Federacio

Federacio estas ŝtato, kiun konsistigas minimume du, sed plej ofte pluraj, aŭtonome regataj regionoj. Tiujn regionojn oni ofte nomas ŝtatoj aŭ landoj. Komparu kun: Federacia ŝtato (Usono) - Federacia lando (Germanio) - Federacia lando (Aŭstrio) ja:連邦

Ŝtato

Juro > Internacia juro > Publika internacia juro > Internacia socio ---- Ŝtato estas subjekto de la publika internacia juro kaj membro de la Internacia Socio. Oni povas fari 4 konsideraĵojn: 1° Ŝtato estas organizita politika socio, establita sur difinita teritorio, kaj kadranta la homojn troviĝantajn sur tiu teritorio. Ĝi havas specifan organizon, kiu celas plenumi siajn objektivojn, laŭ siaj karakteroj geografiaj, ekonomiaj, kulturaj ktp. Ĉiuokaze, la ŝtato havas:
- propran juran ordon,
- organojn kompetentajn por estigi kaj ekzekutigi tiun juran ordon, kaj
- konkretan forton, kiu ebligos al ĝi, eventuale trude, ekzekutigi tiun juran ordon. Plie, tiu konkretan (homan) forton povos utili rilate la eksterlandon, ekz. por defendi la pluekziston de la ŝtato (la rajto je pluekzisto estas unu el la fundamentaj rajtoj de la ŝtato sur la internacia skalo). 2° Ili estas nemultaj. La Unuiĝintaj Nacioj enkalkulas 191 ŝtatoj-membroj. Se oni inkluzivas la ŝtatojn ankoraŭ ne UN-membroj, oni nombras proksimume 210 ŝtatojn en la mondo. 3° Ili estas tre diverstipaj rilate siajn enloĝantarojn, teritoriojn, politikajn instituciojn, evolustatojn... Ekzemple: Areo: Loĝantoj: MNP/loĝanto: USONO....... 9.150.000 km² .... 267.000.000 .... 26.280 $ VANUATUO.... 12.000 km² .... 200.000 .... 1.200 $ MONAKO...... 195 ha .... 30.000 (inkl. 5.000 monakanoj) 4° Ilin karakterizas ilia suvereneco, t.e. tiu povo ne agnoski ian aŭtoritaton supera. Tiu suvereneco garantias:
- la plenecon kaj universalecon de ilia kompetenteco enlande, kaj
- ilian sendependecon eksterlande.

Vidu ankaŭ

- membra ŝtato
- ŝtata terorismo
- ŝtato (t.e. subŝtato) ja:国家 simple:State th:รัฐ

Aŭtonomio

Oni parolas pri aŭtonomio (el la malnovgreka αυτονομία, (αὐτονομία) autonomía = donante memstare leĝojn) laŭ fakbranĉoj ankaŭ en senco de "memstareco", "sendependeco", "memadministrado" aŭ "decidlibireco". Autonomio signifas pli-malpli sendependecon de eksteraj cirkonstanscoj.

Politologio

Totala aŭtonomio

Ŝatoj aŭ teritorioj aspektas aŭtonomaj, se ili estas interne memstarraj, sed ekstere alia ŝtato reprezentas ilin. Tiu validas ĉefe por terirorioj ene de la ŝtato, kie vivas fortaj malplimultoj:
- Sud-Tirolo (Italio)
- Gagaŭzio (Moldavio)
- Aŭtonoma Respubliko Naĥiĉevan (Azerbajĝano)
- Karakalpakistano (Uzbekistano)
- Ferooj kaj Grenlando (Danio)
- multaj respublikoj de Rusio
- parte iamaj kolonioj, ekz. tiuj de Britio kaj Francio

Netotala aŭtonomio

La ŝtato povas doni aŭtonomiajn rajtojn por areo nur parte. Tiel plej ofte la ŝtato kreas, permesas kulturan axutonomion de iu areo, samloka popolgrupo. Ankaŭ la departementoj, kantonoj, subŝtatoj, lokaj komunumoj havas iasence aŭtonomion en certaj aferoj.

Autonomio kiel protesto

La nocio „aŭtonomio“ iĝis marko de la italaj politikaj kaj kulturaj protestoj en la 1970-aj jaroj. Tio disvastiĝis en la 1980-aj jaroj al Germanio, al aliaj landoj. Oni nomas tiujn movadanojn „aŭtonomoj“.

vidu ankaŭ

- Aŭtarkio
- Emancipado
- Suvereneco de:Autonomie] [[en:Autonomy]] [[es:Autonomía

Regiono (politiko)

Politiko > regiono ---- Politika regiono estas politika kaj administra unuo sub la nivelo de ŝtato. En la Eŭropa Unio la proponita nombro de loĝantoj en unu regiono estas ĉirkaŭ 1-2 milionoj (tiel oni elformas en Hungario el la 19+1 distriktoj (departementoj) 6-7 pli grandajn regionojn).

Komparu kun:

geografia regiono ~ statistika regiono

Ekstera ligo

- [http://free.ngo.pl/europonto/eeo_e_rl.htm Listo de eŭropaj regionoj] Utila listo por trovi la nomon de regionoj ne listigitaj inter la [http://www.bertilow.com/lanlin/index.php landoj] kaj lingvoj de la mondo.

Federacia lando (Germanio)

"Federacia lando" nomiĝas ĉiu membro-ŝtato de Federacia Respubliko Germanio. En la politika lingvuzo oni plej ofte parolas pri "landoj" por akcenti la konstitucie fiksitan aŭtonomion de la federaciaj landoj de Germanio. La federaciaj landoj en Germanio (Bundesland, pl. Bundesländer) estas politikaj unuoj, kiuj teorie havas ŝtatan karakteron. Ano de federacia lando estas ĉiu germano, kiu havas tie sian oficialan loĝejon minimume ekde tri monatoj. La limoj de tiuj regionaj ŝtatoj estas ŝanĝeblaj nur per plebiscito de la koncernaj enloĝantoj. Ĝis nun nur unu ŝanĝo sukcesis, nome tiu el kiu kreiĝis Badenio-Vurtembergo en 1952. La planita kunfandiĝo de Berlino kaj Brandenburgio ne ricevis la necesan plimulton en plebiscito (1995). Inter la federacio kaj la regionaj ŝtatoj ekzistas divido de la taskoj. Ekzemple, nur la federacio okupiĝas pri eksteraj rilatoj, defendo, valuto kaj mezuroj, kaj nur la federaciaj landoj okupiĝas pri lernejoj. Multaj taskoj tamen estas komuna agokampo de ambaŭ. La federaciaj landoj estas reprezentataj en speciala germana organo, la Federacia Konsilio ('Bundesrat'), kiu havas certajn veto-rajtojn pri federaciaj leĝoj. Ĉar laŭ la germana konstitucio ĉiuj germanoj devas havi proksimume samajn vivkondiĉojn en la tuta lando, Germanio estas tre unuecisma federacia ŝtato (kompare ekzemple al Usono). Federacia lando havas proprajn ĉefministron, registaron kaj parlamenton, sed ankaŭ konstitucion, flagon kaj ofte ankaŭ himnon. Listo: Badenio-Vurtembergo, Bavario, Berlino, Brandenburgio, Bremeno, Hamburgo, Hesio, Malsupra Saksio, Meklenburgo-Antaŭpomerio, Nord-Rejno-Vestfalio, Rejnlando-Palatinato, Saksio, Saksio-Anhalto, Sarlando, Ŝlesvigo-Holstinio kaj Turingio

Karto

Turingio

ja:ドイツの地方行政区分 ko:독일의 행정 구역 simple:States of Germany

Verkehrswissenschaft

Verkehrswissenschaft(en) ist ein Sammelbegriff für alle wissenschaftlichen Disziplinen (Liste der Fachgebiete), die sich mit der Erforschung der naturwissenschaftlichen, technischen, technologischen, ökonomischen, soziologischen, juristischen, geographischen, historischen und psychologischen Gesetzmäßigkeiten des Verkehrswesens im Zusammenhang mit der Ortsveränderung von Gütern, Personen und Nachrichten befassen. Die Verkehrswissenschaft kann als Rahmenwissenschaft von Teilgebieten anderer Wissenschaften aufgefasst werden, die aus relativ selbstständigen, aber eng miteinander verflochtenen Disziplinen und Arbeitsfelder besteht, so z. B.
- Verkehrstechnik (besser Verkehrsmitteltechnik),
- Verkehrsbauwesen,
- Verkehrsplanung,
- Verkehrsingenieurwesen,
- Logistik (u.a. Verkehrs-, Transportlogistik),
- Verkehrswirtschaftslehre,
- Verkehrssoziologie,
- Verkehrsökologie,
- Verkehrspsychologie,
- Verkehrspolitik,
- Verkehrsrecht,
- Verkehrsgeografie,
- Verkehrsgeschichte,
- Verkehrstelematik,
- Verkehrskybernetik
- Verkehrsphysik,
- Verkehrsmedizin.

Geschichte

Voraussetzung für die Entstehung der Verkehrswissenschaften war die Herausbildung des Verkehrswesens sowie die entsprechende Profilierung der Wissenschaften. Dies war in der Mitte des 20. Jahrhunderts erfüllt. Bis dahin fand die wissenschaftliche Behandlung des Forschungsgegenstands "Verkehr" in den Disziplinen Nationalökonomie oder den bis dahin noch nicht weiter ausdifferenzierten Ingenieurwesen statt. Außerdem kam es zu einer verkehrsträgerspezifischen wissenschaftlichen Entwicklung.
- 1418 Gründung der ersten Marineakademie in Sagres (Portugal) durch Heinrich den Seefahrer. Dort wurde ein neuer Schiffstyp auf Basis wissenschaftlicher bzw. theoretischer Überlegungen entwicklet (Karacke),
- 1747 Gründung der Akademie für Straßen- und Brückenbau, Paris (Ecole nationale des Ponts et Chaussées),
- 1806 Gründung eines Ingenieurcorps für Wasser- und Landverkehr in St. Petersburg, Russland (später Verkehrshochschule),
- 1896 Gründung der späteren Eisenbahnuniversität Moskau. Mit Entfaltung des heute bekannten Verkehrswesens mit seiner politischen, wirtschaftlichen und technischen Bedeutung kam es zu einer übergreifenden wissenschaftlichen Betrachtung der verschiedenen Aspekte von Mobilität und Verkehr und damit zur Entstehung der Verkehrswissenschaft(en). Bedeutende Verkehrswissenschaftler in dieser Entwicklung waren in Deutschland u. a. Friedrich List (1789-1846), Emil Sax (1845-1927), Richard van der Borght (1861-1926), Wilhelm Launhardt (1832-1918), Kurt Wiedenfeld (1871-1955), Richard Hennig (1874-1951), Ernst Esch (1881-1945), Anton Felix Napp-Zinn (1899-1965), Carl Pirath (1884-1955). An verschiedenen Einrichtungen wurde/ wird dieses Querschnittsgebiet wissenschaftlich behandelt, so z. B. an Universitäten und Hochschulen sowie weiteren Forschungseinrichtungen (Fraunhofer-Gesellschaft, Deutsches Zentrum für Luft- und Raumfahrt) und wissenschaftlichen Trägern (Deutsche Verkehrswissenschaftliche Gesellschaft). Eine Besonderheit im deutschsprachigen Raum stellte in diesem Zusammenhang die Hochschule für Verkehrswesen "Friedrich List" Dresden dar, an der zwischen 1952 und 1992 alle Verkehrszweige wissenschaftlich behandelt wurden. Seit 1992: Fakultät Verkehrswissenschaften "Friedrich List", Technische Universität Dresden).

Verkehrswissenschaft oder -wissenschaften?

In der Fachwelt besteht keine Einigkeit, ob es eine eigene Verkehrswissenschaft überhaupt gibt, denn die o. g. Disziplinen sind ihrerseits Bestandteil großer Wissenschaftsbereiche. Außerdem ist unklar, ob es sich um eine einzige Verkehrswissenschaft oder um mehrere Verkehrswissenschaften handelt. Insbesondere die Volkswirtschaftslehre/ Nationalökonomie betrachtet traditionell eine einzige Verkehrswissenschaft (gemeint ist dabei die Verkehrswirtschaftslehre). Daneben wird auch die Ansicht vertreten, dass die Verkehrsströmungslehre (traffic science, vgl. Verkehrsphysik) eine eigene Verkehrswissenschaft bildet - unabhängig von soziologischen, ökonomischen, technologischen oder technischen Randbedingungen.

Siehe auch

- Mobilität
- Mobilitätskultur
- Verkehr
- Verkehrswesen

Weblinks

- [http://www.dvwg.de Deutsche Verkehrswissenschaftliche Gesellschaft e. V.]
- [http://www.deutsche-verkehrsakademie.de Deutsche Akademie für Verkehrswissenschaft]
- [http://www.ivi.fraunhofer.org Fraunhofer Institut für Verkehrs- und Infrastruktursysteme Dresden]
- [http://www.dlr.de Deutsches Zentrum für Luft- und Raumfahrt (DLR)]
- [http://www.verkehrswissenschaften.org Fakultät Verkehrswissenschaften "Friedrich List", TU Dresden] Kategorie:Verkehr Kategorie:Liste (Verkehr) Kategorie:Fahrzeug Kategorie:Transport & Verkehr Kategorie:Schienenverkehr Kategorie:Schifffahrt Kategorie:Luftverkehr Kategorie:Postwesen Kategorie:Telekommunikation Kategorie:Verkehrstechnik Kategorie:Güterverkehr Kategorie:Logistik

Online Casinos slots spielautomaten hmb keno

:: RELATED NEWS ::