Home About us Products Services Contact us Bookmark
:: wikimiki.org ::
APL

APL

Komputiko>Programlingvo>APL ---- APL estas la programlingvo, designata kaj disvolvata de Kenneth E. IVERSON en 1962. La lingvonomo devenas el la anglalingva A Programming Language (Programa Lingvo). La kreinto de la lingvo ricevis la Turing-Premion en 1972 pro sia kreaĵo. APL baziĝas sur rigora matematika notacio. Ĝi usas grandan nombron da matematikaj simboloj. La lingvo estas densa kaj malfacila por legi. Ĝi prezentas unu el la "nur-skribeblaj" (ne legeblaj) lingvoj. Tre komplikaj programoj bezonas nur malgrandan nombron da signoj. Unu programa linio povas enhavi ege kompleksan programon. Por iuj, ĝi estas ŝerco. Por aliaj – esenco de vivo. Oni uzis APL-on sur tro malrapida komputilo por kreado de mult-uzanta sistemo. Ĉi tiu sistemo estis tre rapida kaj estis unu el la unuaj sukcesaj tempo-dividantaj sistemoj. Multaj laboristoj uzis la lingvon por komercaj kaj ekonomikaj aplikoj de 1970 ĝis 1980 en IBM. Alia problemo pri APL estas la speciala signaro. Estas malfacile evoluigi la klavarojn, printilojn, protokolojn kaj diversajn tavolojn de softvaro por adapti la APL-literaron tiel rapide, kiel evoluas la komputilaj sistemoj mem. Tial Kenneth E. IVERSON kreis aliajn programlingvojn kun ASCII-a literaro, interalie J (vidu sube). APL estis produkto de IBM. Ĝi uziĝis en la kompanio por multaj taskoj. IVERSON kuniĝis al la kompanio, konstruis APL-on, kaj foriris. Poste li kreis posteulajn J(Ĵej)-on kaj aliajn lingvojn, sed ekster IBM li neniam denove havis sukceson. Kategorio:Programlingvoj ja:APL

Komputiko

Komputiko estas la studado de konstruado, aplikado kaj ecoj de komputiloj (ank komputoro). Komputiko estas relative nova fako kun radikoj en elektra inĝenierarto, matematiko kaj lingvistiko. Nur dum la lasta triono de la 20-a jarcento ĝi ekestis konsiderata kiel aparta fako kaj disvolvigis siajn proprajn metodojn kaj terminaron. Komputada leksikono en Esperanto legeblas en la TTT ĉe http://www.esperanto.mv.ru/KompLeks/KOVRILO.html.

Maŝinoj

Komputiloj

:$100 Laptop - Amiga - Apple - Atari Portfolio - Basic PC - BeBox - Commodore SX-64 - Compaq Portable - DynaBook - Mac mini - Makintoŝo - NC - Osborne 1 - Palm - Pegasos - PC - PK - PDP-11 - Retilo - Tekokomputilo - Turingilo - VAX - WebPad

Aparatoj, flankaparatoj

:Disko - Koncentrilo - Muso - Modemo - Printilo - procesoro - Skanilo

Programoj

Nocioj

:Buso - CISC - Datumo - Dosiero - Dosierujo - RAID - RISC

Programlingvoj

:Asembla Komputillingvo - Amiga-E - APL - ASP - BASIC - Brainfuck - C - ColdC - C++ - C# - Delphi - Ejfelo(Eiffel) - Fortran - Haskell - INTERCAL - Ĝavo(Java) - JavaScript - JSP - Lispo(Lisp) - MMIX - Objective C - Pascal - Perl - PHP - Pitono(Python) - Scheme - SQL - Ŝelaj programetoj - Ruby - Tcl - Smalltalk

Operaciumoj

:AmigaOS - AROS - AtheOS - BeOS - BSD - DOS - eCS - GNU - JavaOS - Linukso - LinxOS - Mac OS - MorphOS - OS/2 - Osborne Sistem One - PalmOS - Plan9 - QNX - Syllable - Unikso - Vindozo - z/OS

Programaroj

Aplikaĵoj en esperanto

Metio

Aplikata komputiko

:Artefarita inteligenteco - Bio-komputiko - Datumbazo - Interreto - Komputila grafiko - Lingvokomputiko - Matematika komputiko - Parolsintezo

Temoj kaj laborprocedoj

:Komputika Sekureco - Libera Programaro

Formalaj metodoj

:Merise - RUP - UML

Homoj, institucioj

Organizoj

:CELF - DCMI - IEEE - IrDA - W3C

Konkursoj, premioj

Premio Turing

Firmaoj pri komputila programaro

Entreprenistoj

:Andreas BECHTOLSHEIM - Bill GATES - Steve JOBS

Komputikistoj

: Marc ANDREESSEN - Charles BABBAGE - Tim BERNERS-LEE - Alonzo CHURCH - Edsgar DIJKSTRA - Federico FAGGIN - Kurt GÖDEL - Bill JOY - Alan KAY - Stephen KLEENE - Donald KNUTH - Lenna - John McCARTHY - Jay MINER - Marvin MINSKY - Blaise PASCAL - Larry PAGE - Emil POST - Eric RAYMOND - Claude SHANNON - Richard STALLMAN - Ken THOMPSON - Linus TORVALDS - Alan TURING - Niklaus WIRTH - John VON NEUMANN - Phil ZIMMERMAN Pripensiga kaj instrudona citaĵo: :"Mi opinias, ke estos mondmerkato por eble kvin komputiloj." :Thomas WATSON, Prezidanto de firmao IBM en 1943. Kategorio:Komputiko ja:計算機科学

Programlingvo

Komputiko > Programlingvo ---- Programlingvoj ekzistas por skribi komputilajn programojn. Multaj skemoj ekzistas por klasifiki ilin. Oni parolas pri kelkaj generacioj de komputilaj programlingvoj:
- Unua-generaciaj lingvoj estas maŝinlingvoj, la lingvoj de la procesoro. Ili estas binaraj kaj malfacilaj por homoj.
- Dua-generaciaj lingvoj estas asemblaj lingvoj. La ordonoj de la procesoro havas simbolajn nomojn.
- Tria-generaciaj lingvoj estas proceduraj lingvoj kiel Fortran, C, Pascal, COBOL, Algol kaj Basic.
- La kvara generacio estis, kiam tiuj nomoj pereis. Tiuj lingvoj ne estis nur lingvoj. Ili havis datumbazojn, uzanto-interfacajn bibliotekojn, kaj tion kion ni nun nomigas programada medio (angle "integrated development environment"). Ankaŭ ekzistas lingvoj, kiuj ne akordiĝas kun tiu ĉi klasifiko. Objektemaj lingvoj kiel C++, Java kaj Smalltalk pritraktas objektojn. Objekto estas instanco (ekzemplero) de klaso. Kaj objektoj havas metodojn, kiujn vi povas voki por peti, ke la objekto faru ion. C, Java, Pascal, Ada, ktp estas ordonemaj lingvoj. Tio estas, ke programoj en tiuj lingvoj konsistas el sekvenco de ordonoj, kiujn oni plenumas strikte unu post la alia. Kontraste, Haskell kaj Lisp estas funkciaj lingvoj. Funkcia programo estas unuopa esprimo (aŭ formulo), kiun oni plenumas per komputi la esprimon. Ĉu lingvo estas ordonema aŭ funkcia, estas sendepende de ĉu ĝi estas objektema. Do ekzemple, ekde la 1970-a jardeko estas objektema versio de Lisp, kaj estas objektemaj versioj de C. Estas multaj aliaj ecoj de programlingvoj, kiujn oni studas kaj esploras, sed kiujn oni ne mencias ĉi tie. Hodiaŭ multaj lingvoj subtenas multajn stilojn de programoj. Perl povas esti procedura aŭ objektema kaj ankaŭ C++. La ĉefaj lingvoj, ordigitaj laŭ la nombro de projektoj ĉe [http://sourceforge.net sourceforge.net] (kiu ne estas reprezentiva por ajnaspecaj komputilprojektoj): # C # C++ # Java # PHP # Perl # Python # Basic # Asembla Komputillingvo # ŝelaj programetoj # JavaScript # Delphi/Kylix # Tcl # PL/SQL # ASP # C# # LISP # Objective C # Pascal # Ruby # Scheme

Lingvoj laŭ jaro de apero


- 1954: Fortran (programlingvo)
- 1957: COBOL
- 1958: Algol
- 1958: LISP
- 1962: APL
- 1962: Snobol
- 1964: PL/I
- 1964: Simula
- 1964: Basic
- 1964: TRAC
- 1967: BCPL
- 1968: Logo
- 1969: B (programlingvo)
- 1969: Smalltalk
- 1970: Forth
- 1970: Prolog
- 1970: Pascal
- 1970: Icon
- 1971: C
- 1971: sh
- 1972: PL/M
- 1972: INTERCAL
- 1974: Clu
- 1975: Modula
- 1975: Scheme
- 1978: awk
- 1978: csh
- 1978: JaM
- 1979: Rex
- 1979: ADA
- 1980: C with Classes
- 1982: ksh
- 1983: Turbo Pascal
- 1983: Objective-C
- 1983: C++
- 1983: ML
- 1984: PostScript
- 1984: Neon
- 1984: Concurrent C
- 1984: Common Lisp
- 1985: Object Pascal
- 1986: Eiffel
- 1987: ABC
- 1987: Oberon
- 1987: Perl
- 1987: Caml
- 1988: Tcl
- 1988: Modula 3
- 1989: Yerk
- 1989: Clos
- 1989: bash
- 1991: Python
- 1991: NetRex
- 1991: Java
- 1991: Sather
- 1991: Visual Basic
- 1993: Ruby
- 1994: PHP
- 1995: Delphi
- 1996: J
- 1996: Objective Caml
- 1999: JSP
- 2000: C#
- 2000: Internet C++

vidu ankaŭ


- Listo de komputillingvoj Kategorio:Komputiko ja:プログラミング言語

Kenneth E. IVERSON

Kenneth E. IVERSON naskiĝis la en Camrose en Alberto (Kanado) kaj mortis la en Toronto (Kanado). Li estis komputikisto; lia plej konata kontribuo estis la programlingvo APL. En 1979 li ricevis la Turing-Premion pro siaj kontribuoj al la teorioj de matematika notacio kaj programlingvoj. Honore al li estis fondita "Premio Iverson". IVERSON, KENNETH ja:ケネス・アイバーソン

1962

Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1962 ---- Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta lunde (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1962 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj


- 47-a Universala Kongreso de Esperanto en Kopenhago.
- Publikita planlingvo BABM.
- 10-a de februaro : Usono kaj Sovetunio interŝanĝas la kaptitan usonan spionan piloton Francis Gary POWERS kaj la kaptitan sovetan spionon Rudolf ABEL.
- 20-a de februaro : La kosmoŝipo Friendship 7, parto de la programo Merkuro de la usona kosmo-administracio, orbitis la Teron.
- 6-a de julio : Usono: Morto de William FAULKNER
- Aŭtune: Kubo: "La Kuba krizo" - Usono malkovras ke Sovetunio kaŝas atomajn raketojn tie. La mondo staras rande de abismo, sed bonŝance Sovetunio finfine formovas la armilojn antaŭ ol Usono atakemiĝas.
- Alĝerio sendependiĝas de Francio.
- Ugando sendependiĝas de Britio.
- Burundo eliras el Ruando-Urundio.
- Ruando: potencprenas Hutu-tribanoj.
- Al UNO aniĝas Alĝerio, Burundo, Jamajko, Ruando, Trinidado kaj Tobago kaj Ugando.
- Jaroslav MAŘÍK persekutita de Ĉeĥoslovaka Sekreta Polico.

Naskiĝoj


- 30-a de januaro : Abdullah la 2-a, reĝo de Jordanio
- 11-a de novembro : Demi MOORE
- 19-a de novembro: Usono: Jodie FOSTER

Mortoj


- 5-a de aŭgusto : Usono: Marilyn MONROE
- 9-a de aŭgusto: Svislando: Hermann HESSE
- 18-a de novembro: Niels BOHR
- Frantisek OMELKA. ----
1957 | 1958 | 1959 | 1960 | 1961 | 1962 | 1963 | 1964 | 1965 | 1966 | 1967
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
ja:1962年 ko:1962년 simple:1962 th:พ.ศ. 2505

1972

Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1972 Jarcentoj: 19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento Jardekoj: 1940-oj - 1950-oj - 1960-oj - 1970-oj - 1980-oj - 1990-oj - 2000-oj Jaroj: 1967 - 1968 - 1969 - 1970 - 1971 - 1972 - 1973 - 1974 - 1975 - 1976 - 1977 ---- Ĉi tiu jaro estas superjaro komenciĝanta sabate (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1972 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj


- 57-a Universala Kongreso de Esperanto en Portland (Oregono)
- Kreitaj planlingvoj Baza Angla Reformita kaj Eurolengo
- Danio : Margrete la 2-a surtroniĝas.
- UNO : Kurt WALDHEIM anstataŭigas U THANH kiel ĝenerala sekretario.
- Ĉinio agnoskatas far UNO, anstataŭprenante la membrecon de Tajvano.
- Butano : Jigme Singye Wangchuck surtroniĝas.
- UAE : Ŝarĵo: emiriĝas Sultan Bin Muhammad al-Qasimi.
- Kataro : ŝejkiĝas Halifa ben Hamad al-Tani.
- 4-a de novembro : Bangladeŝo akiras sian konstitucion.

Naskiĝoj


- 17-a de januaro : Benno FÜRMANN
- 30-a de septembro : Norvegio : Ari BEHN

Mortoj


- František HÁJEK
- 27-a de marto : M. C. ESCHER, artisto
- 7-a de majo: Octavio VIANNA PEIXOTO
- 22-a de majo : Britio : Margaret RUTHERFORD
- 25-a de majo : Asta NIELSEN
- 31-a de julio : Benito LOSADA
- 20-a de decembro : Günter EICH
- 24-a de decembro : Ernst KREUDER
- 28-a de decembro : Jon MIRANDE
- Ĉeĥio : Tomas PUMPR. ----
1967 | 1968 | 1969 | 1970 | 1971 | 1972 | 1973 | 1974 | 1975 | 1976 | 1977
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
als:1972 ja:1972年 ko:1972년 ms:1972 simple:1972 th:พ.ศ. 2515

Matematiko

Matematiko (de la greka μαθημα [matema] - scienco, lernado) estas logika dedukta scienco, kiu studas aksiome difinitajn abstraktajn strukturojn (kvanto, formo, aranĝo) uzante simbolan logikon. La specifaj strukturoj de matematiko plejofte originas de natursciencoj, ĝenerale de fiziko, sed matematikistoj difinis ankaŭ aliajn konceptojn por pure internaj bezonoj de ĉi tiu scienco. Matematiko jam penetris tra la tuta moderna vivo: modeli precizajn instrumentojn, evolui novajn teknologiojn kaj komputilojn, konstrui domojn, eĉ baki kukon bezonas aplikon de nombroj, geometrio, mezuro kaj spaco. Ekzistas du ĉefaj branĉoj de matematiko: pura kaj aplika. La pura matematiko esploras objektojn nur pro la teoria intereso, sed aplika matematiko estigas rimedojn kaj teknikojn por solvi specifajn problemojn de negoco kaj inĝenierado aŭ por pli komplika teoria apliko en scienco. :Matematiko estas la alfabeto per kiu Dio skribis la mondon. (Galileo Galilei, 1564-1642) :Matematiko estas pli bone speco de arto.(Takakazu Seki, 1642-1708) :Matematikon oni povas difini kiel la sciencon, kie oni ne scias pri kio oni parolas, nek ĉu tio, kion oni diras estas vera. (Bertrand RUSSELL, 1872-1970) ---- Primaraj Nocioj :Aksiomo - Aro - Nombro - Postulato - Teoremo Ĉefkonceptoj :Algoritmo - Angulo - Bildigo - Derivaĵo - Diferencialo - Distanco - Distribuo - Ekvacio - Esprimo - Formulo - Fraktalo - Funkcio - Fourier-a analizo - Grafeo - Grupo - Integralo - Kartezia Koordinato - Kvanto - Limeso - Linio - Malderivaĵo - Matrico - Operacio - Parametro - Progresio - Punkto - Regresio - Regulo - Rilato - Serio - Skalaro - Spaco - Strukturo - Surfaco - Tabelo - Termo - Variablo - Vektoro - Vico Matematikaj Sciencoj :Algebro - Analitiko - Aritmetiko - Aroteorio - Diskreta Matematiko - Geometrio - Grafeteorio - Kalkulo - Kombinatoriko - Logistiko - Matematika Analizo - Trigonometrio - Matematika Programado - Nombroteorio - Statistiko - Stokastiko - Teorio De Kategorioj - Teorio de Komputado - Teorio de Probabloj - Teorio de Grupoj - Teorio de Ludoj - Teorio de Amasaj Servoj - Topologio Rilataj Sciencoj :Cibernetiko - Informadiko - Statistiko - Logiko - Mekaniko Aliaj Temoj :Historio de Matematiko - Matematikistoj - Filozofio de matematiko Organizoj kaj Premioj :Internacia Matematika Unio - IAdEM - Medalo Fields - Medalo Nevanlinna ----

Esperanto kaj matematiko

La unua Matematika terminaro kaj krestomatio de Bricard aperis en 1905, sed ĝin forte influis ia naturisma pensofluo, kaj pluraj vortoj kiel funcio, fracio, binomjo estis poste anstataŭitaj de aliaj pli lingvokonformaj, kiel funkcio, frakcio, binomo. Posta plurlingva terminaro eldonita en Germanio registris pli uzatan lingvaĵon, kaj havis sintezajn difinojn kaj tradukojn al pluraj lingvoj de la tiama Eŭropa Komunumo. La Matematika vortaro Esperanta-Ĉeĥa-Germana de Werner eldonita de AIS en 1990 enhavis jam 4000 terminojn kaj estis ĝis 2004 la plej aŭtoritata vortaro ĉi-tema (ekzistis ja, sed sen Esperanto, kvinlingva angla-germana- franca-rusa-slovaka matematika terminaro kun 25 000 terminoj!). La tute nova PIV2 (2002) kodigis novajn principojn pri scienca vortfarado, inkluzive la utiligon de sciencaj sufiksoj aŭ pseŭdosufiksoj; kaj ankaŭ REVO (Reta Vortaro) fariĝis intertempe aŭtoritata kaj estas ĉiam ĝisdatigata.

Matematika vortaro kaj oklingva leksikono

Matematika vortaro kaj oklingva leksikono. Marc Bavant. Dobrˇichovice: KAVA-PECH, 2003. 231p. ISBN 8085853655. 21cm. Inĝ. Bavant zorge kaj kritike, sed tre respekte pri jam firmiĝinta tradicio, utiligas ĉiujn antaŭajn spertojn, kaj proponas tute novan verkon: matematikan vortaron kaj 8-lingvan leksikonon. La listigo estas klasika laŭ la alfabeta listo en Esperanto: ĉiu vorto havas laŭvican numeron, informon pri la aŭtoro kiu jam registris ĝin, difinon, eventuale rimarkon pri la konstruo de la vorto mem, kaj tujan tradukon en la germanan, anglan, francan kaj rusan. Al la laŭvica numero resendas la terminaroj en la ĉeĥa, hungara, kaj pola, tiel ke se iu volas scii kiel oni diras angle kaj pole iun koncepton pri kiu li konas la hungaran vorton, li serĉas la hungaran vorton kaj trovas numeron: ĉi numero sendas lin al la E-vorto, ĉe kiu li trovas la anglan tadukon, aŭ, eĉ ne pasante tra la Esperanta vorto, sendas lin al la pola terminaro, kie li trovas la polan tradukon. Se enestus nur tio, la vortaro ne multe distingi¸us de pluraj bonaj diverslingvaj terminaroj ekzistantaj ekster la Emondo. Distingas ĝin tamen la precizeco de la difinoj kaj, por multegaj konceptoj difineblaj tra ekvacioj, la ekvacioj mem, tiel ke la vortaro alprenas la kvalitojn de konciza enciklopedio. En multaj aliaj difinoj aperas ankaŭ helpaj prezentoj de la vorto mem ene de ekzempla frazo, kaj tre interesaj estas la rimarkoj pri la jam ekzistantaj difinoj en aliaj vortaroj, kiuj ofte montras malsamajn nuancojn: tiujn nuancojn Bavant klarigas tre kompetente, ekzemple ĉe kapvortoj dimensio, diskreta, kartezia produto, plursenca funkcio, se citi nur kelkajn. Plurvortan esprimon oni trovas, eble per resendoj, tra ĉiuj unuopaj vortoj, tiel ke ne eblas maltrafi difinon, eĉ se oni aliras ĝin nur tra unu flanko. La kapvortoj estas pli ol 1300, sed la subkapaj etendas la tuton al pli ol 2000 esprimoj. La aŭtoro intence ellasis ĉiujn terminojn, eĉ la bazajn, pri fakoj marĝenaj al matematiko, kiel statistiko aŭ ludteorio, prave konsiderante, ke por la bazaj terminoj PIV2 sufiĉas, kaj ke eniro en ĉi tiujn flankajn kampojn estus transirinta la difinitan taskon. Aparte utilaj kaj taŭge estas la 15 paĝoj de ilustritaj platoj, kie oni tuj havas unurigarde ĉiujn nomojn de la simboloj de logiko, de la operaciantoj en analitiko, de la diferencialaj operatoroj ktp. Klaregaj bildoj prezentas ĉiujn matematikajn konceptojn renkontatajn en la lerneja studado ĝis la unua jarduo de universitata scienca fako. La malgrandaj sed klaraj litertipoj kaj la ege zorga tipografia aspekto de la simboloj estas atuto ŝuldata al la eldonisto, kiu en 230 paĝoj kuntenas vere grandan verkon, inter la plej bonaj fakaj vortaroj pri matematiko ekzistantaj surmerkate. Fierinde, ke ĝi aparte traktas la Esperantajn terminojn. Kategorio:Esperanto Kategorio:Esperanto-kulturo Kategorio:Esperanto-movado Kategorio:Enciklopedio de Esperanto Kategorio:Enciklopedio de Esperanto M EdE-M Matematiko. Inter la E-istoj sin trovas proporcie pli da matematikistoj ol da filologoj, kaj en la komenco de la movado preskaŭ ŝajnis, se oni juĝis laŭ la adeptoj, ke E estas ne lingva sed nombra afero. Carlo BOURLET, Briand, Meray, Berdelle, Dombrowski, Saussure, Bricard, Laisant, Th. Rousseau kaj multaj aliaj estis matematikistoj, kiuj sopiras al klareco, simpleco, logikeco. La matematikistoj preskaŭ trovas la idealon en matematika skribmaniero. La pazigrafio, precipe en decimala sistemo, kontentigas eĉ altajn postulojn. Krom tio la matematiko en ĉiu nacio havas nur malgrandan adeptaron, kaj mem la revuoj de la matematikistoj preskaŭ ĉiuj suferas finance pro deficito. Ne estas sen intereso, ke la matematika terminaro de Bricard (1905) estis la unua faka vortaro de la E-istoj. Jam antaŭ la milito aperis kelkaj (eĉ gravaj) mat. verkoj en E (v. IL: n-roj 4629, 4637, 4979, 4980, 4982-4.) O. SIMON.

Eksteraj Ligoj


- [http://www.math.uu.se/~kiselman/matstat.pdf Proponitaj ŝanĝoj pri matematiko kaj statistiko por la PIV]
- [http://www.geocities.com/matematikistoj/ TTT-ejo de la Internacia Asocio de Esperantistaj Matematikistoj] als:Mathématiques ja:数学 ko:수학 ms:Matematik simple:Mathematics th:คณิตศาสตร์

1970

Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1970 Jarcentoj: 19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento Jardekoj: 1940-oj - 1950-oj - 1960-oj - 1970-oj - 1980-oj - 1990-oj - 2000-oj Jaroj: 1965 - 1966 - 1967 - 1968 - 1969 - 1970 - 1971 - 1972 - 1973 - 1974 - 1975 ---- Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta ĵaŭde (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1970 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj


- 55-a Universala Kongreso de Esperanto en Vieno.
- Aperas Plena Ilustrita Vortaro (PIV);
- Hispanio : Angel Figuerola AUQUE fariĝis prezidanto de Hispana Esperanta-Federacio
- Germanio : Bavario : La partio CSU ("Kristana Socia Unuiĝo") gajnas la balotojn.
- Niĝerio : Ĉeso de la Biafra milito.
- Gambio fariĝas respubliko.
- Omano : Kabus ben Said sultaniĝas.
- Usono : Ohio : Membroj de la Nacia Gvardio pafis kaj mortigis kvar studentojn ĉe Ŝtata Universitato Kent dum manifestacio kontraŭ la milito en Vjetnamio.
- 26-a de marto : Unua supersonlima flugo de la Concorde.
- Fiĝioj sendependiĝas (10-a de oktobro) kaj aniĝas al UNO.
- 17-a de oktobro : Anwar SADAT fariĝis prezidento de Egipto.
- Gvajano eniras Britan Komunumon.

Naskiĝoj


- 27-a de marto : Mariah CAREY
- 29-a de aprilo : Uma THURMAN
- 22-a de majo : Naomi CAMPBELL
- 24-a de julio : Jennifer LOPEZ
- 23-a de aŭgusto : Usono : River PHOENIX
- 25-a de aŭgusto : Claudia SCHIFFER

Mortoj


- 2-a de februaro : Bertrand RUSSELL
- 1-a de marto: Karel ŠOLC
- 20-a de aprilo : Paul CELAN
- 12-a de majo : Svedio : Nelly SACHS
- junio: Otto BRANDT
- 1-a de junio : Italio : Giuseppe UNGARETTI
- 7-a de junio : E. M. FORSTER
- 10-a de aŭgusto : Alexander GODE, inventisto de Interlingua
- 13-a de aŭgusto : Vernon Joseph LECK
- 1-a de septembro : François MAURIAC
- 18-a de septembro : Jimi HENDRIX
- 19-a de septembro : Germanio : Johannes Heinrich SCHULTZ
- 25-a de septembro : Svislando : Erich Maria REMARQUE
- 2-a de oktobro : Germanio : Grethe WEISER
- Josef BURGER
- Marcel MINNAERT

Ceteraj


- 1-a de januaro : Uniksa epoko komensis je 00:00:00 UTC. ----
1965 | 1966 | 1967 | 1968 | 1969 | 1970 | 1971 | 1972 | 1973 | 1974 | 1975
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
als:1970 ja:1970年 ko:1970년 simple:1970 th:พ.ศ. 2513

1980

Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1980 Jarcentoj: 19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento Jardekoj: 1950-oj - 1960-oj - 1970-oj - 1980-oj - 1990-oj - 2000-oj - 2010-oj Jaroj: 1975 - 1976 - 1977 - 1978 - 1979 - 1980 - 1981 - 1982 - 1983 - 1984 - 1985 ---- Ĉi tiu jaro estas superjaro komenciĝanta je mardo (vidu ĉi tie kalendaron). En la jaro 1980 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj


- 65-a Universala Kongreso de Esperanto en Stokholmo.
- Manifesto de Raŭmo. Raŭmismo ekis.
- Nova Statuto de UEA.
- Revuo Monato lanĉita de Stefan MAUL.
- Apero de Plena Analiza Gramatiko
- Grégoire MAETENS fariĝas prezidanto de UEA.
- Fondita teatro "La Krizalido" dulingva (franca kaj esperanta)
- Izabel Cristina OLIVEIRA SANTIAGO eklernis Esperanton.
- Belgio : Eko de regionaj administro-strukturoj por Flandrio, Valonio kaj Bruselo.
- Nederlando : Reĝino Beatrix surtroniĝas.
- Honduro elektas civilan registaron.
- Zimbabvo : Robert MUGABE prezidentiĝas.
- Sent-Vincento kaj la Grenadinoj kaj Zimbabvo aniĝas al UNO.
- En aprilo, la Sud-Afrikan Evolu-Kunordigan Konferencon establis naŭ sud-afrikaj landoj.
- 18-a de majo : Monto Sankta Heleno, vulkano en Vaŝingtonio, Usono, dorminta 93 jarojn, eksplodis, mortigante 57 homojn.

Naskiĝoj

Mortoj


- Oswaldo ARRUDA STEIN
- Aleksandr Porfirjeviĉ LOGVIN
- 15-a de aprilo : Jean-Paul SARTRE, franca verkisto
- 29-a de aprilo : Usono: Alfred HITCHCOCK
- 2-a de aŭgusto: Nelson SILVEIRA
- 30-a de oktobro : Jan WERICH
- 8-a de decembro : John LENNON ----
1975 | 1976 | 1977 | 1978 | 1979 | 1980 | 1981 | 1982 | 1983 | 1984 | 1985
19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento
als:1980 ja:1980年 ko:1980년 simple:1980 th:พ.ศ. 2523

Kenneth E. IVERSON

Kenneth E. IVERSON naskiĝis la en Camrose en Alberto (Kanado) kaj mortis la en Toronto (Kanado). Li estis komputikisto; lia plej konata kontribuo estis la programlingvo APL. En 1979 li ricevis la Turing-Premion pro siaj kontribuoj al la teorioj de matematika notacio kaj programlingvoj. Honore al li estis fondita "Premio Iverson". IVERSON, KENNETH ja:ケネス・アイバーソン

Askio

Askio estas komputila kodo por la baza latina alfabeto (majuskla kaj minuskla), la eŭropaj ciferoj, kelkaj interpunkciaj signoj kaj 32 reg-signoj. La vorto venas de la angla mallongigo ASCII, kiu staras por American Standard Code for Information Interchange (= Usona norma kodo por informo-interŝanĝo). La kodo uzas la kod-numerojn 0 ĝis 127, reprezenteblajn per sep bitoj. Ĝi estis oficiale enkondukita en 1968 per la usona normo ANSI X3.4. Kiel ĝia kreinto estas konsiderata Robert William BEMER. Ĉar Askio ne enhavas diakritajn signojn, bezonatajn en multaj latinliteraj lingvoj, oni enkondukis variantojn de Askio, kiuj anstataŭigis kelkajn koderojn per diakritaj literoj, precipe la ortajn kaj kunigajn krampojn, la tildon, la vertikala kaj la descenda stango. Tiuj modifitaj kodoj ne povis esti interkongruaj. Tial oni enkondukis unue diversajn 8-bitajn kodojn kaj poste Unikodon kaj ISO 10646. La ok-bitaj kodoj de la familio ISO 8859 kaj Unikodo estas laŭ la kodnumeroj (ne nepre laŭ la enkodigo) kongruaj kun Askio. Tial la tabelo de ISO 8859-3 utilas ankaŭ por Askio. La frua universala disponebleco kaj la simpleco de Askio igis kelkajn homojn uzi ĝin por produkti grafikaĵojn, tiel nomatan aski-arton. als:ASCII ja:American Standard Code for Information Interchange ko:ASCII ms:ASCII zh-min-nan:ASCII

IBM

IBM (International Business Machines Corporation) estas grava usona firmao, kiu delonge okupiĝas pri konstruado de potencaj komputiloj. IBM siatempe multe influis aperon de modernaj personaj komputiloj (t. n. IBM-kongruaj).

Produktoj de IBM


- BlueGene/L - komputilego
- Cell - multkerna procesoro; kun Sony kaj Toshiba
- Power4 - procesoro por komputilegoj
- PowerPC 970 - unua 64-bita procesoro por persona komputilo Kategorio:Komputilo

External Links


- [http://www.ibm.com/ Ibm]
- [http://www.ibmtechnology.com/ Ibm Technology]
- [http://www.ibmtechnology.net/ Ibm NET] ja:IBM ko:아이비엠 th:ไอบีเอ็ม

Kategorio:Programlingvoj

Programlinvoj estas la lingvoj por skribi komputilajn programojn. Kategorio:Komputiko ja:Category:プログラミング言語 ko:분류:프로그래밍 언어 th:Category:ภาษาโปรแกรม

Orbital energy

In astrodynamics the specific orbital energy \epsilon\,\! (or vis-viva energy) of an orbiting body traveling through space under standard assumptions is the sum of its potential energy (\epsilon_p\,\!) and kinetic energy (\epsilon_k\,\!) per unit mass. According to the orbital energy conservation equation (also referred to as vis-viva equation) it is the same at all points of the trajectory: :\epsilon=\epsilon_k+\epsilon_p=- =-\left(1-e^2\right) where:
- v\,\! is the orbital speed of the orbiting body
- r\,\! is the orbital distance of the orbiting body
- \mu\,\! is the standard gravitational parameter
- h\,\! is the specific relative angular momentum of the orbiting body
- e\,\! is the orbit eccentricity It is expressed in J/kg = m2s-2 or MJ/kg = km2s-2.

Equation forms for different orbits

For an elliptical orbit specific orbital energy equation simplifies to: :\epsilon = -\,\! where:
- \mu\,\! is the standard gravitational parameter
- a\,\! is semi-major axis of the orbiting body For a parabolic orbit this equation simplifies to: :\epsilon=0\,\! For a hyperbolic trajectory this specific orbital energy equation takes form: :\epsilon = \,\! In this case the specific orbital energy is also referred to as characteristic energy (or C_3\,\!) and is equal to the excess specific energy compared to that for an escape orbit (parabolic orbit). It is related to the hyperbolic excess velocity v_ \,\! (the orbital velocity at infinity) by :2\epsilon=2C_3=v_^2\,\! It is relevant for interplanetary missions. Thus, if orbital position vector (\mathbf\,\!) and orbital velocity vector (\mathbf\,\!) are known at one position, and \mu\,\! is known, then the energy can be computed and from that, for any other position, the orbital speed.

Rate of change

For an elliptical orbit the rate of change of the specific orbital energy with respect to a change in the semi-major axis is: :\frac\,\! where:
- \mu\,\! is the standard gravitational parameter
- a\,\! is semi-major axis of the orbiting body In the case of circular orbits, this rate is one half of the gravity at the orbit. This corresponds to the fact that for such orbits the total energy is one half of the potential energy, because the kinetic energy is minus one half of the potential energy.

Additional energy

If the central body has radius R, then the additional energy of an elliptic orbit compared to being stationary at the surface is \ -\frac+\frac = \frac
- For the Earth and a just little more than R/2 this is (2a-R)g ; 2a-R is the height the ellipse extends above the surface, plus the periapsis distance (the distance the ellipse extends beyond the center of the Earth); the latter times g is the kinetic energy of the horizontal component of the velocity.

Examples

The International Space Station has an orbital period of 91.74 minutes, hence the semi-major axis is 6738 km [http://www.google.com/search?num=100&hl=en&lr=&newwindow=1&safe=off&q=%28%2891.74
- 60%2F2%2Fpi%29%5E2
- 398600%29%5E%281%2F3%29]. The energy is −29.6 MJ/kg [http://www.google.com/search?num=100&hl=en&lr=&newwindow=1&safe=off&q=398600%2F6738%2F2]: the potential energy is −59.2 MJ/kg, and the kinetic energy 29.6 MJ/kg. Compare with the potential energy at the surface, which is −62.6 MJ/kg. The extra potential energy is 3.4 MJ/kg, the total extra energy is 33.0 MJ/kg. The average speed is 7.7 km/s, the net delta-v to reach this orbit is 8.1 km/s (the actual delta-v is typically 1.5–2 km/s more for atmospheric drag and gravity drag). The increase per meter would be 4.4 J/kg; this rate corresponds to one half of the local gravity of 8.8 m/s² [http://www.google.com/search?num=100&hl=en&lr=&newwindow=1&safe=off&q=398600e9%2F6738e3%5E2]. For an altitude of 100 km (radius is 6471 km) these figures are: The energy is −30.8 MJ/kg [http://www.google.com/search?num=100&hl=en&lr=&newwindow=1&safe=off&q=398600%2F%286371%2B100%29%2F2]: the potential energy is −61.6 MJ/kg, and the kinetic energy 30.8 MJ/kg. Compare with the potential energy at the surface, which is −62.6 MJ/kg. The extra potential energy is 1.0 MJ/kg, the total extra energy is 31.8 MJ/kg. The increase per meter would be 4.8 J/kg; this rate corresponds to one half of the local gravity of 9.5 m/s². The speed is 7.8 km/s [http://www.google.com/search?num=100&hl=en&lr=&newwindow=1&safe=off&q=sqrt%28398600%2F%286371%2B100%29%29], the net delta-v to reach this orbit is 8.0 km/s [http://www.google.com/search?num=100&hl=en&lr=&newwindow=1&safe=off&q=sqrt%28398600%282%2F6371-1%2F%286371%2B100%29%29%29]. Taking into account the rotation of the Earth, the delta-v is up to 0.46 km/s less (starting at the equator and going east) or more (if going west).

Applying thrust

Assume:
- a is the acceleration due to thrust (the time-rate at which delta-v is spent)
- g is the gravitational field strength
- v is the velocity of the rocket Then the time-rate of change of the specific energy of the rocket is \mathbf \cdot \mathbf: an amount \mathbf \cdot (\mathbf-\mathbf) for the kinetic energy and an amount \mathbf \cdot \mathbf for the potential energy. The change of the specific energy of the rocket per unit change of delta-v is :\frac which is |v| times the cosine of the angle between v and a. Thus, when applying delta-v to increase specific orbital energy, this is done most efficiently if a is applied in the direction of v, and when |v| is large. If the angle between v and g is obtuse, for example in a launch and in a transfer to a higher orbit, this means applying the delta-v as early as possible and at full capacity. See also gravity drag. When passing by a celestial body it means applying thrust when nearest to the body. When gradually making an elliptic orbit larger, it means applying thrust each time when near the periapsis. When applying delta-v to decrease specific orbital energy, this is done most efficiently if a is applied in the direction opposite to that of v, and again when |v| is large. If the angle between v and g is acute, for example in a landing (on a celestial body without atmosphere) and in a transfer to a circular orbit around a celestial body when arriving from outside, this means applying the delta-v as late as possible. When passing by a planet it means applying thrust when nearest to the planet. When gradually making an elliptic orbit smaller, it means applying thrust each time when near the periapsis. If a is in the direction of v: :\Delta \epsilon = \int v\, d (\Delta v) = \int v\, a dt See also Specific energy change of rockets. Category:Astrodynamics Category:Celestial mechanics

Zamwienia publiczne online casinos hotels Berlin Karty grafiki wakacje jastrzbia gra










































:: RELATED NEWS ::
Rigny-la-Salle
Rigny-la-Salle Rigny-la-Salle est une commune française, située dans le département de la Meuse et la région Lorraine.

Géographie

Histoire

Adminis
Rigny-Saint-Martin
Rigny-Saint-Martin Rigny-Saint-Martin est une commune française, située dans le département de la Meuse et la région Lorraine.

Géographie

Histoire
Robert-Espagne
Robert-Espagne Robert-Espagne est une commune française, située dans le département de la Meuse et la région Lorraine.

Géographie

http://www.robert-espagne.com
Les Roises
Roises Les Roises est une commune française, située dans le département de la Meuse et la région Lorraine.

Géographie

Histoire

Administration
Romagne-sous-les-Côtes
Romagne-sous-les-Cotes Romagne-sous-les-Côtes est une commune française, située dans le département de la Meuse et la région Lorraine.

Géographie

Histoire<
Romagne-sous-Montfaucon
Romagne-sous-Montfaucon Romagne-sous-Montfaucon est une commune française, située dans le département de la Meuse et la région Lorraine.

Géographie

Histoire
Ronvaux
Ronvaux Ronvaux est une commune française, située dans le département de la Meuse et la région Lorraine.

Géographie

Histoire

Administration
Rouvres-en-Woëvre
Rouvres-en-Woevre Rouvres-en-Woëvre est une commune française, située dans le département de la Meuse et la région Lorraine.

Géographie

Histoire
Rouvrois-sur-Meuse
Rouvrois-sur-Meuse Rouvrois-sur-Meuse est une commune française, située dans le département de la Meuse et la région Lorraine.

Géographie

Histoire
Saint-Joire
Saint-Joire Saint-Joire est une commune française, située dans le département de la Meuse et la région Lorraine.

Géographie

Histoire

Saint-Joire tire s
All Rights Reserved 2005 wikimiki.org