:: wikimiki.org ::
| Jan BLAHOSLAV |
Jan BLAHOSLAVĈeĥlingva literaturo
Jan BLAHOSLAV (naskiĝis la 20-an de februaro 1523 en Přerov - mortis la 24-an de novembro en Moravský Krumlov) estis ĉeĥa humanisma protestantisma teologo, historiisto kaj verkisto.
Li estis episkopo de la fratara eklezio. Dum siaj eksterlandaj studoj li konatiĝis kun Martin LUTHER kaj Filip MELANCHTON kaj aliaj tiutempaj gravuloj. Interne de sia eklezio li batalis kontraŭ la opinio, ke pia homo ne bezonas klerecon. Lia traduko de la Nova Testamento fariĝis parto de Biblio de Kralice, ĉeĥlingva traduko de Biblio, plenumita de pluraj teologoj tiutempaj, kiu pro siaj kvalitoj fariĝis normo de ĉeĥa literatura lingvaĵo kaj estis bazo ankaŭ por la kodifita lingvo nuntempa.
Verkoj
- O původu jednoty (Pri la origino de la fratara eklezio, 1547)
- Summa quaedam brevissima ... de Fratrum origine et actis (Konciza suma raporto pri la origino kaj agado de la frataro, 1556)
- Spis o zraku, jak člověk zrakem, to jest viděním a hleděním, sobě nebo jiným škoditi může (Verko pri la vidkapablo, kiel oni povas per sia vidkapablo, nome per vidado kaj rigardado, malutili al si mem aŭ al aliaj, 1550)
- Sepsání o rozdíle jednoty bratrské od luteránské (Verko pri la diferenco inter la eklezioj fratara kaj luterana, 1558)
- Anvolimator - O rotě milovné (Anvolimator - Pri amado, 1558)
- Vitia concionatarum, to jest Vady kazatelů (Vitia concionatarum, t.e. Eraroj de predikantoj, 1570-1571)
- Naučení mládencům v službě Kristu a církvi jeho se oddávajícím v jednotě bratrské (Instruo al junuloj en servo al Kristo kaj lia eklezio en fratara unuiĝo, 1568)
- Filipika proti misomúzům (Filipiko kontraŭ misomusoj = Opono kontraŭ rifuzantoj de klereco, 1567)
- Gramatika česká (Gramtiko ĉeĥa, 1571)
- Musica, to jest Knížka zpěvákům náležité zprávy v sobě zavírající (Muziko, t.e. Libro al kantantoj instruon enhavanta, 1559-1559 - unua ĉeĥlingva teorio de la muziko)
- Naučení potřebná těm, kteříž písně skládati chtějí (Instruoj bezonataj por tiuj, kiuj volas komponi kantojn, 1569)
Ĉeĥlingva literaturoLiteraturo > Ĉeĥlingva literaturo < Ĉeĥa lingvo
----
Ĉefverkoj de la ĉeĥa literaturo
=Literaturo mezepoka=
Ĉeĥaj legendoj - Ĉeĥaj kronikoj - Malnovĉeĥaj kantoj - Malnovĉeĥa beletro
Kristiano - Kosmas - Kanoniko de Vyšehrad - Monaĥo de Sázava - Kronikisto Dalimil -
Tomáš ŠTÍTNÝ - Smil FLAŠKA - KAROLO IV - Petr ŽITAVSKÝ - Jan ze Středy - Jan z Jenštejna - Vavřinec z Březové - Jan MILÍČ - Jan HUS - Petr z Mladoňovic - Jeroným PRAŽSKÝ - Jakoubek ze Stříbra - Jan ŽELIVSKÝ - Petr CHELČICKÝ - Václav ŠAŠEK - Viktorin KORNEL - Albrecht RENDL - Václav HÁJEK - Daniel ADAM -
Johano Amoso KOMENIO - Jan BLAHOSLAV - Mikuláš DAČICKÝ - Kryštof HARANT - Bohuslav BALBÍN - František Jan VAVÁK
=Literaturo de la nacia renaskiĝo (komenco de la 19-a jarcento)=
Gelasius DOBNER - Josef DOBROVSKÝ - František Martin PELCL - Karel Ignác THÁM - Václav THÁM - Václav Matěj KRAMERIUS - Antonín Jaroslav PUCHMAJER - Jan NEJEDLÝ - Šebestián HNĚVKOVSKÝ - Josef JUNGMANN - Jan Evangelista PURKYNĚ - Pavel Josef ŠAFAŘÍK - Jan KOLLÁR - František Ladislav ČELAKOVSKÝ - František PALACKÝ - Josef Jaroslav LANGER - Karel Jaromír ERBEN - Jan Nepomuk ŠTĚPÁNEK - František TURINSKÝ - Václav Kliment KLICPERA - Josef Kajetán TYL - Karel Hynek MÁCHA - Josef Krasoslav CHMELENSKÝ - Václav Bolemír NEBESKÝ - Karel SABINA - Karel HAVLÍČEK Borovský - Božena NĚMCOVÁ - Josef Václav FRIČ - František Matouš KLÁCEL - František Jaromír RUBEŠ - Alois Vojtěch ŠEMBERA
=Literaturo de la dua duono de la 19-a jarcento=
František Ladislav RIEGER - Josef BARÁK
Poezio
Jan NERUDA - Vítězslav HÁLEK - Adolf HEYDUK - Rudolf MAYER - Václav ŠOLC - František CHLÁDEK - Svatopluk ČECH - Josef Václav SLÁDEK - Eliška KRÁSNOHORSKÁ - Rudolf POKORNÝ - Ladislav QUIS - Josef Boleslav PECKA - Jaroslav VRCHLICKÝ - Bohdan JELÍNEK - Josef THOMAYER - Bohdan KAMINSKÝ - Antonín KLÁŠTERSKÝ - Jaromír BORECKÝ - Otakar MOKRÝ - František HERITES
Prozo
Karolína SVĚTLÁ -Sofie PODLIPSKÁ - Gustav PFLEGER Moravský - Alois Vojtěch ŠMILOVSKÝ - Jakub ARBES - Antal STAŠEK - Ignát HERRMANN - Jan KARAFIÁT
Dramo
František Věnceslav JEŘÁBEK - Emanuel BOZDĚCH - František Ferdinand ŠAMBERK
Kritiko
Josef DURDÍK - Ferdinand SCHULZ
Historia romano
Julius ZEYER - Václav BENEŠ Třebízský - Alois JIRÁSEK - Zikmund WINTER - Josef SVÁTEK
Kamparana prozo
Josef HOLEČEK - Karel Václav RAIS - Teréza NOVÁKOVÁ - Karel KLOSTERMANN
Dramo
František Adolf ŠUBERT - Ladislav STROUPEŽNICKÝ - Josef ŠTOLBA - Gabriela PREISSOVÁ
Kritiko
Jan Evangelista KOSINA - Josef JIREČEK - Jaroslav VLČEK - František BARTOŠ - Leandr ČECH - František RYBIČKA - Václav ZELENÝ
=Literaturo antaŭ la unua mondmilito=
Poezio
Josef Svatopluk MACHAR - Antonín SOVA - Otokar BŘEZINA - Karel HLAVÁČEK - Petr BEZRUČ - Viktor DYK - Stanislav Kostka NEUMANN - Fráňa ŠRÁMEK - František GELLNER - Karel TOMAN
Prozo
Vilém MRŠTÍK - Alois MRŠTÍK - Růžena SVOBODOVÁ - Božena BENEŠOVÁ - Jindřich Šimon BAAR - Jakub DEML - Karel Matěj ČAPEK-CHOD - Anna Marie TILSCHOVÁ -
Dramo
František Xaver SVOBODA - Matěj Anastazia ŠIMÁČEK - Jaroslav KVAPIL - Jaroslav HILBERT
- Jiří MAHEN
Kritiko
Arnošt PROCHÁZKA - Otakar HOSTINSKÝ - Tomáš Garrigue MASARYK - Hubert Gordon SCHAUER - František Xaver ŠALDA - Miloš MARTEN - František Václav KREJČÍ - Jindřich VODÁK - Jan JAKUBEC
Germanlingva literaturo en Ĉeĥio
Gustav MEYRINK - Rainer Maria RILKE - Franz KAFKA - Max BROD - Franz WERFEL - Ludwig WINDER - Egon Erwin KISCH
=Literaturo inter la du mondmilitoj=
Poezio
Otakar THEER - Rudolf MEDEK - Josef HORA - Jindřich HOŘEJŠÍ - Jiří HAUSSMANN - Jiří WOLKER - Konstantin BIEBL - Jaroslav SEIFERT - Vítězslav NEZVAL - Bohuslav REYNEK - František HALAS - Vilém ZÁVADA - Vladimír HOLAN - František HRUBÍN - Josef PALIVEC - Jaroslav KOLMAN CASSIUS - Jan ČAREK - Josef FLORIAN - Jan ZAHRADNÍČEK - František LÁZECKÝ - Václav RENČ - Josef KOSTOHRYZ - Vladimír VOKOLEK - Jan DOKULIL - Klement BOCHOŘÁK - Kamil BEDNÁŘ - Jiří ORTEN - Jindřich CHALUPECKÝ - Jiří KOLÁŘ - Josef KAINAR - Jiřina HAUKOVÁ - Ivan BLATNÝ - Jindřich HEISLER - Zdeněk LORENC - Ludvík KUNDERA - Rudolf ALTSCHUL
Prozo
Jaromír JOHN - Jaroslav HAŠEK - Josef KOPTA - Jaroslav KRATOCHVÍL - František GÖTZ - Čestmír JEŘÁBEK - Lev BLATNÝ - Ladislav KLÍMA - Richard WEINER - Jan WEISS - Josef VÁCHAL - Ferdinand PEROUTKA - Karel ČAPEK - Josef ČAPEK - Eduard BASS - Karel POLÁČEK - František NĚMEC - Vladislav VANČURA - Karel KONRÁD - Milada SOUČKOVÁ - Jan ČEP - Jaroslav DURYCH - Ivan OLBRACHT - Helena MALÍŘOVÁ - Marie MAJEROVÁ - Jiří WEIL - Karel NOVÝ - Marie PUJMANOVÁ - Vojtěch MARTÍNEK - Josef KOCOUREK - Antonín MATULA - Josef KNAP - František KŘELINA - Václav PROKŮPEK - Jaroslav HAVLÍČEK - Egon HOSTOVSKÝ - Václav ŘEZÁČ - Jarmila GLAZAROVÁ - Zdeněk NĚMEČEK - Karel Josef BENEŠ - A. C. NOR - Josef Štefan KUBÍN - Jan DRDA - Edvard VALENTA - Emil VACHEK - Eduard FIKER
Humuro
Jaroslav ŽÁK - Václav LACINA - Zdeněk JIROTKA - T. R. FIELD
Historia prozo
Karel SCHULZ - Jiří MAŘÁNEK - František KUBKA - Miloš Václav KRATOCHVÍL - Václav KAPLICKÝ - František KOŽÍK - Dominik PECKA - Nina SVOBODOVÁ - Vladimír NEFF - Miroslav HANUŠ
Dramo
Jaroslav KVAPIL - Karel Hugo HILLAR - Arnošt DVOŘÁK - Stanislav LOM - Otokar FISCHER - Jan BARTOŠ - František LANGER - Emil Artur LONGEN - Jiří FREJKA - Jindřich HONZL - Jiří VOSKOVEC - Jan WERICH - Adolf HOFFMEISTER - Emil František BURIAN
Kritiko
Arne NOVÁK - Albert PRAŽÁK - Miloslav HÝSEK - Roman JAKOBSON - Jan MUKAŘOVSKÝ - Felix VODIČKA - Vojtěch JIRÁT - Anton Matěj PÍŠA - Karel TEIGE - Bedřich VÁCLAVEK - Bedřich FUČÍK - Miroslav RUTTE - Václav ČERNÝ
=Literaturo post la dua mondmilito ĝis 1968=
Poezio
Vladimír HOLAN - František HRUBÍN - Josef KAINAR - Jiřina HAUKOVÁ - Jan HANČ - Ivan SLAVÍK - Ludvík KUNDERA - Oldřich WENZL - Jan NOHA - Jiří ŠOTOLA - Miroslav HOLUB - Karel ŠIKTANC - Miroslav FLORIAN - Oldřich MIKULÁŠEK - Jan SKÁCEL - Josef HANZLÍL - Antonín BROUSEK - Ivan WERNISCH - Zbyněk HEJDA - Jiří PIŠTORA - Jiří GRUŠA - Petr KABEŠ - Pavel ŠRUT - Ivan DIVIŠ - Jan ZÁBRANA - Emil JULIŠ - Ladislav DVOŘÁK - Josef HIRŠAL - Bohumila GRÖGOROVÁ - Jiří SUCHÝ - Václav HRABĚ
Poezio samizdata kaj ekzila
Vratislav EFFENBERGER - Karel HYNEK - Ludvík ŠVÁB - Milan NÁPRAVNÍK - Stanislav DVORSKÝ - Petr KRÁL - Karel ŠEBEK - Ivan SVITÁK - Zbyněk HAVLÍČEK - Egon BONDY - Ivo VODSEĎÁLEK - Jana KREJCAROVÁ - Vladimír BOUDNÍK - Bohumil HRABAL - Karel Marysko - Milan KNIŽÁK - Milada SOUČKOVÁ - Ivan JELÍNEK - Robert VLACH - Pavel JAVOR -František LISTOPAD
Prozo
Jiří WEIL - Karel PTÁČNÍK - Arnošt LUSTIG - Josef ŠKVORECKÝ - Jan OTČENÁŠEK - Ladislav FUKS - Vladimír KÖRNER - Ladislav GROSMAN - Ota FILIP - Jan PROCHÁZKA - Norbert FRÝD - Sonja ŠPÁLOVÁ - Jarmila LOUKOTKOVÁ - Josef SEKERA - Adolf BRANALD - Eugen LIŠKA - Arnošt VANĚČEK - Alexej PLUDEK - Oldřich DANĚK - Ivan KŘÍŽ - Karel MICHAL - Jiří MUCHA - Karel PECKA - Ivan KLÍMA - Bohuslav BŘEZOVSKÝ - Milan KUNDERA - Ludvík VACULÍK - Eva KANTŮRKOVÁ - Jaroslav PUTÍK - Josef JEDLIČKA - Petr PUJMAN - Alexandr KLIMENT - Věra LINCHARDOVÁ - Jiří FRIED - Jindřiška SMETANOVÁ - Alena VOSTRÁ - Karel MISAŘ - Eduard PETIŠKA - Josef NESVADBA - Miroslav IVANOV - Dušan HAMŠÍK - Václav ERBEN - Vladimír PÁRAL - Viktor FISCHL - Ota PAVEL
Dramo
Miloslav STEHLÍK - Milan JARIŠ - Pavel KOHOUT - František PAVLÍČEK - Vratislav BLAŽEK - Josef TOPOL - Václav HAVEL - Ladislav SMOČEK - Milan UHDE - Pavel DOSTÁL
Kritiko
Jindřich CHALUPECKÝ - Jan GROSSMAN - Zdeněk NEJEDLÝ - Ladislav ŠTOLL - Jiří OPELÍK - Milan SUCHOMEL - Milan JUNGMANN - Jan LOPATKA - Lubomír DOLEŽEL - Zdeněk KOŽMÍN - Miroslav ČERNENKA - Jiří LEVÝ - Milan JANKOVIČ - Mojmír GRYGAR - Jiří BRABEC - Zdeněk PEŠAT - Květoslav CHVATÍK - Oleg SUS - Oldřich KRÁLÍK - Dušan JEŘÁBEK
=Literaturo post 1969=
Poezio
Jan PILAŘ - Jiří TAUFER - Ivan SKÁLA - Oldřich VYHLÍDAL - Karel SÝS - Jiří ŽÁČEK - Petr SKARLANT - Michal ČERNÍK - Jaroslav ČEJKA - Jaromír PELC - Josef PETERKA - Josef ŠIMON - Josef SUCHÝ - Emanuel FRYNTA - Antonín BARTUŠEK - Miroslav HUPTYCH - Jarmila URBÁNKOVÁ - Jana ŠTROBLOVÁ - Svatava ANTOŠOVÁ - Zuzana TROJANOVÁ - Markéta PROCHÁZKOVÁ - Zdena BRATRŠOVSKÁ - František HRDLIČKA - Lenka CHYTILOVÁ - Jitka STEHLÍKOVÁ - Jiřina SALAQARDOVÁ - Dagmar SEDLICKÁ - Naděžda SLUNSKÁ - Silva FISCHEROVÁ - Dáša VOŇKOVÁ - Vladimír MERTA - Jaromír NOHAVICA - Jiří DĚDEČEK - Karel PLÍHAL
Samizdata poezio
Bohuslav REYNEK - Miloš DVOŘÁK - Josef KOSTOHRYZ - Václav RENČ - Vladimír VOKOLEK - František Daniel MERTH - Zdeněk KALISTA - Jan KAMENÍK - Klement BOCHOŘÁK - Zdeněk ROTREKL - Ivan SLAVÍK - Jiří KUBĚNA - Iva KOTRLÁ - Jiří OLIČ - Zeno KAPRÁL - Jiřina HAUKOVÁ - Ladislav DVOŘÁK - Jan VLADISLAV - Emil JULIŠ - Ladislav FIKAR - Oldřich KRYŠTOFEK - Miloš VACÍK - Lumír ČIVRNÝ
=Ceteraj aŭtoroj=
Zdenka BERGROVÁ - Stanislav BUBENÍČEK - Miroslav HORNÍČEK - Jiří KAREN - Amálie KUTINOVÁ - Tomáš Xaverius LAŠTŮVKA - Věra LUDÍKOVÁ - František OMELKA - Františka OMELKOVÁ - Vojtěch RAKOUS - Josef RUMLER - Čestmír VIDMAN - Jan WELZL - Vláďa ZÍKA - Václav ŠOLC - Zdeněk MAREŠ - Václav KLIČKA - Ondřej NEFF - Lukáš LUHAN - Ladislav M. PAŘÍZEK - Marie DOLISTOVÁ
Kategorio:Literaturo
20-an de februaroHistorio > Tagoj > la 20-a de februaro
----
La 20-a de februaro estas la 51-a tago de la jaro laŭ la gregoria kalendaro. 314 tagoj restas (315 en superjaroj).
Je la 20-a de februaro okazis, interalie:
Eventoj
- 1962 : La kosmoŝipo Friendship 7, parto de la programo Merkuro de la usona kosmo-administracio, orbitis la Teron.
Naskiĝoj
- 1523 : Jan BLAHOSLAV, Ĉeĥio
- 1912 : Pierre BOULLE, Francio
Mortoj
- 1822: Joanna Angélica de Jesus
Specialaj tagoj kaj festoj
-
La 20-a de februaro estas (laŭ gregoria kalendaro):
- Lundo en jaroj: 1584 1589 1595 1606 1612 1617 1623 1634 1640 1645 1651 1662 1668 1673 1679 1690 1696 1702 1708 1713 1719 1730 1736 1741 1747 1758 1764 1769 1775 1786 1792 1797 1804 1809 1815 1826 1832 1837 1843 1854 1860 1865 1871 1882 1888 1893 1899 1905 1911 1922 1928 1933 1939 1950 1956 1961 1967 1978 1984 1989 1995 2006 2012 2017 2023 2034 2040 2045 2051 2062 2068 2073 2079 2090 2096;
- Mardo en jaroj: 1590 1596 1601 1607 1618 1624 1629 1635 1646 1652 1657 1663 1674 1680 1685 1691 1703 1714 1720 1725 1731 1742 1748 1753 1759 1770 1776 1781 1787 1798 1810 1816 1821 1827 1838 1844 1849 1855 1866 1872 1877 1883 1894 1900 1906 1912 1917 1923 1934 1940 1945 1951 1962 1968 1973 1979 1990 1996 2001 2007 2018 2024 2029 2035 2046 2052 2057 2063 2074 2080 2085 2091;
- Merkredo en jaroj: 1585 1591 1602 1608 1613 1619 1630 1636 1641 1647 1658 1664 1669 1675 1686 1692 1697 1704 1709 1715 1726 1732 1737 1743 1754 1760 1765 1771 1782 1788 1793 1799 1805 1811 1822 1828 1833 1839 1850 1856 1861 1867 1878 1884 1889 1895 1901 1907 1918 1924 1929 1935 1946 1952 1957 1963 1974 1980 1985 1991 2002 2008 2013 2019 2030 2036 2041 2047 2058 2064 2069 2075 2086 2092 2097;
- Ĵaŭdo en jaroj: 1586 1592 1597 1603 1614 1620 1625 1631 1642 1648 1653 1659 1670 1676 1681 1687 1698 1710 1716 1721 1727 1738 1744 1749 1755 1766 1772 1777 1783 1794 1800 1806 1812 1817 1823 1834 1840 1845 1851 1862 1868 1873 1879 1890 1896 1902 1908 1913 1919 1930 1936 1941 1947 1958 1964 1969 1975 1986 1992 1997 2003 2014 2020 2025 2031 2042 2048 2053 2059 2070 2076 2081 2087 2098;
- Vendredo en jaroj: 1587 1598 1604 1609 1615 1626 1632 1637 1643 1654 1660 1665 1671 1682 1688 1693 1699 1705 1711 1722 1728 1733 1739 1750 1756 1761 1767 1778 1784 1789 1795 1801 1807 1818 1824 1829 1835 1846 1852 1857 1863 1874 1880 1885 1891 1903 1914 1920 1925 1931 1942 1948 1953 1959 1970 1976 1981 1987 1998 2004 2009 2015 2026 2032 2037 2043 2054 2060 2065 2071 2082 2088 2093 2099;
- Sabato en jaroj: 1582 1588 1593 1599 1610 1616 1621 1627 1638 1644 1649 1655 1666 1672 1677 1683 1694 1700 1706 1712 1717 1723 1734 1740 1745 1751 1762 1768 1773 1779 1790 1796 1802 1808 1813 1819 1830 1836 1841 1847 1858 1864 1869 1875 1886 1892 1897 1904 1909 1915 1926 1932 1937 1943 1954 1960 1965 1971 1982 1988 1993 1999 2010 2016 2021 2027 2038 2044 2049 2055 2066 2072 2077 2083 2094;
- Dimanĉo en jaroj: 1583 1594 1600 1605 1611 1622 1628 1633 1639 1650 1656 1661 1667 1678 1684 1689 1695 1701 1707 1718 1724 1729 1735 1746 1752 1757 1763 1774 1780 1785 1791 1803 1814 1820 1825 1831 1842 1848 1853 1859 1870 1876 1881 1887 1898 1910 1916 1921 1927 1938 1944 1949 1955 1966 1972 1977 1983 1994 2000 2005 2011 2022 2028 2033 2039 2050 2056 2061 2067 2078 2084 2089 2095.
Vidu ankaŭ jenon:
- 19-a de februaro | 21-a de februaro
- 20-a de januaro | 20-a de marto
- Januaro | Februaro | Marto | Aprilo | Majo | Junio | Julio | Aŭgusto | Septembro | Oktobro | Novembro | Decembro
- Historio - Tagoj
kategorio:Almanako
kategorio:Februaro
ja:2月20日
ko:2월 20일
simple:February 20
th:20 กุมภาพันธ์
PřerovĈeĥio > Regiono Olomouc > Distrikto Přerov > Přerov < Moravio
----
Koordinatoj: 49°27'N; 17°27'E
Přerov estas urbo kun 51 000 loĝantoj, situanta en meza Moravio, 20 km sudoriente de urbo Olomouc.
Loĝigo de ĉirkaŭaĵo de Přerov estas dokumentita jam en paleolito per sidejo de ĉasistoj de mamutoj en Předmostí ĉe Přerov. En la 11-a jarcento estas dokumentita burgo.
La plej maljuna mencio pri Přerov estas el la jaro 1131. Proksime ĉe travadejo trans rivero Bečva estis burgejo kaj staplovilaĝo. Reĝo Přemysl Otakar la 2-a avancigis Přerovon je reĝa urbo en la jaro 1256. En la jaro 1423 ĝi estis konkerita de husanoj. Ekde la jaro 1487 proprumis Přerovon Pernštejn-anoj, kiuj alikonstruis gotikan burgon en Supra placo en renesancan kastelon kun cilindra turo (hodiaŭ tio estas Muzeo de Komenio, fondita en la jaro 1888). En la 16-a jarcento dum proprumado de Žerotín-anoj Přerov estis signifa centro, kie agadis Jan Blahoslav kaj Johano Amoso KOMENIO studis ĉi tie en la jaroj 1608 – 1611 en latina ĉeĥofrata lernejo. Dum la tridekjara milito estis la urbo forte detruita de svedoj. En la urbocentro konserviĝis restaĵoj de remparoj kun bastionoj el la 15-a jarcento. Ni trovos en la urbo valorajn burĝajn domojn.
Gravan signifon por evoluo de la urbo havis ekkonstruo de fervojo, kuniganta Přerovon kun Vieno, Prago kaj norda Moravio; ĝi fariĝis unu el la plej signifaj fervoj-vojkruciĝoj. Přerov estas hodiaŭ industria urbo.
Kategorio:Urboj de Ĉeĥio
24-an de novembro----
Historio > Tagoj > la 24-a de novembro
----
La 24-a de novembro estas la 328-a tago de la jaro (la 329-a en superjaroj) laŭ la Gregoria kalendaro. 37 tagoj restas.
Je la 24-a de novembro okazis, interalie:
Eventoj
-
Naskiĝoj
- 1713 : Laurence STERNE, Irlando
- 1784 : Zachary TAYLOR
- 1826 : Carlo COLLODI, Italio
- 1888 : Dale CARNEGIE
Mortoj
- 1571 : Jan BLAHOSLAV
- 1937 : Vselovod IVANOV
- 1957 : Diego RIVERA
- 1991 : Freddie MERCURY
Specialaj tagoj kaj festoj
-
----
Vidu ankaŭ:
- Historio - Tagoj.
ja:11月24日
ko:11월 24일
simple:November 24
th:24 พฤศจิกายน
Martin LUTHER
Marteno LUTERO (Martin LUTHER) (10-a de novembro, 1483-18-a de februaro, 1546) aŭgustenana monako kaj
germana profesoro, estas la fondinto de protestantismo,
unu el la tri ĉefaj branĉoj de kristanismo. Pro tio, li
estas unu el la plej influa homo de la mondo. Je la 31-a de oktobro 1517 li najlis sian 95 Tezojn al la
pordego de preĝejo de Wittenberg, lia protesto kontraŭ la
korupteco en la katolika eklezio. Ĉi tiu ago estis la
origino de protestantismo. Kaj ankaŭ la origino de
luteranismo, la unua protestanta sekto, kiu ankoraŭ daŭras
la precipa sekto en Germanio kaj Skandinavio. Ekster ĉi tiu
regiono, la precipanta protestantismo estas la de Zvinglo kaj
Kalvino, kiu estis disvolvigita en Svislando dum
1520-60, kaj nun floras precipe inter anglalingvanoj.
Kvankam Lutero protestis kontraŭ la korupteco de la Eklezio, lia
doktrino estis hereza laŭ katolikismo: li protestis ne nur kontraŭ la korupta uzo de
aŭtoritato en la Eklezio, sed kontraŭ la ideo de aŭtoritato mem: la aŭtoritato de la Eklezio ne nur estis misuzita, sed estis senlegitima en si mem.
La ĉefa doktrinoj de Lutero, kiuj fariĝis la koro de protestantismo kiel herezo:
- sola fide
- sola scriptura
- la pastrareco de la kredantaro
Vivo
En julio 1505, Lutero preskaŭ estis frapita de fulmo kaj
diris, "Sankta Ana, helpu min. Mi fariĝos monaĥo." Tiel li
fariĝis aŭgustenana monaĥo. En 1507, Lutero fariĝis
sacerdoto. En 1508 li estis sendita al la universitato
de Wittenberg por studi pri Aristotelo. En 1510 la
aŭgustenanoj sendis lin al Romo pro iu afero. Romo ŝancelis
Luteron: tie li vidis la diboĉadon de la korteganoj de la
Eklezio.
En 1512 li fariĝis doktoro kaj studis kaj instruis pri la
Biblio, precipe pri la epistoloj de
Paŭlo.
En la monaĥejo kaj la universitato, Lutero praktikis severan
sinregadon, pentofaradon kaj ofte konfesis siajn pekojn. Sed tio donis al
li nek pacon de koro nek certecon de menso pri sia eterna savo. Sub la
influo de sia amiko Johann VON STAUPITZ, Lutero profunde studis la Biblion, ne nur
profesie, sed por sia eterna savo. En la Biblio li fine trovis la solvon:
Ĉar la justeco de Dio malkaŝiĝas en ĝi de fido al fido, kiel estas
skribite: La virtulo vivos per sia fideleco. (Romanoj 1:17)
La savo de Kristo, Lutero finfine komprenis, ne venis de iu ajn faro de
pento aŭ bono, sed sole per fido en Kristo mem, fido kiu estas donita per
la graco (la senmerita favoro) de
Dio. Tio fariĝis la doktrino sola fide, la koro de lia reformo.
Pro lia nova kompreno pri la fido, li estis instigita protesti la
praktikon de pardon-biletoj
("indulgenc-biletoj"), per kiu la Eklezio korupte
vendis pardonojn por la punoj de purgatorio. En 1517,
Lutero najlis sian Disputatio pro declaratione virtutis indulgentiarum, alinomatan la 95 Tezoj, al la
pordego de preĝejo de Wittenberg, por protesti kontraŭ
pardon-biletoj. Dum 1517-21, Lutero ne ribelis kontraŭ la Eklezio, sed penis reformi ĝin.
En 1520 Lutero skribis tri leterojn kontraŭ la Eklezio:
- Pri kristana libereco - letero al la
papo. Kristano estas savita sole per fido, ne per faroj (sola fide).
- La babilona kapto de la eklezio - letero
kontraŭ la sep sakramentoj de katolikismo. Lutero akceptis nur tri:
komunion, konfeson kaj bapton.
- Publika letero al la kristana nobelaro de la germana nacio
pri la reformo - La pastrareco de la kredantaro. Ĉiuj kristanoj
estas egalaj, la Biblio estas la sola aŭtoritato pri la fido, ne la
papo (sola scriptura). La diboĉado de la korteganoj de la Eklezio.
En tiuj li klarigas sian reformon kaj doktrinon.
Al la Eklezio, lia doktrino ne estis iu pura kaj reformita --
reveno al veroj forgesitaj -- sed iu nova kaj hereza. Je la 3-a de januaro 1521, papo Leono la 10-a deklaris Luteron herezulo
kaj elkomunumigas lin. Poste, en la sama jaro, Lutero
estis venigita al Worms, kie li aperis antaŭ la germana
imperiestro Karlo la 5-a, ties princoj kaj reprezentanto de la
papo. La imperiestro kaj la papo volis, ke Lutero rezignu sian
herezon, sed anstataŭe Lutero defendis sian novan doktrinon:
Krom se mi estas konvinkita de la atesto de la Skriboj aŭ de klara rezono,
(ĉar mi ne fidas en la papo nek la koncilioj per si mem, ĉar ili klare
kaj ofte eraris kaj memkontraŭdiris), mi estas ligita al la Skriboj, kiujn
mi citis, kaj mia konscienco estas kaptito de la Vorto de Dio. Mi ne povas
rezigni ion ajn kaj ne tiel faros, ĉar agi kontraŭ mia konscienco estas
nek sendanĝera nek prava. Mi ne povas fari alie.
La imperiestro kondamnis lin kaj la amikoj de Lutero kaŝis lin
en la kastelo de Wartburg.
La doktrinoj de Lutero estis disvastigitaj tra Germanio. Ilin
subtenis la et-nobelaro kaj kamparanoj, kiuj ribelis en
1522, trenante Germanion en militon. La lukto daŭris ĝis
1536, kvankam milito revenis en la 1540-jaroj. Finfine, en la
Paco de Augsburg de 1555, post la morto de Lutero, post
jaroj de milito, kie nek katolikaj nek protestantaj armeoj povis
venki decidige, Germanio adoptis la principon de cuius regio, eius religio ("kies regiono, ties religio"), laŭ kiu la
loka reganto decidas pri la religio de sia regataro. Germanio en tiu tempo estis regata de multaj lokaj princoj, kiuj estis praktike sendependaj de la imperiestro. Ankoraŭ hodiaŭ Germanio estas parte katolika, parte protestanta (kaj nun, parte nekredanta).
En 1522, en la kastelo de Wartburg, Lutero tradukis la Novan Testamenton el la greka en la germanan lingvon. Poste li tradukis
la tutan Biblion (eldonita en 1534). Lia traduko, kaj liaj
aliaj skriboj, helpis formi la germanan kiel nacian, normigitan, skriban
lingvon. La germana de lia Biblio fariĝis la normo.
Je la 13-a de junio 1525, Lutero edziĝis al
eksmonaĥino, Katarina VON BORA. Li havis ses gefilojn: Johano,
Elizabeta, Magdalena, Martino, Paŭlo kaj Margareta. Lia familio
loĝis en eks-monaĥejo.
Pri la finaj jaroj....
Doktrino
La fundamenta malsamo inter la doktrino de Lutero kaj la doktrino de
katolikismo:
- sola fide
- sola scriptura
- la pastrareco de la kredantaro
Ĉi tiuj diferencoj fariĝis komuna al la plimulto de protestantismo.
Meso: Lutero diris meson en la germana, ne en la latina (la
tiama kutimo), kaj oferis komunion en ambaŭ formoj -- pano kaj
vino (la roma katolika eklezio nur oferis la panon dum
1365-1965). Laŭ Lutero la meso ne estas pri la oferdono de Kristo por niaj pekoj, komunio ne estas la centro de la Diservo, sed la prediko, ĉar ĝi instigas fidon.
Sakramentoj: Lutero retenis tri el la sep katolikaj sakramentoj: bapto, komunio kaj konfeso. Lutero kredas ke infanetoj povas baptiĝi.
Kristo kaj vino kaj pano: Lutero kredis ke Kristo estas
fizike en la pano kaj vino de komunio, ne per
transsubstancigo (la katolika doktrino), sed per
kunsubstancigo, kie Kristo estas kun, en kaj sub la
pano, sed la substanco de la pano restas. Laŭ Kalvino, aliflanke, la pano kaj vino ne ŝanĝiĝas, sed la kredanto
mem kiu manĝas ilin kun fido. Laŭ Zvinglo la rito estas tute
simbola. Ĉi tiu malsamo de doktrino fariĝos punkto de granda disputo kaj fendos protestantismon.
Monaĥismo: Ĉar merito estas senutila, luteranismo abolis la monaĥejojn. Lutero mem rompis sian monaĥan voton kaj poste
edziĝis. La germanaj princoj, kiuj poste protestantiĝis, rabis la havon de la monaĥejoj.
Antaŭdestinismo: Lutero diris ke homo ne posedas libervolon, ke Dio
antaŭdecidis, kiuj estos savitaj. Tio estas la doktrino
de antaŭdestinismo. Lutero kredis en unuobla antaŭdestinismo kaj ne en la pli severa duobla antaŭdestinismo de Kalvino. Laŭ Kalvino, Dio antaŭdecidis ne nur la savotaron, sed ankaŭ la damnotaron. Erasmo defendis la katolikan doktrinon de libervolo kontraŭ Lutero.
Biblia kanono: Lutero en sia traduko de la Biblio, metis la librojn de la
apokrifo kiel aldonaĵojn post la korpo de la Malnova
Testamento kaj la librojn Jakobo,
Judas, Hebreoj kaj
Apokalipso kiel aldonaĵojn post la korpo de la
Nova Testamento. Lutero vidis tiujn librojn kiel edifajn sed ne
kiel la Vorton de Dio. La libroj de Makabeoj de la
apokrifo subtenas la katolikan doktrinon de purgatorio, kaj
Jakobo la katolikan doktrinon pri merito, doktrinoj
kontraŭ kiuj Lutero staris (kaj doktrinoj kiuj estas la bazo
de pardon-biletoj).
Sanktuloj: Lutero ne forigis la kulton de Sankta Maria. Li kredis ke ŝi estis virgulino ĝis morto.
Post Morto
Melanktono, kiu regis la luteranan eklezion post Lutero kaj
skribis la kredon de luteranismo (la Konfeso de Augsburgo), moderigis la
doktrinon de Lutero. Ekzemple, li re-enkondukis la ideon de libervolo kaj
remetis la librojn Jakobo, Judas,
Hebreoj kaj Apokalipso en la korpon de la
Biblio.
La doktrino de Lutero pri pravigo sole per fido fendis la
eklezion, ekigis la protestantan reformadon kaj du jarcentojn da
milito. Tamen, je la 31-a de oktobro 1999, je la 482-a
datreveno de la 95 Tezoj, la luterana kaj katolika
eklezioj harmoniigis sian komprenon pri la doktrino.
Kategorio:Luteranismo
ja:マルティン・ルター
ko:마르틴 루터
ms:Martin Luther
simple:Martin Luther
Nova TestamentoLa Nova Testamento estas kolekto de dudek sep libroj de la Biblio.
La latina vorto "Testamento" tradukas la grekan vorton Diatheke kaj estis proponita, kune kun la divido de sanktaj skribaĵoj en "Malnova" kaj "Nova", de Origines en la 3-a jarcento.
La listo de libroj de la Nova Testamento ĝenerale akceptata hodiaŭe de ĉefaj kristanaj eklezioj estis proponita en la 2-a jarcento, sed ne estis la nura. Estis multaj versioj de "Novaj Testamentoj" antaŭ la 4-a jarcento, kelkaj ne havas eĉ ne unu libron de nuna libraro.
Historio de la Tekstoj
OriginesInter la komenco de kristanismo kaj la plej malnovaj ekzempleroj kiujn ni konas de evangelioj estas 175 jaroj. Oni havas nur ĉirkaŭ 30 manskribitajn papirojn de libroj el Nova Testamento de antaŭ 4-a jarcento, ĉiuj nekompletaj kaj kun gravaj malsimilaĵoj inter si. El tiuj, la plej grava estas la Codex Sinaiticus (ĉ. 350).
Post la 4-a jarcento, kun la stabligo de kristanismo, la tekstoj estas pli abundaj kaj homogenaj, kaj oni havas sennombrajn mezepokajn manskribojn.
Robertus STEPHANUS (aŭ france Robert ESTIENNE), en sia presita versio de 1551 en Ĝenevo kreis la dividon de la teksto je versikloj.
La Teksto en Esperanto
En la U. K. en Cambridge en 1907 komitato formiĝis por akceli la tradukadon de la Biblio. Komitato elektita dum la brita kongreso en Leeds en 1909, entreprenis la tradukadon de la Nova Testamento el greka teksto. La ĉefan laboron plenumis pastro John Cyprian RUST kaj A. E. Wackritl kaj la traduko aperis en 1912 ĉe la Brita kaj Alilanda Biblia Societo kaj Nacia Biblia Societo de Skotlando.
Partoprenis la tradukon al Esperanto:
- George COX
Libroj de Nova Testamento
Oni dividas, tradicie, la Novan Testamanton je 3 partoj: Historiaj Libroj (Evangelioj kaj Agoj);
Leteroj (aŭ Epistoloj) kaj Apokalipso. La Leteroj estas subdividitaj en Paŭlaj Leteroj kaj "Katolikaj" (t. e. universalaj) Leteroj; fine Paŭlaj Leteroj estas klasifikitaj je Al-Ekleziaj Leteroj kaj Pastoraj Leteroj.
La unuaj 3 Evangelioj (laŭ Mateo
,laŭ Marko
,laŭ Luko) estas nomitaj sinoptikaj pro la internaj samecoj.
Libraro de Nova Testamento laŭ tradicia vico
Historikaj Libroj (Evangelioj kaj Agoj)
- laŭ Mateo (ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ);
- laŭ Marko (ΚΑΤΑ ΜΑΡΚΟΝ);
- laŭ Luko (ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ);
- laŭ Johano (ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ);
- Agoj de la apostoloj (ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ);
Leteroj de Paŭlo
- Romanoj (ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ);)
- 1 Korintanoj (ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ A΄);
- 2 Korintanoj (ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ Β΄);
- Galatoj (ΠΡΟΣ ΓΑΛΑΤΑΣ);
- Efesanoj (ΠΡΟΣ ΕΦΕΣΙΟΥΣ);
- Filipianoj (ΠΡΟΣ ΦΙΛΙΠΠΗΣΙΟΥΣ);
- Koloseanoj (ΠΡΟΣ ΚΟΛΟΣΣΑΕΙΣ);
- 1 Tesalonikanoj (ΠΡΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΙΣ Α΄);
- 2 Tesalonikanoj (ΠΡΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΙΣ Β΄);
- 1 Timoteo (ΠΡΟΣ ΤΙΜΟΘΕΟΝ Α΄);
- 2 Timoteo (ΠΡΟΣ ΤΙΜΟΘΕΟΝ Β΄);
- Tito (ΠΡΟΣ ΤΙΤΟΝ);
- Filemon (ΠΡΟΣ ΦΙΛΗΜΟΝΑ);
Aliaj Leteroj
- Hebreoj (eble de Paŭlo) (ΠΡΟΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ);
- Jakobo (ΙΑΚΩΒΟΥ);
- 1 Petro (ΠΕΤΡΟΥ Α΄);
- 2 Petro (ΠΕΤΡΟΥ Β΄);
- 1 Johano (ΙΩΑΝΝΟΥ Α΄);
- 2 Johano (ΙΩΑΝΝΟΥ Β΄);
- 3 Johano (ΙΩΑΝΝΟΥ Γ΄);
- Judaso (ΙΟΥΔΑ);
Alia:
- Apokalipso (lΑΠΟΚΑΛΥΨΙΣ ΙΩΑΝΝΟΥ).
ja:新約聖書
zh-min-nan:Sin-iok Sèng-keng
BiblioLa Biblio estas la Sankta Libro, la Vorto de Dio, de Judismo
kaj Kristanismo. Ĝi estis verkita inter la jaroj -1500 ĝis 150 en la
greka kaj la hebrea en la orienta Mediteraneo, precipe en Palestino. Al
la juda biblio la kristanoj aldonis la
Novan Testamenton, kiu priskribas la vivon kaj instruon de
Jesuo Kristo kaj de la kristanoj de la unua jarcento. Kristanoj ankaŭ
kredas al la juda biblio kaj nomas ĝin la Malnova Testamento (kiun la
judoj nomas la Tanaĥo). Al la kristana biblio la
mormonoj aldonis la Libron
de Mormon inter aliaj libroj. La islamanoj
anstataŭigis por la Biblio, laŭ islamo la difekta Vorto de Dio, la
Koranon, laŭ islamo la sendifekta Vorto de Dio, donita de la anĝelo Gabrielo al Mohameto, la Fina Profeto.
Mohameto
Ĉefaj partoj de la Biblio
La Hebrea Biblio
La juda biblio (Tanaĥo, aŭ Malnova Testamento)
La termino "Tanaĥ'" (hebree תנ״ך ) estas siglo formita el la komencliteroj de la Leĝo [torah, תורה] + la Profetoj [neviim, נביאים] + la Skriboj [ketuvim, כתובים] . La kristana "Malnova Testamento" enhavas la samajn librojn, sed en iom malsama ordo.
- Genezo
- Eliro
- Levidoj
- Nombroj
- Readmono
La kvin libroj de Moseo: la leĝo de Dio donita al la judoj per Moseo, kies kapo estas la Dekalogo. Priskribas la historion de la mondo de la kreo de la mondo de Dio al la epoko de Moseo. Adamo kaj Eva, Noa, Babelo, Abraham, Jakob, Jozef, moralo, koŝero, ritoj, ktp. La ceteraj libroj de la juda biblio estas helpo por interpreti la leĝon. La grekoj nomis la kvin librojn la Pentateŭĥos, kaj modernaj judoj nomis ilin la Torao (la instruo). (Notu, ke iafoje "Torao" signifas la entutan malkaŝon de Dio -- la Tanaĥo kaj la Talmudo).
La Profetoj:
- Josuo
- Juĝistoj
- Samuel (libro unua)
- Samuel (libro dua)
- Reĝoj (libro unua)
- Reĝoj (libro dua)
- Jesaja
- Jeremia
- Jeĥezkel
:La Dekduopo:
:
- Hoŝea
:
- Joel
:
- Amos
:
- Obadja
:
- Jona
:
- Miĥa
:
- Naĥum
:
- Ĥabakuk
:
- Cefanja
:
- Ĥagaj
:
- Zeĥarja
:
- Malaĥi
La skriboj de la profetoj, sanktaj homoj kiuj parolis kun Dio. Ĉi tiuj libroj enskribis tion, kion Dio diris al ili. La profetoj admonis kontraŭ la diboĉado de la judoj sub la reĝoj, profetinte la pereon de Izraelo per Asirio, la elvenon al Babilono, la revenon al Izraelo, kaj la alvenon de la Mesio, kiu regos la mondon en paco kaj justeco. La fruaj ses libroj (de Josuo al 2 Reĝoj) priskribas la historion de la judoj de -1100 al -600.
La Skriboj
- Psalmaro
- Sentencoj
- Ijob
- Alta Kanto
- Rut
- Plorkanto
- La Predikanto
- Ester
- Daniel
- Ezra
- Neĥemja
- 1 Kroniko
- 2 Kroniko
Ĉi tiuj libroj estis skribitaj de profetoj per la gvido de Dio, sed ne estas rektaj profetaĵoj. Ili enhavas sanktajn proverbojn, kantojn, preĝojn, rakontojn, ktp; la psalmojn de Davido, la sentencojn de Salomono, la rakonton de Ijob, Daniel en la leonejo, ktp.
La Dua-kanonaj libroj (aŭ Apokrifo)
- Tobit
- Judit
- Aldonoj al Ester
- 1 Makabeoj
- 2 Makabeoj
- Saĝeco de Salomono
- Siraĥ
- Baruĥ
:
- Letero de Jeremia
- Aldonoj al Daniel
- 1 Esdras
-
- 2 Esdras
-
- Preĝo de Manase
-
- 3 Makabeoj
- 4 Makabeoj
- Psalmaro de Salomono
- Psalmo 151
- Ĥanoĥ
kaj multaj aliaj ... La dikliteraj estas en la Biblio de la Roma Katolika Eklezio, kaj en la nova eldono (2003) de la Sankta Biblio en Esperanto. La steletitaj libroj troviĝas en anglalingvaj protestantaj "apokrifoj", kaj oficiale presiĝas ankaŭ en apendico de la Romkatolika Biblio, kvankam ne rigardate de la Roma Eklezio kiel kanonaj. La ceterajn en la listo rekonas iuj orientaj ortodoksaj eklezioj (jen greka, jen slavaj, jen etiopia...) sed ne aliaj nek la okcidentaj eklezioj.
Libroj de la antikva biblio, kiuj, elĵetite de rabenoj en la jaroj 90-92, jam ne estas en la juda biblio. La rabenoj elĵetis ilin, ĉar ili estis skribitaj ne en la hebrea, sed en la greka. Inter la kristanoj, la protestantoj rigardas la apokrifon edifa, sed ne sankta, dum la ortodoksuloj kaj katolikoj, aliflanke, ankoraŭ retenas la apokrifaĵojn en siaj biblioj.
Aldonaj Kristanaj libroj (Nova Testamento)
Pri la Biblia Enhavo
La historioj kaj rakontoj en la Biblio ne estas akademiaj, sciencaj aŭ ĵurnalistaj, sed priskribas per ekzemplo la rilaton inter Dio kaj homo, la mondbildon kaj doktrinon de Judismo kaj Kristanismo.
Aliaj aldonoj kaj sintenoj pri Biblio
Talmudo
La Talmudo: laŭ Judismo parto de la leĝo de Moseo estis enskribita kiel liaj kvin libroj, sed alia parto estis transdonita per la buŝo, de instruisto al lernanto tra la epokoj. Ĉi tiu alia parto de la leĝo, la miŝno, kaj ĝia komentaro (la gemaro), finfine estis enskribita en la sesa jarcento. Ĉi tiu estas la Talmudo. Por Judismo ĝi estas praktike pli aŭtoritata ol la Tanaĥo (la leĝo + la profetoj + la
skriboj). Kristanoj ne rekonas (aŭ eĉ multe konas) la Talmudon.
Korano
La Korano: Laŭ Islamo, la kulmino de la Biblio estas la Korano. Dum la Biblio estas la difektema Vorto de Dio, la Korano estas la sendifekta Vorto de Dio.
- La Libro de Mormono
- Doktrino kaj Interligoj
- La Perlo de Granda Prezo aŭ, eble preferinde, "La Multevalora Perlo" (kp Mateo 13.46)
Tradukoj kaj Versioj
- Septuaginto
- Samariana Biblio
- Masora Biblio
- Heksapla
- Vulgato
- King James Version
Esperanto-Tradukoj
Zamenhof tradukis la tutan Malnovan Testamenton (la Masoran Biblion) en Esperanton. Komitato estis formita por traduki la Novan Testamenton, kiu eldoniĝis en 1910, kaj por pruvlegi la tradukon de la Zamenhof versio. La traduko de la Nova Testamento estas influita de la angla King James Version. En 1926, ambaŭ tradukoj eldoniĝis sub la nomo La Sankta Biblio. La Duakanonajn Librojn tradukis Gerrit BERVELING; la katolika parto de la Duakanonaj Libroj aldoniĝis je 2003 al La Sankta Biblio de 1926.
La Biblio en Esperanto (eksteraj ligoj)
- [ftp://ftp.stack.nl/pub/esperanto/esperanto-texts.dir/estulumo.zip Teksto, iksokonvencie, zipigita] (1339K)
- [http://www.geocities.com/kalblando/biblio Kalblanda, HTML, X-sistemo, versigita]
Biblio - el EdE
EdE-B
Biblio. Ne nur de la religia vidpunkto, sed ankaŭ pro ĝia elstara literatura valoro, la Biblio estas rigardata de granda parto de la homaro ĉefa literaturaĵo de la mondo. Zamenhof mem konstatis tiun gravecon, kaj jam en La Revuo, en ĝia unua volumo, kontribuis tradukaĵojn de La Predikanto. En la U. K. en Cambridge en 1907 komitato formiĝis por akceli la tradukadon de la Biblio Komitato elektita dum la brita kongreso en Leeds en 1909, entreprenis la tradukadon de la Nova Testamento el greka teksto. La ĉefan laboron plenumis pastro John Cyprian RUST kaj Alfred Edward WACKRILL kaj la traduko aperis en 1912 ĉe la Brita kaj Alilanda Biblia Societo kaj Nacia Biblia Societo de Skotlando. La tasko pri la Malnova Testamento kuŝis en la plej kompetentaj manoj de Zamenhof mem, kiu kun admirinda persisto plenumis la laboron, tradukante el la hebrea originalo, kaj fine liveris la lastajn paĝojn nur kelkajn semajnojn antaŭ sia morto en 1917. Zamenhof konfidis la finpretigon al brita komitato, kies ĉefa laboranto estis J. M. WARDEN. Dum la U. K. en Edinburgh, 1-an de aŭg. 1926, en Diservo en la katedralo de S-ta Giles, la tuta E-a Biblio estis solene kaj publike dediĉita. La eldonon kaj la kliŝigon de la kompostaĵo ebligis malavara financa subteno de f-inoj Peckover. (v. ,E', Geneve, 1926, p: l37.) - Nombro de bibliopartoj venditaj en Esperanto ĝis 35 dec. 1931, estas: Biblioj kompletaj: 5444, Novaj Testamentoj kompletaj: 22,727, Evangelioj kal Psalmaro (aparte eldonitaj): 14,231. M. C. BUTLER.
Kategorio:Abrahamaj religioj
Kategorio:Sanktaj libroj
ja:聖書
ko:성서
nb:Bibelen
simple:Bible
zh-min-nan:Sèng-keng PsalteryA psaltery is a stringed musical instrument of the harp or the zither family. The psaltery of Ancient Greece dates back to at least 300 BC. It was a harp-like instrument.
Ancient Greece]
In the Christian era a psaltery consisting of a soundboard with several pre-tuned strings that are usually plucked, came into use. It was also known by the name canon, from the Arabic qanun.
The instrument is usually small enough to be portable; its shape and range vary. It is depicted in a number of artworks from the Mediæval Period. Mediæval Period
In the 19th Century several forms came into use, notably the guitar zither and the Autoharp.
In the 20th Century, the bowed psaltery has come into wide use. It is set up in a triangular format so that the end portion of each string can be bowed.
External links
- [http://www.s-hamilton.k12.ia.us/antiqua/psaltery.htm Psaltery]
- [http://www.civilization.ca/arts/opus/opus213e.html#Opus4 Discussion of psalteries, with image] from the exhibition [http://www.civilization.ca/arts/opus/opus201e.html Making Musical Instruments: The making of musical instruments in Canada] by the [http://www.civilization.ca/ Canadian Museum of Civilisation]
Category:String instruments
Category:Box zithers
milan italy hotels gry strategiczne Sklep wdkarski spalacze tuszczu Granada accommodation |
|
|
|
