:: wikimiki.org ::

Geografia Malkovro

Geografia malkovro

Geografio > Geografia malkovro ----

Malkovroj kaj Ekspedicioj (15-16-a jc)

Malkovroj kaj Ekspedicioj (19-20-a jc)

1405-1433

vojaĝoj de Ĉeng He el Ĉinio al okcidentaj bordoj de la India Oceano.

1804-1806	Kolorado Baseno (M.Louis, W.Clarke)
1822-1824	Ĉada lago (H.Claperton)
1831-1847	Orienta Aŭstralio (T.Mitchel)
1840-1873	Centra kaj Suda Afriko (D.Livingstone)
1856-1857	Lago Isik-Kulo (P.Semjonov-Tjan-Ŝanskij)
1860-1863	Elfluejo de Nilo (G.Spick, G.Grant)
1870-1877	Malaja Arkipelago (N.Mikluĥo-Maklaj)
1870-1885	Centra Azio (N.Prĵevalskij)
1900	La unua vintrumo en Antarkto (C.Borghgrevink)
1911	Suda Poluso (R.Amindsen)
1922	Flugo tra la Suda Poluso (R.Bird)
1953	Ascendo al Everesto (N.Tensing, E.Hillary)
1980-aj	Konstantaj Sciencaj Stacioj en Antarkto

Vojaĝoj ĉirkaŭ la Tero

1519-1522	Pacifika Oceano (F.Magelan, J.Elcano)
1577-1580	Okcidenta bordo de Ameriko (F.Drake)
1768-1771	Aŭstralio kaj Nov-Zelando (J.Cook)
1803-1806	Oceanologiaj esploroj (I.Kruzenŝtern)
1831-1836	Kolekto de datumoj por Evoluteorio en Biologio (Ch. Darwin)
1929	Aeraj fotadoj de la Tero (H.Eckener)
1957	La unua tera ĉirkaŭflugo (Usono)
1961	La unua kosma flugo ĉirkaŭ la Tero (Jurij GAGARIN)
1966	La unua subakva ĉirkaŭiro de la Tero (USSR)
1966-1967	Ĉirkaŭiro de la Tero per vela navo (F.Chichester)

Geografio

---- Geografio (ge γη "tero", graphein γραφειν "priskribi") estas scienco, kiu pristudas geografian medion de la Tero, ĝian strukturon kaj dinamikon, influon kaj distribuon de ĝiaj komponentoj en la spaco. Ĉefceloj de la geografio estas eltrovo de manieroj de racia teritoria organizo de la socio kaj naturekspluatado, kreado de fundamentoj por strategio de ekologie sendanĝera evoluo de la socio. Gravaj objektoj de geografiaj esploroj estas interagoj de la homo kaj la naturo, regularo de dislokigo kaj influo de la komponentoj de geografia medio en loka, regiona, nacia, kontinenta, oceana kaj globala niveloj. La mondpartoj: Ameriko - Azio - Eŭropo - Afriko - Oceanio - Antarkto ----

Geografiaj objektoj

:Akvofalo - Arbaro - Delto - Dezerto - Duno - Duoninsulo - Ebenaĵo - Fjordo - Marfluo - Glaciaro - Golfo - Groto - Heĝkamparo - Insulo - Kanalo - Klafto - Komunumo - Kontinento - Lago - Laguno - Lando - Erikejo - Markolo - Maro - Montaro - Monto - Nacio - Nunatako - Oceano - Ravino - Regiono - Rivero - Rojo - Roko - Stepo - Tablomonto - Tundro - Urbo - Valo - Vilaĝo - Vulkano Vd. ankaŭ: Geografiaj Nomoj ----

Geografiaj sciencoj

Pro la komplikeco de la esplorobjektoj, oni dispartigas geografian sciencon je specializaj sciencdisciplinoj, nome: :Branĉoj de Geografio:
- Fizika Geografio
- Socio-Ekonomia Geografio
- Kartografio kaj Topografio :Intersciencaj Geografiaj Disciplinoj:
- Antropogeografio ~ Etnogeografio ~ Historia Geografio ~ Lingva Geografio ~ Medicina Geografio ~ Milita Geografio ~ Rekreacia Geografio ~ Veterinara Geografio MIKOVINYI Sámuel ----

Geografoj kaj vojaĝantoj

Geografio estas unu el antikvaj sciencoj. La unuaj provoj por naturscienca klarigo de geografiaj fenomenoj, apartenas al grekaj filozofoj de la Mileta skolo (6-a jc. a.K.) ? Taleso, Anaksimandro, k.a. : Geografia Malkovro : Anaksimandro : Ĉeng He : Ibn Batuta : Vitus BERING : François BERNIER : Samuel de CHAMPLAIN : Petro KROPOTKIN : Kolumbo : Magelano : Marko Polo : Strabono : Taleso : Vasco da GAMA : Marc Aurel STEIN ---- als:Geografie ja:地理学 ko:지리학 ms:Geografi simple:Geography th:ภูมิศาสตร์

1405

Historio > Jarcentoj > 15-a jarcento > 1405 ---- En la jaro 1405 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj

---- 1400 | 1401 | 1402 | 1403 | 1404 | 1405 | 1406 | 1407 | 1408 | 1409 | 1410 14-a jarcento - 15-a jarcento - 16-a jarcento ko:1405년 nb:1405

Ĉeng He

Geografio > Geografia malkovro > Ĉeng He < Chinio ---- Ĉeng He 鄭和 (aliaj translitero:Cheng Ho (Ĉeng Ho) aŭ Zheng He, Pinjin: ) aŭ 三寶 San Bao genannt, naskiĝnomo Ma Ho; nask. en 1371 en Yunnan; mort. en 1433 aŭ 1435, estis ĉina vojaĝanto. Li naskiĝis kiel muslimo, iĝis eŭnuĥo kaj servis la ĉinan imperiestron. Kategorio:Esploristoj ja:鄭和 ms:Cheng Ho th:เจิ้งเหอ zh-min-nan:Tēⁿ Hô

1804

Historio > Jarcentoj > 19-a jarcento > 1804 ---- Ĉi tiu jaro estas superjaro komenciĝanta dimanĉe (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1804 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

- Francio : majo : Fino de la Unua Franca Respubliko pro la puĉo de Napoleon BONAPARTE.
- Francio : 2-a de decembro : Napoleon BONAPARTE, dumviva ĉefkonsulo de Francio, proklamigas sin Imperiestro de la Francoj (Napoleono la 1-a) kaj tiel estigas la Unuan Francan Imperion, kiu daŭros ĝis 1814.
- 12-a de decembro : Hispanio deklaras militon kontraŭ Britio.
- Haitio sendependiĝas de Francio.
- Fondita la Framasona "Granda Oriento de Portugalio"

Naskiĝoj

- Allan KARDEC
- Johan Ludvig RUNEBERG
- 14-a de marto : Johann STRAUSS (Patro), aŭstra komponisto
- 1-a de julio : Francio : George SAND
- 8-a de septembro : Eduard MÖRIKE, germana Poeto
- 21-a de novembro : Wilhelm WAIBLINGER, poeto
- Heinrich Friedrich EmiI LENZ.

Mortoj

- 12-a de februaro : Immanuel KANT, germana filozofo ---- 1799 | 1800 | 1801 | 1802 | 1803 | 1804 | 1805 | 1806 | 1807 | 1808 | 1809 18-a jarcento - 19-a jarcento - 20-a jarcento ko:1804년 simple:1804

Kolorado

Kolorado (hispana skribo: Colorado) estas nomo uzata por pluraj geografiaj objektoj:
- rivero Kolorado en okcidentaj Usono kaj Meksiko
- rivero Kolorado en Teksaso
- rivero Kolorado en Argentino
- usona subŝtato Koloradio Krome ekzistas nomoj, kiuj enhavas la vorton kiel parton, ekzemple Colorad Springs, Cerro Colorado, ktp.). La hispana vorto colorado origine signifas "kolorigita", sed striktasence signifas certan tonon de ruĝa koloro. En hispan-konkerita Ameriko multaj lokoj akiris tiun epiteton pro la koloro de grundo, roko, sablo aŭ eĉ akvo.

1822

Historio > Jarcentoj > 19-a jarcento > 1822 ---- Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta marde (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1822 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

- 7-a de septembro : Brazilo sendependiĝas de Portugalio.
- Eŭropo : La Eklezio repermesas la libron kaj teoriojn de Koperniko.
- Liberio : Monrovia estas fondita de eks-sklavoj el Usono.
- Lingvistiko : la Leĝo de Grimm

Naskiĝoj

- 27-a de aprilo : Ulysses S. GRANT
- 4-a de oktobro : Rutherford B. HAYES
- Usono: Pensilvanio : Franklin (Konteo) : Henry Lee FISHER

Mortoj

- 20-a de februaro : Joanna Angélica de Jesus
- 25-a de junio : E. T. A. HOFFMANN
- 8-a de julio : Percy Bysshe SHELLEY
- Anglio : William HERSCHEL. ---- 1817 | 1818 | 1819 | 1820 | 1821 | 1822 | 1823 | 1824 | 1825 | 1826 | 1827 18-a jarcento - 19-a jarcento - 20-a jarcento ko:1822년 simple:1822

Ĉada Lago

La Ĉada Lago situas en centra Afriko kaj etendiĝas hodiaŭ (2004) sur kelkaj okcidentafrikaj landoj (Niĝerio, Ĉado, Kameruno, Niĝero). Dum tiu ĉi lago pli kaj pli ŝrumpiĝas, malaperas, ĝi havis antaŭ ĉ. 6000 jaroj la surfacon de 300.000 km² kaj apartenis al la 10 plej grandaj lagoj eĉ antaŭ 40 jaroj. En la Viktoria lando, sur la Antarkto ekzistas samnoma lago Lago Ĉado (Antarkto). Kategorio:Lagoj ja:チャド湖

1847

Historio > Jarcentoj > 19-a jarcento > 1847 ---- Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta vendrede (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1847 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

- Usono : Utaho : Mormonoj gvidataj de Brigham YOUNG translokiĝis okcidenten kaj haltis en la Valo Sallaga.
- 13-a de januaro : La Traktato de Cahuenga finis la Militon Meksikia-Usonan en Kalifornio.
- Anglio : La romano Jane Eyre de la angla verkistino Charlotte Brontë aperis.

Naskiĝoj

- 11-a de februaro : Usono : Edisono
- 3-a de marto : Skotlando : Alexander Graham BELL
- 14-a de marto : Antônio de CASTRO ALVES
- 8-a de novembro : Bram STOKER

Mortoj

- ---- 1842 | 1843 | 1844 | 1845 | 1846 | 1847 | 1848 | 1849 | 1850 | 1851 | 1852 18-a jarcento - 19-a jarcento - 20-a jarcento ko:1847년 simple:1847

Aŭstralio

Geografio > Oceanio > Aŭstralio < Kontinento ---- Aŭstralio estas la plej malgranda kontinento en la suda hemisfero. Aŭstralio ankaŭ estas lando sur la kontinento Aŭstralio, insulo Tasmanio kaj multnombraj insuletoj.

Landkodo: AU.
E-nomo: [o] Aŭstralia Komunumo.
Nacia nomo: [o] Commonwealth of Australia.
Areo: 7.682.300 kv.km. Naturo: 40% de la teritorio estas tropikoj, unu triono - dezerto.
Politika sistemo: konstitucia monarĥio - federacia parlamenta ŝtato.
Adm. divido: 6 ŝtatoj kaj 2 teritorioj.
- Kvinslando - ĉefurbo Brisbano
- Novsudkimrujo - ĉefurbo Sidnejo
- Okcidentaŭstralio - ĉefurbo Perto
- Sudaŭstralio - ĉefurbo Adelajdo
- Tasmanio - ĉefurbo Hobarto
- Viktorio - ĉefurbo Melburno
- Norda Teritorio - ĉefurbo Darvino
Eksteraj Teritorioj:
- Aŝmora kaj Kartia Insuloj
- Aŭstralia Antarkta Teritorio
- Kokosinsuloj
- Koralmaraj Insuloj
- Kristnaskinsulo
- Norfolkinsulo
- Makvora Insulo
Ŝtatestro: Brita reĝino Elizabeto la 2-a (Elizabeth II) (ekde 1952), kiu en la lando estas prezentita de General-guberniestro.
Leĝdona organo: duĉambra parlamento (224 membroj).
Ĉefurbo: Kanbero (331 mil).
Urboj: Sidnejo (3,9 mln), Melburno (3,0 mln), Brisbano (1,3 mln), Perto (1,2 mln), Adelajdo (1,0 mln).
Loĝantaro: 18,7 mln (2000), inter ili anglo-aŭstralianoj 73%, angloj 6%, italoj 4%, aborigenoj - 228 mil.
Ŝtatlingvo: angla.
Kredantoj: 26% katolikoj, 24% anglikanoj;
Ekonomiko: per ĉefaj ekonomikaj parametroj okupas la 13an lokon en la mondo. Gravegan rolon havas mina industrio kaj agrokulturo. La lando havas grandan provizon de energetika kaj minerala krudaĵoj.
Monunuo: aŭstralia dolaro;
GNP: totala - 384 mlrd $; pokapa: 18.720 $.
Nacia festo: 26a de Januaro - tago de Aŭstralio.
Organizoj: UNO (1945)
Historio: Aŭstralia Unio kreiĝis en 1901, fariĝis aŭtonomio de Britio en 1942. En 1967 aborigenoj akceptis ĉiujn civilajn rajtojn. En 1999 okazis referendumo, kiu devis klarigi la demandon de landa politika aranĝo. Plimulto de la loĝantoj rifuzis modelon de respublika aranĝo kaj subtenis ekzistantan sistemon.
Heredaĵo: Cacadoo-nacia parko, Granda bariera rifo, Tasmania rezervejo, Vilandra lagregiono.

La granda insulo de Aŭstralio estas samtempe sendependa lando kaj kontinento. Aŭstralio situas en la Suda Pacifiko, kaj havas 7.682.300 km² en areo, proksimume la grando de la kontinenta Usono. La nomo "Aŭstralio" venas de la latina vorto australis, kaj signifas "suda." La aŭstralianoj ofte diras, ke sia lando estas "sube," (angle "down under." ) Willem JANZ (1606) kaj Abel TASMAN (1642), nederlandanoj, kaj la Ŝipestro James COOK (1770), brito, vizitis Aŭstralion. La unua brita kolonio estis apud Sidnejo (1788.) Nuntempe Australio havas 18,783,551 loĝantojn (2000). La ĉefurbo de la lando estas Kanbero, kiu estas en la Aŭstralia Ĉefurba Teritorio en Novsudkimrujo. Australio havas multajn marsupiulojn. Estas, ekzemple, la kanguruo, la valabio, la vombato, la koalo; aliaj interesaj bestoj estas la monotremoj, kiel la ornitorinko kaj la eĥidno, kaj granda birdo, la emuo. Estas multaj eŭkaliptaj arboj, ŝafoj, kaj kunikloj. Kvinslando havas tre longan koralan rifon. La ĉefa lingvo de Aŭstralio estas la angla, sed la aborigenoj parolis 250 malsamajn lingvojn antaŭ la jaro 1800. Hodiaŭ restas nur proksimume 40,000 aborigenoj de pura raso. Ili nun parolas eble nur 50 aborigenajn lingvojn. Restas aliaj 40,000 homoj de raso miksta. -----

Esperanto en Aŭstralio

Esperanto ekzistas en Aŭstralio ekde 1905, laŭ la libro "Esperanto en Aŭstralio" verkita de Ray Ross. La plej granda Esperanto-organizo en Aŭstralio estas la Aŭstralia Esperanto-Asocio. La Universala Kongreso okazis en Adelajdo en 1997.
- Teresa Metherall (1923-2004), dumviva membro en Melburno, forpasis la 18-an de majo post apopleksio. (rimarku - la sekvanta artikolo estas tre malnova kaj ne aktuala) EdE-A > Aŭstralio Aŭstralio. Pro la relativa neneceseco de helplingvo en unulingva kontinento, la progreso de Esperanto estis en Aŭstralio malrapida. Krome, la angla lingvo bone servas al aŭstraliano dum la veturado, ja preskaŭ ĉiuj vojoj de la vaporŝipoj kondukas al britaj teritorioj. Nur malrapide, kiel ankaŭ en Britujo, oni ekkomprenas, ke la angla civilizado estas nur negranda parto de la greko-latina civilizado. Certe antaŭ 1900, lernolibroj en angla lingvo ekatingis Aŭstralion, eĉ kelkaj personoj provis lerni Esperanton. Ĉirkaŭ 1909, doktoro John Pollen vizitis antipodojn, kaj en Adelaide li ricevis bonan akcepton de universita profesoro Naylor (amiko de profesoro Murray). Naylor mem baldaŭ forvelkis rilate al Esperanto, tamen en 1904 lia eldiro helpis al la propagando. Profesoro Urlaub, privata instruisto de la germana lingvo, prenis la aferon kaj ofte priparolis ĝin. En 1906 interesiĝis William Muirden, posedanto de Komerca kaj Prepara Gimnazio, kredinte, ke Esperanto "havas komercajn eblecojn" kaj aranĝis, ke Urlaub faru lekciono. La komercaj studentoj ricevis ordonon ĉeesti. La ĉambro pleniĝis - mi inter ili. Urtaub lekciis angle kun tre germana parol-maniero. La studentoj malatentis, os-cedis, ridis, intermetis malsaĝaĵojn. Subite inter la bruo venis Muirden. Silento. Urlaub faris simplan demandon, sed neniu respondis. Muirden tondravoĉe alvokis al iu respondi, la alvokita ne povis, poste mi sekvis kaj diris ian stultaĵon, kiu furiozigis la iom ekscitiĝeman Urlaub. Poste la aŭskultado estis pli atenta kaj oni tondre aplaŭdegis - pro la fino. Kelkaj promesis aĉeti lernolibron kaĵ almenaŭ mi aĉetis libreton de Bullen, por 8 pencoj. Post trafoliumeto la libro ripozis dum kvin jaroj en la ŝranko. Kunloĝado kun pastro S. Lenton, kiu ŝatis serĉadi en la libro-ŝrankoj: kaj paro de kunlernantoj fariĝis Esperantistoj. Plua kvino da jaroj kaj unu el ili (mi), translokiĝinte al Metbourne, staris antaŭ aŭdantaro, konsistanta el kvar profesoroj kaj tri-cent homoj en la universitata domo, por fari sian unuan seriozan proponan paroladon. Dumtempe la vizito de Pollen fruktiĝis, li trovis Esperantistojn en Melburno (G. Gordon, J. G. Pyke k. a.), en Sydney (G. Collindridge, E. Pryke) kaj en Novzelando. Bonaj kluboj stariĝis. En 1911 okazis la unua E kongreso en A. en Adelaide. La organizantoj plenigis la liston de "subtenantoj" kun nomoj de 4 minis-troj kaj 24 gravuloj alispecaj, sed dubinde estas, ĉu iu el ili krom min-istro de edukado, Conybeer, rigardis la aferon serioza. La ministro celis diri kelkajn vortojn E-e ĉe iu festeno, kiuj sufiĉe ridigis la aŭdantaron kaj eble bone impresis la publikon pri la facileco de E. La kongreso sukcesis, sed la organizantoj lasis ŝuldojn nepag-itajn, kiuj fuŝis la reklamon por la E--istoj en Adelaide kaj lasis al ili ĝin pa-gi. Estis kelkaj jaroj antaŭ ol la perdo pagiĝis sub gvido de Waterman. La kongreso kuraĝigis la s-anojn en aliaj urboj. Plivigliĝo. Eĥoj de la idista afero trapasis sen tro multe da malu-tilo, sed ĉiam estis unu-du personoj, kiuj uzis la "preson" por malfunkci-igi la radojn. Melbourne eble prenas la laŭrojn kiel la plej forta E centro en A. M. E Society estis forte starigita, sed ĝi ne daŭris sen interna disputo. W. L. Edmanstone eksiĝis kaj en alia strato starigis M. Komercan Klubon E-an, kiu laboris por E tra la militegaj jaroj. Edmanstone mem foriris al Velingtono (Novzelando) kaj tie star-igis alian klubon kaj daŭris fari multon ĝis la nuntempo. La komercan grupon gvidis Smart, poste L. E Thomson, kun helpo de multe el la malnovaj anoj de la pliaĝa M. Societo. Sed en 1920 okazis alia interna disputo inter la M-anoj kaj W. J. Drummond starigis la M. E Klubon: prez. estis Pyke kaj sekr. R. R. Rawson. La komerca klubo eksiĝis kaj ĝiaj anoj iris al la nova grupo. Ambaŭ kluboj funkcias ĝis hodiaŭ kaj krome grupoj en kelkaj antaŭurboj: Coburg, Surrey Hitls ktp. En Sydney L. E. Pfahl estis kaj estas la konstanta kolono de la movado. La floranta periodo de la S. Societo okazis, kiam d-ro F. Wil-liams translokiĝis el Melbourne kaj vigle organizis publikajn paroladojn antaŭ la homamasoj, kiuj kolektiĝas ĉiudimanĉe en la Sydney-Domain--Parko; ankaŭ Awayl kaj V. Rutland faris sian parton. Tiamaniere miloj da homoj aŭdis pri E kaj ricevis presaĵon pri ĝi. En Brisbane ne-granda, sed bone starigita grupo delonge funkcias, nun sub la gvido de M. Hyde. En Adelaide W. L. Wa-terman daŭras labori por la loka grupo kaj en Perth prezidas Byatt, kiu estas ankaŭ prez. de la landa organizo AEA. Oficiala subteno? Kelkaj ministroj parolis favore, sed ne faris pluon. Ministro de edukado Davies en 1932 en Novsudkimrujo promesis star-igi Eksperimenton laŭ la Eccles-plano en iu lernejo de Sidnejo, sed ĝis nun la direktoro de la edukado, Thomas, sukcesis flankenirigi la dez-iron. Inter la universitataj homoj post nedaŭra subteno de Naylor alportis fortan kaj longedaŭran helpon Mere-dith Atkinson, prof. de ekonomio ĉe M. Univ., kiu poste eksiĝis el la Uni-versitato kaj dum kelkaj jaroj (ĝis sia morto) donis senavare lokon por E en sia gazeto Stead's Review. Gravan sukceson signifas la E-aj kaj por E-aj paroladoj de R. R. Rawsor el la Radio Stacio en Melbourne, unufoje dum ĉiu monato dum kelkaj jaroj. Izola laboro okazis inter policistoj kaj inter skoltoj, sed mankas la frukto. Peacock, oficisto de la Sava Armeo, faras propagandon en sia fako. Eble la plej interesa laboro estis tiu de Edmanstone en Wellington inter malliberigitoj, konsentite de la direktoro de la malliberejoj. L. E. THOMSON

vidu

- Listo_de_urboj_laŭ_lando
- Landnomoj
- [http://www.anbg.gov.au/anbg/esperanto/ Aŭstralia Nacia Botanika Ĝardenaro] Biblio: title: "BOOMERANG COLLECTION ", éditions du Pécari, author: Serge d'Ignazio : ©2004 - http://www.atlantica.fr ISBN 2-91284-835-0 (version française) - ISBN 2-912848-41-5 (english version) Kategorio:kontinentoj Kategorio:Aŭstralio ja:オーストラリア ko:오스트레일리아 minnan:Ò-tāi-lī-a ms:Australia simple:Australia th:ประเทศออสเตรเลีย

1840

Historio > Jarcentoj > 19-a jarcento > 1840 ---- Ĉi tiu jaro estas superjaro komenciĝanta merkrede (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1840 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

- Britio ŝtelas Honkongon de Ĉinio.

Naskiĝoj

- 2-a de junio : Thomas HARDY
- 12-a de junio : Ĉeĥio : Jakub ARBES

Mortoj

- 7-a de majo : Caspar David FRIEDRICH ---- 1835 | 1836 | 1837 | 1838 | 1839 | 1840 | 1841 | 1842 | 1843 | 1844 | 1845 18-a jarcento - 19-a jarcento - 20-a jarcento ko:1840년 th:พ.ศ. 2383

1873

Historio > Jarcentoj > 19-a jarcento > 1873 ---- Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta merkrede (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1873 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Marko ZAMENHOF transloĝiĝis Varsovion kun sia familio.

Naskiĝoj

- 27-a de februaro : Enrico CARUSO : Italio
- 10-a de marto : Jakob WASSERMANN
- 6-a de aprilo : Christian Petersen HEILSKOV
- 14-a de majo : Georg MAHN
- 14-a de novembro : Georges JUNIER
- 14-a de novembro : Jules BOREL
- John BIRMELIN : Usono: Graflando Berks
- Germanio : Hermann HAEFKER
- Wilhelm RÓBIN

Mortoj

- 25-a de majo : Edward George BULWER-LYTTON ---- 1868 | 1869 | 1870 | 1871 | 1872 | 1873 | 1874 | 1875 | 1876 | 1877 | 1878 18-a jarcento - 19-a jarcento - 20-a jarcento ko:1873년 simple:1873

Afriko

Geografio > Kontinentoj > Afriko ---- Kun areo de 30.271.000 km², Afriko estas tre granda kaj varma kontinento, kaj havis 805.000.000 loĝantojn en la jaro 2000. Oni parolas 1.995 malsamajn lingvojn en Afriko. Ekz. Niĝerio havas 427 indiĝenajn lingvojn. [http://perso.wanadoo.fr/eric.coffinet/Afrika_Agado.html Esperanto en Afriko] La origina Afriko estis la romia provinco Africa, kies teritorio proksimumas la nunan Tunizion. Regionoj:
- Nord-Afriko
- Subsahara Afriko

Afriko havas 53 sendependajn landojn:
- Alĝerio
- Angolo
- Benino
- Bocvano
- Burkino
- Burundo
- Centr-Afrika Respubliko
- Ĉado
- Ebur-Bordo
- Egiptio
- Ekvatora Gvineo
- Eritreo
- Etiopio
- Gabono
- Gambio
- Ganao
- Gvineo
- Gvineo Bisaŭa
- Ĝibutio
- Kabo-Verdo
- Kameruno
- Kenjo
- Komoroj
- Kongo Brazavila
- Kongo Kinŝasa
- Lesoto
- Liberio
- Libio
- Madagaskaro
- Malavio
- Malio
- Maroko
- Maŭricio
- Maŭritanio
- Mozambiko
- Namibio
- Niĝerio
- Niĝero
- Ruando
- Sao-Tomeo kaj Principeo
- Sejŝeloj
- Senegalo
- Siera-Leono
- Somalio
- Sud-Afriko
- Sudano
- Svazilando
- Tanzanio
- Togo
- Tunizio
- Ugando
- Zambio
- Zimbabvo kaj unu pridisputatan teritorion:
- Okcidenta Saharo kaj kelkajn eksterteritoriaĵojn:
- Acoroj kaj Madejro (Portugalio)
- Ceŭto kaj Melilo (Hispanio)
- Kanarioj (Hispanio)
- Reunio kaj Majoto (Francio)
- Brita Hindoceana Teritorio
- Princ-Eduardaj Insuloj kaj Marioninsuloj (Sudafriko)
- Sankta Heleno (Britio)
- Buvetinsulo (Norvegio)
- Herda kaj Makdonaldaj Insuloj (Aŭstralio)

Dosiero:afriko-meza.png
[http://meta.wikipedia.com/upload/afriko.png Pligrandigu mapon]

Kategorio:Kontinentoj Kategorio:Afriko ja:アフリカ ko:아프리카 ms:Afrika simple:Africa th:ทวีปแอฟริกา zh-min-nan:Hui-chiu

1856

Historio > Jarcentoj > 19-a jarcento > 1856 ---- Ĉi tiu jaro estas superjaro komenciĝanta marde (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1856 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

- Kimrio : Evan JAMES skribas Hen Wlad Fy Nhadau

Naskiĝoj

- 15-a de majo : Usono : L. Frank BAUM
- 28-a de decembro : Woodrow WILSON

Mortoj

- 17-a de februaro : Heinrich HEINE
- 29-a de julio : Karel HAVLICEK Borovsky ---- 1851 | 1852 | 1853 | 1854 | 1855 | 1856 | 1857 | 1858 | 1859 | 1860 | 1861 18-a jarcento - 19-a jarcento - 20-a jarcento ko:1856년

1857

Historio > Jarcentoj > 19-a jarcento > 1857 ---- Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta ĵaŭde (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1857 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

- Janos KISS
- Julius PATZELT
- Antoni GRABOWSKI
- 21-a de januaro : Firmin DURIEŬ
- 23-a de januaro : Péter TÖRÖK
- 22-a de februaro : Heinrich Rudolf HERTZ
- 22-a de februaro: George GORDON
- 2-a de junio : Edward ELGAR, angla komponisto
- 24-a de julio : Henrik PONTOPPIDAN
- 13-a de septembro : Milton HERSHEY
- 15-a de septembro : William H. TAFT
- 26-a de novembro : Ferdinand de SAUSSURE
- 30-a de novembro : Odo BUJWID

Mortoj

- 2-a de majo : Alfred de MUSSET
- 23-a de majo : Augustin Louis CAUCHY
- 26-a de novembro : Joseph VON EICHENDORFF, germana poeto ---- 1852 | 1853 | 1854 | 1855 | 1856 | 1857 | 1858 | 1859 | 1860 | 1861 | 1862 18-a jarcento - 19-a jarcento - 20-a jarcento ko:1857년 simple:1857

1863

Historio > Jarcentoj > 19-a jarcento > 1863 ---- Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta ĵaŭde (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1863 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

- Usono : Utaho : Arĝento malkovriĝis en la ŝtato kiu komencis influon de homoj serĉantaj la valoran metalon.
- 20-a de junio : Okcidenta Virginio fariĝis la 35-a ŝtato de Usono.

Naskiĝoj

- 9-a de marto : Gerald KYFFIN-TAYLOR
- 28-a de marto : Ernest ARCHDEACON
- 19-a de julio : Hermann BAHR
- 18-a de decembro: Franz FERDINAND, Arkiduko de Aŭstrio
- 29-a de decembro : Francisco GAVIDIA

Mortoj

- 20-a de septembro : Jacob GRIMM
- 13-a de decembro : Friedrich HEBBEL ---- 1858 | 1859 | 1860 | 1861 | 1862 | 1863 | 1864 | 1865 | 1866 | 1867 | 1868 18-a jarcento - 19-a jarcento - 20-a jarcento ko:1863년 simple:1863

Nilo

Geografio>>Riveroj

La Nilo (arabe: النيل an-Nīl), en Afriko, estas unu el la du plej longaj riveroj sur la planeto. Ĉu la Nilo estas pli longa ol la Amazono en Sudameriko ankoraŭ estas temo de multaj debatoj. Tio estas plejparte pro du faktoj: unue, la longecoj de riveroj ŝanĝas dum tempo (speciale en ebenaĵoj, kie riveroj ofte ŝanĝas siajn vojojn), kaj due, la punkto el kiu oni mezuras la longecon de rivero ne ĉiam estas klara. Oni ofte konsideras Lagon Viktorian en Ugando kiel la fonto de la Nilo, sed la lago mem havas kelkaj grandaj enfluriveroj. Tial, la plej longa enflurivero de la Nilo estas la Ruvjironza Rivero en Burundo, alta branĉo de la Kagera Rivero. La Kagera fluas 690 kilometrojn antaŭ eniri Lagon Viktorian. Post Lago Viktoria, la rivero nomiĝas la Viktoria Nilo. Ĝi fluas ĉirkaŭ 500 kilometrojn plu, tra Lago Kjoga ĝis Lago Albert. Post flui el Lago Albert, la rivero nomiĝas la Alberta Nilo. Ĝi poste fluas en Sudanon, kie ĝi fariĝas la Bahr al-Ĝabal. Ĉe la kunfluo de la Bahr al-Ĝabal kun la Bahr al-Ĥazal (kiu havas longecon de 720 km), la rivero nomiĝas la Bahr al-Abjad, aŭ la Blanka Nilo, pro la argilo en ĝia akvo. El tie, la rivero fluas al Ĥartumo. Aliloke, la Blua Nilo (aŭ Bahr al-Azrak) fontas el Lago Tana en la altejoj de Etiopio. La Blua Nilo fluas ĉirkaŭ 1.400 kilometrojn al Ĥartumo, kie la Blua kaj Blanka Niloj kunfluas, kreante simple "la Nilon". Post la kuniĝo de la Blua kaj Blanka Niloj la sola alia granda enflurivero estas la Atbara Rivero, kiu fontas en Etiopio norde de Lago Tana, kaj havas distancon de ĉirkaŭ 800 kilometroj. Ĝi fluas en la Nilon ĉirkaŭ 300 kilometrojn post Ĥartumo. La Nilo tiam alvenas al la homfarita Lago Nasir malantaŭ la Asvana Baraĵo ĉe 270 kilometroj en Egipto post la Sudana landlimo, kaj el tie iras norden tra Egiptio al la Mediteranea Maro. La triangula nildelto, priskribita de grekaj geografoj kiel la greka litero delta (Δ), donis tiun nomon al deltoj trans la mondo. Riĉigo de la akvo per sedimentoj el la Nilo kiujn marfluoj irigas orienten subtenas la fiŝajn industriojn de la Orienta Mediteraneo. El ĝia plej fora enflurivero, la Ruvjironza, al la Mediteraneo, la Nilo longas ĉirkaŭ 6.695 km. Anstataŭe mezuri el Lago Viktoria donus longecon de ĉirkaŭ 5.584 km. La Nilo (nomata iteru en la antikva egipta) estis la vivdonanto de la praa egipta civilizo, kaj la plejparto de la loĝantoj kaj ĉiu urbo en Egiptio estis en la Nila valo. Ĝi ankoraŭ subtenas grandan parton de la loĝantaro de Egiptio, kiu loĝas inter la alie neenviveblaj regionoj de la Sahara Dezerto. La rivero inundis ĉiuprintempe, metante fekundan grundon sur la kampojn. En kelkaj lokoj la rivero havas kataraktojn, areoj de pli rapide fluanta akvo kun multaj insuletoj, malprofunda akvo, kaj rokoj, kreante obstaklon por ŝipoj. La unua katarakto, la plej proksima al la riverfino, estas ĉe Asvano al la nordo de la Asvana Baraĵo. La Nilo norde de Asvano estas populara turistovojo, kun krozŝipoj kaj tradiciaj lignaj velaj ŝipoj nomiĝantaj felukoj. Kvankam la plejparto de egiptoj ankoraŭ loĝas en la Nila valo, la kreo de la Asvana Baraĵo (finita en 1970) por provizi hidroelektron ĉesigis la ĉiuprintempajn inundojn kaj ilian renovigon de la fekunda grundo. Urboj ĉe Nilo inkluzivas Ĥartumon, Asvanon, Luksoron (Tebon), kaj la Giza-Kairan urboduon. Neniu sciis kie situas la fonto de la Nilo ĝis la 19-a jarcento, kiam John Hanning SPEKE unue ĝuste identigis ĝin kiel Lagon Viktorian. Antaŭaj esplorvojaĝoj ekde antikvaj tempoj malsukcesis trovi la fonton, kaj el tio venis la klasikaj prezentoj de la rivero kiel vira riverdio kun la kapo kaŝita per drapaĵoj. La vorto "Nilo" venas el la greka vorto Nelios, kiu signifas rivera valo. La Nilo subtenis egiptan kulturon ekde la ŝtonepoko. La ĉiujara inundo personiĝis per la dio Hapy, kiu regis fekundecon kaj regeneron.

La Eonilo

Hapy La nuntempa Nilo estas almenaŭ la kvina rivero kiu fluis norden el la altejoj de Etiopio. Satelitaj bildoj montras sekajn akvovojojn en la dezerto okcidente de Nilo. Unu Eonila Kanjono plenigita de surfacaj movoj prezentas praan Nilon, nomiĝantan la Eonilo kiu fluis dum la malfrua Mioceno, portante malpezajn sedimentojn al la Mediteraneo, kie oni trovis multajn gaskampojn. Sude de Kairo, la kanjono plena de sablo profundas 1400 metrojn.
- [http://www.aber.ac.uk/~qecwww/tana/geology.htm Nila paleogeografio (angle)] Kategorio:Riveroj en Afriko ja:ナイル川 ko:나일 강

1870

Historio > Jarcentoj > 19-a jarcento > 1870 ---- Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta sabate (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1870 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

- Zamenhof denove eniris en la Bialistokan realan gimnazion.
- Italio fin-unuiĝas
- 15-a de julio : Manitobo kaj la Nordokcidentaj Teritorioj aliĝis al la Kanada Konfederacio.
- 19-a de julio : Komenciĝas la milito inter Francio kaj Germanio.

Naskiĝoj

- Alfred ADLER
- Isidoro FELS
- 13-a de aprilo : Rudolf KAFTAN
- 22-a de aprilo : Lenino
- 20-a de junio : Siegfried Eduard SPIELMANN
- 17-a de julio : John Edgar McFADYEN
- 6-a de aŭgusto : Josep PRATDESABA
- 9-a de septembro : Fanny BONNET
- 19-a de oktobro : Josef KRUMPHOLC
- 22-a de oktobro: Rusio : Ivan BUNIN
- 21-a de novembro : Jozefo ARTIGAS LASALA
- 10-a de decembro : Sophie Marie-Aline MENU de MÉNIL

Mortoj

- 9-a de junio : Britio : Charles DICKENS
- 23-a de septembro : Francio : Prosper MÉRIMÉE
- 21-a de novembro : Ĉeĥio : Karel Jaromir ERBEN.
- 5-a de decembro: Francio: Alexandre DUMAS (Patro) ---- 1865 | 1866 | 1867 | 1868 | 1869 | 1870 | 1871 | 1872 | 1873 | 1874 | 1875 18-a jarcento - 19-a jarcento - 20-a jarcento ko:1870년 simple:1870

1885

Historio > Jarcentoj > 19-a jarcento > 1885 ---- Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta ĵaŭde (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1885 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

- L.L. Zamenhof decidis ke Esperanto estas preskaŭ preta.
- Januaro: L.L. Zamenhof fariĝis kuracisto kaj forveturis en la vilaĝon Vejseje, por komenci kuracistan praktikon.
- Aprilo: L.L. Zamenhof decidis reveni Varsovion kaj fariĝi okulkuracisto.
- Sudano: Kartumon konkeras Al-Mahdi.
- Kreita Pasilingvo

Kulturaj eventoj

- Germanio : Publikiĝo de Tiel parolis Zaratustro far Nietzsche.

Naskiĝoj

- 21-a de januaro : Umberto NOBILE
- 18-a de januaro : Masgrau Jacint BREMON
- 31-a de januaro : Antoni CZUBRINSKY
- 1-a de februaro : Rudolf Michael FREY
- 7-a de februaro : Sinclair LEWIS
- 12-a de februaro : Siegfried LIEBECK
- 26-a de julio : André MAUROIS
- 15-a de aŭgusto : Usono : Edna FERBER
- 11-a de septembro : D. H. LAWRENCE
- 7-a de oktobro : Niels BOHR
- 11-a de oktobro : François MAURIAC

Mortoj

- 22-a de majo : Francio : Victor HUGO
- 23-a de julio : Ulysses S. GRANT ---- 1880 | 1881 | 1882 | 1883 | 1884 | 1885 | 1886 | 1887 | 1888 | 1889 | 1890 18-a jarcento - 19-a jarcento - 20-a jarcento ko:1885년 simple:1885

1900

Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1900 ---- Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta lunde (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1900 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

- 21-a de julio: unua Esperantista vespermanĝo en Parizo.
- Paul FRUICTIER, J. R. G. ISBRÜCKER, Charles LAISANT,
- Leon FAUVART-BASTOUL kaj Theodor ČEJKA eklernis Esperanton.
- Theodor ČEJKA publikigis la duan lernolibron de Esperanto por Ĉeĥoj.
- Emile GASSE eklernis Esperanton, unua en Normandio.
- Fondita Esperanto-Grupo en Dijon
- Leon BOLLACK publikigis la Lingvon Bluan.
- The son of the wolf ("La filo de la lupo") de Jack LONDON
- Brita Laborista Partio fondita.
- Tutmonda Ekspozicio en Parizo

Naskiĝoj

- KENN Won
- Adolf MALÍK
- Vselovod IVANOV
- Dalibor CHALUPA : Ĉeĥio
- 4-a de februaro : Jacques PRÉVERT
- 7-a de februaro : Tibor CZITROM
- 5-a de aprilo : Spencer TRACY
- 28-a de aprilo : Germanio : Bruno APITZ
- 12-a de majo : Aŭstrio : Helene WEIGEL
- 5-a de junio : Hungario : Dennis GABOR
- 29-a de junio : Antoine de SAINT EXUPÉRY
- 14-a de julio : Susumu AIBARA
- 29-a de julio : Svedio : Eyvind JOHNSON
- 20-a de septembro : CASTELLO BRANCO
- 8-a de novembro : Usono : Margaret MITCHELL
- 19-a de novembro : Germanio : Anna SEGHERS
- 22-a de decembro: Hermanus Jacob BLOKKER

Mortoj

- 20-a de januaro : Britio : John RUSKIN
- 25-a de aŭgusto : Germanio : Nietzsche
- 30-a de novembro : Francio : Oscar WILDE ---- 1895 | 1896 | 1897 | 1898 | 1899 | 1900| 1901 | 1902 | 1903 | 1904 | 1905 19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento ja:1900年 ko:1900년 simple:1900 th:พ.ศ. 2443

Antarkto

Geografio > Kontinentoj > Antarkto ---- Proksime de Antarkto troviĝas: Aŭstralia Antarkta Teritorio - Francaj Sudaj Teritorioj - Makvora Insulo ---- Makvora Insulo Makvora Insulo Makvora Insulo Makvora Insulo Makvora Insulo Kun 13.209.000 km² kaj 1.400 homoj, Antarkto estas la kvina kontinento en la mondo en areo, post Azio, Afriko, Nordameriko kaj Sudameriko, sed ĝi estas pli granda ol Aŭstralio aŭ Eŭropo. La 98 % el tiu kontinenta tero estas glaĉero aŭ bankizo, kun alteco inter 2000 kaj 4000 metroj. Preskaŭ 90% de la monda glacio, 29.000.000 km³, estas en Antarkto. La Antarkta bankizo, kun meza diko de 3 kilometroj, enhavas pli nesalakvon ol la cetero de la tero. Sed spite de tio, la kontinento estas plejparte dezerto: malmulte da pluvo kaj neĝo falas tie. La Suda Poluso, ekzemple, nur ricevas 2 cm da nova neĝo po jaro. Sed la neĝo neniam degelas... En la "sekaj valoj" de Antarkto pluvo lastfoje venis antaŭ 2 milionoj jaroj. Antarkto estas pli malvarma ol la Arkto, ĉar: # La Arkto estas oceano, ne tero kaj akvo retenas varmon pli bone ol tero. # Antarkto havas pli da neĝo, kiu reflektas 80% da la varmo el la suno. # La meza alteco de Antarkto estas 2300 metroj, multe pli alta ol la maro de la Arkto. Do la aero estas pli maldensa, do pli malvarma. # La vento en Antarkto estas tre forta. La meza vintra temperaturo de Antarkto estas -55 C (218 K). Se la neĝo kaj glacio iam degelas:
- Antarkto aperus ne kiel unu granda insula kontinento, sed kiel arkipelago.
- La tero de Antarkto, kiu nun estas subpremita de la glacio, leviĝus 500 m (dum 10 mil jaroj).
- La maroj leviĝus 73 m tutmonde. Antarkto havas bedon de karbo, do la kontinento unufoje estis varma kaj marĉa. Post 1800, fokistoj kaj balenistoj ĉasis en la Antarkta Oceano, kaj sekrete atingis la kontinenton. En 1838, la usonano Charles WILKES pruvis, ke Antarkto estis vere kontinento. Je la 11-a de decembro, 1911, la norvego Roald AMUNDSEN estris la unuajn homojn, kiuj atingis la Sudan Poluson. La brito Robert Falcon SCOTT ankaŭ atingis la poluson 35 tagojn poste, sed li kaj lia grupo pereis tie. Hodiaŭ, inter 1000 kaj 4000 scientistoj de proksimume 29 malsamaj landoj loĝas en esploraj stacioj en Antarkto, depende de la sezonoj, sed Antarkto ne havas konstantajn loĝantarojn. Ĉiujare, pli da 10.000 turistoj vizitas Antarkton. Marsupiuloj unufoje loĝis en Antarkto. Tiuj alvenis al Antarkto el Aŭstralio dum la eoceno, kiam la du kontinento estis ankoraŭ unu. Antarkto ne disiĝis de Aŭstralio ĝis la mioceno. La kontinento nun estas plejparte la loĝejo de balenoj, fokoj, sciencistoj, pingvenoj kaj aliaj birdoj. Homo estas la sola granda animalo kiu nun loĝas en la koro de la kontinento. Antarkto havas la plimulton de la rokoj eltrovitaj, kiuj venis el Marso al Tero. Pro la blanka glacio, meteoritoj estas multe pli videblaj en Antartko ol aliloke.

Politika stato

Dum la 20-a jarcento sep landoj postulis teritoriojn en Antarkto, ĉu pro malkovro aŭ pro posedo de lando pli norde el suda poluso: Argentino - Aŭstralio - Britio - Ĉilio - Francio - Nov-Zelando - Norvegio. Tio okazis spite al la Antarkta traktato de 1959, laŭ kiu neniu regno povu posedi areojn tie - Antarkto estu la ununura kontinento ĉasta, apartenanta al Naturo kaj ne al la homoj. La ceteraj regnoj ne akceptas tiujn postulojn.

Vidu ankaŭ

- Arkto
- Flosglacio
- Monto Erebus
- Naĝanta glacimonto Kategorio:Kontinentoj Kategorio:Antarkto ja:南極大陸 simple:Antarctica th:ทวีปแอนตาร์กติกา

Suda Poluso

La suda poluso estas la plej suda punkto de la Tero, difinita laŭ pluraj metodoj. Ĉiuj punktoj lokas en la kontinento Antarktiko. La Geografia Suda Poluso estas unu el la du punktoj kie la turna akso de la Tero. (La alia simila punkto estas la Geografia Norda Poluso. Ĉi tiu estas ofte la punkto intencata kiam nespecifa "suda poluso" estas menciata. La unuaj homoj por atingi la Geografian Sudan Poluson estis Roald AMUNDSEN kaj lia partio je 14-a de decembro, 1911. ja:南極点 ko:남극점 simple:South Pole

Suda Poluso

1953

Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1953 ---- Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta ĵaŭde (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1953 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

- 38-a Universala Kongreso de Esperanto en Zagrebo.
- 1-a Landa Kongreso de ELNA
- FonditaJ Kostarika Esperanto-Asocio kaj Mondpaca Esperantista Movado
- Eklernis Esperanton: Hans BAKKER.
- La itala piloto Alberto ASCARI gajnis la mondan ĉampionecon de Formulo Unu.
- Unuiĝintaj Nacioj : Dag HAMMARSKJOLD anstataŭigas Tryggve LIE kiel ĝenerala sekretario.
- Israelo : David BEN-GURION eksĉefministriĝas
- Butano: Nacia asembleo kreitas.
- 1-a de februaro: Nederlando: Inundo de grandaj partoj de la provincoj Zeeland, Zuid-Holland kaj Noord-Brabant; 1836 homoj mortis; pli ol 40000 bestoj pereis.

Naskiĝoj

- 5-a de januaro : Stano MARČEK, esperanto-redaktoro
- 25-a de februaro : José María AZNAR, ĉefministro de hispanio
- 16-a de majo: Pierce BROSNAN
- 24-a de julio: Jorge Luis GUTIÉRREZ
- Abel MONTAGUT
- 8-a de decembro : Kim BASINGER

Mortoj

- 5-a de marto : Sovetunio : Stalino kaj Sergej PROKOFJEV
- 28-a de septembro : Usono : Edwin HUBBLE, astronomo
- 5-a de oktobro : Friedrich WOLF
- 8-a de oktobro : Kathleen FERRIER
- 8-a de novembro : Francio : Ivan BUNIN ---- 1948 | 1949 | 1950 | 1951 | 1952 | 1953 | 1954 | 1955 | 1956 | 1957 | 1958 19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento ja:1953年 ko:1953년 simple:1953 th:พ.ศ. 2496

1980

Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1980 Jarcentoj: 19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento Jardekoj: 1950-oj - 1960-oj - 1970-oj - 1980-oj - 1990-oj - 2000-oj - 2010-oj Jaroj: 1975 - 1976 - 1977 - 1978 - 1979 - 1980 - 1981 - 1982 - 1983 - 1984 - 1985 ---- Ĉi tiu jaro estas superjaro komenciĝanta je mardo (vidu ĉi tie kalendaron). En la jaro 1980 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

- 65-a Universala Kongreso de Esperanto en Stokholmo.
- Manifesto de Raŭmo. Raŭmismo ekis.
- Nova Statuto de UEA.
- Revuo Monato lanĉita de Stefan MAUL.
- Apero de Plena Analiza Gramatiko
- Grégoire MAETENS fariĝas prezidanto de UEA.
- Fondita teatro "La Krizalido" dulingva (franca kaj esperanta)
- Izabel Cristina OLIVEIRA SANTIAGO eklernis Esperanton.
- Belgio : Eko de regionaj administro-strukturoj por Flandrio, Valonio kaj Bruselo.
- Nederlando : Reĝino Beatrix surtroniĝas.
- Honduro elektas civilan registaron.
- Zimbabvo : Robert MUGABE prezidentiĝas.
- Sent-Vincento kaj la Grenadinoj kaj Zimbabvo aniĝas al UNO.
- En aprilo, la Sud-Afrikan Evolu-Kunordigan Konferencon establis naŭ sud-afrikaj landoj.
- 18-a de majo : Monto Sankta Heleno, vulkano en Vaŝingtonio, Usono, dorminta 93 jarojn, eksplodis, mortigante 57 homojn.

Naskiĝoj

Mortoj

- Oswaldo ARRUDA STEIN
- Aleksandr Porfirjeviĉ LOGVIN
- 15-a de aprilo : Jean-Paul SARTRE, franca verkisto
- 29-a de aprilo : Usono: Alfred HITCHCOCK
- 2-a de aŭgusto: Nelson SILVEIRA
- 30-a de oktobro : Jan WERICH
- 8-a de decembro : John LENNON ---- 1975 | 1976 | 1977 | 1978 | 1979 | 1980 | 1981 | 1982 | 1983 | 1984 | 1985 19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento als:1980 ja:1980年 ko:1980년 simple:1980 th:พ.ศ. 2523

1519

Historio > Jarcentoj > 16-a jarcento > 1519 ---- En la jaro 1519 post Kristo okazis, interalie: Eventoj
- Meksikon alvenas la Hispanoj.
- Italio: Aperas Diskursoj far Machiavelli.
- Eko de stampatado de Taleroj de Jachymov Naskiĝoj
- 31-a de marto : Henriko la 2-a (Francio) Mortoj
- Leonardo ---- 1514 | 1515 | 1516 | 1517 | 1518 | 1519 | 1520 | 1521 | 1522 | 1523 | 1524 15-a jarcento - 16-a jarcento - 17-a jarcento ko:1519년 simple:1519

Get A Grip

Get a Grip is the eleventh studio album by American hard rock band Aerosmith, released in 1993 (see 1993 in music).

Track listing

#"Intro" - 0:23 #"Eat the Rich" (Perry, Tyler, Jim Vallance) - 4:09 #"Get a Grip" (Perry, Tyler, Vallance) - 3:58 #"Fever" (Perry, Tyler) - 4:15 #"Livin' on the Edge" (Mark Hudson, Perry, Tyler) - 6:20 #"Flesh" (Desmond Child, Perry, Tyler) - 5:56 #"Walk on Down" (Perry) - 3:37 #"Shut Up and Dance" (Jack Blades, Perry, Tommy Shaw, Tyler) - 4:55 #"Cryin'" (Perry, Taylor Rhodes, Tyler) - 5:08 #"Gotta Love It" (Hudson, Perry, Tyler) - 5:58 #"Crazy" (Child, Perry, Tyler) - 5:16 #"Line Up" (Lenny Kravitz, Perry, Tyler) - 4:02 #"Amazing" (Richard Supa, Tyler) - 5:56 #"Boogie Man" - 2:16

Personnel

- Tom Hamilton - electric bass
- Joey Kramer - percussion, drums
- Joe Perry - dulcimer, guitar, vocals
- Steven Tyler - harmonica, mandolin, percussion, keyboard, vocals
- Brad Whitford - guitar Additional personnel
- Paul Baron - trumpet
- Desmond Child - keyboard
- Alison Dyer - voices
- Bruce Fairbairn - trumpet
- Frank Felder - guitar
- Thom Gimbel - keyboard, saxophone, background vocals
- Don Henley - background vocals
- Sandy Kanaeholo - log drums
- Tom Keenlyside - saxophone
- Lenny Kravitz - vocals, vocal ad-libs
- Melvin Liufau - log drums
- Wesey Mamea - log drums
- Ian Putz - baritone saxophone
- Bob Rogers - trombone
- Richard Supa - keyboard
- Liainaiala Tagaloa - log drums
- Mapuhi T. Tekurio - log drums
- Aladd Alationa Teofilo - log drums
- Lenny Tyler - percussion
- John Webster - keyboard

Production

- Producer: Bruce Fairbairn
- Engineers: John Aguto, Ed Korengo, Ken Lomas, Mike Plotnikoff, David Thoener
- Mixing: Brendan O'Brien
- Mastering: Greg Fulginiti
- Mastering Supervisor: David Donnelly
- Programming: John Webster
- Production coordination: Debra Shallman
- Guitar technician: Dan Murphy
- Arranger: Steven Tyler
- Art direction: Michael Golob
- Cover design: Hugh Syme
- Photography: Ed Colver, William Hames

Charts

Album - Billboard (North America) Singles - Billboard (North America)

Awards

Grammy Awards

Trivia

The track "Walk on Down" features lead vocals from Perry instead of Tyler.

External links

- [http://www.lyricshead.com/show_album/Aerosmith/Get-a-Grip/ Lyrics] Category:Aerosmith albums Category:1993 albums

Ksi�garnia Internetowa dog breeders zak�ady sportowe sylwester w g�rach milan italy hotels

:: RELATED NEWS ::

Portaal:Zoogdieren/Week 35
| width=225 style="padding: padding: 0;" |

275px

| style="padding: 0 1em 0 1em;" |

Artikel van de week: Poema

In geheel Midden- en Zuid-Amerika en in het westen van Noord-Amerika leeft de bergleeuw of poema (Felis concolor). Lang heeft men gedacht dat de poema sc

Portaal:Zoogdieren/Week 34
| width=225 style="padding: padding: 0;" |

225px

| style="padding: 0 1em 0 1em;" |

Artikel van de week: Valleigoffer

De valleigoffer (Thomomys bottae) is een goffer die voorkomt van Oregon in het noorden tot Coahuila, Chihuah

Sjabloon:Uitgelicht 10 september
Wind is bewegende lucht, en bevat dus bewegingsenergie. In de meest algemene betekenis is windenergie de energie die gewonnen wordt door deze bewegingsenergie om te zetten in een bruikbare vorm. Vroeger werd windenergie met windmolens direct omgezet in mechanische arbeid. Tegenwoordig wordt het woord windenergie vooral gebruikt voor de elektrische energie die met een windturbine uit de wind gewonnen wordt. Windenergie heeft voordelen en ook nadelen. Het Bisdom Rotterdam omvat het gebied van Zuid-Holland. Het werd opgericht op 16 juli 1955, toen het werd afgesplitst van het bisdom Haarlem. Samen met de zes andere bisdommen vormt het de Nederlandse kerkprovincie. Het bisdom (2002) is onderverdeeld in 194 parochies. Er wonen (2002) ruim 3,5 miljoen mensen in het bisdom, waarvan er ca. 580.000 behoren tot de rooms katho

Portaal:Zoogdieren/Week 33
| width=225 style="padding: padding: 0;" |

225px

| style="padding: 0 1em 0 1em;" |

Artikel van de week: Canadese bever

De Canadese bever of Noord-Amerikaanse bever (Castor canadensis) is een knaagdier uit het geslacht bevers (Castor). Het is het grootste knaagdier van

Portaal:Zoogdieren/Week 37
| width=225 style="padding: padding: 0;" |

225px

| style="padding: 0 1em 0 1em;" |

Artikel van de week: Gazellen

Gazellen (Gazella) vormen een geslacht van hoefdieren uit de onderfamilie der echte antilopen (Antilopinae). Er zijn vijftien soort

Sjabloon:Uitgelicht 11 september
New York is de grootste stad van de Verenigde Staten van Amerika en vormt het centrum van de internationale handel, politiek, communicatie, muziek, mode en cultuur. De stad geldt als één van de belangrijkste wereldsteden. New York City, gelegen in de staat New York, heeft een bevolking van 8 miljoen mensen en vormt het hart van de New York Metropolitan Area, één van de grootste agglomeraties ter wereld met een bevolkingsaantal van meer dan 22 miljoen.

Sjabloon:Uitgelicht 12 september
Lev Davidowitsj Bronstein (7 november 1879 – 21 augustus 1940) was een Russisch revolutionair en politicus die onder de naam Leon Trotski bekendheid kreeg als een van belangrijkste gezichten van de Russische revolutie. Gedurende de Oktoberrevolutie stond Trotski aan de kant van de bolsjewieken en werd hij een van de naaste medewerkers van Lenin. Trotski werd bij het uitbreken van de Burgeroorlog in Rusland benoemd tot Volkscommissaris voor Oorlog.