----
Geografio (geγη "tero", grapheinγραφειν "priskribi") estas scienco, kiu pristudas geografian medion de la Tero, ĝian strukturon kaj dinamikon, influon kaj distribuon de ĝiaj komponentoj en la spaco.
Ĉefceloj de la geografio estas eltrovo de manieroj de racia teritoria organizo de la socio kaj naturekspluatado, kreado de fundamentoj por strategio de ekologie sendanĝera evoluo de la socio. Gravaj objektoj de geografiaj esploroj estas interagoj de la homo kaj la naturo, regularo de dislokigo kaj influo de la komponentoj de geografia medio en loka, regiona, nacia, kontinenta, oceana kaj globala niveloj.
La mondpartoj: Ameriko - Azio - Eŭropo - Afriko - Oceanio - Antarkto
----
Geografio > Kontinentoj > Afriko
----
Kun areo de 30.271.000 km2, Afriko estas tre granda kaj varma kontinento, kaj havis 805.000.000 loĝantojn en la jaro 2000. Oni parolas 1.995 malsamajn lingvojn en Afriko. Ekz. Niĝerio havas 427 indiĝenajn lingvojn.
[http://perso.wanadoo.fr/eric.coffinet/Afrika_Agado.html Esperanto en Afriko]
La origina Afriko estis la romia provinco Africa, kies teritorio proksimumas la nunan Tunizion.
Regionoj:
- Nord-Afriko - Subsahara Afriko
Historio: en 1914 fariĝis Brita kolonio. En 1960 estis deklarita sendependeco, al kio sekvis konfliktoj inter diversaj etnogrupoj. En 1967-1970 en orienta parto de la lando estis deklarita Biafra Respubliko.
Niĝerio estas la plej granda nacio en Afriko: el la
afrikanoj sude de la Saharo, unu el tri loĝas en Niĝerio.
Kiel multe de la nacioj de Afriko, Niĝerio estas linio metita
sur mapo de Britio. Per la linio, tri grandaj gentoj -- la
haŭsoj de la seka, islama nordo, la joruboj de la
malseka, kristana, urbara sudokcidento, kaj la malriĉaj iboj de la naftoriĉa sudoriento -- kaj multe de malgrandaj gentoj inter ili, estas metitaj en unu "nacion". En ĝia mallonga vivo, Niĝerio jam
estis fendita de civila milito (1967-1970), militio kiu portis
morton al unu miliono da homoj. Sed la linio kiu donas
sangon kaj malpacon, ankaŭ donas riĉecon: la
nafto sub la tero, iu el la plej pura kaj bona en la mondo.
El la du -- la malpaceco inter gentoj kaj la nafto -- venas nacio
kuntenita de militista, koruptema tiranecon.
La nordaj islamaj federacieroj leĝigis interpreton de ŝario por krima juro. La konfliktoj pri homaj rajtoj (kazo de adultakuzitaSafiya HUSEINI (2002) kaŭzis diskutegon en la lando kaj internaciajn protestojn.
Kategorio:Niĝerioja:ナイジェリアko:나이지리아ms:Nigeriasimple:Nigeriazh-min-nan:Nigeria
Franca lingvo
]
La franca lingvo estas latinida lingvo parolata de 125 milionoj (41,6% kiel dua lingvo), precipe en Francio, Belgio, Svislando, Kanado, Haitio, Okcidenta Afriko kaj Polinezio. Ĝi estas oficiala lingvo de UNO kaj unu el la ĉefaj internaciaj lingvoj en Afriko. La franca estas inter la plej disvastigitaj lingvoj en la mondo kaj, kun la angla lingvo, Esperanto kaj aliaj ĝi estas unu el la vere mondaj lingvoj.
La franca lingvo estas romanida lingvo precipe elvenante el latino. Oni konsideras ke la malnova franca ekzistis de la 842 ĝis ĉirkaŭ 1400 (kodo de tiu lingvo laŭ ISO 639 fro). De ĉirkaŭ 1400 ĝis 1600 la lingvo estas nomata meza franca (ISO 639 : frm).
Laŭ la Encyclopaedia Britannica, almenaŭ ĉi tiuj nacioj enhavas pli ol unu milionon da francalingvanoj en 1990:
Notu bone, ke diversaj nacioj kalkulas siajn lingvanojn malsame. Ekzemple, la cifero por Usono enhavas nur tiujn, kiuj parolas france hejme, sed ne tiujn, kiuj lernis kaj bone regas la lingvon ekster la hejmo - ekzemple, en infanvartejo, en lernejo, ktp. (la franca estas unu el la ĉefaj lingvoj instruita en usonaj lernejoj). Malmulte de nacioj kalkulas dualingvanojn de lingvoj neoficialaj.
; - 100. : La franca devenas rekte de la vulgara latino parolita en Gaŭlio (la antikva Francio) en la 1-a jarcento a.K. post la venko de Cezaro. La vulgara latino ne estis la klasika latino de Cezaro kaj Cicerono, sed la latino efektive parolata de la vulgaruloj de la Imperio, la latino de la Vulgato. Eĉ en la tagoj de la Imperio, la vulgara latino enhavis latinidajn ecojn.
; 500. : Dum 500-1000, post la disfalo de Romio, la latino de Francio, pliparte izolita de la latino de Hispanio kaj Italio, fariĝis iom post iom nova lingvo: la franca mem.
; 1000. : En 1066, francalingvanoj atakis kaj regis Brition, profunde influonte la disvolviĝon de la angla, kiu eĉ hodiaŭ enhavas multe de francaj vortoj. Eĉ en la tiama Italio, la franca estis la komuna lingvo inter komercistoj. Ĉirkaŭ 1100 skribiĝis la Kanto de Roland.
; 1500. : Dum 1200-1900, la nacia registaro en Parizo disvastigis sian dialekton tra la tuta lando: la francilia franca fariĝas la oficiala lingvo en Francio en 1539, depost kiam la franca ligvo estis uzata en la tribunaloj (dum en plejparte el la europaj lanoj uzatis latinon ĝis foje la 19-a jarcento).
; Jarcentoj 18-a ĝis 19-a. : La franca estis la internacia lingvo de kulturo kaj diplomatio en la Okcidento. En Nobelaj rondoj de meza kaj orienta Eŭropo tio iĝis ĝis, ke ofte parolatis france sine de la familio, infanojn oni provizij per franclingva vartistino, kaj foje nobelaj rusoj scipovis pli bone la francan ol sian propran lingvon. En 1870 iu aŭdis la Germanimperian Vilelmo la 1-a, kiu ĵus estis venkinta Francion kaj fondinta la unuiĝinta germanan imperion familiare interbabili kun sia ĉefministro BISMARCK france. Pro tio, Marie CURIE, ekzemple, plenaĝiĝis en Pollando sed, kiel plenaĝulo kaj sciencisto, loĝis kaj laboris en Francio. Tio ankoraŭ okazas eĉ hodiaŭ, sed estas pli ofte per la angla. nekompleta listo de verkistoj alilandedevenaj, kiuj verkis en la francan lingvon: José-Maria de HEREDIA, Samuel BECKETT, Emile CIORAN, Eugène IONESCO, Julien GREEN, ktp
; Jarcentoj 19-a kaj 20-a. : La franca estis disvastigita tra la mondo per la franca imperio, precipe al Afriko, Vjetnamo kaj Polinezio. Sed la imperio disfalis post 1945, kaj kun tio la potenco de la franca kiel monda lingvo. La imperio de Britio ankaŭ disfalis post la milito, sed la angla estis subtenita de la leviĝo de Usono kiel monda potenco. Aliflanke, la kultura ligilo de Francio kun la nacioj de sia pasinta imperio estas ĝenerale pli forta ol la sama pri Britio.
Influo al Esperanto
La franca estis unu el la ĉefaj fontoj, el kiu Esperanto pruntis vortojn. Ekzemple:
ĉe (chez), oni (on), ĉiuj tagnomoj dimanĉo (dimanche), lundo (lundi), ktp... ĉevalo (cheval), manĝi (manger), fermi (fermer), frapi (frapper)...
Jen la ĉefaj fakoj de UN:
- En la Ĝenerala Asembleo, ĉiu membroŝtato de la UNO reprezentiĝas. Ĉi tie, ĉiu ŝtato havas egalan povon de voĉdonado. Tamen, rezolucioj de la Asembleo estas ne leĝoj, sed nur rekomendoj nedevigaj.
- La Konsilio de Sekureco estas pli pova fako: ĝiaj rezolucioj pezas kiel internacia leĝo, kaj povas rajtigi, se necese, perforton por obeigi danĝerajn ŝtatojn kaj konservi la pacon en la mondo. Ĝia anaro spegulas la venkintaron de la Dua Mondmilito: Britio, ĈinioFrancio, Rusio, kaj Usono reprezentiĝas daŭre, kaj ĉiu el tiuj kvin povas unusole vetoi ajnan rezolucion. La tuta anaro nombriĝas 15; la aliajn membrojn elektas la Ĝenerala Asembleo je ĉiu dua jaro.
- La Ekonomia kaj Socia Konsilio celas plibonigi la staton de homaj rajtoj, ktp. Ĝia anaro nombriĝas 54.
- La Konsilio de Kuratorado celis gvidi la multajn koloniojn kaj dependajn teritoriojn de la postmilita mondo al paca sendependiĝo. Ĉi tiu konsilio provizore ĉesis operacii en 1994 post la sendependiĝo de la fina UNO-kuratorita lando, Palaŭo.
- La Internacia Kortumo de Justeco celas decidi disputojn inter ŝtatoj.
- La Sekretariejo estas la burokrataro de la UNO; ties anoj regas la ĉiutagan funkciadon de la organizaĵon kaj ĝiajn projektojn. La ĉefulo de la Sekretariejo estas la Ĝenerala Sekretario, nuntempe s-ro Kofi ANNAN.
The City Chambers of Glasgow, Scotland, are magnificent Victorian buildings on the eastern side of the city's George Square. They are the headquarters of Glasgow City Council, the largest local authority in Scotland, and were completed in 1889. Queen Victoria herself performed the inauguration ceremony in August 1888, and the first Council meeting was held in October 1889.
The entrance hall of the Chambers proudly displays a mosaic of the city's coat of arms on the floor. The arms reflect legends about Glasgow's patron saint, Saint Mungo, and include four emblems - the bird, tree, bell, and fish - as remembered in the following verse:
:Here's the Bird that never flew
:Here's the Tree that never grew
:Here's the Bell that never rang
:Here's the Fish that never swam
A tapestry hanging in the hall is intended to represent Glasgow's past and present, and from a distance appears almost Japanese in style.
Pillars of marble and granite give way to staircases of marble, freestone, and alabaster, and a ceiling decorated in gold is topped by a stained glass dome.
The Councillor's Corridor, containing councillors' mailboxes and decorated in Italian faience, leads to the Committee Rooms, where formal business committees meet, and an impressive library.
From the corridor one passes through into the Council Chamber. This is where the Council meets formally, and is one of the most impressive rooms in the City Chambers. There are seats for each of the 79 councillors, all facing the Lord Provost (the Glasgow equivalent of the lord mayor found in London and other cities), his Depute, and the Chief Executive, who are seated behind the mace. A public gallery looks down on the proceedings, and a small press gallery is located at the side.
The Lord Provost's main office is decorated in the same Venetian style as the rest of the building. Many famous visitors, including the Royal family have signed the visitor book here.
The municipal mace is kept in an ante-room leading to the Lord Provost's office. Part of the ritual of the Council's proceedings is that the mace is carried by the Council Officer when leading the Lord Provost into the Council Chamber to chair full council meetings. The mace is made from gold-plated silver, and was presented to the council in 1912.
Next to the Council Chamber, you come across three rooms used for civic functions and large meetings: the Satinwood Salon, Octagonal Room, and Mahogany Salon. These rooms are decorated in fine woods as their names imply, and also house a selection of fine paintings.
The grandest room in the Chambers is the Banqueting Hall. Its magnificence has impressed heads of state, and it has witnessed many different types of events, from formal civil ones to record launches, fashion shows, children's Christmas parties and private functions. Nelson Mandela received his Freedom of the City here in 1993.
The hall is 33.5m long by 14.6m wide and 15.8m high. The carpet comes in three sections which are rotated regularly to prevent wear. The carpet design reflects the ornate pattern of the roof. Huge murals decorate the walls, depicting the granting of the city's charter, its history and culture, and the four main Scottish rivers. The hall's electric chandeliers, or "electroliers", were designed in 1885.
The daily tours of the Chambers conclude with the Upper Gallery on the third floor, which lets one see the detail on the beautiful dome visible from the other floors, as well as portraits of former Lord Provosts.
The City Chambers of Glasgow, then, are well worth inclusion in any traveller's visit to the city, and its architectural features and position as a seat of local government will also ensure its appeal to locals and other Scots.
The Chambers were used as part of the location for "The House of Mirth" an adaption of the novel by Edith Wharton by Terence Davies starring Gillian Anderson and Dan Aykroyd.
Category:GlasgowCategory:Government buildings in the United KingdomCategory:Visitor attractions in GlasgowCategory:Buildings and structures in Glasgow
ELO chess rating
The ELO rating system is a method for calculating the relative skill levels of players in two-player games such as chess and Go. It is also used as a rating system for competitive multiplayer play in a number of computer games. It was originally invented as an improved chess rating system. ELO is often written in capital letters, but is not an acronym. It is the
