:: wikimiki.org ::
| 9-an De Junio |
9-an de junio----
Historio > Tagoj > la 9-a de junio
----
La 9-a de junio estas la 160-a tago de la jaro (la 161-a en superjaroj) laŭ la Gregoria kalendaro. 205 tagoj restas.
Je la 9-a de junio okazis, interalie:
Eventoj
- 1534 : Jacques CARTIER estas la unua eŭropano eltrovi la riveron S-ta LAWRENCE en Kanado
Naskiĝoj
- 1640 : Leopoldo la 1-a
- 1810 : Otto NICOLAI, komponisto
- 1843 : Bertha VON SUTTNER, verkistino, nobelpremiita pro paco 1905
- 1891 : Cole PORTER, komponisto
- 1894 : P. W. BAAS
- 1896 : Richard FRIEDENTHAL
- 1916 : Robert McNamara, usona politikisto
- 1916 : Les PAUL, usona muzikisto
- 1934 : Donald Duck aperis por la unua fojo
- 1961 : Michael J. FOX
- 1981 : Natalie PORTMAN
Mortoj
- 1870 : Charles DICKENS, brita verkisto
- 1892 : William STAIRS, esploristo
- 1964 : Max AITKEN, ankaŭ konata kiel Lordo BEAVERBROOK
- 1974 : Miguel Angel ASTURIAS, Hispanio
- 2000 : Ernst JANDL, Aŭstrio
Specialaj tagoj kaj festoj
-
----
Vidu ankaŭ:
- Historio - Tagoj.
ja:6月9日
ko:6월 9일
simple:June 9
th:9 มิถุนายน
HistorioLa historio ampleksas ĉiujn pasintajn okazaĵojn kaj la evoluojn de homoj, popoloj, komunumoj, socioj, civilizoj, landoj, ŝtatoj,regantoj kaj regatoj. La historion studas historiologio (=scienco pri historio/historiscienco). Laŭ pri strikta difino oni nomas historion nur tion, kio estas pruvebla per dokumentoj. Tiusence, la historia tempo komenciĝis nur, kiam aperis skribitaj informoj. Tamen eblas esplori ankaŭ la antaŭan (senskriban) tempon; ĝin oni nomas antaŭhistorio aŭ prahistorio.
(NB! Por historioj de lingvo, teatro ktp., vd. je la koncernataj artikoloj.)
----
:Historio de Scienco kaj Teknologio
Historiistoj (kaj historiaj pensintoj)
:Diodoro Sicila - Norbert ELIAS - Gibbon - Hamilton - Hekateo el Mileso - Herodoto - Josephus - ibn-Khaldun - Keynes - Lev GUMILEV - Makiavelo - Markso - Montesquieu - Plutarko - Rousseau - Adam SMITH - Suetonio - Tacito - Toqueville - Toynbee - Gloraj virinoj
Historiistaj sciencoj kaj teĥnikoj
: datadmetodoj - arĥivoj
Antikvaj Gentoj kaj Ŝtatoj
:Akadanoj - Akado - Amoreoj - Arameoj - Asirianoj - Asirio - Aztekoj - Babilonio- Elamo - Etruskoj - Frankoj - Gaŭloj - Galatoj - Gepidoj - Geto-dakoj - Ĝermanoj - Habiroj -Hunoj - Iberia - Induso-civilizo - Judoj - Kasitoj - Karirioj-Kuŝanoj kvadoj- Maŭroj - Ostrogotoj - Panonio - Parthoj - Peĉenegoj - Piktoj - Seleŭkio - Sumeranoj - Sumero - Urartu - Vandaloj - Visigotoj -
:Feŭdismo - Historio de Pratempo - Historio de Antikveco - Historio de Mezepoko - Kavaliro
vidu ankaŭ:
- Listo de papoj
- Listoj de Imperiestroj
- Francaj reĝoj
- Reĝoj de Hispanio
- (por caroj de Rusio aŭ aliaj imperiestroj, vidu ene de Listoj de Imperiestroj)
- Historio de Afriko
- Historio de Ameriko
- Historio de Aŭstralio
- Historio de Azio
- Historio de Eŭropo
:Gregoria Kalendaro - Luna Kalendaro - Hebrea Kalendaro - Hinda Kalendaro - Islama Kalendaro - Persa Kalendaro - Julia Kalendaro - Franca Respublika Kalendaro - Bahaa Kalendaro
Imperioj
Imperiestro (inkluzive ĉiuj la listoj)
:Araba Imperio - Bizanca Imperio - Brita Imperio - Ĉina Imperio - Kolĥeti - Grandmoravia regno - Meŝika imperio - Otomana imperio - Romio - Rusa Imperio - Sovetunio - Tria Regno - Usona Imperio
Mapoj
:[http://www.roman-emperors.org/Index.htm Eŭropo kaj Mediteraneo politike, en la jaroj 1-1500]
Vidu ankaŭ: Geografio
Diaoyu-Insularo De Ĉinio
vidu la Listo de militoj
Nuntempaj Etnoj: Vidu ĉe Etnoj
Nuntempaj Ŝtatoj: Vidu ĉe Nacioj
Okazintaĵoj
:Hipia revolto - Franca Revolucio - R.M.S. Titanic - 11-a de septembro 2001 - Koloniigado - Krucmilito - Sorĉopersekuto
:Anatolio - Antiloj - Mezopotamio - Palestino - ktp
Rolantoj
:Antonio - Breĵnevo - Osama Bin-Laden - Napoléon BONAPARTE - Marko Bruto - Aŭgusto Cezaro - Julio Cezaro - Charles DE GAULLE - Vo Nguyen GIAP - Gorbaĉevo - Herodo la Granda - Hipioj - Jelcino - Katono - Robert F. Kennedy - Lenino - Nasser - Pompejo - Sargono - Stalino - Vercingetorix - Usonaj Prezidentoj - Meksikaj prezidantoj
Komparu kun:
arkeologio, analo...
fiu-vro:Aolugu
ja:歴史
ko:역사
ms:Sejarah
simple:History
th:ประวัติศาสตร์
zh-min-nan:Le̍k-sú
TagojHistorio > Tagoj
----
Tagoj en historio:
laŭ aranĝo de 2005
Sentabele:
- januaro
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31
- februaro
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, (30)
- marto
- 1, 2, 3, 4, 5,6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31
- aprilo
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30
- majo
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31
- junio
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30
- julio
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31
- aŭgusto
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31
- septembro
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30
- oktobro
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31
- novembro
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30
- decembro
- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31
Vidu ankaŭ
- Tago
- Festa kaj Feria Tago
Kategorio:Almanako
ja:365日
ko:366일
zh-cn:历史上的今天
zh-tw:歷史上的今天
1534Historio > Jarcentoj > 16-a jarcento > 1534
----
En la jaro 1534 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- Jacques Cartier malkovras Kanadon en la nomo de Francio;
- Kreita hereda provinco Pernambuko;
Naskiĝoj
Mortoj
----
1529 | 1530 | 1531 | 1532 | 1533 | 1534 | 1535 | 1536 | 1537 | 1538 | 1539
15-a jarcento - 16-a jarcento - 17-a jarcento
ko:1534년
1640Historio > Jarcentoj > 17-a jarcento > 1640
----
Ĉi tiu jaro estas superjaro komenciĝanta dimanĉe (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1640 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- Portugalio : Reeniro al Sendependo disde Hispanio.
- Angla Revolucio.
Naskiĝoj
- 9-an de junio : Leopoldo la 1-a
- Aphra BEHN, angla verkistino
Mortoj
- 2-a de aprilo: Paul FLEMING
----
1635 | 1636 | 1637 | 1638 | 1639 | 1640 | 1641 | 1642 | 1643 | 1644 | 1645
16-a jarcento - 17-a jarcento - 18-a jarcento
ko:1640년
1810Historio > Jarcentoj > 19-a jarcento > 1810
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta lunde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1810 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- 16-a de septembro : Meksiko sendependiĝis de Hispanio.
- 18-a de septembro: Ĉilio sendependiĝis de Hispanio.
Naskiĝoj
- 1-a de marto : Fryderyk CHOPIN, pola komponisto.
- 8-a de junio : Robert SCHUMANN, germana komponisto.
- Ole BULL, norvega violonisto.
Mortoj
- 13-a de junio : Johann Gottfried SEUME, verkisto
----
1805 | 1806 | 1807 | 1808 | 1809 | 1810 | 1811 | 1812 | 1813 | 1814 | 1815
18-a jarcento - 19-a jarcento - 20-a jarcento
ko:1810년
1843Historio > Jarcentoj > 19-a jarcento > 1843
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta dimanĉe (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1843 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
Kulturaj Eventoj
- Britio : Londono: Fondatas The Economist.
- Fredrik PACIUS verkas la melodion de la Finna kaj Estona nacihimnoj.
Naskiĝoj
- 29-a de januaro : William McKINLEY
- 9-a de junio : Bertha VON SUTTNER
- 15-a de februaro: Holger HANSEN
- 31-a de julio : Peter ROSEGGER
- 11-a de decembro : Robert KOCH
- Edvard GRIEG
Mortoj
- 19-a de aprilo : Ernst Elias NIEBERGALL
- 7-a de junio : Friedrich HÖLDERLIN
- Nordameriko: Sequoyah
----
1838 | 1839 | 1840 | 1841 | 1842 | 1843 | 1844 | 1845 | 1846 | 1847 | 1848
18-a jarcento - 19-a jarcento - 20-a jarcento
ko:1843년
Bertha VON SUTTNERLiteraturo > Germanlingva Literaturo > Bertha VON SUTTNER < Germana Lingvo
----
Bertha VON SUTTNER [berta fon sutne] , aŭ plennome: Bertha Sophia Felicita Gräfin von Kinsky von Chinic und Tettau (naskiĝis la 9-an de junio, 1843, mortis la 21-an de junio, 1914) estis aŭstra pacistino kaj verkistino.
Bertha von Suttner naskiĝis en Prago. Kiel juna virino ŝi laboris kiel edukistino en la familio von Suttner kaj enamiĝis al ties plej juna filo Arthur von Suttner. Sen la scio de la familianoj la paro geedziĝis en Vieno en la jaro 1875. La geedzoj dum naŭ jaroj (1876-1885) vivis en la Kaŭkazo kaj komencis vivteni sin per verkado.
Reveninte al Vieno Bertha VON SUTTNER ekinteresiĝis pri pacifismaj temoj. En la jaro 1886 ŝi en Parizo rerenkontis la inventiston Alfred NOBEL, kiun ŝi dek jarojn antaŭe ekkonis kaj kiu subtenis ŝiajn pacifismajn idealojn.
En 1887 estiĝis ŝia kontraŭmilita romano Die Waffen nieder!, kiu fariĝis la plej granda sukceso en ŝia literatura kariero. Komence pluraj eldonistoj rifuzis la eldonadon kaj nur en la jaro 1889 ĝi publikiĝis en tre malgranda eldonkvanto - kaj vendiĝis tiel bone, ke baldaŭ sekvis pliaj eldonoj kaj tradukoj al pluraj lingvoj.
En 1891 Bertha VON SUTTNER instigis la fondon de la Österreichische Friedensgesellschaft (Aŭstra Societo de Pacamantoj), kies prezidantino ŝi fariĝis, kaj unu jaron poste ŝi fondis similan societon en Germanio. En 1905 ŝi gajnis la Premion Nobel de Paco. La 21-an de junio 1914 - mallonge antaŭ la komenco de la 1-a Mondmilito - ŝi mortis en Vieno.
La verko Die Waffen nieder! aperis ankaŭ en Esperanto kaj estas rete legebla: [http://82.182.30.179/inko/108-9.pdf For la batalilojn!]
Kiel ŝi paroladis: "La pacifismo kaj esperanto estas kuzoj".
VON SUTTNER BERTHA
1891Historio > Jarcentoj > 19-a jarcento > 1891
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta ĵaŭde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1891 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- Vasilij Nikolajeviĉ DEVJATNIN pasis de Volapuko al Esperanto.
- Fondita Klubo Esperantista en Upsala
- Fino de la Mondo laŭ prediris Joseph SMITH.
- Survivlulilo por antaŭnaskitoj inventita en Berlino.
- Thomas Alva EDISON konstruis parolantan pupon.
- Gvineo fariĝas franca kolonio.
- 31-a de januaro: ribelo en Portugalio.
- Kreita Monda libera itala.
Naskiĝoj
- Hemann REMERS
- Otto BRANDT
- Ismael GOMES BRAGA
- Mikaelo GABRIELO
- Vlado JUKL
- Ĉeĥio : Vladislav VANCURA.
- 13-a de januaro : Hungario : Julio BAGHY
- 14-a de januaro : Leo BLAAS
- 9-a de marto: Otto EBERLER
- 11-a de marto : Hector CACHON
- 24-a de marto : Francio : Ludoviko GLODEAU
- 23-a de aprilo : Ukrajno : Sergej PROKOFJEV
- 23-a de majo : Svedio : Pär LAGERKVIST
- 14-a de julio : Fréhel
- 31-a de julio: Delfi DALMAU
- 23-a de aŭgusto: Pál TOLNAI
- 22-a de septembro : Hans ALBERS
- 10-a de decembro : Germanio : Nelly SACHS
Mortoj
- 10-a de februaro : Svedio : Sofja KOVALEVSKAJA
- 9-a de marto : Amalie DIETRICH
- 28-a de septembro : Herman MELVILLE
Esperanto-libroj eldonitaj en 1891
- Du rakontoj en la lingvo internacia Esperanto] / el la pola lingvo trad. A. Grabowski. - Nürnberg: Tümmel, 1891. - 20 p. (Biblioteko de la Lingvo Internacia Esperanto ; [42]) Sienkiewicz, Henryk: Janko-Muzikanto : [noveleto]... Glowacki, Aleksander = Prus, Boleslaw - Renaskita Manfred : dramo en tri aktoj / de K. R. Trad. V. V. de Majnov. -Nürnberg: Kron, 1891. - 18 p. - ([Biblioteko de la Lingvo Internacia Esperanto ; 46])
- Meier, Ludwig Emil: Vollständige methodische Grammatik, Formenlehre und Syntax der internationalen Sprache Esperanto / Ludwig Meier. - München: Meier, 1891. - 68 p.
- Zamenhof, Ludwik Lazar: Die Weltsprache "Esperanto": vollständiges Lehrbuch nebst zwei Wörterbüchern / nach der russischen Ausg. von L. Samenhof hrsg. von W. H. Trompeter. - Nürnberg: Tümmel, 1891. - 79 p. : ilustr.
----
1886 | 1887 | 1888 | 1889 | 1890 | 1891 | 1892 | 1893 | 1894 | 1895 | 1896
18-a jarcento - 19-a jarcento - 20-a jarcento
ko:1891년
simple:1891
P. W. BAASEdE
P. W. BAAS (bas), nederlandano, instr. Naskiĝis en la 9-a de junio 1894 en Winschoten. Prez. de LEEN inter oktobro de 1931 - oktobro 1933, red. de Nederlanda Esperantisto inter januaro 1932 - oktobro 1933.
BAAS
Richard FRIEDENTHALLiteraturo > Germanlingva Literaturo > Richard FRIEDENTHAL < Germana Lingvo
----
Richard FRIEDENTHAL [riĥart FRIdental] (naskiĝis la 9-an de junio, 1896, mortis la 19-an de oktobro, 1979) estis germana verkisto kaj eldonisto.
Friedenthal naskiĝis en Munkeno. Post studado en Munkeno, Berlino kaj Jena li laboris kiel redaktoro en la Berlina eldonejo "Knaur". En la jaro 1931 li tie eldonis la enciklopedian vortaron Knaurs Konversationslexikon. Ekde la 1920-aj jaroj li ankaŭ mem verkis.
En 1933 la nazioj malpermesis al Richard Friedenthal la verkadon. Li en 1938 elmigris al Londono, tie li de 1943 ĝis 1950 laboris en la germanlingva sekcio de la radiostacio BBC. Ekde 1947 li estis brita civitano.
En 1950 li revenis al Munkeno. Dum kvar jaroj li estis direktoro de la eldonejo "Droemer-Knaur", poste li revenis al Britio.
Li mortis en Kijlo, Germanio.
La verkaro de Richard Friedenthal konsistas el liriko, noveloj, romanoj, vojaĝraportoj, eseoj kaj biografioj (ekz. pri Goethe, Martin LUTHER kaj Georg Friedrich HÄNDEL). Kiel eldonisto li okupiĝis i.a. la postlasaĵoj de Stefan ZWEIG.
Listo de verkoj
- Demeter (poemoj, 1924)
- Maria Rebscheider (noveloj, 1927)
- Der Eroberer (romano, 1929)
- Brot und Salz (poemoj, 1943)
- Die Welt in der Nussschale (romano, 1956)
- Die Party bei Herrn Tokaido (vojaĝraporto pri Japanio, 1958)
- Georg Friedrich Händel (biografio, 1959)
- Goethe (biografio, 1963)
- Luther (biografio, 1967)
- Entdecker des Ich (eseoj, 1969)
1916Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1916
----
Ĉi tiu jaro estas superjaro komenciĝanta sabate (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1916 post Kristo okazis, inter alie:
Eventoj
- L. N. NEWELL, Viktor BONDE kaj Vselovod IVANOV eklernis Esperanton.
- Gregoria kalendaro lanĉita en Bulgario.
- Koreio: Sotesano fondas Ŭonbulismon.
- Kreitaj Geogloto kaj Optezo.
Naskiĝoj
- Elvira FONTES
- Giuseppina PICCIOTTO DE VITA
- Karel JANOUŠ
- 11-a de majo: Camilo José CELA
- 8-a de junio: Francis CRICK, unu el la malkovrintoj de la strukturo de DNA-molekulo.
- 24-a de aŭgusto : Léo FERRÉ
- 9-a de decembro : Kirk DOUGLAS
Mortoj
- 6-a de januaro: Theodore ROOSEVELT
- 12-a de marto: Marie VON EBNER-ESCHENBACH
- 15-a de novembro: Svislando: Henryk SIENKIEWICZ
- 21-a de novembro : Francisko Jozefo la 1-a
- 22-a de novembro: Usono: Jack LONDON
- 9-a de decembro : Japanio: NATSUME Sôseki
----
1911 | 1912 | 1913 | 1914 | 1915 | 1916 | 1917 | 1918 | 1919 | 1920 | 1921
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
ja:1916年
ko:1916년
simple:1916
th:พ.ศ. 2459
1934Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1934
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta lunde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1934 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- 26-a Universala Kongreso de Esperanto en Stokholmo.
- Publikiĝis originala verko "Kantoj de Amo kaj Sopiro" de Miĥalski.
- Alcindo BRITO eklernis Esperanton.
- Jaroslav MAŘÍK pasis de Esperantido al Esperanto.
- En la 20-a de majo ĝis 24-a de majo okazis en Vieno Internacia Konferenco: Esperanto en la Lernejon kal la Praktikon, pro iniciato de Rudolf Michael FREY.
- Fino de usona rego de Haitio.
- Kroniko.
Naskiĝoj
- Gersi Alfredo BAYS
- Mikaelo TERNAVSKI
- Zdenko KŘIMSKÝ
- 9-a de marto : Jurij GAGARIN, rusa astronaŭto
- 24-a de aprilo : Usono : Shirley MACLAINE, usona aktorino kaj dancistrino
- 13-a de majo : Adolf MUSCHG, svisa verkisto
- 6-a de junio : Alberto la 2-a, sesa Reĝo de la Belgoj
- 13-a de julio : Wole SOYINKA, niĝeria verkisto
- 20-a de septembro : Sophia LOREN, itala aktorino
- 28-a de septembro : Brigitte BARDOT, franca aktorino
- 26-a de oktobro : Ulrich PLENZDORF, germana verkisto
- en svislanda ubo Thun : Jean ZIEGLER
svisa docento, verkisto, deputito kaj alimondisma aktivulo.
Mortoj
- 1-a de januaro : Jakob WASSERMANN, germana verkisto
- 15-a de januaro : Hermann BAHR
- 15-a de februaro : Hjalmar Johannes RUNEBERG
- 17-a de februaro : Alberto la 1-a, tria reĝo de la belgoj
- 23-a de februaro : Edward ELGAR, angla komponisto
- 4-a de julio : Marie CURIE, pola-franca natursciencistino
- 10-a aŭ 11-a de julio : Erich MÜHSAM, germana verkisto
- 17-a de novembro : Joachim RINGELNATZ, germana verkisto
- Usono : Pensilvanio : Louise Adeline WEITZEL, usona verkistino
- Emilie SUCHARDOVÁ
----
1929 | 1930 | 1931 | 1932 | 1933 | 1934 | 1935 | 1936 | 1937 | 1938 | 1939
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
ja:1934年
ko:1934년
ms:1934
simple:1934
th:พ.ศ. 2477
1961Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1961
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta dimanĉe (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1961 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- 46-a Universala Kongreso de Esperanto en Harrogate.
- UEA aĉetis la domon ĉe Nieuwe Binnenweg 176 en Roterdamo.
- Eklernis Esperanton: Vasil STANOVIĈ.
- Fontita Esperanto-klubo en Příbram.
- Nord-Irlando : Ekflamas civilmilito inter katolikoj kaj protestantoj.
- Jânio QUADROS iĝis prezidento de Brazilo;
- Sendependiĝas Tanganjiko (la kontinenta parto de la nuna Tanzanio). Ĝi estis brita kolonio. Same: Siera-Leono.
- Eritreo : Komenciĝas liberig-milito kontraŭ Etiopio, kondukota de Liberiga Nacia Fronto de Eritreo.
- Barbado akiras rajton de memregado.
- UNO : U THANH anstataŭigas Dag HAMMARSKJOLD kiel ĝenerala sekretario.
- UNO : Aniĝas Maŭritanio, Mongolio, Siera-Leono kaj Tanzanio.
- 12-a de aprilo : Jurij GAGARIN flugas en la kosmon.
Naskiĝoj
- Audino CASTELO BRANCO
- 9-a de junio : Michael J. FOX
- 12-a de septembro : Kanado : Mylène FARMER.
- 20-a de oktobro : David GAINES
- 19-a de novembro : Meg RYAN
Mortoj
- Antonín ELTSCHKNER
- EMBA
- 10-a de januaro : Usono : Dashiell HAMMETT.
- 13-a de majo : Usono : Gary COOPER.
- 2-a de julio : Usono : Ernest HEMINGWAY.
----
1956 | 1957 | 1958 | 1959 | 1960 | 1961 | 1962 | 1963 | 1964 | 1965 | 1966
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
ja:1961年
ko:1961년
simple:1961
th:พ.ศ. 2504
Michael J. FOXKino > Aktoroj > Michael J. FOX
----
Michael J. FOX, origine: Michael Andrew FOX (naskiĝis la 9-an de junio, 1961) estas aktoro, kiu ĉefe famiĝis pro la ĉefrolo en la filmtrilogio Back to the Future.
Naskiĝinte en Edmonton, Kanado, li kiel 18-jarulo transloĝiĝis al Usono. La inicilon J en sia nomo li prenis omaĝe al la aktoro Michael J. POLLARD.
En la 2002 li publikigis siajn memorojn Lucky Man. En la libro li ĉefe priskribas siajn spertojn pri la Parkinsona malsano, je kiu li ekde 1991 suferas.
Listo de filmoj
- Back to the Future (trilogio: 1985, 1989, 1990)
- The Secret of My Success (1987)
- Bright Lights, Big City (1988)
- Casualities of War (1989)
- The Hard Way (1991)
- Life with Mikey (1993)
- Homeward Bound : the Incredible Journey (1993)
- Blue in the Face (1994)
- The American President (1995)
- The Frighteners (1996)
- Mars Attacks! (1996)
FOX, Michael J.
ja:マイケル・J・フォックス
1981Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1981
Jarcentoj: 19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
Jardekoj: 1950-oj - 1960-oj - 1970-oj - 1980-oj - 1990-oj - 2000-oj - 2010-oj
Jaroj: 1976 - 1977 - 1978 - 1979 - 1980 - 1981 - 1982 - 1983 - 1984 - 1985 - 1986
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta je ĵaŭdo (vidu ĉi tie kalendaron).
En la jaro 1981 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- 66-a Universala Kongreso de Esperanto en Braziljo.
- Kreita planlingvo Gloso.
- Eŭropo : 1-a de januaro : Grekio membriĝas en la Eŭropan Ekonomian Komunumon -- "Eŭropo de la Dek".
- Francio : François MITTERRAND fariĝas la nova prezidento de la Franca Respubliko (li estas la unua maldekstra prezidento en la Kvina Respubliko, t.e. ekde 1958).
- Andoro : La ĉefministra posteno establitas.
- Brixton, Londono en aprilo okazis seriozan tumulton kaj grandajn batalojn inter la polico kaj la enloĝantoj.
- Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj: Je la 25-a de majo, ŝtatestroj de ses landoj en la Persa Golfo subskribis ĉarton en Abu-dabio oficiale kreante la Kunlabora Konsilio de la Golfo. En Um-Al-Kajvano emiriĝas Raŝid Bin Ahmad al-Mu'alla, kaj en Aĵmano, Humad Bin Rashid an-Nuaimi.
- Antigvo-Barbudo aplikas postenon de guberniestro kaj membriĝas en Brita Komunumo.
- Belizo sendependiĝas.
- Al UNO aniĝas Antigvo-Barbudo, Belizo kaj Vanuatuo.
- 20-a de januaro: 52 usonaj ostaĝoj liberiĝis post 444 tagoj en Irano.
Naskiĝoj
- SZEKERES Melinda
- 17-a de majo : Cosma Shiva HAGEN
- 9-a de junio : Natalie PORTMAN
Mortoj
- Valda VINAŘ
- Roberto das NEVES
- 30-a de aprilo : Peter HUCHEL
- 11-a de majo : Usono : Florido : Bob MARLEY
- 13-a de julio : André SCHILD
- 27-a de novembro : Lotte LENYA
- 29-a de novembro : Natalie WOOD
----
1976 | 1977 | 1978 | 1979 | 1980 | 1981 | 1982 | 1983 | 1984 | 1985 | 1986
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
als:1981
ja:1981年
ko:1981년
simple:1981
th:พ.ศ. 2524
1870Historio > Jarcentoj > 19-a jarcento > 1870
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta sabate (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1870 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- Zamenhof denove eniris en la Bialistokan realan gimnazion.
- Italio fin-unuiĝas
- 15-a de julio : Manitobo kaj la Nordokcidentaj Teritorioj aliĝis al la Kanada Konfederacio.
- 19-a de julio : Komenciĝas la milito inter Francio kaj Germanio.
Naskiĝoj
- Alfred ADLER
- Isidoro FELS
- 13-a de aprilo : Rudolf KAFTAN
- 22-a de aprilo : Lenino
- 20-a de junio : Siegfried Eduard SPIELMANN
- 17-a de julio : John Edgar McFADYEN
- 6-a de aŭgusto : Josep PRATDESABA
- 9-a de septembro : Fanny BONNET
- 19-a de oktobro : Josef KRUMPHOLC
- 22-a de oktobro: Rusio : Ivan BUNIN
- 21-a de novembro : Jozefo ARTIGAS LASALA
- 10-a de decembro : Sophie Marie-Aline MENU de MÉNIL
Mortoj
- 9-a de junio : Britio : Charles DICKENS
- 23-a de septembro : Francio : Prosper MÉRIMÉE
- 21-a de novembro : Ĉeĥio : Karel Jaromir ERBEN.
- 5-a de decembro: Francio: Alexandre DUMAS (Patro)
----
1865 | 1866 | 1867 | 1868 | 1869 | 1870 | 1871 | 1872 | 1873 | 1874 | 1875
18-a jarcento - 19-a jarcento - 20-a jarcento
ko:1870년
simple:1870
1892Historio > Jarcentoj > 19-a jarcento > 1892
----
Ĉi tiu jaro estas superjaro komenciĝanta vendrede (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1892 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- en Francio Louis DE BEAUFRONT komencas eldoni Esperanto-lernilojn.
- en Belgio ties unua Esperantisto,Armand DETHIER, komencas publikigi artikolojn pri Esperanto.
- René LEMAIRE kaj Wilhelm RÓBIN iĝis Esperantistoj.
- SIMOSE Kentarô iĝis unua Esperantisto en Japanio.
- Odo BUJWID iĝis profesoro en Universitato de Krakovo.
- En La Esperantisto kelkfoje aperis proponoj ke ĉiu esperantisto portu ian signon.
- En Japanio DEGUĈI Nao fondas la religian komunumon Oomoto.
- Kreita Akademi Internasional de Lingu Universal.
- en Pittsburgh (Usono) okazas la Homestead Steel Strike (Homsteda Ŝtalo-Striko), pro kiu pluraj homoj mortis.
- en Germanio Karl MAY komencas publikigi "Rakontoj pri vojaĝoj"... kaj iĝas sukcesa aŭtoro
Naskiĝoj
- Pál ROBICSEK
- Ernest DREZEN
- Adam JODKO
- Henrik GELGER : Frua esperantisto
- 3-a de januaro : Sud-Afriko : J.R.R. TOLKIEN
- 29-a de januaro : Germanio : Ernst LUBITSCH
- 12-a de februaro: Vlado JUKL
- 1-a de marto: Japanio: Tokio: AKUTAGAWA Ryunosuke
- 8-a de marto : Viktor BONDE
- 23-a de aprilo : Richard HUELSENBECK
- 11-a de majo : Britio: Margaret RUTHERFORD
- 26-a de junio : Pearl S. BUCK
- 4-a de julio : Helmi DRESEN
- 12-a de septembro : Albin Henning HALLDOR
- 16-a de septembro : Werner BERGENGRUEN
- 20-a de novembro: Grietje Harmina BENINK
- 20-a de decembro: K. M. KOLOBAŜKIN
- 25-a de decembro : Irlando : Rebecca WEST
Mortoj
- 23-a de aŭgusto : Brazilo : Rio-de-Ĵanejro : Deodoro da FONSECA
- 6-a de oktobro : Alfred, Lord TENNYSON
Esperanto-libroj eldonitaj en 1892
- Puŝkin, Aleksandr Sergeeviĉ: La neĝa blovado : Trad. A. Grabowski. - [2. eld.] [S. Peterburg, 1892]. - 21 p.
----
1887 | 1888 | 1889 | 1890 | 1891 | 1892 | 1893 | 1894 | 1895 | 1896 | 1897
18-a jarcento - 19-a jarcento - 20-a jarcento
ko:1892년
simple:1892
1964Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1964
----
Ĉi tiu jaro estas superjaro komenciĝanta merkrede (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1964 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- 49-a Universala Kongreso de Esperanto en Hago.
- 20-a Kongreso de TEJO en Amsterdamo
- Ivo LAPENNA fariĝis prezidanto de UEA
- la 31-a de marto komencis militista diktatoreco en Brazilo.
- La 6-a de julio: Sendependiĝo de Malavio
- Luksemburgio : Jean Benoit Guilliaume Marie Robert Louis Antoine Adolphe Marc D'AVIANO granddukiĝas.
- Malto sendependiĝis de Britio, aniĝante al UNO kune kun Malavio kaj Zambio.
- Sovetio la 14-a de oktobro Leonid BREĴNEV iĝas ĝenerala sekretario de la Komunista partio de Sovetio, anstataŭ Nikita ĤRUŜĈOV
- Tanganjiko kaj Zanzibaro unuiĝis je unu ŝtato, Tanzanio.
- Usono John George Kemeny kaj Thomas Eugene Kurtz ellaboras la programadolingvo BASIC
Naskiĝoj
- 27-a de januaro : Bridget FONDA
- 26-a de julio : Sandra BULLOCK
- 2-a de septembro : Keanu REEVES
- 28-a de oktobro : Zelia DUNCAN brazila kantistino.
Mortoj
- Ĉeĥio : Rudolf HROMADA.
- 3-a de junio : Finnlando : Frans Eemil SILLANPÄÄ
- 21-a de julio : Luiz da COSTA PORTO CARREIRO Neto
- 5-a de aŭgusto : Moa MARTINSON
- 12-a de aŭgusto : Britio : Ian FLEMING
- 4-a de septembro : Werner BERGENGRUEN
- 20-a de oktobro : Herbert C. HOOVER
----
1959 | 1960 | 1961 | 1962 | 1963 | 1964 | 1965 | 1966 | 1967 | 1968 | 1969
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
ja:1964年
ko:1964년
simple:1964
th:พ.ศ. 2507
1974Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1974
Jarcentoj: 19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
Jardekoj: 1940-oj - 1950-oj - 1960-oj - 1970-oj - 1980-oj - 1990-oj - 2000-oj
Jaroj: 1969 - 1970 - 1971 - 1972 - 1973 - 1974 - 1975 - 1976 - 1977 - 1978 - 1979
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta marde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1974 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- 59-a Universala Kongreso de Esperanto en Hamburgo.
- Fino de estraro de Ivo LAPENNA kaj inico de prezidanteco de Humphrey TONKIM en UEA.
- Apero de Esperanto en perspektivo.
- Fondita Brazila Konsilantaro de Esperanto.
- Argentino : Fino de la epoko de Juan PERÓN.
- Francio : Valéry GISCARD D'ESTAING fariĝis la nova prezidento de la Franca Respubliko (1974-1981).
- Merkuron vizitis Mariner 10.
- Gvineo-Bisaŭo sendependiĝis de Portugalio.
- UAE : Fuĵajro: emiriĝis Humad Bin Muhammad aŝ-Ŝarki.
- Al UNO aniĝis Bangladeŝo, Grenado kaj Gvineo-Bisaŭo.
- Cipro : la nacio disiĝis: la turkoj regis la nordon de la insulo, la grekoj la sudon.
- Pasporta Servo : la unuan fojon ke ĝi aperis
- Etiopio : Eltrovita faman fosilon de Aŭstralopiteko nomata "Lucy".
Kulturaj eventoj
Ortografio:
- Islando: Z oficiale anstataŭiĝas de S.
Naskiĝoj
- 22-a de julio : Franka POTENTE
- 24-a de oktobro : Joaquin PHOENIX
Mortoj
- Malba TAHAN
- Štěpán URBAN
- Carlos DOMINGUES
- Vilibald SCHEIBER
- Hungario : SZATHMÁRI Sándor
- 19-a de januaro : Franz NABL
- 2-a de februaro : Marieluise FLEISSER
- 20-a de aprilo : Richard HUELSENBECK
- 9-a de junio : Hispanio : Miguel Angel ASTURIAS
- 1-a de julio : Juan Domingo PERÓN
- 11-a de julio : Svedio : Pär LAGERKVIST
- 29-a de julio : Germanio : Erich KÄSTNER
- 26-a de aŭgusto : Charles LINDBERGH
- 4-a de oktobro : Anne SEXTON
- 10-a de oktobro : Marie Luise KASCHNITZ
- 15-a de decembro: Hermanus Jacob BLOKKER
----
1969 | 1970 | 1971 | 1972 | 1973 | 1974 | 1975 | 1976 | 1977 | 1978 | 1979
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
ja:1974年
ko:1974년
simple:1974
th:พ.ศ. 2517
Miguel Angel ASTURIASLiteraturo > Hispanlingva Literaturo > Miguel Angel ASTURIAS < Hispana Lingvo
----
Miguel Angel ASTURIAS (naskiĝis la 19-an de oktobro 1899, mortis la 9-an de junio 1974) estis gvatemala verkisto.
Li naskiĝis en Gvatemalurbo, studis juron en sia hejmurbo, poste etnologion en Parizo. Ekde la 1940-aj jaroj li laboris ankaŭ kiel ambasadoro en Meksiko, Argentino kaj Francio.
La verkaro de Asturias forte respegulas la politikan engaĝiĝon de la aŭtoro, same kiel la magiajn tradiciojn de lia patrujo. En la jaro 1967 la grava reprezentanto de la magia realismo estis honorata per la Premio Nobel de Literaturo.
Li mortis en 1974 en Madrido, Hispanio.
Listo de verkoj
- Leyendas de Guatemala (legendoj, 1930)
- El señor Presidente (romano, 1946)
- Hombres de maíz (romano, 1949)
- Trilogio:
- Viento fuerte (1950)
- El papa verde (1954)
- Los ojos de los enterrados (1960)
- Mulata de tal (romano, 1963)
- Viernes de dolores (romano, 1972)
Eksteraj ligoj
- [http://donh.best.vwh.net/Esperanto/Literaturo/Noveloj/tatuana.html La legendo de Tatuana] / trad. Antonio GONZÁLEZ FERNÁNDEZ
ASTURIAS ASTURIAS
ASTURIAS MIGUEL ANGEL
HispanioGeografio > Eŭropo > Iberio > Hispanio
----
Dosiero:es.gif
Hispanio - España
Hispanio estas sudokcidenta eŭropa lando, kiu kune kun Portugalio kaj Ĝibraltaro dividas inter si la Iberian duoninsulon. La latina nomo "Hispania" hipoteze venas de Fenica lingvo signifante "kunikla lando"; en la moderna hispana lingvo ĝi nomiĝas "España" [espanja].
Ĝeneralaj informoj
- Landkodo: ES.
- E-nomo: Hispanujo; Hispana Reĝlando.
- Nacia nomo: Reino de España.
- Areo: 504.750 kv.km. En ĝia posedo estas ankaŭ insuloj Balearaj kaj Kanariaj, kaj nordafrikaj havenurboj Ceŭto kaj Melilio.
- Politika sistemo: konstitucia monarkio.
- Ŝtatestro: reĝo Juan Carlos I (1975).
- Leĝdona organo: Ĝeneralaj Kortesoj, konsistanta el Senato (256 membroj) kaj Kongreso (350 membroj).
- Ĉefurbo: Madrido (3.162 mil).
- Urboj: Barcelono (1.583 mil), Valencio (781 mil), Seviljo (710 mil), Zaragozo (642 mil), Malago (547 mil). Vidu: Listo de urboj de Hispanio.
- Administra divido:: 17 aŭtonomaj komunumoj (regionoj), 2 aŭtonomaj urboj kaj 50 provincoj. Vidu sube. Aŭtonomaj komunumoj: Andaluzio, Aragono, Asturio, Balearoj, Ekstremaduro, Eŭska Aŭtonoma Komunumo, Galegio, Kanarioj, Kantabrio, Kastilio kaj Leono, Kastilio-Manĉo, Katalunio, Madrida Regiono, Murcia Regiono, Navaro, Rioĥo, Valencia Regiono. Dependaj teritorioj: Ceŭto, Melilo.
- Loĝantaro: 42.717 mil (2003), 17,21 % andaluzoj, 14% katalunoj, 6% galegoj, 2% eŭskoj.
- Lingvoj: hispana, kataluna, galega, eŭska. Vidu: Lingvoj de Hispanio
- Kredantoj: plejparte katolikoj, tamen ne estas oficiala ŝtatreligio.
- Nacia festo: 12-a de oktobro - tago de hispana nacio (dato dediĉita al malkovro de Ameriko fare de Kristoforo Kolumbo).
- GNP: totala - 570 mlrd $; pokapa - 13.580 $.
- Eksporto: aŭtomobiloj, vino, frukto, legomaro, kemiaĵoj, ŝtalo.
- Monunuo: Eŭro EUR (= 100 cendoj).
- Organizoj: UNO (1955), EU, NATO.
- Heredaĵo: Kordovo (Córdoba) historia centro, Alhambra en Granado, monaĥejo Escorial en Madrido, malnova urbo Segovia kaj ĝia akvodukto, historia urbo Toledo, asturiaj monumentoj ĉirkaŭ Oviedo, reĝa monaĥejo de Santa María de Guadalupe en Ekstremaduro; hispana eposo - kanto Mío Cid (13-a jarcento).
- Esperanto-movado
----
Administra organizado
Vidu apartan artikolon: Administra organizado de Hispanio
Lingvoj
Pluraj lingvoj estas parolataj en Hispanio. Inter ili estas:
- hispana
- kataluna
- galega
- eŭska
Vidu:
- Lingvoj de Hispanio
Geografio
La ĉefaj riveroj estas Miño ( - ), Doŭro ( - ), Taĵo ( - ), Gvadiano ( - ), Gvadalkiviro, Ebro, Júcar, Segura kaj Turia.
( - ) = fluanta ankaŭ tra Portugalujo
Kaj sekve estas mapo de la hispanaj "aŭtonomaj komunumoj":
Mapo de aŭtonomaj komunoj
Naciaj Parkoj
- Ordesa y Monte Perdido (Aragono)
- Picos de Europa (Asturio, Kantabrio kaj Kastilio kaj Leono)
- Cabañeros (Kastilio-La Manĉo)
- Tablas de Daimiel (Kastilio-La Manĉo)
- Sierra Nevada (Andaluzio)
- Doñana (Andaluzio)
- Timanfaya (Kanarioj)
- Aigüestortes i Estany de Sant Maurici (Katalunio)
- Nacia Parko de la Insularo de Cabrera (Balearoj)
- Nacia Parko de la Atlantikaj Insuloj (Galegio)
- Nacia Parko de la Caldera de Taburiente (Kanarioj)
- Garajonay (Kanarioj)
- Teide (Kanarioj)])
----
Historio de Hispanio
Ĉefa artikolo: Historio de Hispanio
:Aparta artikolo pri historio de Esperanto-movado en Hispanio
Prahistorio
Ĝi jam estis loĝata de t.n. Homo antecessor, kiel montras la elfosaĵoj de Atapuerca. La norda marbordo estis unu el la centro de paleolitika Franca-Kantabrika arto, plej brile en pentraĵoj en groto Altamira.
Antikva epoko
Ĝi estis loĝata de iberoj, keltoj kaj ties mikso keltiberoj.
La hispanaj minejoj altiris komercon de fenicoj kaj poste kartaganoj kaj helenoj.
Responde al la orientmediteranea influo, aperas hierarĥia civilizo Tartezo en la sudo.
(fruaj jarcentoj aK): La Romia Respubliko konkveras Iberion, kiu fariĝas provinco de la imperio nome Hispania. Iom post iom, la indiĝenaj lingvoj de la regiono (ĉefe keltaj kaj iberaj), escepte de la praeŭska, anstataŭiĝas per la vulgara latina lingvo kaj malaperas. La lokaj dialektoj de la vulgara latino poste fariĝas la latinidaj lingvoj hispana, portugala, galega, kataluna, ktp.
Hispanio kristaniĝas kiel la cetera imperio, sekvante romkatolikismon en la sekvaj skismoj.
409-419: Dum la malfortiĝo de la okcidenta romia imperio, en Hispanion migras Visigotoj (okcidentaj Gotoj), suevoj, alanoj kaj vandaloj. Venkas la Visigotoj, kies ĝermana lingvo, la gota lingvo, iom influas la naskiĝantan hispanan. Ili regas tri jarcentojn, ĝis la alveno de la araboj.
Mezepoko
711: La araba imperio venkas Hispanion, kiun ili nomis al-Andalus. Malgrandaj kristanaj reĝlandoj kaj graflandoj aperos en la nordo.
900-oj: Islama Hispanio sendependiĝas de la tiama kaduka araba imperio. Alta araba kulturo floras en Kordovo.
1236: Kristanoj reko | | |