----
Historio > Tagoj > la 8-a de julio
----
La 8-a de julio estas la 189-a tago de la jaro (la 190-a en superjaroj) laŭ la Gregoria kalendaro. 176 tagoj restas.
Je la 8-a de julio okazis, interalie:
La historio ampleksas ĉiujn pasintajn okazaĵojn kaj la evoluojn de homoj, popoloj, komunumoj, socioj, civilizoj, landoj, ŝtatoj,regantoj kaj regatoj. La historion studas historiologio (=scienco pri historio/historiscienco). Laŭ pri strikta difino oni nomas historion nur tion, kio estas pruvebla per dokumentoj. Tiusence, la historia tempo komenciĝis nur, kiam aperis skribitajinformoj. Tamen eblas esplori ankaŭ la antaŭan (senskriban) tempon; ĝin oni nomas antaŭhistorio aŭ prahistorio.
(NB! Por historioj de lingvo, teatro ktp., vd. je la koncernataj artikoloj.)
----
:Historio de Scienco kaj Teknologio
Gregoria kalendaro estas la ĉefa kalendaro de la Okcidento kaj tutmonda komerco. Ĝi estas reformo de la antikva julia kalendaro de Julio Cezaro.
La gregoria kalendaro estas suna kalendaro: ĝi precize sekvas la sunon (jarojn) sed ne la lunon. Kvankam la monatoj historie devenas de luna periodo, la monatoj komenciĝas kun la nova luno nur tute hazarde. Kontraste, la islama sekvas la lunon, ne la sunon, kaj la hebrea kalendaro la sunon kaj la lunon.
Monatoj: la kalendaro havas 12 monatojn:
- januaro - 31 tagoj
- februaro - 28 aŭ 29 tagoj
- marto - 31 tagoj
- aprilo - 30 tagoj
- majo - 31 tagoj
- junio - 30 tagoj
- julio - 31 tagoj
- aŭgusto - 31 tagoj
- septembro - 30 tagoj
- oktobro - 31 tagoj
- novembro - 30 tagoj
- decembro - 31 tagoj
La kalendaro sekvas la sunon, ne la lunon, tiel ke la komenco de printempo estas fiksita je la 21-a de marto.
Februaro kutime havas 28 tagojn, sed en la superjaro -- la kvara jaro kaj kvara jarcenta jaro -- februaro havas 29 tagojn. Do, en la jaroj 1992,
1996, 2000 kaj 1600, ĝi havis 29 tagojn, sed en la jaroj 1993,
1994, 1900 kaj 1700, ĝi havis 28 tagojn. En la julia kalendaro,
kontraste, februaro havis 29 tagojn en la jaroj 1900 kaj 1700.
Pro tio, la gregoria jaro havas 365,2425 suntagojn, dum la julia havas 365,2500. La suna jaro mem estas 365,24219878 suntagoj. La gregoria jaro estas 25,96 sekundoj tro longa (kio fariĝos unu tago post 3320 jaroj).
Semajno: aldone al la cikloj de monatoj kaj jaroj, estas la ciklo de la semajnoj. La semajno havas sep tagojn:
- dimanĉo - lundo - mardo - merkredo - ĵaŭdo - vendredo - sabato
La 1-a de januaro2000 estis sabato. Dimanĉo kaj sabato estas la "semajnfino", kutime tagoj de ripozo en la Okcidento. Sabato estas la tradicia juda tago de ripozo kaj dimanĉo la tradicia kristana tago de ripozo.
Jaroj: la nombro de la jaro estas laŭ la kristana erao.
Pro kuniĝo de semajna kaj superjara cikloj en la kalendaro estadas 14 tipoj de jaroj:
- Normalaj jaroj komenciĝantaj je :
- lundo - mardo - merkredo - ĵaŭdo - vendredo - sabato - dimanĉo - Supejaroj komenciĝantaj je :
- lundo - mardo - merkredo - ĵaŭdo - vendredo - sabato - dimanĉo
Tagoj: la tago komenciĝas je meznokto kaj havas 24 egalajn horojn. ...
Reformo: Aprobo de Julia kalendaro siatempe estis grava antaŭenpaŝo, sed ĝi ankaŭ havis malgrandan malprecizecon: suna jaro kompare al Julia jaro estis mallonga je 11 minutoj kaj 14 sekundoj. Dum jaroj tiu ĉi diferenco fariĝis tagoegala kaj kaŭzis malprecizecojn. En la fino de 14-a jarcento diferenco pligrandiĝis tiomgrade ke printempa tagegaleco anstataŭ 21 de marto trafis al 11 de marto. Do Pasko, ferio printempa, iafoje okazis en la vintro!
PapoGregorio la 13-a decidis korekti la eraron. Li invitis specialan komisionon kaj tagokalkulo antaŭenigis je 10 tagoj. Por ke en estonto similaj eraroj ne okazu, ili decidis en ĉiuj kvarcentjaroj forĵeti tri tagojn, sekve kvanto de superjaroj fariĝis malpli je 3, ol en Julia kalendaro.
Tio estis la solvo de Aloysius LILIUS en 1580. La fakta bazo estis la kalkulo de Koperniko pri la longeco de la jaro. En 1530, Koperniko esploris la kalkuladon de Ptolemeo en 139 kaj al-Battani en 882 kaj kalkulis la jaron por si mem kaj eldonis la nombron 365,2425, kiu fariĝis la longeco de la jaro en la gregoria kalendaro.
Ĉi tiu nova kalendaro nomiĝis Gregoria aŭ jarkalkulo laŭ nova stilo kaj Julia kalendaro estis nomita jarkalkulo laŭ malnova stilo. En 1582 jaro, kiam Gregoria kalendaro estis enkondukita, diferenco inter du stiloj estis 10 tagoj, en 1900 ĝi atingis 13 tagojn. En venontaj jaroj ĝi pligrandiĝos plu.
Gregoria kalendaro estis aprobita en diversaj landoj en malsamaj tempoj:
- 1582 - Hispanio, Italio, Pollando, Portugalio, Francio, Luksemburgio, katolika Nederlando - 1583 - Bavario, Tirolo - 1583-1585 - Katolika Germanio kaj Svislando - 1584 - Aŭstrio, Ĉeĥio - 1587 - Hungario - 1590 - Transilvanio - 1610 - Prusio - 1700 - Danio, Norvegio, kaj la protestantaj regionoj de Germanio, Nederlando kaj Svislando (escepte de Sankt Gallen)
- 1724 - la svisa kantono Sankt Gallen - 1752 - Anglio kaj kolonioj (ekz, la nuna Usono)
- 1753 - Svedio, Finnlando, Japanio - 1911 - Ĉinio - 1912 - Albanio - 1915 - Litovio - 1916 - Bulgario - 1918 - Rusio, Estonio - 1919 - Rumanio, Serbio - 1924 - Grekio - 1926 - Turkio - 1928 - Egipto
En 1582, laŭ la papo, la tago post la 4-a de oktobro (la fina tago de la julia kalendaro) estis la 15-a de oktobro (la unua tago de la nova gregoria kalendaro). Ĝenerale, katolikaj landoj plejparte aprobis la kalendaron dum 1582-90, protestantaj landoj dum 1700-53 kaj aliaj landoj dum 1911-28.
----
::Tridek tagoj en septembro,
::april', junio, kaj novembro;
::Ĉiuj kromaj de la kalendar'
::Tridek-unu havas, krom februar',
::Kun dudek-ok, tri jarojn el kvar,
::Sed dudek-naŭ en superjar'.
::: - Tradicia angla poemo; elangliĝis Mateo McLAUCHLIN
----
Vidu ankaŭ:
Vikiarbo > Universo > Abstrakta Mondo > Kalendaro > Gregoria Kalendaro
kategorio:Kalendaroals:Gregorianischer Kalenderja:グレゴリオ暦ko:그레고리력ms:Kalendar Gregorysimple:Gregorian calendarth:ปฏิทินเกรกอเรียน
La libereca sonorilo (angle: Liberty Bell) estas usonasonorilo kun granda histora signifo.
Kune kun la Statuo de Libereco, la libereca sonorilo verŝajne estas la plej grava simbolo de usona libereco. Cetere, ĝi estas la plej rimarkinda simbolo pri frua usona historio kaj la batalado por usona sendependeco kaj libereco.
La sonorilo muldiĝis je 1752 en Londono por sendiĝi al la usona urbo Filadelfio. Ĝi unue fendiĝis en marto de 1753, dum la unua sonoro. John PASS kaj John STOW remuldis ĝin en Filadelfio. Kiam la tono de la remuldita sonorilo pruvis netaŭga, ili muldis ĝin denove, kaj tiu tria sonorilo ekpendis en junio de 1753.
Ĝia plej fama sonoro, je la 8-a de julio, 1776, vokis civitanojn por la publika lego de la Usona Deklaro de Sendependeco. Tamen, oni ne oficiale nomis ĝin la "libereca sonorilo" ĝis 1837, kiam ĝi fariĝis simbolo de la kontraŭsklaveca movado pro sia muldita enskribo de Levidoj 25:10: "Proklamu liberecon en la lando por ĉiuj ĝiaj loĝantoj".
Oni riparis la sonorilon je februaro de 1846. La uzata metodo de riparo devigis bori laŭ la mallarĝa fendaĵo por ke la flankoj de la fendaĵo ne povu resoni. Kiam la sonorilo sonoris tiun monaton okaze de la datreveno de la naskiĝtago de George WASHINGTON, la fendaĵo pligrandiĝis, neuzebligante la sonorilon.
Nune multaj turistoj iras al Filadelfio por admiri la historan sonorilon.
OAU
La Organizaĵo por Afrika Unueco (OAU, aŭ OUA laŭ la franca nomo) establiĝis la 25-an de majo, 1963. Je la 8-a de junio, 2002, la organizaĵo eksiĝis kaj anstataŭiĝis per la Afrika Unio.
Ĝia celo estis instigi la unuecon kaj solidarecon de la afrikaj ŝtatoj kaj agi kiel kolektiva voĉo por la kontinento. Ĝi dediĉis sin al la elradikigo de koloniismo kaj establis Liberigo-Komitaton por asisti sendependecajn movadojn.
Ĝi establiĝis en Adis-Abebo en Etiopio, kie restas ĝia ĉef-oficejo, kaj kie subskribis la Ĉarton de la Organizaĵo 32 sendependaj afrikaj ŝtatoj. Je ĝia fino, 53 el la 54 landoj en Afriko estis membroj. Maroko eliĝis en 1985 post la aliĝo de Araba Sahara Demokratia Respubliko, kiu reklamacias Okcidentan Saharon.
Kiel la UN, la OAU estis pli diskutejo kun morala potenco ol vera forto.
Literaturo > Franclingva Literaturo > Jean de LA FONTAINE < Franca Lingvo
----
Jean de LA FONTAINE (naskiĝis la 8-an de julio, 1621, mortis la 13-an de aprilo, 1695) estis franca poeto.
Naskiĝinte en Châteaux-Thierry, Ĉampanjo, li studis teologion kaj juron en Reims. Ekde 1658 li vivis en Parizo. En la jaro 1684 li iĝis membro de la Académie française. Li estis protektita (en tiuj tempoj, kiam ne ekzistis aŭtortantiemojn, verkistoj bezonis ricevi pensionon de nobeluloj aŭ reĝoj) de la fama financisto kaj unua ministro pri financoj de la reĝo Ludoviko la 14-a , Nicolas FOUQUET. Kiam tiu estis arestita, juĝata kaj malliberigita por la tutan vivon, li estis unu el la raraj, kiuj fidelis al li.
El lia verkaro plej famas la fabloj. Tiuj fabloj (krom tre malmultaj ekceptoj) estas reverkado de malnovaj fabloj de Ezopo (antikva helenio) Fedro (romia latino), Abstemius (mezepoko) Pilpaj (Hindio) kaj aliaj. Sed preskaŭ ĉiam en pli trafa densa lerta formo. Li majstris en la arto versigi per versoj kies ĉiamŝanĝanta longeco esprimis efektojn de la rakonto aŭ dialogoj. Inter la multaj, kiuj ilustris ilin la plej fama restas la pentristo kaj grafikisto Gustave DORÉ.
La plej ofta moralo de ties fabloj estas, ke en vivo la plej potencaj ĉiam "pravas" eĉ senprave, ke nur singardo, ruzo, leĝo de l'plej forta, regas la mondon. Fakte oni ne miskomprenu : li ne estis cinika (male, li estis bona amiko kaj sentema, kaj amis la bestojn, sinteno rara liatempe) sed klarvida kaj amara. Malfeliĉe liaj moraloj plu pravas nuntempe tiom bone kiom liatempe!
La fabloj de La Fontaine iĝis rapide kaj ĝis nun bazan instrumaterialon por la francaj lernejanoj, kaj ne estas franco, kiu ne scias parkere almenaŭ unu inter ili.
Jean de La Fontaine mortis en Parizo.
Listo de verkoj
Gustave DORÉGustave DORÉ - Adonis (1658)
- Elégie aux nymphes de Vaux (poezio, 1662)
- Contes et nouvelles en vers (5 vol., 1664-1674)
- Fables (fabloj, 1668-1694)
- Les amours de Psyché et de Cupidon (romano, 1669)
- Elektitaj fabloj de J. de la Fontaine / esperantigitaj de G. Vaillant. - Paris: Hachette, 1904. - 64 p. (2-a eld. 1906)
- Fabloj / Trad. de Lucien Jacques THEVENIN. - Lyon: "Kompreni", [1948]. - 82 p.
- Fabloj / Trad. de Lucien Thèvenin. - 2. eld. - Paris: UFE, 1996. - 84 p.
- La korvo kaj vulpo ; La rano kaj la bovo. - En: Nova antologio. - 2-a eld. - Warszawa : Pola Esperanto-Asocio, 1965. - p. 24-26
- Rano kaj bovo ; Korvo kaj vulpo ; Cikado kaj formiko. - En: El parnaso de popoloj : poemaro. - Varsovio, 1913 (Represo: Saarbrücken : Iltis, 1983). - p. 40-43
Kosmonaŭto (devenas de la greka kosmos, "kosmo" aŭ "universo", kaj nautes, "navigisto") estas homo, kiu faras flugojn en la ekstertera spaco, aŭ kosmo. La unua kosmonaŭto estis Jurij GAGARIN (1961).
Kiam komenciĝis la vetkurado en spaco dum la malvarma milito, Sovetunio uzis la vorton "kosmonaŭto" kaj Usono "astronaŭto". Pro tio, multaj naciaj lingvoj uzas la vortojn kosmonaŭto, astronaŭto kaj tajkonaŭto (ĉi tie esperantigataj) por respektive distingi inter rusaj, usonanaj kaj ĉinaj kosmonaŭtoj. Eble, kiam aliaj nacioj havos siajn proprajn kosmonaŭtojn, oni inventos aliajn novajn vortojn. Do, por simpleco, esperante la vorto kosmonaŭto estas preferinda, tamen oni ofte trovas la aliajn vortojn, eble laŭ la lingva fono de la parolanto/skribanto.
A vactrain is an exotic, as-yet-unbuilt proposal for future high-speed railroad transportation. This would entail building maglev lines through vacuum-filled tunnels. The lack of air resistance would permit the vactrain to move at extremely high speeds, up to 6000-8000 km/h (4000-5000 mph), according to some sources. Theoretically, vactrain tunnels could be built deep enough to pass under oceans, thus permitting very rapid intercontinental travel. Vactrains could also use gravity to assist their acceleration. If such trains went as fast as predicted, the trip between London and New York would take less than an hour, effectively supplanting aircraft as the world's fastest mode of public transportation.
Without major advances in tunnelling and other technology, however, vactrains would be prohibitively costly. Alternatives such as elevated concrete tubes with partial vacuums have been proposed to reduce costs.
Vactrains have appeared in science fiction, including in the works of Joe Haldeman.
Saint-Sulpice-sur-Risle
Saint-Sulpice-sur-Risle to miejscowość i gmina we Francji, w regionie Dolna Normandia, w departamencie Orne.
Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 1 483 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 52 osoby/km² (wśród 1815 gmin Dolnej Normandii Saint-Sulpice-sur-Risle plasuje się na 151. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 42.).
Saint-Symphorien-des-Bruyères
Saint-Symphorien-des-Bruyères to miejscowość i gmina we Francji, w regionie Dolna Normandia, w departamencie Orne.
Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 504 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 31 osób/km² (wśród 1815 gmin Dolnej Normandii Saint-Symphorien-des-Bruyères plasuje się na 439. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejsc
Saint-Victor-de-Réno
Saint-Victor-de-Réno to miejscowość i gmina we Francji, w regionie Dolna Normandia, w departamencie Orne.
Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 218 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 18 osób/km² (wśród 1815 gmin Dolnej Normandii Saint-Victor-de-Réno plasuje się na 670. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 380.).
Saires-la-Verrerie
Saires-la-Verrerie to miejscowość i gmina we Francji, w regionie Dolna Normandia, w departamencie Orne.
Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 271 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 34 osoby/km² (wśród 1815 gmin Dolnej Normandii Saires-la-Verrerie plasuje się na 621. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 649.).
Sap
Sap to miejscowość i gmina we Francji, w regionie Dolna Normandia, w departamencie Orne.
Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 901 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 40 osób/km² (wśród 1815 gmin Dolnej Normandii Sap plasuje się na 251. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 84.).
Sap-André
Sap-André to miejscowość i gmina we Francji, w regionie Dolna Normandia, w departamencie Orne.
Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 125 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 13 osób/km² (wśród 1815 gmin Dolnej Normandii Sap-André plasuje się na 761. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 534.).
Sarceaux
Sarceaux to miejscowość i gmina we Francji, w regionie Dolna Normandia, w departamencie Orne.
Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 820 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 76 osób/km² (wśród 1815 gmin Dolnej Normandii Sarceaux plasuje się na 279. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 454.).
Marketing mobilny
Marketing mobilny - rodzaj "marketingu bezpośredniego", wykorzystujący do komunikacji "urządzenie mobilne" głównie w postaci "telefonu komórkowego".
Istotą marketingu mobilnego jest precyzyjne dotarcie do odbiorcy. Jest to nie tylko podstawa tej gałęzi marketingu, ale również klucz do jego rozwoju. To "marketing", którego podstawowym narzędziem jest "<
Sauvagère
Sauvagère to miejscowość i gmina we Francji, w regionie Dolna Normandia, w departamencie Orne.
Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 722 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 27 osób/km² (wśród 1815 gmin Dolnej Normandii Sauvagère plasuje się na 313. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 51.).
