio, Luksemburgio, Meksiko, Nederlando, Nikaragvo, Norvegio, Nov-Zelando, Panamo, Paragvajo, Peruo, Pollando, Rusio, Salvadoro, Saŭda Arabio, Sirio, Sud-Afriko, Turkio, Ukrajno, Urugvajo, Usono, Venezuelo.
- Jugoslavia Socialisma Federacia Respubliko fondatas far Tito.
- Londona Konferenco adoptis la konstitucion de Unesko.
- Kreita Volduo.
Naskiĝoj
- 6-a de februaro : Jamajko : Bob MARLEY
- 31-a de majo : Germanio : Rainer Werner FASSBINDER
- 9-a de julio : Dean R. KOONTZ
- 27-a de aŭgusto : Marianne SÄGEBRECHT
Mortoj
- Hendrik BULTHUIS
- Josef ŠUSTA
- Jan RAMBOUSEK
- 23-a de februaro : Aleksej Nikolajeviĉ TOLSTOJ
- marto: Anne FRANK, la preciza dato ne estas konata.
- 12-a de aprilo : Franklin D. ROOSEVELT
- 22-a de aprilo : Käthe KOLLWITZ
- 28-a de aprilo : Benito MUSSOLINI
- 30-a de aprilo : Adolf HITLER kaj Eva BRAUN
- 27-a de junio : Emil HÁCHA
- 26-a de septembro : BARTÓK Béla
- 13-a de oktobro : Milton HERSHEY
----
1940 | 1941 | 1942 | 1943 | 1944 | 1945 | 1946 | 1947 | 1948 | 1949 | 1950
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
ja:1945年
ko:1945년
simple:1945
th:พ.ศ. 2488
JapanioGeografio > Azio > Orienta Azio >Japanio
----
Japanio (japanlingve :日本 [nihon/nippon] laŭlitera signifo: Origino de la Suno)
En antikva epoko, nomiĝis "Yamato (大和 [jamato])".
Insularlando en Orienta Azio.
Landkodo: .JP
E-nomo:Japanio (aŭ Japanujo)
Naciaj nomoj:日本 [nihon/nippon] (japane), 大和[jamato] (japane en antikva epoko)
Areo: 374.744 km²
semotaŭga: 11%
Loĝantaro: 126.549.976 (julio 2000, takso),
% urbana: 79% (2000)
homoj po kv. km: 337,7 (2000)
homoj po kv. km da semotaŭga tero: 3070,0 (2000)
kreskanta procento: 0,18% (2000, takso)
naskoj: 9,96 po 1000 homoj po jaro (2000, takso)
mortoj: 8,15 po 1000 homoj po jaro (2000, takso)
migrantoj: +0,0 po 1000 homoj po jaro (2000, takso)
mortokvanto de beboj: 3,91 mortoj po 1000 naskoj (2000, takso)
infanoj po virino: 1,41 infanoj naskita po virino
meza vivo longeco: 80,7 jaroj (77,51 viroj, 84,05
virinoj) (2000, takso)
Etnoj: 99,4% japana, 0,6% aliaj (precipe korea)
Religio:
84% budhismo kaj ŝintoismo, 16% aliaj (0,7% kristanismo)
Lingvo:
la japana(efektive oficiala),
la korea(korea-japano uzas),
la aina(aino uzas/is),
la okinavaja (insularo Ryu Kyu)
alfabeta: 99%
Registaro: parlamenta demokratio en formo, rego de unu partio, la
LDP (la Liberala Demokrata Partio), en praktiko. La LDP, kiu regis 1955-93
kaj 1994-nun (2002), reprezentas la intereson de la bankoj, vendejoj, bienistoj,
NTT (la ĉefa telefona kompanio), poŝtejoj kaj konstruantoj. Tial la kosto
de la reto kaj rizo estas alta kaj la bankoj estas malsanaj.
sendependeco: -660
organizoj: UNO (1956)
konstitucio: la 3-an de majo 1947
korupteco: 6,4 CPI (10 = honesta, 0,0 = tute korupta) (2000)
Ekonomio: 711 Gd (1998)
po kapo: 5,62 kd (1998)
kreskanta procento: 0,3% (1999, takso)
inflacio: -0,8% (1999, takso)
senokupa: 4,7% (1999, takso)
----
Regionoj:Japanaj regionoj
Prefektujoj
vidu detale:Japanaj prefektujoj
Gravaj urboj
vd. Listo de urboj de Japanio
(ordo alfabeta)
- Fukuoka
- Hakodate
- Hiroŝimo (Hiroshima) ,atombombita 6-a de aŭgusto 1945
- Jokohamo (Yokohama)
- Kioto (Kyoto) ,konata turisma urbo
- Kobe
- Koĉi
- Naha
- Nara ,konata turisma urbo
- Nagano ,1998 18-aj vintraj olimpikoj
- Nagasako (Nagasaki) ,atombombita 9-a de aŭgusto 1945
- Nagojo (Nagoya)
- Niigata
- Osako (Osaka)
- Sapporo ,1972 11-aj vintraj olimpikoj
- Sendai
- Tokio (Tokyo), ĉefurbo,plej granda en japanio, 1964 18-aj someraj olimpikoj
Historio
- Vidu Historio de Japanio
Esperanto en Japanio
2004
- Nisikawa Toyozô (1909-2004) mortis la 20-an de junio. En 1991/1992 li estis prezidanto de Japana Esperanto-Instituto kaj poste ties revizoro.
- Katsumori Hirosi (1925-2004), membro de UEA en Chubu (Japanio), mortis la 9-an de junio pro kancero. La profesoro pri fiziko interalie kompilis fakan terminaron Esperantan-japanan-anglan.
La 91-a Japana Esperanto-Kongreso
La 91-a Japana Esperanto-Kongreso okazis de la 22-a ĝis la 24-a de oktobro en Inuyama, apud Nagojo/Nagoya kun 457 aliĝintoj, el kiuj 123 estas "la moralaj". Inter la gastoj estis P. Jegorovas el Litovio, la lando de la venontjara UK, la ambasadoro de Litovio en Japanio d-ro Kudzys, Henry Studer el Davis, ĝemelurbo de Inuyama en Kalifornio, Usono, Jakvo Schram el Belgio, Duong Tu Kieu el Vjetnamio kaj Andrej Korobejnikov el Rusio, kiu donis piano-koncerton. La kongresan standardon transprenis esperantistoj el Jokohamo, kie okazos la venonta japana kongreso.
!
als:Japan
ja:日本
ko:일본
ms:Jepun
simple:Japan
th:ประเทศญี่ปุ่น
zh-min-nan:Ji̍t-pún
1962Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1962
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta lunde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1962 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- 47-a Universala Kongreso de Esperanto en Kopenhago.
- Publikita planlingvo BABM.
- 10-a de februaro : Usono kaj Sovetunio interŝanĝas la kaptitan usonan spionan piloton Francis Gary POWERS kaj la kaptitan sovetan spionon Rudolf ABEL.
- 20-a de februaro : La kosmoŝipo Friendship 7, parto de la programo Merkuro de la usona kosmo-administracio, orbitis la Teron.
- 6-a de julio : Usono: Morto de William FAULKNER
- Aŭtune: Kubo: "La Kuba krizo" - Usono malkovras ke Sovetunio kaŝas atomajn raketojn tie. La mondo staras rande de abismo, sed bonŝance Sovetunio finfine formovas la armilojn antaŭ ol Usono atakemiĝas.
- Alĝerio sendependiĝas de Francio.
- Ugando sendependiĝas de Britio.
- Burundo eliras el Ruando-Urundio.
- Ruando: potencprenas Hutu-tribanoj.
- Al UNO aniĝas Alĝerio, Burundo, Jamajko, Ruando, Trinidado kaj Tobago kaj Ugando.
- Jaroslav MAŘÍK persekutita de Ĉeĥoslovaka Sekreta Polico.
Naskiĝoj
- 30-a de januaro : Abdullah la 2-a, reĝo de Jordanio
- 11-a de novembro : Demi MOORE
- 19-a de novembro: Usono: Jodie FOSTER
Mortoj
- 5-a de aŭgusto : Usono: Marilyn MONROE
- 9-a de aŭgusto: Svislando: Hermann HESSE
- 18-a de novembro: Niels BOHR
- Frantisek OMELKA.
----
1957 | 1958 | 1959 | 1960 | 1961 | 1962 | 1963 | 1964 | 1965 | 1966 | 1967
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
ja:1962年
ko:1962년
simple:1962
th:พ.ศ. 2505
1809Historio > Jarcentoj > 19-a jarcento > 1809
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta dimanĉe (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1809 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- Finnlandon prenis Rusio.
- Unua fabriko de papero en Brazilo.
- Napoleono invadis Slovenion, kiu apartenis al Habsburga Imperio kaj kreis la Ilirajn Provincojn, kies Ljubljano estis la ĉefurbo.
Naskiĝoj
- 4-a de januaro : Francio: Louis BRAILLE, inventinto de la brailla alfabeto por blinduloj
- 19-a de januaro : Usono : Edgar Allan POE, usona verkisto
- 12-a de februaro : Anglio : Charles DARWIN, brita esploristo.
- 12-a de februaro : Abraham LINCOLN, usona prezidanto.
- 13-a de junio : Heinrich HOFFMANN, germana kuracisto kaj verkisto
- 5-a de aŭgusto : Alfred, Lord TENNYSON
- 29-a de decembro : William Ewart GLADSTONE
Mortoj
- 31-a de majo : Joseph HAYDN, aŭstra komponisto.
- 8-a de junio : Thomas PAINE
----
1804 | 1805 | 1806 | 1807 | 1808 | 1809 | 1810 | 1811 | 1812 | 1813 | 1814
18-a jarcento - 19-a jarcento - 20-a jarcento
ko:1809년
simple:1809
1870Historio > Jarcentoj > 19-a jarcento > 1870
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta sabate (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1870 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- Zamenhof denove eniris en la Bialistokan realan gimnazion.
- Italio fin-unuiĝas
- 15-a de julio : Manitobo kaj la Nordokcidentaj Teritorioj aliĝis al la Kanada Konfederacio.
- 19-a de julio : Komenciĝas la milito inter Francio kaj Germanio.
Naskiĝoj
- Alfred ADLER
- Isidoro FELS
- 13-a de aprilo : Rudolf KAFTAN
- 22-a de aprilo : Lenino
- 20-a de junio : Siegfried Eduard SPIELMANN
- 17-a de julio : John Edgar McFADYEN
- 6-a de aŭgusto : Josep PRATDESABA
- 9-a de septembro : Fanny BONNET
- 19-a de oktobro : Josef KRUMPHOLC
- 22-a de oktobro: Rusio : Ivan BUNIN
- 21-a de novembro : Jozefo ARTIGAS LASALA
- 10-a de decembro : Sophie Marie-Aline MENU de MÉNIL
Mortoj
- 9-a de junio : Britio : Charles DICKENS
- 23-a de septembro : Francio : Prosper MÉRIMÉE
- 21-a de novembro : Ĉeĥio : Karel Jaromir ERBEN.
- 5-a de decembro: Francio: Alexandre DUMAS (Patro)
----
1865 | 1866 | 1867 | 1868 | 1869 | 1870 | 1871 | 1872 | 1873 | 1874 | 1875
18-a jarcento - 19-a jarcento - 20-a jarcento
ko:1870년
simple:1870
Josep PRATDESABAKategorio:Esperanto Kategorio:Esperanto-kulturo
Kategorio:Esperanto-movado Kategorio:Enciklopedio de Esperanto
Kategorio:Enciklopedio de Esperanto P
EdE-P
Kategorio:Katalunaj esperantistoj
Josep PRATDESABA, kataluno, astronomo, (posedas gravan privatan observatorion). Naskiĝis en la 6-a de aŭgusto 1870 en Vic. Esperantisto de 1906. Fondis kaj estis prezidanto de l' loka Esperanto-grupo; propagandisto ĉe sciencaj medioj.
Alexander FLEMINGSciencisto > Alexander FLEMING
----
Alexander FLEMING, ekde 1944: Sir Alexander FLEMING) (naskiĝis la 6-an de aŭgusto, 1881, mortis la 11an de marto, 1955) estis brita bakteriologo.
Fleming naskiĝis en en Lochfild Darvel, Skotlando. En la jaro 1922 li el homaj larmoj kaj muko gajnis la lizozimon, t.e. enzimo antimikroba. Plej fama tamen estis lia - fakte hazarda - malkovro de la antibiotiko Penicilino en 1928: Li neglekteme lasis ujon kun bakteriaj kulturoj dum kelkaj tagoj sen atento, kaj rimarkis poste, ke en la ujo kreskis ŝimofungo preventanta la regeneron de la bakterioj. Dek jarojn poste Ernst CHAIN kaj Howard FLOREY el tiu ĉi fungo sukcesis izoli la antibiotikan substancon, por produkti kuracilon.
En la jaro 1944 Fleming ricevis la nobeltitolon Sir kaj unu jaron poste li kune kun Chain kaj Florey gajnis la Premion Nobel de Medicino. Fleming mortis en Londono en 1955.
Post la morto de Alexander Fleming verkis lian eminentan biografion - laŭ peto de s-ino Fleming - la franca majstro de biografiaj romanoj André MAUROIS.
FLEMING ALEXANDER
ja:アレクサンダー・フレミング
ko:알렉산더 플레밍
1928Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1928
----
Ĉi tiu jaro estas superjaro komenciĝanta dimanĉe (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1928 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- 20-a Universala Kongreso de Esperanto en Antverpeno.
- Unua lernolibro de Esperanto por Albanoj verkita de Skanderbeg.
- Fondo de Internacia Esperanto-Muzeo en Vieno.
- Eklernis Esperanton: George Markham HAYTON, Ángel LUNA CÁRDENAS kaj OOHAŜI Kaiziro .
- Kreita Etem.
- Interreligia Konferenco por Paco en Hago.
- Gregoria kalendaro lanĉita en Egipto
- 25-a de januaro: Getúlio VARGAS iĝis ŝtatestro de Suda Rio-Grando
- 21-a de februaro: Benito MUSSOLINI enigis la faŝisman milicion je itala armeo.
- 22-a de februaro: Fondita la Sociedad Espiritismo Verdadero, Argentino
- 28-a de aprilo: Fondita Samba Lernejo Estação Primeira da Mangueira
- 17-a de majo: eko de Olimpiaj ludoj de Amsterdamo
- 5-a de oktobro: arestita Sankta Tranquilino UBIARCO ROBLES
- 22-a de oktobro: João PESSOA iĝis ŝtatestro de Paraibo
- Kreitaj Ojropapiĉno kaj Serva lingvo
Kulturaj eventoj
- Fondita gazeto La Ora Epoko
- Kornvalo: Gorsedh Kernow fondita de Henry JENNER.
- Usono : Walt DISNEY kreis Mikĉjon Muson
- 11-a de januaro: Tarsila do AMARAL finfinis la pentraĵon O Abaporu
Naskiĝoj
- Usono : Carl WOESE.
- 23-a de januaro : Jeanne MOREAU
- 27-a de februaro: Cláudio CORRÊA e CASTRO
- 1-a de marto : Francio: Jacques RIVETTE
- 3-a de marto : Gudrun PAUSEWANG
- 4-a de marto : Alan SILLITOE, verkisto
- 6-a de marto : Kolombio: Gabriel GARCIA MARQUEZ
- 12-a de marto : Edward ALBEE
- 21-a de marto : Peter HACKS
- 6-a de aprilo : Usono : James WATSON, unu el la malkovrintoj de la strukturo de DNA-molekulo.
- 23-a de aprilo : Shirley TEMPLE, aktorino
- 1-a de majo: Antônio DELFIM NETTO
- 14-a de majo: Ernesto Che GUEVARA
- 4-a de junio: Antônio Ermírio de MORAES
- 5-a de junio : Otto F. WALTER, svisa verkisto
- 23-a de julio : Hubert SELBY, verkisto
- 6-a de aŭgusto: Andy WARHOL, artisto
- 7-a de aŭgusto : Erika LAGRANGE
- 31-a de aŭgusto : Georges LAGRANGE, franca Esperanto-verkisto
- 9-a de novembro : Anne SEXTON
Mortoj
- 9-a de januaro : Josep M. TERRICABRAS
- 11-a de januaro : Thomas HARDY
- 12-a de marto : Daniel Ozro Smith LOWELL
- 18-a de junio : Roald AMUNDSEN, norvega esploristo
- 12-a de aŭgusto : Leos JANACEK
- 14-a de aŭgusto : Klabund
- 13-a de septembro : Italo SVEVO
- 14-a de oktobro: Hemann REMERS
- 28-a de oktobro : Paul FAST
- 25-a de decembro: João Augusto ZANI (pioniro de Conceição do Maú - Roraimo)
- Jozsef HALÁSZ
----
1923 | 1924 | 1925 | 1926 | 1927 | 1928 | 1929 | 1930 | 1931 | 1932 | 1933
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
ja:1928年
ko:1928년
simple:1928
th:พ.ศ. 2471
1928Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1928
----
Ĉi tiu jaro estas superjaro komenciĝanta dimanĉe (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1928 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- 20-a Universala Kongreso de Esperanto en Antverpeno.
- Unua lernolibro de Esperanto por Albanoj verkita de Skanderbeg.
- Fondo de Internacia Esperanto-Muzeo en Vieno.
- Eklernis Esperanton: George Markham HAYTON, Ángel LUNA CÁRDENAS kaj OOHAŜI Kaiziro .
- Kreita Etem.
- Interreligia Konferenco por Paco en Hago.
- Gregoria kalendaro lanĉita en Egipto
- 25-a de januaro: Getúlio VARGAS iĝis ŝtatestro de Suda Rio-Grando
- 21-a de februaro: Benito MUSSOLINI enigis la faŝisman milicion je itala armeo.
- 22-a de februaro: Fondita la Sociedad Espiritismo Verdadero, Argentino
- 28-a de aprilo: Fondita Samba Lernejo Estação Primeira da Mangueira
- 17-a de majo: eko de Olimpiaj ludoj de Amsterdamo
- 5-a de oktobro: arestita Sankta Tranquilino UBIARCO ROBLES
- 22-a de oktobro: João PESSOA iĝis ŝtatestro de Paraibo
- Kreitaj Ojropapiĉno kaj Serva lingvo
Kulturaj eventoj
- Fondita gazeto La Ora Epoko
- Kornvalo: Gorsedh Kernow fondita de Henry JENNER.
- Usono : Walt DISNEY kreis Mikĉjon Muson
- 11-a de januaro: Tarsila do AMARAL finfinis la pentraĵon O Abaporu
Naskiĝoj
- Usono : Carl WOESE.
- 23-a de januaro : Jeanne MOREAU
- 27-a de februaro: Cláudio CORRÊA e CASTRO
- 1-a de marto : Francio: Jacques RIVETTE
- 3-a de marto : Gudrun PAUSEWANG
- 4-a de marto : Alan SILLITOE, verkisto
- 6-a de marto : Kolombio: Gabriel GARCIA MARQUEZ
- 12-a de marto : Edward ALBEE
- 21-a de marto : Peter HACKS
- 6-a de aprilo : Usono : James WATSON, unu el la malkovrintoj de la strukturo de DNA-molekulo.
- 23-a de aprilo : Shirley TEMPLE, aktorino
- 1-a de majo: Antônio DELFIM NETTO
- 14-a de majo: Ernesto Che GUEVARA
- 4-a de junio: Antônio Ermírio de MORAES
- 5-a de junio : Otto F. WALTER, svisa verkisto
- 23-a de julio : Hubert SELBY, verkisto
- 6-a de aŭgusto: Andy WARHOL, artisto
- 7-a de aŭgusto : Erika LAGRANGE
- 31-a de aŭgusto : Georges LAGRANGE, franca Esperanto-verkisto
- 9-a de novembro : Anne SEXTON
Mortoj
- 9-a de januaro : Josep M. TERRICABRAS
- 11-a de januaro : Thomas HARDY
- 12-a de marto : Daniel Ozro Smith LOWELL
- 18-a de junio : Roald AMUNDSEN, norvega esploristo
- 12-a de aŭgusto : Leos JANACEK
- 14-a de aŭgusto : Klabund
- 13-a de septembro : Italo SVEVO
- 14-a de oktobro: Hemann REMERS
- 28-a de oktobro : Paul FAST
- 25-a de decembro: João Augusto ZANI (pioniro de Conceição do Maú - Roraimo)
- Jozsef HALÁSZ
----
1923 | 1924 | 1925 | 1926 | 1927 | 1928 | 1929 | 1930 | 1931 | 1932 | 1933
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
ja:1928年
ko:1928년
simple:1928
th:พ.ศ. 2471
1660Historio > Jarcentoj > 17-a jarcento > 1660
----
Ĉi tiu jaro estas superjaro komenciĝanta ĵaŭde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1660 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- Karlo la 2-a restaŭrigis la Anglikanismon kiel oficialan religion en Anglio.
- Finkonstruita la murego de Faro, Portugalio.
Naskiĝoj
- 28-a de majo: [George 1-a]?, reĝo de Anglio (1714-27)
- Anglio: Daniel DEFOE
Mortoj
- 6-a de aŭgusto : Diego VELÁZQUEZ
----
1655 | 1656 | 1657 | 1658 | 1659 | 1660 | 1661 | 1662 | 1663 | 1664 | 1665
16-a jarcento - 17-a jarcento - 18-a jarcento
ko:1660년
Diego VELÁZQUEZ]]
Diego VELÁZQUEZ, plennome: Diego Rodríguez de Silva y Velázquez (naskiĝis la 6-an de junio, 1599 en Sevilla, mortis la 6-an de aŭgusto, 1660 en Madrido) estis hispana pentristo.
Li komencis pentri jam tre juna. Lia ĉefa instruisto estos la loka pentristo Francisco PACHECO, kiu estos poste ankaŭ lia bopatro.
En 1623 Velázquez translokiĝas al Madrido, kie li estis nomumita oficiala pentristo en la kortego de la reĝo Filipo la 4-a.
En 1629 li faras sian unuan vojaĝon al Italio, kie plene maturiĝas lia stilo.
Post lia reveno, li pentras kortegajn verkojn, ĉefe grandformatajn, ne nur de la reĝa familio, sed ankaŭ de la ĉirkaŭantaro: ĉefministroj (ĉefe lia favoranto la Grafo-Duko de Olivares), bufonoj, honordamoj. Ankaŭ verkojn de temo historia aŭ mita.
Granda parto de lia verkaro nun troviĝas en la madrida Prado-Muzeo.
Ĉefaj verkoj
- La ebriuloj (Los borrachos)
- La forĝejo de Vulkano
- La kapitulaco de Breda
- La Grafo-Duko de Olivares surĉevale
- La reĝo Filipo la 4-a surĉevale
- La Venuso de la spegulo
- La honordamoj (Las meninas), konsiderata kvazaŭ nacia artaĵo de Hispanio
- La ŝpinistinoj (Las hilanderas)
ja:ディエゴ・ベラスケス
1700Historio > Jarcentoj > 17-a jarcento > 1700
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta vendrede (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1700 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- Gregoria kalendaro lanĉita en Danio, Norvegio kaj protestanta Germanio.
- Rusio alianciĝis al Turkio;
- Komencis la Norda Milito de Rusio, Danio kaj Saksio kontraŭ Svedio
- Reĝo Filipo la 5a de Hispanio estas kronita en Madrido pro la lasta volo de la antaŭa reĝo Karolo la 2a. Komencas tiam la Militon de Sekvumo al la Hispana Krono (kie partoprenis landoj tiel, kiel Anglio, Danio, Aŭstrio, Italio, Francio, Nederlandio, Baviero ktp.)
Naskiĝoj
Mortoj
- 6-a de aŭgusto : Johann BEER, poeto
----
1695 | 1696 | 1697 | 1698 | 1699 | 1700 | 1701 | 1702 | 1703 | 1704 | 1705
16-a jarcento - 17-a jarcento - 18-a jarcento
ko:1700년
Johann BEERLiteraturo > Germanlingva Literaturo > Johann BEER < Germana Lingvo
----
Johann BEER ( - la 28-an de februaro 1655 en St. Georgen, Aŭstrio, † la 6-an de aŭgusto 1700 en Weißenfels, Saksio) estis germana poeto, ankaŭ muzikisto kaj desegnisto. Li estis reprezentanto de la baroko, ofte komparata kun Hans Jakob Christoffel VON GRIMMELSHAUSEN.
Listo de verkoj
- Der Symplicianische Welt-Kucker… (romano, 4 partoj, 1677-1679)
- Printz Adimantus... (romano, 1678)
- Des berühmten Spaniers Francisi Sambelle wolauspolirte Weiber-Hächel (romano, 1680)
- Der berühmte Narren-Spital (romano, 1681)
- Zendorii à Zendoriis Teutschen Winter-Nächte (romano, 1682)
- Die kurtzweiligen Sommer-Täge (romano, 1683)
En Esperanto aperis:
- Kaspia kaj la saluto de la senhaŭtigisto (el: Vintraj noktoj germanaj. – En: Germana antologio. – Gerlingen : Bleicher, 1985. – p. 315-324
1978Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1978
Jarcentoj: 19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
Jardekoj: 1940-oj - 1950-oj - 1960-oj - 1970-oj - 1980-oj - 1990-oj - 2000-oj
Jaroj: 1973 - 1974 - 1975 - 1976 - 1977 - 1978 - 1979 - 1980 - 1981 - 1982 - 1983
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta dimanĉe (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1978 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- 63-a Universala Kongreso de Esperanto en Varna.
- Curt J. MILKSCHUTZ eksfariĝis argentina ĉefdelegito.
- Avtandil ABULADZE eklernis Esperanton.
- Eŭropo : 5-a de decembro : Kreo de la Eŭropa Mona Sistemo (EMS) por garantii stabilecon inter la valutoj de la membroŝtatoj de la Eŭropa Ekonomia Komunumo. Naskiĝas ekuo/ECU (European Currency Unit) kiel kontadvaluto.
- Vatikano : Johano Paŭlo II papiĝas.
- Israelo : Camp-David-interkonsento. Ekpaco kun Egipto.
- Afganio : Ekregas komunisma marioneto de Sovetunio.
- Fino de la regado de Jomo KENYATTA en Kenjo.
- Al UNO aniĝas Dominiko kaj Salomonoj.
- Somalio : falo de la regno de Muhamad Siad Barre. Eko de interna milito.
- Maldivoj : M.A.Gayoom elektatas prezidento.
- Venuson vizitas Pioneer.
Naskiĝoj
- Sonja Elen KISA, inventinto de Tokipono.
Mortoj
- József PAPP
- 11-a de februaro : Harry MARTINSON
- 25-a de marto: Adolf SPROECK
- 4-a de julio : Ladislav BOHÁČ
- 30-a de julio : Umberto NOBILE
- 9-a de oktobro : Jacques BREL
----
1973 | 1974 | 1975 | 1976 | 1977 | 1978 | 1979 | 1980 | 1981 | 1982 | 1983
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
als:1978
ja:1978年
ko:1978년
simple:1978
th:พ.ศ. 2521
2001Historio > Jarcentoj > 21-a jarcento > 2001
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta je lundo (vidu ĉi tie kalendaron).
En la jaro 2001 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- 86-a Universala Kongreso de Esperanto en Zagrebo.
- Fondita la asocio Esperanto Antaŭen.
- 28-a de januaro: Naskiĝo de la unua vikio en Esperanto: Unumondo
- 2-a de junio: Naskiĝo de la Esperanta Civito, per la promulgado de la Konstitucia Ĉarto
- 6-a de novembro: Naskiĝo de Esperanta Vikipedio
- Kreita la planlingvo Slovio.
- Irano: Tehrano ekhavas modernan metroon.
- Israelo: Ariel SHARON elektatas ĉefministro
- 1-a de junio: Israelo: je la Internacia Tago de Protekto de Infanoj, unuafoje en Palestino, teroro kontraŭ junularo. Juna teroristo eksplodigas sin en amaso de gejunuloj de sia aĝo apud la fama diskoteko "Dolfi" en Tel-Avivo. Pereis 21 gejunuloj en la aĝoj 14-25, ankoraŭ 120 gejunuloj estis vunditaj diversgrade.
- Je la 11-a de septembro 2001: Usono: Novjorko: La ĝemelturojn atakas aviadile sektanoj de Osama BIN-LADEN. Samtempe terenkrakas po unu flugmaŝino en Pensilvanio kaj en la Pentagonon-Konstruaĵon. Ĉirkaŭ 3000 homoj mortas.
- Afganio: Nordaj ribeluloj kaj Usono renversas la talibojn.
- UNO kaj Sekretario Ĝenerala Kofi ANNAN kune ricevas la Nobelan Pacpremion.
- Filipinoj: Gloria MACAPAGAL-ARROYO prezidentiĝas.
- Peruo: Alejandro TOLEDO elektatas prezidento.
- Mongolio: Nacagijn BAGABANDI reelekt | | |