Guosa estas zona planlingvo proponita de Alexander Ekhoguosa IGBINÉWÉKÁ en 1965 por esti nacia lingvo de Niĝerio. La lingvo estas bazita sur Hausa lingvo kaj aliaj lingvoj de nordo de Niĝerio, la vortprovizo prenas vortoj el lingvoj el sudo de Niĝerio.
En la Guosa, objektoj videblaj kaj konkretaj estas el Hausa kaj aliaj lingvoj de l' nordo de Niĝerio, ekzemple:
Kwàndó = korbo
Kázá = kokino
Ból = balono
Líttáfí = libro
Fénsà = skribilo
Vortoj por nevideblaj aŭ abstraktaj aferoj venas el Igbo, Jorubo aŭ aliaj lingvoj de l' sudo. La vorprovizo sekvas alfabeta ordo, se la vorto en Igbo aŭ Jorubo venas unue en alfabeta ordo, ĝi eniras la Guosa, tiel: bìa (en Igbo) kaj wá (in Yoruba) havas samsignifo, do Guosa prenu la vorto el Igbo.
Gramatiko
Alfabeto kaj prononco
Á B D É È F G Í H J K L M N Ó Ò P R S T Ú V W Y Z
Guosa uzas la latinan alfabeton kun diakritikoj por indiki tonon:
´ indikas alta tono, ` indikas malalta tono, ^ indikas malkreska tono, meza tono ne estas markata.
Estas la Ilowe Naijeriya, niĝeriaj apartaj sonoj: c (ĉ) kiel en "àbíncí": [manĝo]; gb kiel en "gbóntì": [aŭdi]; ng kiel en "mo ng shìengá": [mi estas iranta]; kp kiel en "íkpèrè:" [adjektivo].
Ekzempletoj
- ò chètó ájì ‘wá tí shìengá gídá (nia klasmonitoro iris hejmen).
- ó tí shìhé kófà? (ĉu vi malfermis la pordon?)
- báasì, mó tí shìhé kófà (jes mi malfermis la pordon).
- bíko, fún mi ní rúwá (bonvole, donu al mi akvon).
Bibliografio
- Alexander Igbinéwéká (1987): The dictionary of Guosa language
vocabularies.
Lagos: Guosa Publications, 52 p.
- Alex Igbiniweka: Teach Yourself Guosa Language Book 2: Nigeria’s future common indigenous lingua franca. Richmond, CA: Guosa Publication Services, 1999.
Historio: en 1914 fariĝis Brita kolonio. En 1960 estis deklarita sendependeco, al kio sekvis konfliktoj inter diversaj etnogrupoj. En 1967-1970 en orienta parto de la lando estis deklarita Biafra Respubliko.
Niĝerio estas la plej granda nacio en Afriko: el la
afrikanoj sude de la Saharo, unu el tri loĝas en Niĝerio.
Kiel multe de la nacioj de Afriko, Niĝerio estas linio metita
sur mapo de Britio. Per la linio, tri grandaj gentoj -- la
haŭsoj de la seka, islama nordo, la joruboj de la
malseka, kristana, urbara sudokcidento, kaj la malriĉaj iboj de la naftoriĉa sudoriento -- kaj multe de malgrandaj gentoj inter ili, estas metitaj en unu "nacion". En ĝia mallonga vivo, Niĝerio jam
estis fendita de civila milito (1967-1970), militio kiu portis
morton al unu miliono da homoj. Sed la linio kiu donas
sangon kaj malpacon, ankaŭ donas riĉecon: la
nafto sub la tero, iu el la plej pura kaj bona en la mondo.
El la du -- la malpaceco inter gentoj kaj la nafto -- venas nacio
kuntenita de militista, koruptema tiranecon.
La nordaj islamaj federacieroj leĝigis interpreton de ŝario por krima juro. La konfliktoj pri homaj rajtoj (kazo de adultakuzitaSafiya HUSEINI (2002) kaŭzis diskutegon en la lando kaj internaciajn protestojn.
Kategorio:Niĝerioja:ナイジェリアko:나이지리아ms:Nigeriasimple:Nigeriazh-min-nan:Nigeria
Wikipedia:Articles for deletion/Cyberyogi
:The following discussion is an archived debate of the proposed deletion of the article below. Please do not modify it. Subsequent comments should be made on the appropriate discussion page (such as the article's talk page or on a Votes for Undeletion nomination). No further edits should be made to this page.
The result of the debate was Delete --Gareth Hughes 21:29, 21 October 2005 (UTC)
The article seems to be questionable -- not heard of anyone named Cyberyogi behind the myth, and cannot find any sources that support the idea. Google search for Cyberyogi turns up 500 unrelated results - it seems to be a claim not notable enough to merit its own article. --Mysidia (talk) 22:00, 15 October 2005 (UTC)
- delete per nom. non-notable, no possibility for expansion. GTBacchus 00:19, 16 October 2005 (UTC)
- Delete as unverifiable. --Allen3talk 02:43, 21 October 2005 (UTC)
:The above discussion is preserved as an archive of the debate. Please do not modify it. Subsequent comments should be made on the appropriate discussion page (such as the article's talk page or in an undeletion request). No further edits should be made to this page.
