Kordowa (hiszp. Córdoba, wcześniejsza polska pisownia Kordoba) – miasto w płd. Hiszpanii, nad rzeką Gwadalkiwir, ok. 316 tys. mieszk. (1994). Stolica prowincji Kordowa, w regionie Andaluzja. Ośrodek przemysłowy, naukowy oraz turystyczny o znaczeniu światowym.
Historia
- Pierwotnie osada iberyjska.
- W III w. p.n.e. pod panowaniem kartagińskim.
- Od ok. 200 r. p.n.e. kolonia rzymska, stolica prowincji Hispania Ulterior.
- Za czasów Oktawiana Augusta jako Corduba była stolicą prowincji Betyka. Urodzili się tutaj wielcy rzymscy poeci i filozofowie – Lukan, Seneka Starszy i Młodszy.
- Od 544 r. n.e. pod panowaniem Bizancjum.
- W 572 r. zdobyta przez Wizygotów, siedziba biskupstwa.
- W 711 r. zdobyta przez Arabów.
- Od 719 r. siedziba arabskich gubernatorów.
- Od 756 stolica niezależnego emiratu utworzonego przez Abd ar-Rahmana I, ostatniego potomka Omajjadów, który uciekł w czasie przewrotu z Bagdadu. Za jego panowania i jego następców z dynastii Omajjadów rozpoczął się okres intensywnego budownictwa i wielkiego rozkwitu miasta.
- W 929 r. Abd ar-Rahman III ogłosił Al-Andalus (mauretańską Hiszpanię) osobnym kalifatem, niezależnym od Bagdadu. Za jego czasów Kordowa była największym miastem w basenie Morza Śródziemnego, ważnym ośrodkiem nauki, kultury i sztuki. Miasto liczyło od 800 tys. do 1 mln mieszkańców, miało ponad 300 meczetów, 300 publicznych łaźni, 50 szpitali, 20 publicznych bibliotek, 80 szkół i 17 wyższych uczelni. Biblioteka Al-Hakama posiadała ok. 400 000 tomów. Okres ten charakteryzowało pokojowe współistnienie i wzajemna tolerancja trzech cywilizacji – islamu, chrześcijaństwa i judaizmu.
- Czas świetności Kordowy trwał do śmierci Al-Mansura w 1002 r., później nastąpił okres walk o władzę i powolny upadek metropolii a w 1031 r. rozpad kalifatu kordobańskiego. Kordowa została stolicą jednego z 30 niewielkich państewek zwanych taifas, z których największymi były Sewilla i Saragossa.
- W XII w. władza przypadła dogmatycznym Almohadom, czasy tolerancji zakończyły się. Rozpoczęły się prześladowania, których ofiarą padli dwaj wielcy synowie Kordowy: Awerroes (1126-1198), arabski filozof i komentator dzieł Arystotelesa oraz Majmonides (1135-1204), żydowski teolog i filozof.
- W 1236 r. miasto zajęli chrześcijanie pod wodzą Ferdynanda III Kastylijskiego. Kordowa awansowała do rangi ośrodka handlu suknem i jedwabiem; jednak po okresie rozwoju gospodarczego, od końca XVI w. nastąpił zastój. Spowodowały go: wypędzenie ludności arabskiej i żydowskiej, epidemie i powstania.
- W 1808 r. zdobyta przez Francuzów w okresie wojen napoleońskich.
- Podczas hiszpańskiej wojny domowej1936–39 opanowana przez siły frankistowskie.
- Uprzemysłowienie miasta od lat pięćdziesiątych XX w.
Zabytki
frankistowskiefrankistowskie - Alkazar, zespół fortyfikacji z czasów panowania Omajjadów. Przebudowany przez Alfonsa XI w latach 1327-28, a później wzbogacony o ogrody i łaźnie. Siedziba Królów Katolickich i sądu inkwizycyjnego w czasie wojny z Grenadą. Są tam piękne ogrody z sadzawkami i fontannami oraz rzymskie mozaiki i sarkofag z III w.
- Mezquita, wielki meczet (obecnie katedra), jedno z najwspanialszych dzieł architektury islamu. Zajmuje teren o wymiarach 179x128 metrów otoczony murem z wieżą – dzwonnicą (dawnym minaretem, na którym wzorowano się w krajach islamskich). Budowany od 785 r. do końca X w. na fundamentach świątyni rzymskiej i na murach istniejącej wówczas bazyliki Wizygotów. Po zdobyciu Kordowy przez chrześcijan, na środku sali modłów meczetu zbudowano w XVI w. potężną katedrę. Kiedy w 1526 r. cesarz Karol V przybył tutaj był wstrząśnięty tym widokiem i podobno powiedział: "zniszczyliście coś, co było jedyne w swoim rodzaju i postawiliście coś, co można zobaczyć wszędzie". Wnętrze o wysokości 11,50 metrów, z 850 kolumnami połączonymi podkowiastymi łukami robi wrażenie labiryntu.
- Pałace z XV i XVI w.: Casa de los Villalones, Casa del Indiano, Palacio de los Paez de Castillejo, Palacio Museo de Viana.
- Kościoły: najstarszy – Santa Marina z XIII w., La Compañia z XVI w., Trinidad z XVII w., Iglesia del Carmen z XVI w., szpital de Agudsos z XVIII w. z gotycką kaplicą, Santa María de la Asunción z XVIII w. – arcydzieło hiszpańskiego baroku.
- Synagoga z XIV w.
- Medina Azahara – w pobliżu Kordowy (8 km) pozostałości pałacu Omajjadów. W latach 936-76 wznoszono potężne miasto-pałac na obszarze o wymiarach 750x1500 metrów, którego budowa pochłonęła olbrzymie sumy. Władca Abd-ar-Rahman III polecił sprowadzić ponad 4300 kolumn, w tym 140 z Konstantynopola. Jego świetność trwała krótko, na początku XI w. oddziały Berberów zamieniły pałac w rumowisko, służące później za kamieniołom.
- Puente Romano – 16 łukowy most nad Gwadalkiwirem, zbudowany za czasów Augusta, wielokrotnie przebudowywany.
- Torre de la Calahorra, na resztkach arabskiej budowli Alfons XI w XIV w. wzniósł twierdzę, później wzmacnianą.
Epos - inaczej epopeja, jeden z głównych i najstarszy gatunek epiki.
Obejmuje utwory najczęściej poetyckie (np. Iliada), rzadziej tworzone prozą (np. Tain bo Coulange), a ukazujące dzieje życia legendarnych, częściowo historycznych lub całkiem historycznych bohaterów, na tle wydarzeń przełomowych dla danego narodu, lub też opowieść o prapoczątkach tego narodu lub grupy etnicznej. Często opowiadają nie tylko o postaciach ludzkich, ale też boskich, magicznych czy demonicznych (np. Ramajana). Najwcześniejsze eposy mają charakter zbioru opowieści mitycznych i wywodzą się często z czasów, w których grupa ich autorów nie znała pisma.
Prostszą, krótszą odmianą jest poemat epicki (np. Beowulf). Często głównym wątkiem eposu jest historia jednego rodu panującego (Pieśń o Nibelungach) lub dzieje życia jednego, niezwykłego, heroicznego bohatera (Odyseja), ale może on też przedstawiać opowieść o całym ludzie (Kalevala), o jego początkach (Eneida), także o jego bogach (Dzieje Dionizosa, Edda) i przodkach (Pan Tadeusz, eposy Hezjoda). Dawne eposy i poematy epickie przeznaczone były do recytowania lub do śpiewania, często zawierały elementy rytów religijnych i były używane w celach religijnych, stanowiły też często zapis religii i mitologii danego ludu, jego wartości moralnych, obyczajowości i najstarszego języka. Eposy powstałe w czasach późniejszych (takie jak np. "Raj utracony" i "Pan Tadeusz") są dziełami czysto literackimi, które nie wywodzą się bezpośrednio z ustnej tradycji epickiej.
Gnejusz Pompejusz (Cnaeus Pompeius Magnus)((urodził się 29 września106 p.n.e.- zmarł 28 września48 p.n.e.) rzymski polityk i dowódca wojskowy, jeden z twórców pierwszego triumwiratu, zwany przez współczesnych Pompejuszem Wielkim ze względu na wielkie sukcesy polityczne i militarne oraz zasługi dla Rzymu.
Urodził się w rodzinie senatorskiej. Pierwsze doświadczenia wojskowe i polityczne zdobywał pod okiem swojego ojca Gnejusza Pompejusza Strabona, który sprawował urząd konsula w 89 roku p.n.e. Po wylądowaniu wojsk Sulli w Brundyzjum (dzisiejsze Brindisi) w 82 p.n.e. przyłączył się do niego wraz ze swoimi trzema legionami, które udało mu się sformowac w jego rodzinnych posiadłościach w okolicach Picenum.
W 82 p.n.e. uczestniczył w zdobyciu Rzymu, a następnie z woli Sulli objął dowództwo nad oddziałami walczącymi ze stronnikami Mariusza na Sycylii i w Afryce. W 81 p.n.e. ostatecznie pokonał wojska popularów. Po zwycięstwie, za zgodą Sulli, odbył w Rzymie triumf, ale w 78 p.n.e. wbrew jego woli poparł kandydaturę Marka Emiliusza Lepidusa na stanowisko konsula. Kiedy ten jednak podjął próbę obalenia ustroju sullańskiego, Pompejusz wystąpił przeciwko niemu, co przyczyniło się do klęski Lepidusa i wzmocniło pozycję Pompejusza w Rzymie.
Następnie stanął na czele wojsk walczących ze zwolennikami Mariusza w Hiszpanii, którym przewodził Sertoriusz. Po śmierci Sertoriusza w wyniku spisku i ostatecznym pokonaniu oddziałów przeciwnika, Pompejusz wrócił do Italii i wziął udział w walce z powstańcami Spartakusa. Wspólnie z Markiem Krassusem za zgodą senatu objęli konsulat w 70 p.n.e.. Konsulat objął mimo że nie osiągął przewidzianego prawem wieku ani nie pełnił wcześniej innych urzędów wymaganych przez tzw. cursus honorum. Nowi konsulowie odwołali najbardziej restrykcyjną część ustaw wprowadzonych podczas dyktatury Sulli, przywracając m.in. władzę trybuńską.
W 67 p.n.e.Pompejusz otrzymał specjalne uprawniania na terenie Morza Śródziemnego dzięki czemu przeprowadził szybką, zwycięską kampanię przeciwko piratom , a w 66 p.n.e. pokonał ostatecznie wojska Mitrydatesa VI Eupatora i narzucił Pontowi zwierzchnictwo rzymskie. Następnie zajął Syrię, kładąc kres panowaniu Seleucydów, i wkroczył do Judei, opanowując Jerozolimę w 63 p.n.e. Z zajętych terytoriów utworzył nową rzymską prowincję Syrię. Stworzył cały system państw zależnych politycznie i finansowo od Rzymu, do którego włączone zostały Kappadocja, Armenia i Państwo Bosporańskie. Można powiedzieć, że w latach 66-62 Pompejusz był faktycznym panem imperium rzymskiego.
Po uregulowaniu spraw na Wschodzie w 62 p.n.e. powrócił do Rzymu. Senat jednak, obawiając się wciąż rosnącego autorytetu Pompejusza, odmówił mu zatwierdzenia jego zarządzeń na Wschodzie i nadania ziemi weteranom.
W tej sytuacji w 60 p.n.e. Pompejusz zawarł umowę z Krassusem i Cezarem, tworząc nieformalny tzw. pierwszy triumwirat, zapewniając wszystkim trzem faktyczną władzę nad państwem, co pozwoliło Pompejuszowi przeforsować swoje żądania. W 56 p.n.e. triumwirowie odnowili porozumienie w Lukce. W 55 p.n.e. sprawował funkcję konsula z Krassusem po raz drugi. Na rok 52 p.n.e. w obliczu fali zamieszek wywołanych walką Milona i Klodiusza został wybrany na konsula bez kolegi w urzędzie (sine collegae). Doprowadził później do wyboru na ostatnie pięć miesięcy jako konsula swojego teścia Metellusa Scypiona.
Klodiusza
W styczniu 49 p.n.e. konflikt między Pompejuszem i Cezarem przerodził się w otwartą wojnę. Nie mając dość sił do przeciwstawienia się legionom Cezara w Italii, Pompejusz przedostał się do Grecji, gdzie udało mu się zgromadzić znaczną armię. Po zwycięstwie pod Dyrrachium, którego nie wykorzystał, w miesiąc później doszło 9 sierpnia48 p.n.e. pod Farsalos w Tesalii. Wojska Pompejusza poniosły druzgocącą klęskę mimo dwukrotnej przewagi liczebnej, w tym siedmiokrotmnej w kawalerii. Sam Pompejusz umknął do Egiptu, licząc na poparcie swojego przyjaciela Ptolemeusza XIV. Ten jednak, pod wpływem swoich, obawiających się Cezara doradców, zwłaszcza Achillesa, rozkazał zamordować Pompejusza zaraz po jego zejściu na ląd.
Małżeństwa i dzieci:
- 1x Antistia
- 2x Emilia Skaura
- 3x Mucia
- Gnejusz Pompejusz - Sekstus Pompejusz - Pompeja - 4x Julia córka Cezara - 5x Cecylia Metella Kornelia
Henryk Adam Aleksander Pius Sienkiewicz pseudonim Litwos (urodzony 5 maja1846 w Woli Okrzkowskiej - zmarł 15 listopada1916 w Vevey w Szwajcarii), polski powieściopisarz i publicysta; laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury w roku 1905 za "całokształt twórczości". Jeden z najpopularniejszych bajkopisarzy polskich przełomu XIX i XX wieku.
Biografia
Urodził się we wsi Wola Okrzejska w ziemi łukowskiej na Podlasiu w zubożałej rodzinie szlacheckiej, pieczętujęcej się herbem Oszyk, po mieczu wywodzącej się z Tatarów osiadłych na Litwie w XV i XVI wieku.
Ojciec Józef Sienkiewicz, matka Stefania Sienkiewicz z rodziny Cieciszowskich. Wola Okrzejska należała do babki pisarza Felicjany Cieciszowskiej. Zostaje ochrzczony w sąsiedniej miejscowości Okrzeja w kościele ufundowanym przez prababkę pisarza. Rodzina z czasem przeprowadza się do Grabowców a następnie do Wężyczyna poczym ostatecznie od roku 1861 do Warszawy. W 1858 roku Henryk rozpoczyna naukę w gimnazjum w Warszawie. Sienkiewicz nie uzyskuje wysokich not, najlepiej idą mu przedmioty humanistyczne. W wyniku trudnej sytuacji materialnej, nie mogąc liczyć na pomoc finansową rodziców, dziewiętnastoletni Sienkiewicz podejmuje się posady guwernera, jednocześnie zaocznie kończy ostatnie klasy gimnazjum. W 1866 uzyskuje świadectwo dojrzałości. Zgodnie z wolą rodziców zdaje na wydział lekarski do Szkole Głównej WarszawskiejZ czasem rezygnuje i podejmuje studia prawnicze by w ostateczności przenieść się na wydział Filologiczno-Historyczny. Zdobywa tam gruntowną znajomość literatury i języka staropolskiego. W 1867 podejmuje pierwszą próbę literacką, pisze wierszowany utwór Sielanka młodości, który zostaje odrzucony przez Tygodnik Ilustrowany. W 1869 debiutuje jako dziennikarz. Przegląd Tygodniowy drukuje jego recenzję sztuki teatralnej a Tygodnik Ilustrowany drukuje rozprawkę historycznoliteracką o Mikołaju Sępie Sarzyńskim. Sienkiewicz pisuje pod pseudonimem Litwos do Gazety Polskiej oraz Niwy. W 1873 roku objął w Gazecie Polskiej roku stały felieton Bez tytułu, a w roku 1875 cykl Chwila obecna. Od 1874 roku prowadził dział literacki w Niwie.
Pisze powieść Na marne (1871), następnie Humoreski z teki Woroszyłły (1872), Stary sługa (1875), Hania (1876), oraz Selim Mirza (1877). Trzy ostatnie utworzy nazywane są „małą trylogią”. Bywa na popularnych w owym czasie salonach warszawskich: u swej krewnej Jadwigi Łukaszewskiej znanej pod pseudonimem literackim Deotyma oraz u aktorki Heleny Modrzejewskiej.
W 1876 wyjeżdża wraz z Heleną Modrzejewską oraz grupą znajomych do USA . W owym czasie taka podróż nie była czymś powszednim. Pisze o tym w korespondencji do gazety tak: „Człowiek, który wyjeżdża do Ameryki, jest jeszcze u nas rzadkością. Wyobrażam sobie nawet, że po powrocie, w powiecie łukowskim, z którym łącza mnie liczne stosunki, przynajmniej przez miesiąc będą mnie uważać za rodzaj powiatowego Ferdynanda Korteza.” W Ameryce dłużej zatrzymuje się w Kalifornii. Z tego okresu pochodzą Listy z podróży. Listy z podróży drukowane z Gazecie Polskiej zyskały sobie szerokie uznanie czytelników. Pisze też Szkice węglem (1877). Pod wpływem podróży do Stanów Zjednoczonych napisał kilka utworów: Komedia z pomyłek (1878), Przez stepy (1879), W krainie złota (1880), Za chlebem (1880), Latarnik (1881), Wspomnienia z Maripozy (1882), Sachem (1883).
Wraca do Europy w 1878 roku. Zatrzymuje się w Londynie, następnie przez rok przebywa w Paryżu. Pobyt we Francji sprawia że Sienkiewicz poznaje nowy prąd w literaturze – naturalizm. W 1879 w artykule Z Paryża przedstawił ten nurt literatury w pozytywnych barwach. Stwierdził w nim: „Dla powieści naturalizm był w zasadzie znakomitym, niezbędnym i może jedynym krokiem naprzód”. Dwa lata później zmienił zdanie na ten temat i wypowiadał się w tonie krytycznym o naturalizmie. Wyrazem przekonań na temat naturalizmu i pisarstwa jako takiego są wydane drukiem odczyty: O naturalizmie w powieści (1881)O powieści historycznej (1889)Listy o Zoli (1893).
Pobyt w Ameryce i korespondencje które były publikowane z prasie polskiej zyskały uznanie i wzbudziły zainteresowanie jego osobą. Powodzenie pisarza świetnie odmalował Bolesław Prus w artykule „Co p. Sienkiewicz wyrabia z piękniejszą połową Warszawy” na łamach Kuriera Warszawskiego z 1880 roku. "Już po powrocie z Ameryki, prawie każda z dam, przechodząc ulicą, posądzała prawie każdego wyższego i przystojnego mężczyznę o to, że jest Sienkiewiczem. (…)Nareszcie spotykając co krok fryzury á la Sienkiewicz, wiedząc, że młodzi panowie jeden po drugim zapuszczają hiszpanki, starają Sie mieć posągowe rysy i śniadą cerę, postanowiłem poznać jego samego… (…)Z mego kąta widzę, że sala prawie wyłącznie zapełniona jest przez płeć piękną. Kilku mężczyzn, którzy tam byli do robienia grzeczności damom albo pisania sprawozdań , tak już w ciżbie kobiet potracili poczucie własnej indywidualności, że mówili: byłam, czytałam, wypiłyśmy we dwie sześć butelek…”
W 1879 wygłasza odczyt we Lwowie pod tytułem Z Nowego Jorku do Kalifornii. W 1880 w Poznaniu odczytuje w hotelu Bazar nowelę Za chlebem, następnie w Warszawie wygłasza dwa odczyty o naturalizmie w literaturze. W 1879 wracając ze Lwowa w Szczawnicy daje odczyt o swym pobycie w Ameryce. W Szczawnicy po raz pierwszy widzi swoją przyszłą żonę Marię Szetkiewiczównę. Dowiaduje się że cała rodzina Szetkiewiczów wybiera się do Wenecji, rusza za nimi i tam poznaje osobiście Marię. 18 sierpnia 1881 roku zawiera związek małżeński z Marią Szetkiewiczówną, ślub odbył się w kościele należącym do Zgromadzenia Panien Kanoniczek przy palcu Teatralnym (dziś wspomniany kościół nie istnieje). Z tego małżeństwa pochodzą dzieci: Henryk Józef, Jadwiga Maria. Małżeństwo nie trwało długo, Maria umiera 18 sierpnia 1885 roku. W 1882 roku wiąże się z dziennikiem Słowo (pismo o tendencjach konserwatywno-szlacheckich), którego początkowo jest nawet redaktorem naczelnym. Pisze utwór dramatyczny Na jedną kartę, wystawiany w teatrach we Lwowie i Warszawie (w latach 1879-1881).
W 1880 pisze utwór historyczny Niewola tatarska, pracuje na powieścią historyczną Ogniem i mieczem. W liście do redaktora krakowskiej gazety Czas Stanisława Smolki z 1 lutego 1884, pisze tak: „Co do powieści wielkiej, ta będzie nosiła prawdopodobnie tytuł Wilcze gniazdo. Rzecz dzieje się za Jana Kazimierza, w czasie insurekcji kozackiej.” Wspomniana w liście powieść Wilcze gniazdo zaczęła się ostatecznie ukazywać w odcinkach na łamach Słowa od 2 maja 1883 do 1 marca 1884 roku pod tytułem Ogniem i mieczem. Ogniem i mieczem była jednocześnie drukowana w warszawskiej gazecie Słowo oraz krakowskiej Czas.
Powieść Ogniem i mieczem (podobnie zresztą jak kolejne części Trylogii) przyniosła pisarzowi wielkie uznanie i spotkała się z nadzwyczajnym odbiorem społecznym. Wiele osób korespondencyjnie pytało o dalsze losy ulubionych bohaterów. Miasto Zbaraż w 1879 roku nazwało jedną z ulic imieniem Sienkiewicza. W 1900 roku mieszkańcy Zbaraża nie zgodzili się na oddanie pod budowę pod budowę placu kościelnego twierdząc że leżą tam szczątki Podbipięty. Wystawiono sztukę teatralną opartą na powieści. Jacek Malczewski wystawił w 1884 roku tak zwane żywe obrazy na podstawie Ogniem i mieczem.
Powieść spotkała się też z krytyką. Wytykano, nie bezpodstawnie, przeinaczenia historyczne, wypaczanie niektórych wydarzeń historycznych.
Pisarz rozpoczął prace nad kolejną częścią Trylogii – Potopem, tytuł miał według autora wskazywać na potop mas ludowych które wyparły najeźdźcę z ojczyzny. Potop był drukowany w Słowie (od 23 grudnia 1884 do 2 września 1886). W trakcie prac nad powieścią umarła na gruźlicę jego żona, Maria Szetkiewicz, to był trudny okres w życiu pisarza. Powieść szybo podbiła serca czytelników i potwierdziła pozycję pisarza w społeczeństwie. Po śmierci małżonki pisarz udał się na wyprawę do Konstantynopola (przez Bukareszt i Warnę), z której pisał korespondencje. Po powrocie do Warszawy, ukazuje się trzecia część Trylogii – Pan Wołodyjowski. Powieść jest drukowana w Słowie od maja 1887 do maja 1888 roku. Trylogia wyniosła Sienkiewicza na szczyty popularności i uczyniła z niego najpopularniejszego pisarza polskiego. Pewien zniemczony ziemianin z ziemi legnickiej po lekturze Trylogii poczuł się Polakiem i postanowił odniemczyć swoją rodzinę. Stefan Żeromski w swych Dziennikach napisał: „Sam widziałem w Sandomierskim, jak wszyscy, tacy nawet, którzy nic nie czytują, dobijali się o Potop.” Sienkiewicz dostał jako wyraz uznania 15 tysięcy rubli od nieznanego wielbiciela, który się podpisał jako Michał Wołodyjowski. Sienkiewicz wspomniane pieniądze przeznaczył na fundusz imienia Marii Sienkiewiczowej dla artystów zagrożonych chorobą gruźlicy.
W 1888 roku odbywa podróż do Hiszpanii. W 1890 roku włącza się w organizację roku Mickiewiczowskiego. Pod koniec roku 1890 wyruszył w podróż do Afryki. Podróż zaowocowała Listami z Afryki. W 1891 roku ukazało się książkowe wydanie Bez dogmatu. Powieść Bez dogmatu była drukowana wcześniej od 1889 do 1890 na łamach Słowa. W 1892 podpisał umowę na powieść Rodzina Połanieckich, książkowe wydanie ukazało się w 1895 roku. Latem 1894 Sienkiewicz odczytywał w Zakopanem fragmenty Krzyżaków ale prasa już w 1892 doniosła że pisarz przystąpił do prac nad powieścią z czasów krzyżackich. W 1893 pisarz przystąpił do przygotowań nad powieścią Quo vadis. Koniec lat osiemdziesiątych i początek lat dziewięćdziesiątych to dla pisarz okres bardzo wytężonej pracy nad kilkoma powieściami.
W życiu prywatnym pojawia się Maria Romanowska, przybranej córki odeskiego bogacza Wołodkowicza. Sienkiewicz wybrał się do Odessy na zaręczyny. Ślub odbył się 11 listopada 1893 roku, w niedługim czasie jednak panna młoda opuściła męża. Sienkiewicz uzyskał pozwolenie papieskie na unieważnienie małżeństwa.
W lutym 1895 roku Sienkiewicz pisze pierwsze rozdziały Quo vadis, nad którym prace przygotowawcze, zbieranie materiału rozpoczął już w 1893 roku. Powieść zaczęła się ukazywać drukiem marca 1895 roku w Gazecie Polskiej (w Warszawie), w Czasie (w Krakowie) oraz Dzienniku Poznańskim (w Wielkopolsce); zakończyła się ukazywać pod koniec lutego 1896 roku. Szybko ukazało się wydanie książkowe Quo vadis. Powieść szybko zyskała uznanie i zrobiła zawrotną karierę w całej Europie. Książka do dziś cieszy się wyjątkową popularnością, została przetłumaczona na wiele języków, nawet na tak egzotyczne jak arabski czy japoński. O popularności Quo vadis w owym czasie świadczy chociażby fakt że imiona bohaterów nadawano koniom startującym w Grand Prix de Paris. Wielokrotnie powieść adaptowano i wystawiano na deskach teatrów. Ukazała się nawet opera oparta na motywach powieści. W 1913 roku Quo vadis zostało sfilmowane. Potem powieść była ekranizowana jeszcze kilkakrotnie.
W 1900 roku pisarz obchodzi swój jubileusz pracy twórczej, odbywa się on w atmosferze zaangażowania całego społeczeństwa. Pisarz dostał od społeczeństwa majątek w Oblęgorku, pisarz tworzy tam ochronkę (szkołę) dla dzieci. Sienkiewicz angażuje się w sprawy społeczne. W 1901 roku napisał odezwę w sprawie dzieci we Wrześni, w 1906 wzywał rodaków ze USA do pomocy głodującym w Królestwie Polskim.
W 1904 roku bierze ślub z cioteczną siostrzenicą Marią Babską.
W 1905 roku dostaje nagrodę Nobla za całokształt pracy artystycznej. W przemówieniu wygłaszanym z tej okazji Sienkiewicz mówił że zaszczyt ten jest szczególnie ceny dla syna Polski. „Głoszono ją umarłą, a oto jeden z tysięcznych dowodów że żyje”. Dodał też „Głoszono ją podbitą, a oto nowy dowód, że umie zwyciężać”.
Pisze powieść Na polu chwały (1903-1905), która miała być początkiem nowej trylogii.
W 1910 ukazuje się w odcinkach w Kurierze Warszawskim jego powieść skierowana dla młodzieży pod tytułem W pustyni i w puszczy.
Po wybuchu wojny Sienkiewicz wyjeżdża do Szwajcarii. Angażuje się w prace w Komitecie Pomocy Ofiarom Wojny w Polsce. Zmarł w Vevey 15 listopada 1916, gdzie go pochowano. W 1924 roku, już w wolnej Polsce, prochy pisarza uroczyście złożono w Warszawie w katedrze św. Jana.
Twórczość
nowele
- Humoreski z teki Worszyły (1872)
- Hania (1880)
- Szkice węglem (1880)
- Za chlebem (1880)
- Janko muzykant (1880)
- Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela (1880)
- Niewola tatarska (1880)
- Bartek Zwycięzca (1882)
- Jamioł (1882)
nowele amerykańskie:
- Orso (1880)
- Latarnik (1882)
- Sachem (1889)
- Wspomnienie z Maripozy (1889)
- Krwawa dola wg Szkice węglem (1912)
- Obrona Częstochowy (1913) wg Potop - Na jasnym brzegu (1921)
- Bartek zwycięzca (1923)
- Janko Muzykant (1930)
- Szkice węglem (1956)
- Krzyżacy (1960)
- Komedia pomyłek (1967)
- Przygody Pana Michała (1969) wg Pan Wołodyjowski - film fabularny i serial telewizyjny W pustyni i w puszczy (1973)
- Potop (1974)
- Latarnik (1976)
- Rodzina Połanieckich (1978)
- Marynia (1983) wg Rodzina Połanieckich
- Hania (1984)
- film fabularny i serial telewizyjny Ogniem i mieczem (1999)
- film fabularny i serial telewizyjny W pustyni i w puszczy (2001)
- film fabularny i serial telewizyjny Quo vadis
- [http://monika.univ.gda.pl/~literat/autors/sienk.htm biografia Henryka Sienkiewicza] z bibliografią
- [http://nobelprize.org/literature/laureates/1905/ Offizielle Webseite des Nobelpreiskommittees zu Henryk Sienkiewicz]
- [http://www.culture.pl/en/culture/instytucje/muzea/in_mu_sienkiewicza_oblegorek Homepage des Heinrich-Sienkiewicz-Museums in Oblegorek]
- [http://www.agrowczasy.com/swietokrzyskie/atrakcje/oblegorek.htm Abbildungen des Museums in Oblegorek, des ehemaligen Wohnhauses von Henryk Sienciewicz] (Begleittext in polnischer Sprache)
- [http://www.forumakad.pl/archiwum/2002/01/artykuly/23-on-miejsce_jedyne_niepowtarzalne.htm Museum Henryk Sienkiewicz zu Wola Okrzeja] (in polnischer Sprache)
- [http://czaplinski.pl/rodzina/drzewo/cieciszowski.pdf Stammtafel Cieciszowski - Abstammung des Henryk Sienkiewicz] mit Darstellung der Verwandschaft zu Joachim Lelewel, der polnischen Dichterin Deotyma und dem Professor der Literaturgeschichte Ignacy Chrzanowski
W wielu źródłach błędnie podawane jest, że Sienkiewicz dostał Nobla za Quo Vadis.
Sienkiewicz, HenrykSienkiewicz, Henryk
Trylogia
Trylogia to cykl literacki składający się z trzech utworów, na przykład powieści, z których każdy stanowi zamkniętą i integralną całość. Trylogię łączy w całość zwykle tematyka, grupa postaci itp.
Dm - drogerie markt
Die dm-drogerie markt GmbH & Co KG ist ein deutsches Unternehmen, das unter dem Namen dm in Mittel- und Südeuropa Drogeriemärkte betreibt.
Geschäftsdaten
Die erste Filiale eröffnete Firmengründer Götz W. Werner1973 im Alter von 29 Jahren in Karlsruhe als "dm-drogerie markt". 1978 gab
Diözese Chilaw
Die Diözese Chilaw in Sri Lanka wurde 1939 errichtet und ist der Erzdiözese Colombo als Suffraganbistum unterstellt.
Sie hat eine Ausdehnung von 2.976 km², 679.575 Einwohner, 233.187 Katholiken, 43 Pfarreien, 76 Priester (64 Diözesan- und 12 Ordenspriester, 27 Laienbrüder, 223 Schwestern und 37 Große Seminaristen.
Gegenwärtiger Bischof ist Band wurde Anfang der 90er Jahre von GitarristMichael Amott in Halmstad, Schweden gegründet. Ihre Musik kann in die Kategorie Stoner Metal eingeordnet werden, welche groovigen Metal mit Retro-Hardrock verbindet.
Ihr
Prix Ars Acustica
Der Prix Ars Acustica ist ein vom Westdeutschen Rundfunk vergebener Preis, der an Autoren einer Produktion akustischer Kunst als Medienkunst vergeben wird.
Eingereicht werden Projektbeschreibungen oder Partituren für eine Produktion akustischer Kunst. Sprache, Geräusch, Musik können als gleichwertige kompositorische Elemente der akustischen Realisation eingesetzt werden. Das Projekt kann spra
Irrigator
Ein Irrigator ist in der Medizin ein Flüssigkeitsbehälter für hohe Einläufe (Darmspülungen), Scheidenduschen und ähnliche Anwendungen. Durch die Ausnutzung der Schwerkraft kann die Flüssigkeit mit einem kontrollierten Druck und einer regelbaren
Disulfidbindung
Disulfidbrücke ist eine Kurzbezeichnung für Disulfidbrückenbindung. In der Biochemie der Proteine bezeichnet man damit eine Atombindung (Elektronenpaarbindung, kovalente Bindung) zwischen zwei Schwefel-Atomen, die in Aminosäureseitenketten von zwei Cysteinresten vorkommen.
Disulfidbrücken formen und stabilis
