:: wikimiki.org ::

COSTA E SILVA

COSTA e SILVA

Arthur da COSTA e SILVA estis la plej akra diktatoro de Brazilo, naskiĝis en Taquari en la 3-a de oktobro de 1902 kaj mortis en la Rio-de-Ĵanejro en la 17-a de decembro de 1969. Estis prezidento de Brazilo de 1967 ĝis 1969. COSTA e SILVA dekretis la AI-5, leĝo kiu igis legitimis ĉiujn diktatorecajn agojn. Filo de madejranoj, li estis brila lernanto de militaj lernejoj de Porto Alegre kaj Realengo (Rio-de-Ĵanejro). Iĝis oficiraspiranto en 1921, kaj dua klasa lieŭtenanto en 1922, kiam patoprenis ribelon de la 1-a Infanteria subbataliono. Li studis strategion en Usono en 1944. Iĝis generalo en 1952 kaj unua klasa generalo en 1961. João GOULART formovis lin el komando de 4-a Terarmeo pro lia troa aŭtoritareco en 1963. Ative partoprenis de puĉo kontraŭ Goulart kaj fariĝis Ministro de Milito de CASTELLO BRANCO. Estis trudita kiel prezidento de armeo al parlamento en la 3-a de oktobro de 1966, kaj enoficiĝis en la 15-a de marto de 1967. En aŭgusto 1968, deputito Márcio MOREIRA ALVES rekomendis, en parlamento, ke knabinoj ne plu dancu kun studentoj de milita lernejo, kiel protesto kontraŭ la milita registaro. La prezidento kunvokis la "Konsilantaron pri Nacia Sekureco" kaj dekretas la institucian agon 5 (AI-5), kiu permesas al li malfermi la parlamenton kaj abrogacii rajton. Dum lia diktatoreco, multaj homoj estis arestitaj, mortaj kaj ekzilitaj pro politikaj kialoj. Li suferis cerban trombozon en la 31-a de aŭgusto 1969 kaj estis anstataŭigita de triunvirato de generaloj. Li mortis tuj poste en 17-a de aŭgusto. kategorio:Brazilo

Diktatoro

Diktatoro estas estro de diktatoreco. Konataj diktatoroj estis inter aliaj Napoléon BONAPARTE, Benito MUSSOLINI, Adolf HITLER, Iosif STALIN, MAO Zedong kaj Augusto PINOCHET. La parolo diktatoro (de la latina lingva: diktanta, parolanta, "tiu kiu diktas la legojn") komence signifas politikan postenon de la antika Romo. En krisa stato la konsulo kaj la senato nomis diktatoron, kiu potencis senrestrikte la ŝtaton kaj la armeon. Ĉiuj la aliaj magistratoj submetita lin, escepte de etnotribunusoj. Lia estreco estis limigita por ses monatoj. La "magister equitum" (latina) grupita al diktatoron. Konataj romiaj diktatoron estis Cincinnatus, Fabius Maximus, Sullu kaj Gaius Julius Caesar, kiu iniciatis de lin nomi ol diktator dumvive.

Vidu ankaŭ

Kategorion pri diktatoroj. Kategorio:Diktatoroj

Brazilo

Geografio > Ameriko > Sudameriko > Brazilo ----
---- Brazilo estas la kvina plej granda lando en la mondo laŭ surfaco (post Rusio, Ĉinio, Kanado, kaj Usono), kaj la kvina plej granda en la mondo laŭ loĝantaro (post Ĉinio, Barato, Usono, kaj Indonezio). La unua eksteramerikano kiu "malkovris" hodiaŭan Brazilon, estis la portugalo Pedro ÁLVARES CABRAL en 1500. Pro tio en Brazilo oni parolas la portugalan, kaj la lando havas grandan rasan kaj kulturan diversecon. La portugaloj intermiksiĝis kun la indiĝenoj. Al ili aldoniĝis afrikaj negroj, alportitaj dum la kolonia periodo ĝis 1888. Al ĉiuj aliĝis enmigrintoj el pli ol 50 landoj, precipe de Eŭropo kaj Japanio. Brazilo havas kvin geografiajn regionojn: la Norda Regiono, karakterizata per grava ekologia sistemo, la Amazona Arbaro, kaj la Amazono, la plej granda rivero en la mondo; la Nordorienta Regiono, karakterizata per iomete arida klimato landinterne kaj pli mildajn temperaturojn marborde; la Centrokcidenta Regiono, karakterizata per vastaj savanoj kaj per la Pantanalo, grandega marĉa regiono kiu entenas riĉan faŭnon kaj flaŭron; la Sudorienta Regiono, kiu estas la plej industrialigita regiono de la lando, kie troviĝas, interalie, la bela urbo Rio-de-Ĵanejro kaj la potenca San-Paŭlo, financa centro de la lando, kaj Ouro Preto (esp-e, Nigra Oro), kie oni povas vidi la verkojn de Aleijadinho, la plej grava baroka skulptisto en Brazilo; kaj, finfine, la Suda Regiono, karakterizata de montara pejzaĝo kaj forta eŭropeca kulturo pro la plurlandaj enmigrintoj tie loĝantaj, kaj kie estas unu el plej elstaraj akvofaloj de la mondo, Igŭacuo, deklarita de Unesko kiel mondheredaĵo pro sia natura beleco. ---- Loko: 10 Su, 55 Ok (centra kaj orienta Sudameriko) Areo: 8.456.510 km²
semotaŭga: 5 % Loĝantaro: 172.860.370 (julio 2000, takso) % urbana: 81 % (2000)
homoj po kv. km: 20,4 (2000)
homoj po kv. km da semotaŭga tero: 408,8 (2000)
kreskado en procentoj: 0,94 % (2000, takso)
naskoj: 18,84 po 1000 homoj po jaro (2000, takso)
mortoj: 9,37 po 1000 homoj po jaro (2000, takso)
migrantoj: -0,03 po 1000 homoj po jaro (2000, takso)
mortokvanto de beboj: 38,04 mortoj po 1000 naskoj (2000, takso)
infanoj po virino: 2,13 infanoj naskita po virino (2000, takso)
meza vivo longeco: 62,94 jaroj (58,54 viroj, 67,56 virinoj) (2000, takso) Ĉefurbo: Braziljo
La plej grandaj urboj: milionoj en 2000:

17,90	San-Paŭlo (#5 tutmonde)
10,65	Rio-de-Ĵanejro (#22 tutmonde)
4,15	Belo Horizonte
3,50	Porto Alegre
3,35	Recifo
2,95	Salvadoro
2,85	Fortalezo
2,60	Kuritibo

Etnoj: 55-%-e eŭropana (el Portugalio, Germanio, Italio, Hispanio, Pollando), 38-%-e miksita (eŭropana kaj afrikana), 6% afrikana, 1% aliaj ( japana, araba, amerikana).
Religio: 80% katolikismo, protestantismo, spiritismo
Lingvoj: la portugala (oficiala), hispana (ĉe landlimoj), japana lingvo (dua plej parolata lingvo), itala lingvo, germana lingvo, nederlanda lingvo kaj indiĝenaj lingvoj (ĉefe la gvarania lingvo). 99 % de brazilanoj havas la portugalan kiel patrinan lingvon.
alfabeta: 83,3% (83,3% viroj, 83,2% virinoj) (1995, takso) Registaro: demokratio.
sendependiĝo: la 7-a de septembro 1822 de Portugalio
Organizoj: UNO (1945)
konstitucio: la 5-an de oktobro 1988 Ekonomio: 270 Gd (1998, takso)
po kapo: 1,56 kd (1998, takso)
kreskado en procento: 0,8% (1999, takso)
inflacio: 5 % (1999), 1094% (1994)
senokupa: 7,5 % (1999) Valuto: 1 realo (R$) Flago: Montras cielglobon en flava rombo sur verda fono, kun la moto "ordem e progresso" (ordo kaj progreso) eltirita el Pozitivismo. ---- right Subŝtatoj: 1-Akro, 2-Alagoaso, 3-Amapao, 4-Amazonio, 5-Bahio, 6-Cearao, 7-Espirito-Santo, 8-Gojaso, 9-Maranjo, 10-Mato-Groso, 11-Suda Mato-Groso, 12-Minas-Ĝerajso, 13-Parao, 14-Paraibo, 15-Paranao, 16-Pernambuko, 17-Piaŭio, 18-Rio-de-Ĵanejrio, 19-Norda Rio-Grando, 20-Suda Rio-Grando, 21-Rondonio, 22-Rorajmo, 23-Sankta Katarino, 24-San-Paŭlio, 25-Serĝipo, 26-Tokantinso kaj 27-Federacia Distrikto

Esperanto-Movado

Vidu
- Brazilo: Frua Esperanto-movado (antaŭ la Dua Mondmilito)
- Brazilo: Nuna Esperanto-movado (post la Dua Mondmilito)

Vidu Ankaŭ

Historio de Brazilo Igŭacuo Itajpu Listo de urboj de Brazilo Prezidento de Brazilo Landnomoj Brazila ekstera politiko

Eksteraj ligoj

[http://www.aleph.com.br/kce/brazilo.htm Regionoj de Brazilo] [http://www.curitiba-brazil.com Curitiba Brazil]; angle. [http://www.geographicguide.com/brazil.htm bildoj pri Brazilo]; ! fiu-vro:Brasiilia ja:ブラジル ko:브라질 ms:Brazil simple:Brazil th:ประเทศบราซิล zh-min-nan:Pa-se

3-a de oktobro

Historio > Tagoj > la 3-a de oktobro ---- La 3-a de oktobro estas la 276-a tago de la jaro (la 277-a en superjaroj) laŭ la Gregoria kalendaro. 89 tagoj restas. Je la 3-a de oktobro okazis, inter alie:

Eventoj

- 1990 : Germanio : La du germanaj ŝtatoj reunuiĝis

Naskiĝoj

- 1834 : Vilém BLODEK
- 1895 : Gerrit Paulus de BRUIN
- 1889 : Carl VON OSSIETZKY
- 1902 : COSTA e SILVA
- 1969: Gwen STEFANI

Mortoj

- 1926: François DRUDIN
- 1938 : Vladimir VARANKIN
- 1994 : Heinz RÜHMANN
- 2004 : Janet LEIGH

Specialaj tagoj kaj festoj

---- Vidu ankaŭ:
- Historio - Tagoj. ja:10月3日 ko:10월 3일 simple:October 3 th:3 ตุลาคม

Rio-de-Ĵanejro

Geografio > Ameriko > Sudameriko > Brazilo > Rio-de-Ĵanejro < urboj > ----
- Situo: 22° 54’ sude, 40° 20’ okcidente
- Areo: 1.261 km2
- Horzono: GMT-3h
- Loĝantaro: ĉirkaŭ 11.000 mil (en la aglomeraĵo en 2000) GMT Rio de Ĵanejro, portugalligve: Rio de Janeiro /Riŭ djĵan'ejrŭ/, regione [ĥiŭ: ĝjĵan'ej:rŭ], mallongigo de "Mui Heróica e Leal Cidade de São Sebastião do Rio de Janeiro", estas la ĉefurbo de la ŝtato de Rio-de-Ĵanejro (Rio-de-Ĵanejrio) kaj estis ĉefurbo de Brazilo de 1763 ĝis 1960. De 1808 ĝis 1820 ankaŭ ĉefurbo de Portugalio. Ĝi estas nomigita "Urbo Mirinda" (Cidade maravilhosa), ĉar lia belega situo ĉe la Gŭanabara golfo kaj inter grandiosaj montoj. La plej fama de tiuj montoj estas la "sukerpano" (Pão de Açúcar). Antaŭe ĝi estis, krom ĉefurbo, la plej granda urbo de Brazilo, kultura kaj ekonomia centro. Hodiaŭ urbo Rio-de-Ĵanejro estas iom dekadenta, ne nur ne estas plu ĉefurbo, sed ne estas plu la plej granda urbo de Brazilo, eĉ ne la ekonomia centro. Kulture, ĝi devas dividi spacon kun San-Paŭlo, kaj Salvadoro.

Historio

Rio de Janeiro estis fondita la 1-a de marto 1565 proksime de vilaĝo "Carioca" (Domo de la Brankulo en indiĝena lingvo). 1565
- Naskiĝurbo de Petro la 2-a (imperiestro de Brazilo) kaj Izabel Cristina OLIVEIRA SANTIAGO.
- Baggi de ARAUJO propagandis Esperanton tie. Kategorio:Urboj de Brazilo

1969

Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1969 ---- Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta merkrede (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1969 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

- 54-a Universala Kongreso de Esperanto en Helsinko.
- Deklaracio de Tirese.
- Stanislava Chrdlová ekesperantiĝis.
- Fondita Ĉeĥa Esperanto-Asocio.
- Ekaperis revuo La Monda Lingvo problemo.
- Apero de Esperanta traduko de La Korano.
- Publikitaj planlingvoj Arcaicam Esperantom kaj Aligrams.
- 24-a de julio : Usono metas la unuan homon surlunen.
- Muamar KADAFI, post milita renverso, regas Libion.

Naskiĝoj

- 8-a de majo : AKEBONO Taro
- 28-a de decembro : Linus TORVALDS

Mortoj

- 18-a de januaro: Ismael GOMES BRAGA
- 22-a de junio : Usono : Judy GARLAND
- 28-a de marto : Dwight D. EISENHOWER
- 27-a de aŭgusto : Svislando : Erika MANN
- 17-a de decembro: COSTA e SILVA
- 25-a de decembro: Donald R. DUNCAN ---- 1964 | 1965 | 1966 | 1967 | 1968 | 1969 | 1970 | 1971 | 1972 | 1973 | 1974 19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento ja:1969年 ko:1969년 simple:1969 th:พ.ศ. 2512

Prezidantoj de Brazilo

Brazilo > Historio > Prezidantoj de brazilo < Politiko ---- La Prezidento de Brazilo estas la ŝtatestro kaj registrarestro en Brazilo de 1889, antaŭ la brazila Ŝtatestro ricevis titolon imperiestro kaj registrarestro estis ĉefministro. Multaj homoj estis prezidantoj de Brazilo, sed ne estis "prezidento", t.e., fakte prezidis la respublikon, sed ne havis titolon 'prezidento', aliaj havis la titolon 'prezidento', sed, vere, ne estis prezidantoj, kiel oni povas vidi sube. Vidu ankaŭ Monarkoj de Brazilo kaj Ĉefministroj de Brazilo. Listo de la prezidantoj de respubliko de brazilo

Unua Respubliko (aŭ "Malnova Respubliko") (1898-1930)

Dua Respubliko (1930-1937)

MENA BARRETO, Isaías de NORONHA kaj Augusto FRAGOSO pro puĉo (de la 24-a de oktobro 1930 ĝis la 3-a de novembro 1930)
Getúlio VARGAS (de la 3-a de novembro 1930 ĝis la 20-a de julio 1934 provizora prezidanto)
Getúlio VARGAS (de la 20-a de julio 1934 ĝis la 10-a de novembro 1937 elektita de la parlamento)

Tria Respubliko (aŭ "Nova Ŝtato") (1937-1945)

Tiu periodo estis faŝisma diktaturo, dum kiu prezidanto estis ne nur ŝtatestro, registrarestro sed ankaŭ la plej supera leĝodonanto kaj plej supera juĝisto. Getúlio VARGAS (10-a de novembro 1937 ĝis 29-a de oktobro 1945 kiam okazis puĉo)

Kvara Respubliko (aŭ "Populisma Respubliko") (1945-1964)

José LINHARES pro puĉo (29-a de oktobro 1945 ĝis 31-a de januaro 1946)
Eurico Gaspar DUTRA (31-a de januaro 1946 ĝis 31-a de januaro 1951)
Getúlio VARGAS (31-a de januaro 1951 ĝis 24-a de aŭgusto 1954 pro memmortigo)
CAFÉ Filho pro vicprezidenteco (24-a de aŭgusto 1954 ĝis 8-a de novembro 1955 pro puĉo)
Carlos COIMBRA pro puĉo (8-a de novembro 1955 ĝis 11-a de novembro 1955 pro puĉo)
Nereu RAMOS pro puĉo (11-a de novembro 1955 ĝis 31-a de januaro 1956)
Juscelino KUBITSCHEK (31-a de januaro 1956 ĝis 31-a de januaro 1961)
Jânio QUADROS (31-a de januaro 1961 ĝis 25-a de aŭgusto 1961 pro rezigno)
Ranieri MAZZILI pro prezidanteco de la parlamento (25-a de aŭgusto 1961 ĝis la 8-a de septembro 1961)
Oni kreis la postenon de ĉefministro kaj la prezidanto estis nur ŝtatestro. João GOULART pro vicprezidanteco (8-a de septembro 1961 ĝis 24-a de januaro 1963)
Plebiscito malkreis la postenon de ĉefministro kaj la prezidanto ree estis kaj ŝtatestro kaj registrarestro. João GOULART (24-a de januaro 1963 ĝis 31-a de marto 1964 pro puĉo)

Kvina Respubliko (aŭ Militista Periodo) (1964-1985)

Ranieri MAZZILI provizora prezidanto pro puĉo (2-a de aprilo 1964 ĝis 15-a de aprilo 1964)
CASTELLO BRANCO diktatoro (15-a de aprilo 1964 ĝis 15-a de marto 1967)
COSTA E SILVA diktatoro (15-a de marto 1967 ĝis 31-a de aŭgusto 1969 pro morto)
Aurélio LYRA TAVARES, Augusto RADEMAKER kaj Márcio MELLO pro puĉo (31-a de aŭgusto 1969 ĝis 30-a de oktobro 1969)
Emílio GARRASTAZÚ MÉDICI diktatoro (30-a de oktobro 1969 ĝis 15-a de marto 1974)
Ernesto GEISEL diktatoro (15-a de marto 1974 ĝis 15-a de marto 1979)
João Baptista FIGUEIREDO diktatoro (15-a de marto 1979 ĝis la 15-a de marto 1985)

Sesa Respubliko (aŭ "Nova Respubliko") (1985-...)

Tancredo NEVES (mortis antaŭ enposteniĝo)
José SARNEY (15-a de marto 1985 ĝis 15-a de marto 1990)
Fernando COLLOR DE MELLO (15-a de marto 1990 ĝis 29-a de decembro 1992, impedita de la parlamento pro korupteco)
Itamar FRANCO pro vicprezidanteco (29-a de decembro 1992 ĝis 1-a de januaro 1995)
Fernando Henrique CARDOSO (1-a de januaro 1995 ĝis 1-a de januaro 1999)
Fernando Henrique CARDOSO, reelektita, (1-a de januaro 1999 ĝis 1-a de januaro 2003)
Luiz Inácio Lula da SILVA (1-a de januaro 2003 ĝis nun)

1969

Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1969 ---- Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta merkrede (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1969 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

- 8-a de majo : AKEBONO Taro
- 28-a de decembro : Linus TORVALDS

Mortoj

Madejro

Geografio > Afriko > Madejro < Portugalio ---- Dosiero:pt-madeira.gif Madejro estas portugala insulo en la Atlantiko. La ĉefurbo Funchal havas proksimume 128.000 enloĝantojn. :Portugala nomo: Madeira :Situo: 17° OK, 32°40' NO :Loĝantaro: proksimume 265.000 :Areo: 795 km² ja:マデイラ諸島

Porto Alegre

Geografio > Ameriko > Sudameriko > Brazilo > Suda Rio-Grando > Porto-Alegro < Urbo ----- right Porto-Alegro, portugallingve Porto Alegre /poRtŭa'legrj/ ("Ĝoja Haveno"), estas ĉefurbo de Ŝtato Suda Rio-Grando. Ĝi estas apud 5 riveroj, ĉefe la rivero (vere lago) Guaíba. Tie okazis la unuaj Sociaj Forumoj. Ĝi estis fondita en 1752 far 60 geedzaj paroj el la Acoraj insuloj. Ĝi kreskiĝis rapide pro la haveno kaj pro la enmigrado de eŭropanoj dum la 19-a jarcento. La urbo famiĝis tutmonde pro politikaj aferoj, kiel la Partoprenema Buĝeto kaj la Monda Socia Forumo. Vidindaĵoj: Kulturdomo Mario Quintana, Usina do Gasometro, CTG (Gauĉa Tradicia Centro), Memorejo de la Monda Socia Forumo kaj Parko Farroupilha.

Esperanto en Porto Alegre

La unuan Esperanto-societon en Porto Alegre en 1906 fondis Stefan Nicolau MICHALSKI pionire kune kun aliaj homoj ligitaj al la anarkiisma movado tiuepoka. Porto Alegro estas naskiĝurbo de Symilde SCHENK LEDON.

Eksteraj ligoj (en la portugala)

- http://www.portoalegre.rs.gov.br
- http://www.prefpoa.com.br Kategorio:Urboj de Brazilo ja:ポルト・アレグレ

Rio-de-Ĵanejro

Historio

1921

Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1921 ---- Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta sabate (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1921 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

- 13-a Universala Kongreso de Esperanto en Prago.
- 1-a SAT-kongreso.
- 6-a Brazila Kongreso de Esperanto en Rio-de-Ĵanejro.
- La Akademio de Esperanto aprobas laŭvole anstataŭigi ĥ per k en la okazoj, kiam ĝi senpere sekvas post la litero r.
- Fondo de SAT.
- Fondo de grupo de Esperanto de Sovjetlanda Esperantista Unuiĝo,Keio Universitato, Japanio kaj Sveda Laborista Esperanto-Asocio.
- La Vendreda Klubo publikita de Johannes DIETTERLE
- Hugo RÖLLINGER, Juntaro IŬAŜITA, Sam Owen JANSSON kaj Ludwig PUFF eklernis Esperanton.
- Aleksandr POSTNIKOV.
- Rusio invadis Kartvelion, kiu fariĝis tiam Gruzia Soveta Respubliko.
- Mongolio: Popola revolucio. Forpasas la lasta mongola reĝo.
- Antisionismaj atakoj en Jafo, Palestinio
- Irlando sendependiĝas de Britio.
- Luksemburgio eniras ekonomian-doganan union kun Belgio.
- Irano : Eko de la diktatoreco de Mohamed Reza PAHLAVI.
- Niĝero ekestas kiel Franca kolonio.
- Kreita Optoezo.

Naskiĝoj

- 5-a de januaro : Friedrich DÜRRENMATT
- 9-a de januaro : Usono, Patricia HIGHSMITH
- 25-a de marto : Germanio, Simone SIGNORET
- 16-a de aprilo : Britio, Peter USTINOV
- 2-a de majo : Hindio, Satjaĵit RAY
- 6-a de majo : Aŭstrio, Erich FRIED
- 19-a de majo : Eddie BARCLAY
- 20-a de majo : Wolfgang BORCHERT
- 26-a de junio : Mirko HANÁK
- 12-a de septembro : Pollando, Stanislaw LEM
- 19-a de septembro : Paulo FREIRE
- 30-a de septembro : Deborah KERR
- 13-a de oktobro : Yves MONTAND
- 1-a de novembro : Ilse AICHINGER
- 3-a de novembro : Usono, Charles BRONSON
- 10-a de decembro : Germanio, Christine BRÜCKNER
- Norvegio, Johan Hammond ROSBACH, Esperanto-verkisto
- Brazilo: Leopoldo KNOEDT
- Linhart RÝZNAR

Mortoj

- Antoni GRABOWSKI
- 2-a de aŭgusto : Italio,Enrico CARUSO
- 26-a de aŭgusto : Ludwig THOMA ---- 1916 | 1917 | 1918 | 1919 | 1920 | 1921 | 1922 | 1923 | 1924 | 1925 | 1926 19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento ja:1921年 ko:1921년 simple:1921 th:พ.ศ. 2464

1922

Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1922 ---- Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta dimanĉe (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1922 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

- 14-a Universala Kongreso de Esperanto en Helsinki;
- Firmata la Kontrakto de Helsinki pri la organizo de la Esperanto-movado.
- La Tria Asembleo de Ligo de Nacioj akceptas raporton pri Esperanto kiel internacia helplingvo. La raporto de Ligo de Nacioj misinformis ke Albana registraro enkodukis Esperanton en duagradaj lernejo. Sed en tiu jaro Albanio havas malpli ol 6 Esperantistojn.
- Ekapero de Literatura Mondo en Budapeŝto.
- Internacia Konferenco pri Esperanto en Lernejoj en Ĝenevo.
- Brazila Parlamento donis monan subvencion al Brazila esperanto-movado.
- Fondita Esperanto-grupo de Brescia
- Eŭgeno LANTI publikigis broŝuron For la Neŭtralismon.
- Japanujo kaj mondlingvo publikita de Fuĵisaŭa Ĉikao.
- Unuaj dissendoj de Esperanto per radio.
- Fondita Societo de ĉeĥoslovakaj nevidantaj Esperantistoj, Bulteno de CK SEU kaj Tramvojista Esperanto-Unuiĝo de Vieno.
- Esperantiĝis: ::Mladen VRTUNSKI, Anton GOLDMANN, Hector VERMUYTEN kaj Léon BERGIERS.
- Aleksandr POSTNIKOV liberigita.
- Planlingvoj Okcidentalo kaj Esperantido de Antido publikitaj.
- februaro okazis la Artmoderna Semajno en San-Paŭlo, kiu ekestis la Modernisma Skolo de Brazila literaturo.
- 28-a de februaro: Egipto sendependiĝas de Britio
- 11-a de septembro: Palestino estas transdonita for de la otomana imperio al la brita imperio
- Jaroslav HEYROVSKÝ diskrovis la polarografion
- Kreita Kasuelo

Naskiĝoj

- 31-a de januaro: Otaviano CURVELO de SOUZA
- 10-a de junio: Usono, Judy GARLAND
- 19-a de septembro : Emil ZATOPEK
- 8-a de novembro : Christiaan BARNARD
- 4-a de decembro : Gérard PHILIPE
- 24-a de decembro : Ava GARDNER
- Carlo MUSAZZI
- Árni BÖDVARSSON
- Rüdiger EICHHOLZ
- Aderaldo ROCHA

Mortoj

- Jiří František CHALOUPECKÝ
- Leon FAUVART-BASTOUL
- 7-a de februaro : Francio, Fernand DORÉ
- 14-a de marto : Karolo la 1-a (Aŭstrio)
- 27-a de marto: John ANDERSON
- 2-a de aŭgusto: Kanado, Alexander Graham BELL
- 11-a de novembro: Brazilo: Nuno BAENA
- 18-a de novembro: Francio, Marcel PROUST ---- 1917 | 1918 | 1919 | 1920 | 1921 | 1922 | 1923 | 1924 | 1925 | 1926 | 1927 19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento ja:1922年 ko:1922년 simple:1922 th:พ.ศ. 2465

1944

Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1944 ---- Ĉi tiu jaro estas superjaro komenciĝanta sabate (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1944 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

- Bulgarion eniras Soveta armeo

Naskiĝoj

- Rudolf FRIDRICH
- Karel KÝR
- Henri MASSON
- Hungario : NEMERE István.
- 22-a de januaro : Angela WINKLER
- 9-a de februaro : Alice WALKER
- 2-a de marto : Uschi GLAS
- 7-a de marto: Serge SIRE
- 4-a de aprilo : Sirio : Bassam TIBI
- 17-a de majo : David KELLY
- 29-a de majo : Helmut BERGER
- 19-a de junio : Chico BUARQUE
- 22-a de junio : Aŭstrio : Klaus Maria BRANDAUER
- 31-a de julio : Geraldine CHAPLIN
- 12-a de septembro : Barry WHITE
- 25-a de septembro : Michael DOUGLAS
- 2-a de decembro : Botho STRAUSS

Mortoj

- 5-a de majo : Bertha BENZ
- 31-a de julio : Antoine de SAINT EXUPÉRY
- 17-a de oktobro : Germanio : Adolf SCHMIDT
- 30-a de decembro : Romain ROLLAND ---- 1939 | 1940 | 1941 | 1942 | 1943 | 1944 | 1945 | 1946 | 1947 | 1948 | 1949 19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento ja:1944年 ko:1944년 simple:1944 th:พ.ศ. 2487

1952

Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1952 ---- 1952 estis superjaro komenciĝanta marde (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1952 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

- 37-a Universala Kongreso de Esperanto en Oslo.
- Dum la 13-a Brazila Kongreso de Esperanto, okazinta en Recifo, Ismael GOMES BRAGA gvidis en la sidejo de Spiritisma Federacio de Pernambuko la unuan spiritisman publikan kunsidon tute en Esperanto.
- Fondo de Centro de Esploro kaj Dokumentado.
- Eldonejo Stafeto fondita de Juan RÉGULO.
- Ivo LAPENNA publikiĝis Faktoj pri la Internacia Lingvo.
- Eklernis Esperanton: Aldo de' GIORGI.
- Britio : Elizabeto la 2-a(Elizabeth II) surtroniĝas.
- Kreita Concorde.
- Turkio aniĝas en NATO.
- Israelo : Ĉeso de la rego de Hajm WEIZMAN.
- Usono : Utaho : Uranio malkovriĝis.
- UNO lasis Usonon prizorgi grandan parton de Mikronezio (nunaj Marŝaloj, Mikronezia Federacio, Nordmarianoj kaj Palaŭo).
- La itala piloto Alberto ASCARI gajnis la mondan ĉampionecon de Formulo Unu.

Naskiĝoj

- Julian MODEST
- 8-a de aŭgusto : Norvegio : Jostein GAARDER
- 25-a de septembro : Christopher REEVE
- 7-a de oktobro : Vladimir PUTIN

Mortoj

- 19-a de februaro : Norvegio : Knut HAMSUN ---- 1947 | 1948 | 1949 | 1950 | 1951 | 1952 | 1953 | 1954 | 1955 | 1956 | 1957 19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento ja:1952年 ko:1952년 simple:1952 th:พ.ศ. 2495

1961

Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1961 ---- Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta dimanĉe (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1961 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

- 46-a Universala Kongreso de Esperanto en Harrogate.
- UEA aĉetis la domon ĉe Nieuwe Binnenweg 176 en Roterdamo.
- Eklernis Esperanton: Vasil STANOVIĈ.
- Fontita Esperanto-klubo en Příbram.
- Nord-Irlando : Ekflamas civilmilito inter katolikoj kaj protestantoj.
- Jânio QUADROS iĝis prezidento de Brazilo;
- Sendependiĝas Tanganjiko (la kontinenta parto de la nuna Tanzanio). Ĝi estis brita kolonio. Same: Siera-Leono.
- Eritreo : Komenciĝas liberig-milito kontraŭ Etiopio, kondukota de Liberiga Nacia Fronto de Eritreo.
- Barbado akiras rajton de memregado.
- UNO : U THANH anstataŭigas Dag HAMMARSKJOLD kiel ĝenerala sekretario.
- UNO : Aniĝas Maŭritanio, Mongolio, Siera-Leono kaj Tanzanio.
- 12-a de aprilo : Jurij GAGARIN flugas en la kosmon.

Naskiĝoj

- Audino CASTELO BRANCO
- 9-a de junio : Michael J. FOX
- 12-a de septembro : Kanado : Mylène FARMER.
- 20-a de oktobro : David GAINES
- 19-a de novembro : Meg RYAN

Mortoj

- Antonín ELTSCHKNER
- EMBA
- 10-a de januaro : Usono : Dashiell HAMMETT.
- 13-a de majo : Usono : Gary COOPER.
- 2-a de julio : Usono : Ernest HEMINGWAY. ---- 1956 | 1957 | 1958 | 1959 | 1960 | 1961 | 1962 | 1963 | 1964 | 1965 | 1966 19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento ja:1961年 ko:1961년 simple:1961 th:พ.ศ. 2504

1963

Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1963 ---- Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta marde (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1963 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

- 48-a Universala Kongreso de Esperanto en Sofio;
- Revuo Kontakto ekaperis;
- Publikigo de la Esperanta traduko de Dia Komedio;
- Kreita Esenca Monda Angla;
- Valentina TEREŜKOVA unua virino en Spaco;
- Afganio: Establiĝas konstitucia monarkio.
- Zanzibaro sendependiĝas de Britio. Poste fariĝis parto de Tanzanio.
- Kenjo sendependiĝas de Britio, aniĝante al UNO.
- Kuvajto aniĝas al UNO.
- Kipro: reakciaj fortoj incitis militan kontraŭstaron inter greka kaj turkaj loĝantoj.

Naskiĝoj

- 4-a de februaro: Dekerido
- 13-a de aprilo : Garri KASPAROV, (pseŭdonimo; vera nomo: Garik WEINSTEIN), ŝakisto
- 15-a de novembro : Fabio Alonso Ruiz ORTEGA
- 18-a de decembro : Brad PITT
- Pedro UGARTE.

Mortoj

- 30-a de januaro : Francis POULENC
- 11-a de februaro : Britio : Sylvia PLATH
- 2-a de julio : Lisa TETZNER
- 7-a de oktobro : Gustaf GRÜNDGENS
- 11-a de oktobro : Francio : Edith PIAF
- 11-a de oktobro : Jean COCTEAU
- 22-a de novembro : Usono: Aldous HUXLEY
- 22-a de novembro : John F. KENNEDY
- Francio : Parizo : Tristan TZARA ---- 1958 | 1959 | 1960 | 1961 | 1962 | 1963 | 1964 | 1965 | 1966 | 1967 | 1968 19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento ja:1963年 ko:1963년 ms:1963 simple:1963 th:พ.ศ. 2506

CASTELLO BRANCO

Marŝalo Humberto de ALENCAR CASTELLO BRANCO, diktatoro (oficiale "nomita prezidento") de Brazilo (1964-1967), naskiĝis en Fortaleza en la 20-a de septembro de 1900 kaj mortis en la 18-a de julio de 1967. Li estis filo de generalo Cândido BORGES CASTELLO BRANCO. Nomita ĉefo de Terarmea Stabo de João GOULART en 1963, Castello Branco estis unu el ĉefoj de puĉo de 31-a de marto de 1964. Nomita prezidento de armeo kaj trudita al parlamento (kunvokita nur tiucele) en la 15-a de aprilo de 1964, regis ĝis la 15-a de marto de 1967. Dum lia prezidenteco, li malpermesis la politikaj partioj, prezentis novan konstitucion, malfermis parlamenton kaj malpermesis opiniojn kontraŭ registaro ("krimoj de opinio"). Li kreis du instituciajn agojn kaj leĝdonis per leĝdekretoj kaj sekretaj dekretoj. Sekretaj dekretoj permesis ke io estis krimo, sen ke neniu scias, sekve, neniu scias kio estis krimo aŭ ne. Li ankaŭ kreis novan kurzon Cruzeiro novo kaj ordonis stampi novajn monerojn. Ĝi mortis per aerakcidento tuj post eksigi.

Kariero

Li eliris armean lernejon en 1921 kiel oficiraspiranto kaj iris al Belo Horizonte. En 1923 fariĝis unua klasa leŭtenanto, kaj fariĝis instruisto de armea lernejo de Realengo en 1927 kaj, tuj poste, li estis direktoro de Staba Lernejo. Li estis nomita kapitanon en 1938, kolonel-leŭtenanton em 1943, kaj fariĝis marŝalo post "elektita" prezidento en 1964. Kiam li estis kapitano, studis en Francio en la École Supérieur de Guerre, kiel li lernis pri teĥnikoj de kulturbatalo, propagando kaj cenzuro. Poste, li studis en Fort Leavenworth War School, en Usono.

Partopreno en Dua Mondmilito

Li estis ĉefo de funkcia sekcio de la Força Expedicionária Brasileira (FEB) dum la Dua Mondmilito, en Italio, kaj restis dum 300 tagoj en batalkampo.

Verkoj

Li skribis kelkajn militajn enseojn:
- Alto Comando da Tríplice Aliança na Guerra do Paraguai,
- A Doutrina Militar Brasileira,
- A Estratégia Militar,
- A Guerra,
- O Poder Nacional,
- Tendências do Emprego das Forças Terrestres na Guerra Futura. kategorio:Brazilo

3-a de oktobro

Eventoj

- 1990 : Germanio : La du germanaj ŝtatoj reunuiĝis

Naskiĝoj

- 1834 : Vilém BLODEK
- 1895 : Gerrit Paulus de BRUIN
- 1889 : Carl VON OSSIETZKY
- 1902 : COSTA e SILVA
- 1969: Gwen STEFANI

Mortoj

- 1926: François DRUDIN
- 1938 : Vladimir VARANKIN
- 1994 : Heinz RÜHMANN
- 2004 : Janet LEIGH

Specialaj tagoj kaj festoj

---- Vidu ankaŭ:
- Historio - Tagoj. ja:10月3日 ko:10월 3일 simple:October 3 th:3 ตุลาคม

15-a de marto

Historio > Tagoj > la 15-a de marto ---- La 15-a de marto estas la 74-a tago de la jaro (la 75-a en superjaroj) laŭ la gregoria kalendaro. 291 tagoj restas. Je la 15-a de marto okazis, interalie:

Eventoj

- 1820 : Majno fariĝis la 23-a ŝtato de Usono
- 1848 : ekas revolucio en Hungario
- 1939 : naziaj trupoj okupas Ĉeĥion (Slovakio sendependiĝas)

Naskiĝoj

- 1492: Anne de MONTMORENCY
- 1767: Andrew JACKSON
- 1830: Paul HEYSE
- 1854: Emil Adolf VON BEHRING
- 1874: OISHI Wasaburo
- 1896: Hellwig FLASCH
- 1896: Alexander William THOMSON
- 1901: Juntaro IŬAŜITA

Mortoj

- -44 : murdo de Julio Cezaro
- 1723 : Johann Christian GÜNTHER
- 1937 : Howard P. LOVECRAFT
- 1960 : Cândido BRAVO
- 1975 : Aristotle ONASSIS, Grekio kaj Turkio
- 1983 : Rebecca WEST, Anglio
- 1996 : Wolfgang KOEPPEN, Germanio
- 2001 : Ana SOTHERN, Usono

Specialaj tagoj kaj festoj

Tagoj de semajno

La 15-a de marto estas (laŭ gregoria kalendaro):
- Lundo en jaroj: 1582 1593 1599 1604 1610 1621 1627 1632 1638 1649 1655 1660 1666 1677 1683 1688 1694 1700 1706 1717 1723 1728 1734 1745 1751 1756 1762 1773 1779 1784 1790 1802 1813 1819 1824 1830 1841 1847 1852 1858 1869 1875 1880 1886 1897 1909 1915 1920 1926 1937 1943 1948 1954 1965 1971 1976 1982 1993 1999 2004 2010 2021 2027 2032 2038 2049 2055 2060 2066 2077 2083 2088 2094;
- Mardo en jaroj: 1583 1588 1594 1605 1611 1616 1622 1633 1639 1644 1650 1661 1667 1672 1678 1689 1695 1701 1707 1712 1718 1729 1735 1740 1746 1757 1763 1768 1774 1785 1791 1796 1803 1808 1814 1825 1831 1836 1842 1853 1859 1864 1870 1881 1887 1892 1898 1904 1910 1921 1927 1932 1938 1949 1955 1960 1966 1977 1983 1988 1994 2005 2011 2016 2022 2033 2039 2044 2050 2061 2067 2072 2078 2089 2095;
- Merkredo en jaroj: 1589 1595 1600 1606 1617 1623 1628 1634 1645 1651 1656 1662 1673 1679 1684 1690 1702 1713 1719 1724 1730 1741 1747 1752 1758 1769 1775 1780 1786 1797 1809 1815 1820 1826 1837 1843 1848 1854 1865 1871 1876 1882 1893 1899 1905 1911 1916 1922 1933 1939 1944 1950 1961 1967 1972 1978 1989 1995 2000 2006 2017 2023 2028 2034 2045 2051 2056 2062 2073 2079 2084 2090;
- Ĵaŭdo en jaroj: 1584 1590 1601 1607 1612 1618 1629 1635 1640 1646 1657 1663 1668 1674 1685 1691 1696 1703 1708 1714 1725 1731 1736 1742 1753 1759 1764 1770 1781 1787 1792 1798 1804 1810 1821 1827 1832 1838 1849 1855 1860 1866 1877 1883 1888 1894 1900 1906 1917 1923 1928 1934 1945 1951 1956 1962 1973 1979 1984 1990 2001 2007 2012 2018 2029 2035 2040 2046 2057 2063 2068 2074 2085 2091 2096;
- Vendredo en jaroj: 1585 1591 1596 1602 1613 1619 1624 1630 1641 1647 1652 1658 1669 1675 1680 1686 1697 1709 1715 1720 1726 1737 1743 1748 1754 1765 1771 1776 1782 1793 1799 1805 1811 1816 1822 1833 1839 1844 1850 1861 1867 1872 1878 1889 1895 1901 1907 1912 1918 1929 1935 1940 1946 1957 1963 1968 1974 1985 1991 1996 2002 2013 2019 2024 2030 2041 2047 2052 2058 2069 2075 2080 2086 2097;
- Sabato en jaroj: 1586 1597 1603 1608 1614 1625 1631 1636 1642 1653 1659 1664 1670 1681 1687 1692 1698 1704 1710 1721 1727 1732 1738 1749 1755 1760 1766 1777 1783 1788 1794 1800 1806 1817 1823 1828 1834 1845 1851 1856 1862 1873 1879 1884 1890 1902 1913 1919 1924 1930 1941 1947 1952 1958 1969 1975 1980 1986 1997 2003 2008 2014 2025 2031 2036 2042 2053 2059 2064 2070 2081 2087 2092 2098;
- Dimanĉo en jaroj: 1587 1592 1598 1609 1615 1620 1626 1637 1643 1648 1654 1665 1671 1676 1682 1693 1699 1705 1711 1716 1722 1733 1739 1744 1750 1761 1767 1772 1778 1789 1795 1801 1807 1812 1818 1829 1835 1840 1846 1857 1863 1868 1874 1885 1891 1896 1903 1908 1914 1925 1931 1936 1942 1953 1959 1964 1970 1981 1987 1992 1998 2009 2015 2020 2026 2037 2043 2048 2054 2065 2071 2076 2082 2093 2099.

Vidu ankaŭ jenon: