:: wikimiki.org ::
| Bern |
Bernright
Berno (germane Bern, france Berne [beĥn], itale kaj rumanĉe Berna) estas kantono kaj ties ĉefurbo en Svislando. Samtempe Berno estas la ĉefurbo de Svislando. Loĝantaro: 125'000 (urbo), 950'000 (kantono). Areo: 5'959 km².
Esperanto-movado
En Berno okazis la Universala Kongreso en 1913.
Kategorio:Ĉefurboj de Eŭropo
Kategorio:Svislando
Kategorio:Enciklopedio de Esperanto B
als:Bern
ja:ベルン
Franca lingvo]
La franca lingvo estas latinida lingvo parolata de 125 milionoj (41,6% kiel dua lingvo), precipe en Francio, Belgio, Svislando, Kanado, Haitio, Okcidenta Afriko kaj Polinezio. Ĝi estas oficiala lingvo de UNO kaj unu el la ĉefaj internaciaj lingvoj en Afriko. La franca estas inter la plej disvastigitaj lingvoj en la mondo kaj, kun la angla lingvo, Esperanto kaj aliaj ĝi estas unu el la vere mondaj lingvoj.
La franca lingvo estas romanida lingvo precipe elvenante el latino. Oni konsideras ke la malnova franca ekzistis de la 842 ĝis ĉirkaŭ 1400 (kodo de tiu lingvo laŭ ISO 639 fro). De ĉirkaŭ 1400 ĝis 1600 la lingvo estas nomata meza franca (ISO 639 : frm).
Laŭ la Encyclopaedia Britannica, almenaŭ ĉi tiuj nacioj enhavas pli ol unu milionon da francalingvanoj en 1990:
- 52,8 - Francio
- 6,4 - Kanado
- 5,1 - Alĝerio
- 5,1 - Haitio
- 4,4 - Eburbordo
- 3,3 - Belgio
- 2,6 - Zairio
- 2,1 - Tunizio
- 1,9 - Usono
- 1,8 - Kameruno
- 1,2 - Madagaskaro
- 1,2 - Niĝero
- 1,2 - Svislando
Notu bone, ke diversaj nacioj kalkulas siajn lingvanojn malsame. Ekzemple, la cifero por Usono enhavas nur tiujn, kiuj parolas france hejme, sed ne tiujn, kiuj lernis kaj bone regas la lingvon ekster la hejmo - ekzemple, en infanvartejo, en lernejo, ktp. (la franca estas unu el la ĉefaj lingvoj instruita en usonaj lernejoj). Malmulte de nacioj kalkulas dualingvanojn de lingvoj neoficialaj.
Dialektoj
Ĉar la franca estas disigita tra la mondo, ĝi efektive dialektiĝis al Akadia, Kebekia, Pikarda, Svisa, Aostvala (Valdôtain), Valona kaj aliaj.
Historio :
; - 100. : La franca devenas rekte de la vulgara latino parolita en Gaŭlio (la antikva Francio) en la 1-a jarcento a.K. post la venko de Cezaro. La vulgara latino ne estis la klasika latino de Cezaro kaj Cicerono, sed la latino efektive parolata de la vulgaruloj de la Imperio, la latino de la Vulgato. Eĉ en la tagoj de la Imperio, la vulgara latino enhavis latinidajn ecojn.
; 500. : Dum 500-1000, post la disfalo de Romio, la latino de Francio, pliparte izolita de la latino de Hispanio kaj Italio, fariĝis iom post iom nova lingvo: la franca mem.
; 1000. : En 1066, francalingvanoj atakis kaj regis Brition, profunde influonte la disvolviĝon de la angla, kiu eĉ hodiaŭ enhavas multe de francaj vortoj. Eĉ en la tiama Italio, la franca estis la komuna lingvo inter komercistoj. Ĉirkaŭ 1100 skribiĝis la Kanto de Roland.
; 1500. : Dum 1200-1900, la nacia registaro en Parizo disvastigis sian dialekton tra la tuta lando: la francilia franca fariĝas la oficiala lingvo en Francio en 1539, depost kiam la franca ligvo estis uzata en la tribunaloj (dum en plejparte el la europaj lanoj uzatis latinon ĝis foje la 19-a jarcento).
; Jarcentoj 18-a ĝis 19-a. : La franca estis la internacia lingvo de kulturo kaj diplomatio en la Okcidento. En Nobelaj rondoj de meza kaj orienta Eŭropo tio iĝis ĝis, ke ofte parolatis france sine de la familio, infanojn oni provizij per franclingva vartistino, kaj foje nobelaj rusoj scipovis pli bone la francan ol sian propran lingvon. En 1870 iu aŭdis la Germanimperian Vilelmo la 1-a, kiu ĵus estis venkinta Francion kaj fondinta la unuiĝinta germanan imperion familiare interbabili kun sia ĉefministro BISMARCK france. Pro tio, Marie CURIE, ekzemple, plenaĝiĝis en Pollando sed, kiel plenaĝulo kaj sciencisto, loĝis kaj laboris en Francio. Tio ankoraŭ okazas eĉ hodiaŭ, sed estas pli ofte per la angla. nekompleta listo de verkistoj alilandedevenaj, kiuj verkis en la francan lingvon: José-Maria de HEREDIA, Samuel BECKETT, Emile CIORAN, Eugène IONESCO, Julien GREEN, ktp
; Jarcentoj 19-a kaj 20-a. : La franca estis disvastigita tra la mondo per la franca imperio, precipe al Afriko, Vjetnamo kaj Polinezio. Sed la imperio disfalis post 1945, kaj kun tio la potenco de la franca kiel monda lingvo. La imperio de Britio ankaŭ disfalis post la milito, sed la angla estis subtenita de la leviĝo de Usono kiel monda potenco. Aliflanke, la kultura ligilo de Francio kun la nacioj de sia pasinta imperio estas ĝenerale pli forta ol la sama pri Britio.
Influo al Esperanto
La franca estis unu el la ĉefaj fontoj, el kiu Esperanto pruntis vortojn. Ekzemple:
ĉe (chez), oni (on), ĉiuj tagnomoj dimanĉo (dimanche), lundo (lundi), ktp... ĉevalo (cheval), manĝi (manger), fermi (fermer), frapi (frapper)...
Eksteraj ligoj
- [http://www.101languages.net/french/ French 101] French for beginners and travelers (Angla)
- Organizo de "la Francophonie" (la Francparolantaro)
:[http://agence.francophonie.org/ http://agence.francophonie.org/]
!
als:Französische Sprache
ja:フランス語
ko:프랑스어
simple:French language
th:ภาษาฝรั่งเศส
zh-min-nan:Hoat-gí
UK 1913Esperanto > Kulturo > Kongresoj > UK > 9-a Universala Kongreso de Esperanto
----
9a UK 1913, 24-31 aŭgusto 1913, Bern (Ĉefurbo de Svislando), 1015 kongresanoj el 30 landoj; fid. esprimo al la Lingva Komitato; akcento de kunagado.
Teatraĵoj prezentitaj
- Ginevra de Edmond PRIVAT, ludis Helene BERTRIJN kaj Jules VERSTAETE de la reĝa Falndra Teatro kun amatora trupo.
- La patreco de Maria WOLF
- Wilhelm Tell de Friedrich SCHILLER, reĝisoris G. WÄCKERLIN;
Kategorio:Ĉefurboj de EŭropoKategorio:Ĉefurboj
Kategorio:Svislando
Kategorio:Eŭropaj landoj
als:Kategorie:Schwyz
ja:Category:スイス
ko:분류:스위스
simple:Category:Switzerland
Kategorio:Enciklopedio de Esperanto B List of Marquesses in order of precedence
This is a list of present Marquesses in the Peerages of England, Scotland, Great Britain, Ireland, and the United Kingdom. Note that it does not mention any Marquessates held as a subsidary title of a Duke. For a more complete listing, which adds these "hidden" Marquessates as well as extant, extinct, dormant, abeyant, and forfeit ones, see List of Marquessates.
Order of precendence
The general order of precedence among Marquesses is:
# Marquesses of England
# Marquesses of Scotland
# Marquesses of Great Britain
# Marquesses of Ireland created before 1801
# Marquesses of the United Kingdom and of Ireland created after 1801
Marquesses of England
#The Marquess of Winchester (1551)
Marquesses of Scotland
#The Marquess of Huntly (1599)
#The Marquess of Queensberry (1682)
#The Marquess of Tweeddale (1694)
#The Marquess of Lothian (1701)
Marquesses of Great Britain
#The Marquess of Lansdowne (1784)
#The Marquess Townshend (1787)
#The Marquess of Salisbury (1789)
#The Marquess of Bath (1789)
#The Marquess of Hertford (1793)
#The Marquess of Bute (1796)
Marquesses of Ireland prior to 1801
#The Marquess of Waterford (1789)
#The Marquess of Downshire (1789)
#The Marquess of Donegall (1791)
#The Marquess of Headfort (1800)
#The Marquess of Sligo (1800)
#The Marquess of Ely (1800)
Marquesses of the United Kingdom and of Ireland after 1801
#The Marquess of Exeter (1801)
#The Marquess of Northampton (1812)
#The Marquess Camden (1812)
#The Marquess of Anglesey (1815)
#The Marquess of Cholmondeley (1815) (holds higher rank as Lord Great Chamberlain)
#The Marquess of Londonderry (1816)
#The Marquess Conyngham (1816)
#The Marquess of Ailesbury (1821)
#The Marquess of Bristol (1826)
#The Marquess of Ailsa (1831)
#The Marquess of Normanby (1838)
#The Marquess of Abergavenny (1876)
#The Marquess of Zetland (1892)
#The Marquess of Linlithgow (1902)
#The Marquess of Aberdeen and Temair (1916)
#The Marquess of Milford Haven (1917)
#The Marquess of Reading (1926)
Marquesses
Marquesses
ebay wakacje jastrzbia gra wagi witaminy Randki
|
|
|
| :: RELATED NEWS :: |
Danske Statsbaner
right
DSB, an abbreviation of Danske Statsbaner (Danish State Railways), is the largest Danish train operating company. While DSB is responsible for passenger train operation on most of the Danish railways, goods transport and railway maintenance are outside its scope. DSB runs a light railway, called S-tog, in the area around the Danish capital, Copenh
|
Jean Bertaut
Jean Bertaut (1552 - June 8, 1611), French poet, was born at Caen.
He figures with Desportes in the disdainful couplet of Boileau on Ronsard:
"Ce poëte orgueilleux, trébuché de si haut,
R
|
Naestved
Næstved is a municipality (Danish, kommune) in Storstrøm County on the island of Zealand (Sjælland) in the south of Denmark. The municipality includes the island of Lorentzian manifold, a closed timelike curve (CTC) is a worldline of a material particle in spacetime that is closed. This possibility was raised by Willem Jacob van Stockum in 1937 and by Kurt Gödel in 1949. If CTCs exist, their existence would seem to imply at least the theoretical possibility of making a
Madame de La Fayette (baptized March 18, 1634 - May 25, 1693) was a French writer, the alleged author of La Princesse de Clèves, France's first his
|
Jean Herauld Gourville
Jean Herauld Gourville (July 10, 1625 - June 14, 1703) was a French adventurer.
He was born in La Rochefoucauld, in today's Charente département. At the age of eighteen he entered the house of La Rochefoucauld as a serv
|
Politiken
Politiken is a Danish daily broadsheet newspaper, published by JP/Politikens Hus, one of Denmark's leading media companies. It is published with the goal of being an independent mouthpiece of Danish left wing (Social-Democratic and Social-Liberal) politics.
Dagbladet Politiken was founded
|
Harpoon
A harpoon is a long spear-like instrument used in fishing to catch fish or other large aquatic animals such as whales.
Formerly the harpoon was thrown by hand but now is shot from specially constructed guns. Usually a harpoon consists of a launcher (mostly a cannon) and a projectile which is a large spear connected to a thick
|
Antoine Furetière
Antoine Furetière (December 28, 1619 - May 14, 1688), French scholar and miscellaneous writer, was born in Paris.
He first studied law, and practised for a time as an advocate, but eventually took orders and after various preferments became abbé of Chalivoy in the diocese of Bourges in 1662. In his leisure moments he devoted himse
|
Gauthier de Costes, seigneur de la Calprenède
Gauthier de Costes, seigneur de la Calprenède (1609 or 1610 - 1663) was a French novelist and dramatist. He was born at the Château of Tolgou, near Sarlat (Dordogne). After studying at Toulouse, he
|
|