:: wikimiki.org ::
| Etno |
EtnoEtnografio > Etno
----
La monda loĝantaro, kiu nun superas 6 miliardojn, prezentas buntan bildon laŭ etna, kultura, lingva, rasa kaj religia vidpunkto. Oni supozas, ke en nia planedo vivas 3-4 miloj da popoloj.
La termino popolo klarigeblas kiel vasta grupo de homoj, konsciaj pri sia malsimileco kun la ceteraj najbaraj grupoj, kaj loĝantaj kune, plej ofte en la sama lando. Kutime ili havas ĝeneralajn stabilajn specifajn ecojn de kulturo (inkluzive lingvon) kaj psiko, kaj ankaŭ memkonscion de sia unueco kaj diferencon de alia komunumo.
Lastatempe en scienca literaturo tiusence oni ofte uzas la terminon "etno" (devenas de malnovgreka - popolo, tribo), ĉar "popolo" havas ankaŭ aliajn signifojn: loĝantaro, grupo de homoj, laboruloj, civitanoj, ktp.
Oni distingas tri ĉefajn historiajn tipojn de etnoj: tribo, popolo, nacio. Laŭ tradicio oni apartenas tribon al primitiva epoko, popolon - al sklavposeda kaj feŭda sistemoj, kaj nacion - al kapitalismo kaj socialismo.
Por multnombraj popoloj estas kutima dispartigo je subetnoj aŭ etnografiaj grupoj, kiuj aperas rezulte de apartigo de teritorioj, pro neplena asimilado de alidevenaj grupoj, pro historie kaŭzitaj specialaj statusoj, rasa kaj konfesa diferenco.
Ekzemple, inter germanoj konserviĝis multaj etnografiaj grupoj - Bavaroj, Ŝvaboj,k.a. kun kelkaj etnografiaj specifikaĵoj.
Aliflanke, la termino "metaetno" signifas komunumon de popolgrupoj havantan komunajn trajtojn de kulturo kaj memkonscio, kvankam ili povas diferenci laŭ origino. Unuj el ili estas rezulto de genetika kaj lingva proksimeco (slavoj, araboj, latinamerikanoj), aliaj - de teritoria kunvivado (baltianoj, nordkaŭkazianoj) aŭ religia unueco.
Ĉiuj taksonomiaj rangoj de etnaj komunumoj: subetnoj, etnoj kaj metaetnoj faras komplikan hierarkian sistemon, kio reliefiĝas en homa memkonscio. Unu homo povas sin konsideri kaj slavo (metaetno), kaj ruso (etno), kaj pomorano (subetno), kvankam plej forte senteblas inklino al sinidentigo per meza rango - etno.
Ĉiu historia tipo de etnoj estis kaj estas objekto de komplikaj procesoj de reciprokaj influoj. Ekzistas tri tipoj de etnoprocesoj:
- Konsolido - kunfandiĝo de apartaj popoloj au iliaj partoj al pli grandaj etnaj komunumoj, ekzemple, triboj transformiĝas je nacio;
- Asimilado - intermiksiĝo de malgrandaj popolgrupoj al aliaj pli grandaj popoloj,
- Integriĝo - apero de superetnaj komunumoj en multnaciaj ŝtatoj per interfluo de diferencaj triboj, popoloj, nacioj, apero de komunaj kulturaj ecoj.
Pri la studo kaj esploro de la etna fenomeno okupiĝas sciencoj: Antropologio, Etnografio k.a.
Vd. ankaŭ: Klasifiko de Etnoj
ms:Etnik
EtnografioHomscienco > Antropologio > Etnografio
----
Etnografio (en greka lingvo: ethnos (εθνος) - "tribo, popolo", grapho (γραφω) - "mi skribas"; laŭvorte - "priskribo de popoloj") estas socia scienco, kiu esploras etnojn, ilian etnogenezon kaj dislokigon, komunajn kaj apartajn formojn de la vivo kaj kulturo, leĝkonformecon de genezo kaj evoluo, kulturajn kaj historiajn rilatojn.
La termino unue aperis en 1607. Ĝi estis menciita kiel nomo de multaj seriaj eldonoj, sed jam en 1839 en Parizo fondiĝis nova societo sub la nomo Etnologio. Ĉi tiu vorto ankaŭ devenas de greka kaj signifas - "studo pri popoloj". En Germanio oni uzis samtempe du terminojn: Volkskunde - pristudo de propra popolo, kaj Völkerkunde - priskribo de fremdaj popoloj. En Rusio ĉi tiu scienca disciplino estis nomita "Popolstudado" kaj en anglalingvaj landoj - "Kultura kaj socia antropologio". Supremenciitaj terminoj diferenciĝas ne nur laŭ nomoj, sed ili diversmaniere traktas studobjekton, ĉu homo, ĉu socio, popolo aŭ kulturo.
Malgraŭ ekzisto de diversaj malnovaj kaj novaj teorioj kaj fluoj, rimarkeblas alproksimiĝo de opinioj pri la senco de la termino Etnografio, nome, specifika studobjekto estas popolo, ne laŭ senco de loĝantaro, grupo de homoj aŭ nacioj, laboruloj, sed kun senco kiu korespondas al malnovgreka vorto - etno.
Kelkaj etnografoj:
Tibor SEKELJ
Rilataj artikoloj:
- Etno
- Etnolisto - Plej Multnombraj Etnoj
- Etnonimo
- Klasifiko De Etnoj
- Lingvo
- Raso
- Religio
RIMARKO: Oni povas tute libere uzi ĉiujn artikolojn el Monda Faktolibro pri etnoj kaj etnogrupoj.
LoĝantaroLoĝantaro estas la sumo de la homoj, kiuj loĝas en difinita areo (ekzemple urbo, lando aŭ la tuta mondo). Ĝi daŭre ŝanĝiĝas per kreskoj (naskoj kaj enmigrado) kaj perdoj (mortoj kaj elmigrado).
Kiel ĉiun biologian populacion ankaŭ la homan limigas la provizo de nutraĵoj, la efiko de malsanoj kaj aliaj faktoroj de la medio. La evoluon de la loĝantaro influas krome sociaj kutimoj kaj tradicioj kaj la evoluo de scienco kaj tekniko (ekzemple la medicino reduktis la mortokvanton kaj plilongigis la vivodaŭron).
La scienco, kiu studas la evoluon de la loĝantaro nomiĝas demografio. La statistiko kolektas datenojn (= donitaĵojn) pri la loĝantaro kaj analizas ilin.
Nombro de la loĝantoj de elektitaj ŝtatoj
AntropologioAntropologio, aŭ Homologio estas la scienca studo pri la homo, laŭ diversaj aspektoj tiom sociaj kaj kulturaj kiom fizikaj (anatomio, fiziologio, patologio, evoluo, k.t.p.) ĉefe pri la biologa aspekto de homo. La vorto "antropologio" deriviĝas de la grekaj vortoj anthropos (homo) kaj logia (scienco). Ĝi estas parto de la biologio. La socia parto de tiu scienco ankaŭ estas nomigita "etnologio". La antropologio provas akordigi la sociologion, la psikologion, la arkeologion, kaj la historion por kompreni la homan vivon.
La antropologio havas kvar fakojn;
- natura scienco
- fizika antropologio
- arkeologio
- socia sienco
- kultura antropologio aŭ etnologio
- lingvistiko
Famaj antropologoj inkludas
- Franz BOAZ
- Luigi Luca CAVALLI-SFORZA
- James FRAZER
- Fritz GRÄBNER
- Thor HEYERDAHL
- Maurice LEENHARDT
- Lucien LÉVY-BRUHL
- Claude LEVI-STRAUSS
- Nikolaï Miklouĥo-Maklaï (la prototipo por Maklin heroo Sed nur Fragmento, romano de Trevor STEELE)
- Margaret MEAD
- Jacques RUFFIÉ
- Edward SAPIR
- Grafton Elliot SMITH
- Germaine TILLION
ja:人類学
ko:인류학
ms:Antropologi
simple:Anthropology
th:มานุษยวิทยา
EtnografioHomscienco > Antropologio > Etnografio
----
Etnografio (en greka lingvo: ethnos (εθνος) - "tribo, popolo", grapho (γραφω) - "mi skribas"; laŭvorte - "priskribo de popoloj") estas socia scienco, kiu esploras etnojn, ilian etnogenezon kaj dislokigon, komunajn kaj apartajn formojn de la vivo kaj kulturo, leĝkonformecon de genezo kaj evoluo, kulturajn kaj historiajn rilatojn.
La termino unue aperis en 1607. Ĝi estis menciita kiel nomo de multaj seriaj eldonoj, sed jam en 1839 en Parizo fondiĝis nova societo sub la nomo Etnologio. Ĉi tiu vorto ankaŭ devenas de greka kaj signifas - "studo pri popoloj". En Germanio oni uzis samtempe du terminojn: Volkskunde - pristudo de propra popolo, kaj Völkerkunde - priskribo de fremdaj popoloj. En Rusio ĉi tiu scienca disciplino estis nomita "Popolstudado" kaj en anglalingvaj landoj - "Kultura kaj socia antropologio". Supremenciitaj terminoj diferenciĝas ne nur laŭ nomoj, sed ili diversmaniere traktas studobjekton, ĉu homo, ĉu socio, popolo aŭ kulturo.
Malgraŭ ekzisto de diversaj malnovaj kaj novaj teorioj kaj fluoj, rimarkeblas alproksimiĝo de opinioj pri la senco de la termino Etnografio, nome, specifika studobjekto estas popolo, ne laŭ senco de loĝantaro, grupo de homoj aŭ nacioj, laboruloj, sed kun senco kiu korespondas al malnovgreka vorto - etno.
Kelkaj etnografoj:
Tibor SEKELJ
Rilataj artikoloj:
- Etno
- Etnolisto - Plej Multnombraj Etnoj
- Etnonimo
- Klasifiko De Etnoj
- Lingvo
- Raso
- Religio
RIMARKO: Oni povas tute libere uzi ĉiujn artikolojn el Monda Faktolibro pri etnoj kaj etnogrupoj.
Kategorio:EtnojKategorio:Etnografio
ja:Category:民族集団
Kouta Moussa
Kouta Moussa (Kango Moussa), roi (mansa) du Mali (1312-1332). Fils de Aboubakri II, il porte l’Empire du Mali à son apogée, du Fouta-Djalon à Agadès et sur les anciens empires du Ghana et des Songhaï. Il établit des relations diplomatiques suivies avec le Portugal, le Maroc, la Tunisie et l’Egypte.
Parti en pèlerinage à La Mecque en 1324, il est responsable de la chute du cours de l’or en Egypte. Son escorte, évaluée entre 15 et 60 000 courtisans, est précédée de 500 esclaves et 40 mules portant des lingots d’or. Les dépenses de voyage du roi et de la reine Inari Konté les obligent tout de même à emprunter et les prêteurs reviennent à leur suite à Niani.
Pendant l’absence du roi Kouta Moussa, son général Sagamandia s’empare de Gao, en pays Songhaï. A son retour de La Mecque, le roi ramène comme otage les deux fils du dia songhaï Yasibo, Ali Kolen et Souleyman Nar, et leur donne des apanages.
Dès son retour, Kouta Moussa mène de nouvelles expéditions pour étendre encore son domaine.
En 1329, Tombouctou est prise par les Mossi du Yatenga.
Le Mali a alors des relations commerciales suivies avec le Maghreb et Le Caire. De nombreuses caravanes viennent d’Egypte jusqu’au pays qui exploite l’or du Galam, du Bambouk et du Bourré et qui recueille l’or du Bito.
Kouta Moussa ramène avec lui de La Mecque le poète et architecte andalou Abou Ishaq es-Saheli qui construira des mosquées à Gao et à Tombouctou. Il est considéré comme le fondateur de l’architecture soudanaise.
Le Mali entretient des échanges culturels avec le Maghreb : professeurs, savants, poètes et médecins arabes se rendent à la Cour de Niani, à Tombouctou ou à Djenné.
La stabilité du Mali favorise l’aristocratie musulmane et la classe marchande, contribuant à l’expansion de l’Islam. Le roi Kouta Moussa réussit une synthèse religieuse originale assimilant des éléments musulmans en conservant une empreinte animiste profonde.
A la mort de Kouta Moussa en 1332, l’empire du Mali s’étend de l’Atlantique à la rive orientale de la boucle du Niger et de la forêt à Teghaza au milieu du désert. Maghan lui succède.
Catégorie: Empire du Mali
Catégorie:Personnalité malienne
sylwester na sowacji Reklama dieta thrifty car rental gry zrcznociowe
|
|
|
| :: RELATED NEWS :: |
Lijst van staatshoofden van de Centraal Afrikaanse Republiek
- 1893: Franse kolonie Centraal-Afrikaanse Republiek
- 1894: Franse kolonie Centraal-Afrikaanse Republiek
- Read More... |
Coleoptera
De Coleoptera of schildvleugeligen zijn de insectenorde van de kevers.
Kevers zijn een orde van insecten waarbij de voorvleugels zijn veranderd in harde schilden (elytra) die de achtervleugels bedekken. De (bij sommige soorten) rupsachtige larve heet ook wel eens engerling, heeft vaak stevige kaken en klauwen en op oudere leeftijd een groot achterlijf. Kevers behoren tot de holometabola, de insecten met een Yvan Honoré Bostel die hem in 1965 in Parijs introduceerde. De dans kreeg bekendheid door de film "What's new, pussycat?" uit dat jaar, waarin de bostella gedanst wordt door Peter O'Toole en Romy Schneider.
In 1967 had
|
Denkstoornis
Denkstoornis is een een term uit de psychiatrie en psychologie. Bij een denkstoornis treden problemen op met de inhoud van de gedachten of de manier waarop de persoon denkt en communiceert. Denkstoornissen kunnen zelfstandig optreden, maar zijn vaak een symptoom van een breder psychische ziektebeeld, bijvoorbeeld een psychotische aandoening als
|
Theo Steeman
Theo Steeman is een Nederlands striptekenaar.
Aanvankelijk werkte hij samen met Fred Julsing, onder andere aan Witte's Dagboek. Later begon hij zijn eigen serie, Joachim en Iris. In de jaren 80 maakte hij samen met schrijver Janwillem van de Wetering een stripversie voor ICAO) bepaald bandsegment met onder andere de 122 Megahertz-frequenties waarop het luchtvaartverkeer communiceert, deze radiocommunicatie vindt plaats in AM (amplitudemodulatie).
Er kan ook per vliegveld worden gecommuniceerd met tower, control en info op de gro
|
|
|