:: wikimiki.org ::

Hjalmar Johannes RUNEBERG

Hjalmar Johannes RUNEBERG

Kategorio:Esperanto Kategorio:Esperanto-kulturo Kategorio:Esperanto-movado Kategorio:Enciklopedio de Esperanto Kategorio:Enciklopedio de Esperanto R EdE-R Hjalmar Johannes RUNEBERG (Nino), svedo finnlanda poeto, literaturisto, d-ro fil. Naskiĝis en la 27-a de majo 1874 en Romo (Italio), mortis en la 15-a de februaro 1934. Verkoj pri literaturo kaj folkloro; poezio originala kaj traduka en sveda lingvo. Esperantistiĝis en 1901 per Théophile CART en Parizo, partoprenis la UK en Boulogne, 1905. Fondinto kaj multjara prez. de la Esperanto Societo „La Polusstelo“ en Helsinko, apartenis dum pluraj jaroj al la estraro de EAF. Kurso por blinduloj en 1907 aŭ 1908 kaj en la Universitato de Helsinko dum pluraj jaroj. Traduko: la dramon en verso „Jolianto“ de H. Hertz.

Kategorio:Esperanto

Tiu kategorio temas pri Esperanto kaj pri la Esperanto-movado. Kategorio:Planlingvoj

Kategorio:Esperanto-movado

Tiu kategorio temas pri la Esperanto-movado. Movado

Kategorio:Enciklopedio de Esperanto

Enciklopedio de Esperanto Enciklopedio de Esperanto Enciklopedio de Esperanto Ĉefartikolo : Enciklopedio de Esperanto. Kategorio:Enciklopedio

Enciklopedio de Esperanto - R

Enciklopedio de Esperanto R Enciklopedio de Esperanto R R R Bernardo RABASSA BOERAS
Béla RÁCZ
Radikrimo v. Rimo
Radio
Sven Elis RAGNAR
Johannes Adolph RAHAMÄGI
Rezsö RAJCZY
Rajtigitaj delegitoj v. Organizo
Rakonto al mia Belulino
Rakontoj
Rakontoj por Geknaboj
Rakontoj pri Feinoj
Rudolf RAKUŠA
Georges RAMBOUX
E. RAMO
Gustav John RAMSTEDT
Walter RANFT
Raporto de la Aerologia Observatorio de Tateno
Roy Robert RAWSON
Reaperantoj
Josef ŘEBÍČEK
Recenzo v. Kritiko en E.
Ituarte Fernando REDONDO
Edwin C. REED
Ivy Kellerman REED
Reformoj en Esperanto
Reformprojekto de Zamenhof 1894
Jozsef REININGER
Adolf REINKING
Religio v. Bahaismo, Biblio, Budhismo, Diservoj, Espero Katolika, IKA, Interniaro, Katolika Mondo, KELI, Kolportista Asocio, La Juna Batalanto, Liberpensuloj, Metodistoj, MOKA, Novspirito, Oomoto, Preĝlibroj, Protestantoj, Respondoj al kontraŭreligiaj paroloj, Societo de Amikoj, Teozofio
Rememoroj de Esperantisto
Hemann REMERS
Sonkio REN
Ameriigo Luigi RENI
Ludwig RENN
Respondkupono
Respondoj al kontraŭreligiaj paroloj
N. L. REŜETIN
Revelo
Revoluciaj Esperanto-Verkistoj
Revolucio en la lingvoscienco
Revuo de la Kongresoj
Revuo Internacia
Frank Cockshott RHODES
Joseph RHODES
László RHORER
Ragnvald RIAN
C. Vincent RICHARD
Austin RICHARDSON
Esther S. RICHARDSON
Charlen RICHET
Kurt RIEDEL
Bruno RIEFLING
Emile RIENZI
Hindrek RIKAND
Rikke - Tikke - Tak
Rimo
Rimportretoj
Ritmo
Ĥristo RJAĤOVSKI
Emmanuel ROBERT
Jamesa ROBERTS
Eŭgeno ROBERT
Robert ROBERTSON
Pál ROBICSEK
Gabrielo ROBIN
Wilhelm RÓBIN
George Sommerville ROBINSON
Robinsono Kruso
Fritz ROCKMANN
Manuel RODELLAR-BORILLO
RODET
James RODGER
Otto Hugo ROESEL
Ernest Andrew ROGERS
Willibald ROGLER
Rolandkanto
Maurite ROLLET DE L' ISLE
Roma
Romaj Elegioj
Romanal
Romano pri Afrika Bieno
D. F. ROMEIN
Rondirantaj gazetoj
Mary Helena ROOK
George William ROOME
Pavel ROSA
Joan ROSALS
Norman Keith ROSCOE
Anders ROSENBERG
Jakob ROSENBERG
Leon ROSENSTOCK
Václav ROSICKÝ
Catharina J. ROSKES-DIRKSEN
Georg ROTACH
Rotario
Ivo ROTKVIĈ
Celestin ROUSSEAU
Theophile ROUSSEAU
Alice ROUX
Emile ROUX
Marcel ROUX
Frederic Geach ROWE
Cecile ROYER
Sergej RUBLOV
Stanislaw RUDNICKI
Ruĝa Kruco
Ruĝa Stelo
Ruĝo kaj Blanko
Ruĝuloj
Rumana Bonhumoro
Rumanujo
Hjalmar Johannes RUNEBERG
Axel F. RUNSTEDT
R.U.R.
Ruslando
John Cyprian RUST
Neeme RUUS

1874

Historio > Jarcentoj > 19-a jarcento > 1874 ---- Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta ĵaŭde (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1874 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

- Usono : Suda Dakoto : Oro malkovriĝis kaj komenciĝis influo de homoj al la ŝtato.
- Charles STEWART eldonis ciferolingvon „International Correspondence by means of Numbers“,

Naskiĝoj

- Antonie JANALIKOVÁ
- Karel PELANT
- Josef ŠUSTA
- Jozsef HALÁSZ
- 4-a de januaro : Josef SUK
- 25-a de januaro : Francio : William Somerset MAUGHAM
- 9-a de februaro : Amy LOWELL
- 8-a de marto : George Markham HAYTON
- 15-a de marto : OISHI Wasaburo
- 19-a de aprilo : Emile HOUBART
- 28-a de aprilo : Karl KRAUS
- 27-a de majo : Hjalmar Johannes RUNEBERG
- 23-a de julio: George Douglas BUCHANAN
- 10-a de aŭgusto : Herbert C. HOOVER
- 3-a de septembro : KROITA Kacumi
- 30-a de novembro : Winston CHURCHILL

Mortoj

- 14-a de januaro : Philipp REIS
- 8-a de marto : Millard FILLMORE
- 1-a de majo : Vilém BLODEK ---- 1869 | 1870 | 1871 | 1872 | 1873 | 1874 | 1875 | 1876 | 1877 | 1878 | 1879 18-a jarcento - 19-a jarcento - 20-a jarcento ko:1874년 simple:1874

Romo

Geografio > Eŭropo > Italio > Romo < Urboj ----
- loko: 41.87 Norde, 12.62 Oriente
- horzono: GMT+1h (+2h de aprilo ĝis oktobro)
- loĝantaro: 3.300 mil (en la aglomeraĵo en 2000) Romo (itale, Roma) estas la ĉefurbo de Italio kaj antikvece de Romio. Interne de Romo estas la Vatikano, kie loĝas la papo kaj la administrejo de la Katolika Eklezio. La mitaj fondintoj de la urbo estas la ĝemelfratoj Romulo kaj Remo. Romo estas la "Eterna Urbo" kaj ankaŭ la "urbo de sep montetoj". Ĝi estas la plej granda urbo en Italio. De -150 ĝis 400, Romo estis la pli potenca urbo de la Mediteraneo, konkerinte grandan, ĉirkaŭmaran imperion, la romia imperio. De 500 ĝis 1500, Romo estis la metropolo de la Okcidento: ĝia lingvo, skribo, juro, religio, kalendaro, mezuro, ktp, fariĝis la normo en la Okcidento dum tiu tempo. Post 1500, la Okcidento fariĝis naciisma kaj naciaj normoj emis renversi la antikvajn normojn de Romo. Testaccio estas monteto arte konstruita el amforoj ujintaj la imposton annona el olivoleo inter la 1-a kaj la 3-a jarcentoj. En Romo naskiĝis Hjalmar Johannes RUNEBERG kaj Francesco BARBERI, loĝis kaj movadis Stefano LA COLLA kaj studis Théophile CART.

Legu ankaŭ pri:

[http://www.reisebuero.tk/ Roma Forumo] ~ Imperiestraj Forumoj Kategorio:Italio Kategorio:Urboj de Italio Kategorio:Ĉefurboj de Eŭropo als:Rom ja:ローマ ko:로마 simple:Rome

15-a de februaro

Historio > Tagoj > la 15-a de februaro ---- La 15-a de februaro estas la 46-a tago de la jaro laŭ la gregoria kalendaro. 319 tagoj restas (320 en superjaroj). Je la 15-a de februaro okazis, interalie:

Eventoj

- 1965 : Kanado: Flago kun folio de acero adoptiĝis.
- 1971 : Britio: Finiĝis la decimal-igo de la brita mono.

Naskiĝoj

- 1564: Galilejo
- 1843: Holger HANSEN
- 1932: Josef VÁVROVSKÝ

Mortoj

- 1781 : Gotthold Ephraim LESSING
- 1926 : Gabriel DELANNE
- 1928 : Eddie FOY Usono
- 1934 : Hjalmar Johannes RUNEBERG

Specialaj tagoj kaj festoj

Tagoj de semajno

La 15-a de februaro estas (laŭ gregoria kalendaro):
- Lundo en jaroj: 1582 1588 1593 1599 1610 1616 1621 1627 1638 1644 1649 1655 1666 1672 1677 1683 1694 1700 1706 1712 1717 1723 1734 1740 1745 1751 1762 1768 1773 1779 1790 1796 1802 1808 1813 1819 1830 1836 1841 1847 1858 1864 1869 1875 1886 1892 1897 1904 1909 1915 1926 1932 1937 1943 1954 1960 1965 1971 1982 1988 1993 1999 2010 2016 2021 2027 2038 2044 2049 2055 2066 2072 2077 2083 2094;
- Mardo en jaroj: 1583 1594 1600 1605 1611 1622 1628 1633 1639 1650 1656 1661 1667 1678 1684 1689 1695 1701 1707 1718 1724 1729 1735 1746 1752 1757 1763 1774 1780 1785 1791 1803 1814 1820 1825 1831 1842 1848 1853 1859 1870 1876 1881 1887 1898 1910 1916 1921 1927 1938 1944 1949 1955 1966 1972 1977 1983 1994 2000 2005 2011 2022 2028 2033 2039 2050 2056 2061 2067 2078 2084 2089 2095;
- Merkredo en jaroj: 1584 1589 1595 1606 1612 1617 1623 1634 1640 1645 1651 1662 1668 1673 1679 1690 1696 1702 1708 1713 1719 1730 1736 1741 1747 1758 1764 1769 1775 1786 1792 1797 1804 1809 1815 1826 1832 1837 1843 1854 1860 1865 1871 1882 1888 1893 1899 1905 1911 1922 1928 1933 1939 1950 1956 1961 1967 1978 1984 1989 1995 2006 2012 2017 2023 2034 2040 2045 2051 2062 2068 2073 2079 2090 2096;
- Ĵaŭdo en jaroj: 1590 1596 1601 1607 1618 1624 1629 1635 1646 1652 1657 1663 1674 1680 1685 1691 1703 1714 1720 1725 1731 1742 1748 1753 1759 1770 1776 1781 1787 1798 1810 1816 1821 1827 1838 1844 1849 1855 1866 1872 1877 1883 1894 1900 1906 1912 1917 1923 1934 1940 1945 1951 1962 1968 1973 1979 1990 1996 2001 2007 2018 2024 2029 2035 2046 2052 2057 2063 2074 2080 2085 2091;
- Vendredo en jaroj: 1585 1591 1602 1608 1613 1619 1630 1636 1641 1647 1658 1664 1669 1675 1686 1692 1697 1704 1709 1715 1726 1732 1737 1743 1754 1760 1765 1771 1782 1788 1793 1799 1805 1811 1822 1828 1833 1839 1850 1856 1861 1867 1878 1884 1889 1895 1901 1907 1918 1924 1929 1935 1946 1952 1957 1963 1974 1980 1985 1991 2002 2008 2013 2019 2030 2036 2041 2047 2058 2064 2069 2075 2086 2092 2097;
- Sabato en jaroj: 1586 1592 1597 1603 1614 1620 1625 1631 1642 1648 1653 1659 1670 1676 1681 1687 1698 1710 1716 1721 1727 1738 1744 1749 1755 1766 1772 1777 1783 1794 1800 1806 1812 1817 1823 1834 1840 1845 1851 1862 1868 1873 1879 1890 1896 1902 1908 1913 1919 1930 1936 1941 1947 1958 1964 1969 1975 1986 1992 1997 2003 2014 2020 2025 2031 2042 2048 2053 2059 2070 2076 2081 2087 2098;
- Dimanĉo en jaroj: 1587 1598 1604 1609 1615 1626 1632 1637 1643 1654 1660 1665 1671 1682 1688 1693 1699 1705 1711 1722 1728 1733 1739 1750 1756 1761 1767 1778 1784 1789 1795 1801 1807 1818 1824 1829 1835 1846 1852 1857 1863 1874 1880 1885 1891 1903 1914 1920 1925 1931 1942 1948 1953 1959 1970 1976 1981 1987 1998 2004 2009 2015 2026 2032 2037 2043 2054 2060 2065 2071 2082 2088 2093 2099.

Vidu ankaŭ jenon:

1934

Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1934 ---- Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta lunde (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1934 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

- 26-a Universala Kongreso de Esperanto en Stokholmo.
- Publikiĝis originala verko "Kantoj de Amo kaj Sopiro" de Miĥalski.
- Alcindo BRITO eklernis Esperanton.
- Jaroslav MAŘÍK pasis de Esperantido al Esperanto.
- En la 20-a de majo ĝis 24-a de majo okazis en Vieno Internacia Konferenco: Esperanto en la Lernejon kal la Praktikon, pro iniciato de Rudolf Michael FREY.
- Fino de usona rego de Haitio.
- Kroniko.

Naskiĝoj

- Gersi Alfredo BAYS
- Mikaelo TERNAVSKI
- Zdenko KŘIMSKÝ
- 9-a de marto : Jurij GAGARIN, rusa astronaŭto
- 24-a de aprilo : Usono : Shirley MACLAINE, usona aktorino kaj dancistrino
- 13-a de majo : Adolf MUSCHG, svisa verkisto
- 6-a de junio : Alberto la 2-a, sesa Reĝo de la Belgoj
- 13-a de julio : Wole SOYINKA, niĝeria verkisto
- 20-a de septembro : Sophia LOREN, itala aktorino
- 28-a de septembro : Brigitte BARDOT, franca aktorino
- 26-a de oktobro : Ulrich PLENZDORF, germana verkisto
- en svislanda ubo Thun : Jean ZIEGLER svisa docento, verkisto, deputito kaj alimondisma aktivulo.

Mortoj

- 1-a de januaro : Jakob WASSERMANN, germana verkisto
- 15-a de januaro : Hermann BAHR
- 15-a de februaro : Hjalmar Johannes RUNEBERG
- 17-a de februaro : Alberto la 1-a, tria reĝo de la belgoj
- 23-a de februaro : Edward ELGAR, angla komponisto
- 4-a de julio : Marie CURIE, pola-franca natursciencistino
- 10-a aŭ 11-a de julio : Erich MÜHSAM, germana verkisto
- 17-a de novembro : Joachim RINGELNATZ, germana verkisto
- Usono : Pensilvanio : Louise Adeline WEITZEL, usona verkistino
- Emilie SUCHARDOVÁ ---- 1929 | 1930 | 1931 | 1932 | 1933 | 1934 | 1935 | 1936 | 1937 | 1938 | 1939 19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento ja:1934年 ko:1934년 ms:1934 simple:1934 th:พ.ศ. 2477

Literaturo

Literaturo estas la tuto de skribaĵoj, prozaj kaj versaj, kiuj havas socikulturan aŭ estetikan valoron. La vorto literaturo povas aŭ signifi la tutan mondan literaturon, aŭ nur la literaturon de unu specifa kulturo. Literaturo ne nur enhavas la verkaron de la arta literaturo (la beletron), sed ankaŭ la tuton de la intelektaj verkoj, kiuj koncernas la vivon kaj kulturon de iu nacio aŭ epoko. Literaturaj verkoj povas esti historiaj, biografiaj, filozofiaj, sciencaj, politikaj, kaj aliaj.

Evoluo

En antikvaj tempoj popoloj havis nur parolan tradicion, poste rakontoj kaj versaĵoj estis surskribitaj. La unuaj verkaĵoj havis mitologian aŭ religian enhavon. Kiam oni komencis presadon, literaturo akiris pli privatan karakteron kaj fariĝis rimedo por esploro kaj esprimo de emocioj kaj homaj rilatoj. Por legi pri evoluo de literaturo, vidu apartajn artikolojn: :Artikoloj pri literaturo de diversaj regionoj :Artikoloj pri literaturo de diversaj lingvoj

Specoj poezio kaj prozo

Oni distingas du specojn de literatura arto: poezio kaj prozo. Poezio estas arto komuniki emociojn per versoj, do per la muziko de la parolo, obeante iajn metrikajn kaj priformajn regulojn. Prozo estas ordinara parolo ne aranĝita laŭ versmezuro. La prozo pli konformas al ĉiutaga parolo ol la poezio. Antikvaj verkoj estis skribita versforme, la prozo estas pli nova etapo. Nur en 18-a ĝis 19-a jarcentoj ili egaliĝis laŭ valoro. Por pli da specoj, vidu: :Artikoloj pri diversaj literaturaj specoj

Literaturo kiel socia procezo

Lastatempe, ankaŭ estas akceptite ke la koncepto pri Literaturo estas socia procezo, en kiu partoprenas diversaj institucioj kaj perantoj (nome, universitatoj, lernejoj, instruistoj, eldonejoj, politikistoj, literaturaj konkursoj, librovendejoj, kritikistoj, revuoj, ĵurnaloj, ktp). Interveno de tiuj perantoj legitimas verkojn, klasifikante ilin en la kategorion literaturo. Sekve, la studo de la tiel nomataj literaturaj (ĉef)verkoj, estas ankaŭ la studo de la politikaj, sociologiaj, filozofiaj kondiĉoj, kiuj unuflanke kreis ilin; kaj aliflanke legas kaj rekomendas ilin. La esplorado de signifo de la literaturaj verkoj estas des pli kompleksa, ĉar la interpretado de unu sama verko varias historie kaj socie. Tio parte klarigas la maleblon doni ĝustan difinon al la vorto literaturo. Estante produkto de longa kaj kompleksa socia procezo, literaturo estas rezulto de reciproka influo de interesoj de sociaj sektoroj (aŭ tavoloj, grupoj) per legitimantaj institucioj, kiuj reprezentas ilin.
Pro tio ĉi, en avangardaj literatursciencaj sektoroj, oni preferas la adjektivan uzon de la vorto literaturo anstataŭ ĝia substantivo. Sekve oni aludas al literatura teorio, ne al teorio de la literaturo. Tio montras la rekonon ke literaturo ne estas reala objekto, sed tre dinamika, aktiva procezo, al kiu oni aludas per la adjektivo literatura. En tiu ĉi skemo, ankaŭ la literaturaj genroj estas rezulto de la samaj procezoj, kiuj kreas literaturajn objektojn.

Aliaj artikoloj pri literaturo

Literaturo laŭ regionoj

:Afrika Literaturo - Barata Literaturo - Eŭropa Literaturo - Islama Literaturo - Latinamerika Literaturo - Nordamerika Literaturo

Literaturo laŭ lingvo

:Angla - Araba - Bengala - Ĉeĥa - Ĉina - Dana - Esperanta - Eŭska - Finna - Franca - Frisa - Germana - Greka - Helena - Hispana - Hungara - Islanda - Itala - Japana - Kartvela - Kataluna - Keĉua - Kornvala - Latina - Malajala - Nederlanda - Norena - Norvega - Okcitana - Pensilvanigermana - Persa - Pola - Portugala - Rumana - Rusa - Samea - Slovaka - Slovena - Sveda - Urdua poezio - Vjetnama

Literaturo laŭ formo

Prozo

:Artikolo - Dramo - Eseo - Fabelo - Legendo - Mito - Novelo - Publicista Verko - Romano - Ŝlosilromano

Poezio

: Epopeo - Eposo - Fablo - Hajko - Limeriko - Poemo - Soneto - Tankao - Verso

Apartaj specoj

Apartan specon de literaturaĵoj prezentas koncizaj eldiraĵoj, montrantaj homajn pensojn pri diversaj valoroj de la vivo. :Aforismo - Devizo - Maksimo - Moto - Proverbo - Sentenco

Famaj verkistoj

Vidu ĉe Verkistoj.

Diverse

:Famaj fikciuloj - Fikciaj lokoj - Serio Oriento-Okcidento :Eldonejoj - ISBN - Librovendejoj

Vidu ankaŭ

- Skribarto
- Lingvo
- Teatro als:Littérature ja:文学 ko:문학 simple:Literature zh-cn:文学 zh-tw:文學

Sveda lingvo

- Nomo: Svenska

- Parolantoj: proksimume 9.000.000 en Svedio kaj proksimume 300.000 en Finnlando

- Skribo: latina
- Kodo laŭ ISO 639-1: sv
- Kodo laŭ ISO 639-2: swe La sveda lingvo apartenas al la orienta branĉo de la nordĝermana lingvaro. Al la plej fruaj tekstoj en ĝi apartenas la mezepokaj provincleĝoj. Dum la malfrua mezepoko la sveda, same kiel la dana kaj norvega sed malsame al la islanda, importis amason da vortoj el la platdiĉa lingvo. platdiĉa lingvo

Specimeno (la Patro Nia):

Vår fader, du som är i himlen.
Låt ditt namn bli helgat.
Låt ditt rike komma.
Låt din vilja ske, på jorden så som i himlen.
Ge oss i dag vårt bröd för dagen som kommer.
Och förlåt oss våra skulder,
liksom vi har förlåtit dem som står i skuld till oss.
Och utsätt oss inte för prövning, utan rädda oss från det onda.

(Laŭ la oficiala sveda Biblio de la jaro 2000: Bibel 2000.)

Fader vår som är i himmelen!
Helgat varde ditt namn;
tillkomme ditt rike;
ske din vilja, såsom i himmelen,
så ock på jorden;
vårt dagliga bröd giv oss idag;
och förlåt oss våra skulder,
såsom ock vi förlåta dem oss skyldiga äro;
och inled oss icke i frestelse,
utan fräls oss ifrån ondo.
Ty riket är ditt, och makten, och härligheten,
i evighet.
Amen.

(Laŭ la oficiala sveda Biblio de la jaro 1917, kun postbiblia aldono.) Kategorio:Nordĝermana lingvaro ja:スウェーデン語 ko:스웨덴어

1901

Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1901 ---- Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta marde (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1901 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

- La pariza eldonejo Hachette komencas publikigi verkoj pri kaj en Esperanto.
- Fondita unua E-asocio en Slovakio, la Unua societo de Aŭstriaj esperantistoj en Brno.
- Fondita unua E-asocio en Hungario, en Budapesto
- Zamenhof kreis la Hilelismon.
- Eklernis Espernaton: Frederiko VILLAREAL, Barono de Menil, Théophile CART, Hjalmar Johannes RUNEBERG kaj Cornelis Jacob BAART de la Faille.
- Kreita Latineca angla

Naskiĝoj

- 31-a de januaro : Marie Luise KASCHNITZ
- 1-a de februaro : Usono : Clark GABLE
- 14-a de februaro : Rolf WANKA
- 18-a de februaro : Hugo HAAS
- 15-a de marto : Juntaro IŬAŜITA
- 7-a de majo : Usono : Gary COOPER
- 11-a de majo : Rose AUSLÄNDER
- 20-a de aŭgusto : Italio : Salvatore QUASIMODO
- 15-a de septembro : Liselotte WELSKOPF-HENRICH
- 3-a de novembro : Leopoldo la 3-a, kvara reĝo de la belgoj
- 23-a de novembro : Marieluise FLEISSER
- 5-a de decembro : Walt DISNEY
- 27-a de decembro : Germanio : Marlene DIETRICH
- Ĉeĥio : Antonín SATTEK
- Wim QUISPEL
- Aleksandro ERJUĤIN

Mortoj

- 22-a de januaro : Britio : Reĝino Viktorino
- Ĉeĥio : Julius ZEYER
- 27-a de januaro : Giuseppe VERDI
- 13-a de marto : Benjamin HARRISON
- 7-a de julio : Svislando : Johanna SPYRI
- 14-a de septembro : William McKINLEY ---- 1896 | 1897 | 1898 | 1899 | 1900 | 1901 | 1902 | 1903 | 1904 | 1905 | 1906 19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento ja:1901年 ko:1901년

Théophile CART

EdE-C Gravaj esperantistoj>Franca esperantisto
Théophile CART (teofil kar), franco, prof. Naskiĝis en 31-a de marto 1855 en Saint-Antoine (Dordogne), mortis 21-a de majo 1931 en Paris. Faris superajn studojn en Basel, Berlin, Roma kaj Paris. Rimarkinda lingvisto, scipovante sep lingvojn, li estis sendita de la franca registaro al Svedio, por instrui francan beletristikon ĉe Universitato de Upsalo (1891-92). Profesoro en liceo Henri IV en Parizo (1892-1921) kaj en la Lernejo de Politikaj Sciencoj (de 1893). Prezidanto de la Lingvistika Societo en Parizo. - Cart ricevis gramatikon de esperanto jam en 1894. Sed li ĝin lernis nur post apero de artikolo de Bourlet en Revue du Touring Club, en 1901. Tuj komencis fari diversajn kursojn, kaj publikigis lernolibrojn pri Esperanto, kiuj altiris la atenton sur lin, ĉar ili fariĝis klasikaj kaj estis tradukitaj en multajn lingvojn. Administris la Presan Esperanto-Societon, kiu eldonis Lingvon Internacian. Skribis en tiu gazeto, poste direktis ĝin (de 1907), dediĉante al tiu tasko, en teruraj malfacilaĵoj, ĉiujn siajn fortojn kaj rimedojn. Vicprezidanto (1905-09), poste prezidanto (1909-12) de la franca Société pour la propagation de l'Espéranto. - De la fondo estis ano de Loka Komitato kaj de la Akademio de Esperanto. Direktoro de la Komisiono pri komuna vortaro (1908). Prezidanto de la Akademio (1920). - Nelacigebla apostolo, li skribis en multaj esperantgazetoj, paroladis ĉie, kaj dum tridek jaroj propagandis kaj batalis por Esperanto. Ĉiuj konis la respektegatan "Blankbarbulon", ĉiam viglan kaj spiritjunan. Sed sur du kampoj pli speciale li batalis. - Jam en 1903 li komencis sian porblindulan agadon. Li komprenis, ke nur lingvo internacia povas iom mildigi la teruran izolecon de ĉiulandaj blinduloj, kaj kreis la brajlan gazeton Esperanta Ligilo (1904). - Sed precipe li estis la "Fundamentisto". Sian plej grandan meriton li akiris dum la kriza tempo 1907-08, kiam la apero de Ido minacis disigi la esperantistojn kaj ruinigi la movadon. Li metis sian tutan energion, kapablon kaj temperamenton al la kontraŭbatalo de la skismo, kaj sukcesis dank' al siaj insistaj korpremaj admonoj. De tiu tempo, kaj poste kiel prezidanto de la Akademio, li senĉese bataladis kontraŭ ĉiu ŝanĝo en la lingvo, kiu - laŭ lia juĝo - ne estis la rezulto de natura evoluo. "Ni fosu nian sulkon", jen lia ĉiama konsilo, kiu signifis: "Ni laboru, restante fidelaj al nia senŝanĝa Fundamento". Dum tiu batalo li konfrontiĝis eĉ kun kelkaj el siaj amikoj, faris gravajn personajn oferojn, sed ne cedis eĉ unu colon. Li akre kaj daŭre kritikis la alfluon de novaj vortoj, kiujn alportis precipe la tradukoj de L. L. ZAMENHOF, Antoni GRABOWSKI kaj Kazimierz BEIN (Kabe) kaj interalie prognozis: "Tiu sistema, senlima kaj sentima pliriĉigo kondukos al tre rapida disfalo de esperanto en naciajn dialektojn! Post kelkaj jaroj la lingvo de la Fundamento fariĝos tiel arĥaika, se ni ne haltos, ke ĝin ne plu komprenos la novaj esperantistoj" (Lingvo Internacia Marto 1912). Théophile CART ankaŭ atakis vortaristojn; 1911 en Lingvo Internacia li resumis la Esperantan-francan vortaron de Emile GROSJEAN-MAUPIN per la vortoj: "Tiu vortaro estas ne nur malbona vortaro, sed ankaŭ malbona ago."

Verkoj

Krom sennombraj artikoloj kaj propagandaj broŝuroj por la publiko aŭ por la blinduloj, li verkis:
- kun kunlaborantoj
- tutan serion da lernolibroj, el kiuj la plej fama estas Espéranto en 10 leçons (1902), tradukita en multajn lingvojn,
- kursojn pli elementajn kaj ankaŭ
- Vocabulaire français-espéranto et abrégé espéranto-français (1903);
- Plena Klasika Libro (1912);
- kaj sola:
- Esperanta Radikaro (1906);
- Raporto pri esperanto al la Ministro de Publika Instruado (1907);
- Biletoj de Blankbarbulo (1913-17 en esperanto);
- Vortoj de Profesoro Cart (1927); Eldonejo 'Esperantista Voĉo' Jaslo, Polujo - 1927 "al la pacaj kunbatalantoj dediĉitaj de S. GRENKAMP kaj R de LAJARTE".
- Pri Landnomoj (1927) (La uzitan artikolon de E.d.E skribis L. BASTIEN.) CART, THEOPHILE

UK

Ĉi tiu mallongaĵo havas pli ol unu sencon. Vidu jenon:
- UK (angle United Kingdom) - Unuiĝinta Reĝlando de Britio kaj Nord-Irlando - lando en Eŭropo;
- UK - Universala Kongreso de Esperanto;
- uk - kodo de ukraina lingvo laŭ ISO 639-1, kiu estas uzata ankaŭ en Vikipedio.
- uK estas simbolo de mezurunuo mikrokelvino kiu estas 10^-6 kelvinoj, ĝi devus esti skribita kiel "μK".
- .uk estas nacia domajno de la alta nivelo de Britio. ja:UK ko:UK

1905

Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1905 ---- Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta dimanĉe (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1905 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

- 21-a de januaro: Zamenhof scribas faman biografileteron al C. MICHAUX
- Aŭgusto : Francio, Bulonjo-ĉe-Maro : Okazas la unua Universala Kongreso de Esperanto. (vd. 2005).
- Rosa JUNCK deklarita de Zamenhof modelo de Esperanto-prononco.
- Elekto de unua Lingva Komitato;
- Akcepto de Deklaro pri Esperantismo;
- Revuo Esperanto fondita de Paul BERTHELOT;
- Fondita Seattle Philatelic Esperanto Society unua Esperanto-Klubo en Ŝtato Vaŝingtonio.
- Fondita Esperanto-Societoj en Romo, Novjorko, Kanariaj Insuloj kaj Ipswich.
- Fondita Anarkiista Esperanto-klubo (la unua pure laborista Esperanto-Klubo en la mondo).
- Paul BOULET publikiĝis Méthode pour apprendre seul l' Espéranto.
- Ivan H. KRESTANOV, George COX, TIHANYI József, Giacomo BIANCHINI, Otto JESPERSEN, Frederic PUJOLÀ I VALLÉS, Montagu Christie BUTLER kaj Ludoviko GLODEAU eklernis Esperanton.
- Esperanta Skarabaro unua esperanta revuo en Kostariko.
- Esperantigita unua ĉeha libro: "Majstro Jan Hus" de Josef F. KHUN.
- Ekzercaro de la lingvo internacia Esperanto fariĝis dua parto de Fundamento kaj iĝis "netuŝebla".
- Brazila Revuo "O Cinzel" publikigis anedoktojn en Esperanto.
- 1-a de septembro : Alberto kaj Saskaĉevano aliĝis al la Kanada Konfederacio.
- Japanio venkas Rusion, konkerante Manĉurion.
- Einstein publikigas sian unuan teorion pri relativeco.

Naskiĝoj

- ISAMU Yamaga
- Vuk ECHTNER
- Faik BAĤTEEV
- Hugo RÖLLINGER
- 24-a de januaro: Poul JÖRGENSEN
- 26-a de januaro: Bernhard MINETTI
- 6-a de februaro : Jan WERICH
- 9-a de februaro: Henrik SEPPIK
- 16-a de majo : Usono: Henry FONDA.
- 21-a de junio : Jean-Paul SARTRE, franca verkisto
- 18-a de julio: Lászlo HALKA
- 18-a de septembro : Svedio : Greta GARBO
- 28-a de septembro : Max SCHMELING
- 9-a de novembro : Germanio : Erika MANN

Mortoj

- 24-a de marto : Francio, Amiens : franca verkisto Jules VERNE.
- 4-a de julio: Elisée RECLUS ---- 1900 | 1901 | 1902 | 1903 | 1904 | 1905 | 1906 | 1907 | 1908 | 1909 | 1910 19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento ja:1905年 ko:1905년 simple:1905 th:พ.ศ. 2448

Helsinko

Geografio > Eŭropo > Finnlando > Helsinko < Urbo ---- Helsinko, la ĉefurbo de Finnlando, situas apud la Balta Maro kaj estas ankaŭ grava havenurbo. La urbo unufoje gastigis la Olimpiajn Ludojn (en 1952) kaj dufoje la Universalan Kongreson de Esperanto (en 1922 kaj 1969). La Kontrakto de Helsinko el 1922 starigis novan organizadon inter UEA, la naciaj societoj (landaj asocioj), la Lingva Komitato kaj la Universalaj Kongresoj. Supera organo de la esperantistoj fariĝis Internacia Centra Komitato de la Esperanto Movado. Finna nomo: Helsinki [HELsinki]
Sveda nomo: Helsingfors [HelsinFOŜ, -FORS]
Situo: 24° 58’ OR, 60° 10’ NO
Horzono: GMT+2 h (+3 h de aprilo ĝis oktobro)
Loĝantaro: 559 330 (komence de 2004)

Ekstera ligo:

- [http://www.esperanto.fi/helsinki Esperanto-Klubo de Helsinki] ------------ EdE-H Helsinki, ĉefurbo de Finnlando, 234.000 loĝantoj. 14a UK 9-l5 aŭg. 1922, 820 kongresanoj el 30 landoj; grava kontrakto pri la organizo inter UEA kaj la naciaj societoj. Kategorio:Ĉefurboj de Eŭropo Kategorio:Urboj de Finnlando ja:ヘルシンキ ko:헬싱키 simple:Helsinki

Krzysztof Krauze

Krzysztof Krauze (ur. 2 kwietnia 1953 w Warszawie)- polski reżyser i scenarzysta filmowy. Ukończył Wydział Operatorski PWSFTviT w Łodzi w 1976. Syn Krystyny Karkowskiej.

Filmy wyreżyserowane

- Plac Zbawiciela- 2006
- Klucze- 2005
- Mój Nikifor- 2004
- Sieć- 2001
- Gra- 2000
- Dług- 1999
- Stan zapalny - 1997
- Fotoamator- 1997
- Gry uliczne- 1996
- Departament IV- 1996
- Ogrody Tadeusza Reichsteina- 1994
- Spadł, umarł, utonął- 1994
- Nauka trzech narodów- 1994
- Kontrwywiad- 1994
- Nauka na całe życie- 1993
- Nowy Jork, czwarta rano- 1988
- Robactwo- 1984
- Jest- 1984
- Dzień kobiet- 1981
- Praktyczne wskazówki dla zbieraczy motyli- 1981
- Deklinacja- 1979
- Dwa listy- 1979
- Elementarz- 1978
- Symetrie- 1977
- Pierwsze kroki- 1976 Krauze Krzysztof

anemia jastrz�bia g�ra Kredyt hipoteczny Randki darmowe mp3

:: RELATED NEWS ::

Spektrum Elektromagnetik
Spektrum elektromagnetik menggambarkan berbagai macam radiasi elektromagnetik; mereka bisa dijelaskan dalam panjang gelombang, frekuensi, atau tenaga per foton. Spectrum ini secara langsung berkaitan (lihat juga tabel dan awalan SI):
- Panjang gelombang dikalikan dengan frekuensi ialah kec

Hjalmar Johannes RUNEBERG

Kategorio:Esperanto

Kategorio:Esperanto-movado

Kategorio:Enciklopedio de Esperanto

Enciklopedio de Esperanto - R

1874

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj

Romo

Legu ankaŭ pri:

15-a de februaro

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj

Specialaj tagoj kaj festoj

Tagoj de semajno

Vidu ankaŭ jenon:

1934

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj

Literaturo

Evoluo

Specoj poezio kaj prozo

Literaturo kiel socia procezo

Aliaj artikoloj pri literaturo

Literaturo laŭ regionoj

Literaturo laŭ lingvo

Literaturo laŭ formo

Prozo

Poezio

Apartaj specoj

Literaturo laŭ enhavoj

Literaturo laŭ skoloj

Literaturo laŭ famo

Literaturo laŭ distribuo

Famaj verkistoj

Diverse

Vidu ankaŭ

Sveda lingvo

Specimeno (la Patro Nia):

1901

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj

Théophile CART

Verkoj

UK

1905

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj

Helsinko

Ekstera ligo:

Krzysztof Krauze

Filmy wyreżyserowane