Jordanio

Geografio

Geografiaj objektoj

Geografiaj sciencoj

Geografoj kaj vojaĝantoj

Azio

Sirio

• Landkodo: SY.
• E-nomo: Siria Araba Respubliko.
• Nacia nomo: al-Ĝumhurijah al-Arabijah as-Surijah, سورية
• Areo: 185.180 kv.km.
• Politika sistemo: unupartia socialisma respubliko.
• Ŝtatestro: prezidento Baŝar al-Asad (2000).
• Ĉefurbo: Damasko (1.259 mil).
• Adm. divido: 14 provincoj: al-Hasaka, al-Ladikijah, al-Kunajtirah, ar-Rakkah, as-Suvajda, Dara, Dajr az-Zaŭr, Dimaŝk, Halab, Hamah, Hims, Idlib, Rif Dimaŝk, Tartus.
• Urboj: Alepo (1.173 mil), Hims (415 mil), Latakia (232 mil), Hama (208 mil).
• Loĝantaro: 18.450 mil (2005), inter ili - araboj 77%, kurdoj 11%.
• Lingvo: araba.(oficiala), kurda (mallaŭleĝa -laŭ la siria leĝo kurdoj ne rajtas uzi sian lingvon!!)
• Kredantoj: muzulmanoj 85%, kristanoj 15%.
• Eksporto: naftoproduktoj, kotono, fosfatoj, frukto, legomaro.
• Pokapa GNP: 1.120 $.
• Organizoj: UNO (1945).
• Heredaĵo: Crac de Chevalier (unu el bonegaj fortikaĵoj de kruckavaliroj), Palmira (urboruinoj de romia epoko), Alepo (kastelo, moskeoj, muzeoj).
• Esperanto-movado ! ja:シリア ko:시리아 ms:Syria simple:Syria th:ประเทศซีเรีย zh-min-nan:Syria
  
  

  Saŭda Arabio

  Geografio > Azio > Arabujo > Saŭda Arabio ---- Dosiero:sa.gif Saŭda Arabio - as-Suudijah - السعودية Lando en sud-okcidenta Azio, sur la Araba Duoninsulo.
  • Landkodo: SA.
  • E-nomo: (alternativaj nomoj) Saŭdi-Arabio, Sauda Arabio; (oficiala plena nomo) Saŭdarabia Reĝlando.
  • Nacia nomo: al-Mamlakat al-Arabijat as-Suudijah, المملكة العربية السعودية
  • Areo: 2.150.000 kv.km.
  • Politika sistemo: absoluta monarĥio.
  • Ŝtatestro: reĝo Abdulaĥo de Saŭda Arabio (2005).
  • Adm. divido: 13 provincoj: al-Bahah; al-Hudud aŝ-Ŝamalijah; al-Ĝaŭf; al-Madinah; al-Kasim; ar-Rijad; aŝ-Ŝarkijah (orienta provinco); Asir; Hail; Ĝizan; Makkah; Naĝran; Tabuk.
  • Ĉefurbo: Rijado (ar-Rijad) (1.125 mil).
  • Urboj: Ĝiddah (1.300 mil), Mekko (550 mil), at-Taif (300 mil), Medino (290 mil).
  • Loĝantaro: 18.979.000 (1995), inter ili saŭdaraboj - 83,5%, jemenaj araboj - 8,7%.
  • Ŝtatlingvo: araba.
  • Kredantoj: islamanoj (vahabitoj).
  • MNP: totala - 143 mlrd $; pokapa - 7.040 $.
  • Eksporto: nafto, greno, daktiloj.
  • Monunuo: saŭda rialo.
  • Organizoj: UNO (1945).
  • Historio: en nunaj limoj ĝi ekzistas de 1926, kiam unuiĝis princlandoj situantaj en Araba duoninsulo - Hiĝazo, Naĝdo ka. Tiun batalon gajnis reganto de Naĝdo Abd al-Aziz as-Saud, kiu fariĝis reĝo de Saŭda Arabio en 1932.
  • Heredaĵo: Riado (moderna arkitekturo, Masmaka kastelo, Diraja), Mekko kaj Medino (islamaj sanktejoj), Ĝiddah (malnova urbo, muzeo), Hufuf (oazo, fortikaĵo Kasr Ibrahim).
  ! ja:サウジアラビア ko:사우디아라비아 ms:Arab Saudi th:ประเทศซาอุดีอาระเบีย zh-min-nan:Saudi Arabia
  
  

  Monarĥio

  Politiko > Monarkio ---- Monarkio aŭ Monarĥio estas reĝimo de regno regata de monarko - sendependa regnestro, havanta la titolon cezaro, reĝ(in)o, imperiestr(in)o, car(in)o aŭ princ(in)o, eĉ grandduk(in)o, en islamaj landoj - sultano, ŝaho, emiro. Hodiaŭe kelkaj "prezidentoj" estas veraj monarkoj. Kutime la trono sinsekve herede transiras de unu membro de reĝa familio al alia (filo, frato, ktp), tio estas nomata dinastio (de la greka dynasteia - regado). Ekzistas: absoluta, konstitucia, teokratia monarkioj.
  - Absoluta monarkio prezentas formon de regno, kie al monarko apartenas nelimigita supera potenco. Historie, ĝenerale dum absolutismo la regno atingas la plej altan nivelon de centrismo, kreiĝas disbranĉita burokrata aparato, armeo kaj polico, kaj kutime funkciado de la organoj de popolaj kaj nobelaj reprezentantoj ĉesiĝas. Absolutismo prosperis en la landoj de Okcidenta Eŭropo en 17-18 jc, en Brazilo dum frua 19-a jarcento en Rusio kaj en kelkaj landoj ekster Eŭropo ĝi ekzistis ĝis 20 jarcento. En plimulto de landoj ĝi estis aboliciita per burĝaraj revolucioj, en Rusio per komunisma revolucio kaj en 20-a jarcento ankaŭ pro ekstera premo.
  - En konstitucia monarkio la potenco de monarko estas limigita de parlamento. En nuntempo ekzistas konstituciaj monarkioj en multaj evoluitaj landoj: Britio, Hispanio, Svedio, Norvegio, Danio, Belgio, Nederlando, ktp.
  - Ekzistas ankaŭ teokratiaj monarkioj, kie la regnestro samtempe prezentas religian gvidanton. Ties ekzemplo estas Vatikano, ankaŭ kelkaj landoj de Azio: Brunejo, Omano, Emirlandoj de Persa Golfo, kaj antaŭe Tibeto.

  Vidu ankaŭ

  Dinastio, Nobelo ja:君主制
  
  

  Abdullah la 2-a de Jordanio

  Dosiero:Aubdullah2.jpg

  Abdullah II ibn al-Hussein (nask. 30-a de januaro, 1962) estas Reĝo de Jordanio. Kiel junulo, li lernis en Usono kaj Britio. Poste li militservis kaj atingis la rangon kolonelo. Li surtroniĝis la 7-an de februaro, 1999 post la morto de lia patro Reĝo Hussein. Hussein deklaris lin kronprinco la 24-an de januaro, anstataŭ Hassan fraton de Hussein. Tio ne estis populara decido. Abdullah edzinigis la en Kuvajto-naskiĝinta, palestina, Rania Al-Yassin (nun Reĝino Rania al-Abdullah), kiu naskis tri infanojn: Princo Hussein (n. 1994), Princino Iman (nask. 1996) kaj Princino Salma (nask. 2000). Reĝo Abdullah estas rekonata frenezulo de Star Trek [http://www.kingabdullah.jo/homepage.php Oficiala paĝo de Reĝo Abdullah]] ja:アブドゥッラー2世
  
  

  Araba lingvo

  Titola teksto

  Lingvo > Lingvaj familioj > Afrik-Azia lingvaro > Semida Lingvaro > Araba lingvo ---- nomo: al-Arabia
  parolantoj: 230 miliionoj
  landoj: norda Afriko kaj sudokcidenta Azio: Egipto, Irako 75%, Maroko, ktp
  origino: semida lingvo de la Araba Duoninsulo
  skribo: araba
  vortoj pruntitaj: abrikoto, admiralo, algoritmo, alkoholo, antimono, cifero, gazelo, ĝirafo, haremo, hazarda, kafo, kotono, lemono, lilako, magazeno, masko, matraco, mumio, nadiro, oranĝo, siropo, spinaco, sukero, zenito La araba lingvo (ISO-kodoj : ISO 639-2 : ara, ISO 639-1 : ar) estas semida lingvo kiu estas parolata en preskaŭ 24 landoj, precipe en sudokcidenta Azio kaj norda Afriko, de Atlantiko ĝis la araba-persa golfo. Estante semida, ĝi similas al iuj tre antikvaj lingvoj de sudokcidenta Azio, kiel la hebrea, la akada , la aramea kaj la asiria. Ĝi estas la lingvo de la Korano. La araba origine estis la lingvo de la nomadoj kaj la terkulturistoj de la Araba Duoninsulo. Kun la alveno de la araba imperio kaj islamo, ĝi ekspandiĝis, kun la arabigo de aliaj popoloj. Ĝi ankaŭ fariĝas grava religia lingvo, ĉar per ĝi oni legas la Koranon, la sanktan libron de la islamanoj. Dum la mezaj epokoj, la islama civilizo gajnis tre altan nivelon de kulturo kaj scienco, kaj la araba estis la perilo de tiu progreso. Trezoro da mezepokaj verkaĵoj estis verkitaj en la araba, kaj uzis ĝin sciencistoj tre diversaj, de Aviceno, perso de Buĥara, al Majmonido, judo de Kordovo. Oni skribas la araban per la araba alfabeto, semida skribsistemo senvokala, kiu estis adaptita de la fenica skribsistemo. Ĝin uzas ankaŭ lingvoj en aliaj islamaj landoj, kiel la persa, urduo, kaj pasintece la turka (ĝis la 20-a jarcento) kaj eĉ la hispana kaj hebrea lingvoj. Nuntempe, kvankam la araba estas malpli grava ol pasintece, ĝi estas parolata de preskaŭ 200 milionoj da homoj, kaj estas unu el la oficialaj lingvoj de la Unuiĝintaj Nacioj. Ĝi ekzistas en diversaj lokaj dialektoj. Historie, la malta lingvo, parolata sur la eta mediteranea insulo Malto, devenis origine de la araba de Nordafriko. Hodiaŭ ĝi estas la sola semida lingvo, kiu uzas la latinan alfabeton, kaj kiu estas parolata en Eŭropo, de kristana popolo. Ortografio, prononco, elparolo La araba ua'u prononco aperas en la franca skribo kiel ou, en la angla kiel w. La araba ĝ elparolo skribitas la angla kiel j kaj la franca kiel dj. Oni akcentas, elparolas la vortojn diverse en la arabaj landoj. Kvankam ekzistas komuna literatura lingvo, sed la parolata lingvo estas diversforma. En la araba lingvo oni skribas nur la konsonantojn kaj oni signas la vokalojn nur etaj komoj (haraka) sub la konsonantoj, sed tiuj signoj estas uzataj nur en la Korano, klasikaj tekstoj kaj gramatikaj libroj. Laŭ arabaj gramatikistoj ekzistas 9 vokaloj: mallongaj a, u, i; longaj a, u, i; finaĵajn an, un, in. Usama bin Ladin: en la angla lingvo oni skribis la i sonanton (Laden) per e, tiel disvastiĝis Laden-formo dismonde. ibn, abu: ibn signifas en la araba filo, abu signifas patro. Tiel se iu (Aĥmad) havas knabon (Umar) kaj patron (Karim), li povas nomiĝi Ibn Umar aŭ Abu Karim.
  - [http://skrib01.free.fr/dosieroj/sk57eo.htm pri la Sud-Araba skribo en Esperanto]
  - [http://www.uea.org/dokumentoj/bib/araba.html E-arabaj vortaroj]
  - [http://www.nicoweb.com/sirpus La araba lingvo en MP3]. La araba lingvo en MP3 ja:アラビア語ko:아랍어ms:Bahasa Arabsimple:Arabic languageth:ภาษาอาหรับ
  
  

  Islamo

  :Islamaĵoj :Falsafismo - Kaaba - Korano - Mahdi - Medino - Mekao - Mohameto - Sufiismo - Sunaismo - Ŝijaismo kaj plena listo da Terminoj :Politikaj Islamaĵoj :Islama revolucio - Islamismo - Jihado - Kalifo - Ŝario - Salafismo :Historio :Abu-Bakro - Alijo - araba imperio - Al-Andalus - Ibn Battuta - selĝukidoj - Krucmilito - mongola imperio - mogoloj - Omaro - Osmano - safavida imperio - otomana imperio - Pakistano - Nasser :Pensintoj ::Historiaj: al-Kindi - al-Ghannouchi - Aviceno - ibn-Khaldun - ibn-Rushd - Sohraŭardi - Ĝalal ud-Din Muhammad RUMI ::Modernaj: Ali Ŝarjati - Qutb ---- Islamo (arablingve الإسلام 'al-'islâm, "submeto (al Dio)") (611-) estas la dua plej granda monda religio, havante ĉirkaŭ 1 200 milionojn da kredantoj, t.e. 20% de la homaro (kristanismo havas ĉirkaŭ 2 000 kaj hinduismo ĉirkaŭ 800). Ĝi estas la ĉefa religio en norda Afriko, okcidenta Azio, Bangladeŝo, Malajzio, Indonezio, kaj disvastiĝas tra Afriko, konkurante kontraŭ kristanismo. Kun kristanismo kaj budhismo, ĝi estas kredo universala, unu el la plej furoraj kredoj de historio, superante kulturon kaj epokon. Islamo estis revelaciita al profeto Mohameto, kiun ĝi konsideras la fina profeto de Dio, per la sankta libro Korano, restariginta unudiismon, kontraŭ taksita korupto fare de judismo kaj kristanismo. Islamanoj kredas ke la Korano estas la sendifekta Vorto de Dio kaj kredas kaj praktikas ĝian instruon. Origine Islamo havas tre branĉojn: sunaismo, ŝijaismo kaj ĥaŭariĝismo. Ŝijaismo estas plejparte en Irano, Irako, Jemeno kaj Libano, dum sunaismo havas 90% da la islama mondo. Malgraŭ la kultura diverseco kaj la manko de eklezio, islamo estas mirinde unuforma tra la mondo. Tute malsimile al protestantismo, ekzemple, kiu havas unu sanktan libron, plejparte unu (germanidan) kulturon, sed estas tre plurforma. Sufiismo estas mistika formo de islamo. La mondbildo de islamo estas plejparte la de judismo kaj kristanismo (kvankam Jesuo Kristo, kompreneble, ne estas Dio sed nur profeto), kaj estas esprimita en la Korano: estas unusola Dio kiu juĝas ĉiun homon laŭ ties agoj: la bonaj iros al paradizo, la malbonaj al infero; Dio komunikas al ni per profetoj, kiuj avertas nin pri la alveno de la Tago de Juĝo ĉe la fino de la mondo; ĉiu homo estas egala antaŭ Dio. Ktp. Alaho estas la araba nomo por Dio. Ĝi devenas de la araba al-Lah kaj simple signifas "la Dio". La islama Dio estas la Dio de Moseo kaj Jesuo. Islamanoj ne kredas al la Triunuo. Islama praktiko konsistas de la Kvin Kolonoj de Islamo:
  1. fidi: (la ŝahadah) "Mi konfidas, ke estas neniu dio krom Alaho, kaj Mohameto estas la profeto de Dio" (أشهد أن لا إله إلا الله وأشهد أنّ محمّدا رسول الله). Kvankam idolkulto nun estas rara, multaj faras diojn de mono, potenco, famo, ktp, kiujn ni metas super Dio. La mesaĝo de Mohameto estas en la Korano.
  2. preĝi: (salat) po kvinfoje en tago, je tagiĝo, tagmezo, posttagmezo, sunsubiro kaj noktiĝo. La preĝo estas el la Korano kaj estas dirita en la araba, kvankam oni povas aldoni personan preĝon en la lingvo denaska. Oni preĝas frontante al Mekao. Vendrede islamanoj kutime iras al la moskeo, la islama preĝejo, kie ili preĝas kaj aŭskultas predikon.
  3. doni almozon: (zakat, "purigado") ĉio apartenas al Dio. Nia havo estas purigita per donado kiel almozo, kiel arbo estas helpita de pritondado. Konvenas doni 2,5% de la enspezoj ĉiujare.
  4. fasti: (saŭm) unu monaton jare, dum la monato Ramadano. Oni fastas de tagiĝo al sunsubiro de manĝado, trinkado kaj seksumado. Gravedulinoj, malsanuloj kaj vojaĝantoj ne bezonas fasti dum Ramadano, sed devas fasti unu postan monaton en la jaro.
  5. pilgrimi al Mekao: (haĝo) dum la dekdua monato, almenaŭ unufoje en la vivo, se oni povas. Du milionoj da homoj el ĉiu parto la mondo pilgrimas al Mekao ĉiujare, kaj portas tre simplan veston. La celo de la pilgrimado estas Kaaba.
  Islamo havas multajn specialajn leĝojn, regulojn kaj morojn, kiuj ne estas substancaj sed kelkfoje pridisputataj. Substanca nur estas La Kvin Kolonoj de Islamo. Pro tio vidu ankaŭ Islama reĝo.

  Websites in english

  
  - [http://www.icapi.org International Coalition Against Political Islam]
  - [http://www.ntpi.org No to Political Islam]

  Islamidaj religioj

  
  - Ahmadismo
  - Baba Kredo
  - Bahaa Kredo
  - Druzoj
  - Nigraj islamanoj
  - SikismoKategorio:Islamoja:イスラム教ko:이슬람교ms:Islamsimple:Islamth:ศาสนาอิสลาม
  
  

  1955

  Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1955 ---- Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta sabate (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1955 post Kristo okazis, interalie:

  Eventoj

  
  - 40-a Universala Kongreso de Esperanto en Bolonio.
  - 3-a Landa Kongreso de ELNA.
  - Translokiĝo de la Centra Oficejo de UEA el Anglio al Roterdamo.
  - Reviviĝo de la Esperanto-movado en Sovetunio
  - Eklernis Esperanton: Leopoldo KNOEDT.
  - James Cooke BROWN ekkreis Loglanon.
  - Kreita Eŭropa lingvo.
  - 1-a Kongreso de Interlingvao.
  - La argentina piloto Juan Manuel FANGIO gajnis la mondan ĉampionecon de Formulo Unu.
  - 1-a de januaro: fondita la unua Kampara Ligo en Brazilo.
  - 1-a de januaro: Sudano sendependiĝis.
  - 15-a de januaro: Inaugurita la Hidreletrikejo de Paŭlo-Afonso.
  - 20-a de marto: sendependenco de Tunizio.
  - 5-a de aprilo: Winston CHURCHILL eksiĝis ĉefministro de Britio.
  - 15-a de aprilo: komisiono elektas lokon kie estis konstruota Braziljo.
  - 15-a de majo: Aŭstrio : Sendependeco unuafoje postmilite ekrekonata.
  - 19-a de majo: Aŭstrio deklaris porĉiaman neutralecon.
  - 23-a de septembro: Argentino : Juan Domingo PERÓN eksprezidentiĝas pro puĉo.
  - Aniĝas al UNO: Albanio, Aŭstrio, Bulgario, Finnlando, Hispanio, Hungario, Irlando, Italio, Jordanio, Kamboĝo, Lanko, Laoso, Libio, Nepalo, Portugalio, Rumanio.
  - Japanio : Ekregas LDP.
  - Anglio : Liverpool : ekesto de Beatles
  - Usono : Aŭtobusa bojkoto en Montgomery, Alabamo, por civilaj rajtoj por nigruloj.

  Naskiĝoj

  
  - 18-a de januaro : Kevin COSTNER
  - 20-a de januaro : JORGOS
  - 9-a de marto : Ornella MUTI
  - 11-a de marto : Nina HAGEN
  - 19-a de marto : Bruce WILLIS
  - 12-a de aŭgusto : Heintje
  - Solen'
  - Gaston Hoessélo EBOE

  Mortoj

  
  - José GARZÓN RUIZ
  - Josef BARVÍŘ
  - Jan Amos KAJŠ
  - 11-a de marto : Alexander FLEMING
  - 10-a de aprilo : Pierre TEILHARD DE CHARDIN
  - 18-a de aprilo : Albert EINSTEIN
  - 12-a de aŭgusto : Svislando : Thomas MANN
  - 25-a de aŭgusto : Heinrich SPOERL
  - 30-a de septembro : Usono : James DEAN
  - 1-a de novembro : Dale CARNEGIE
  - 23-a de decembro : Francisco GAVIDIA ---- 1950 | 1951 | 1952 | 1953 | 1954 | 1955 | 1956 | 1957 | 1958 | 1959 | 1960 19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento ja:1955年ko:1955년simple:1955th:พ.ศ. 2498
  
  

  1947

  Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1947 ---- En la jaro 1947 post Kristo okazis, interalie:

  Eventoj

  
  - Restarigita dua foje la Universala Kongreso de Esperanto kun la 32-a Universala Kongreso de Esperanto en Berno.
  - Kunfandiĝo de UEA kaj IEL; restariĝo de l' neutrala movado;
  - Nova difino de neŭtraleco de UEA.
  - 11-a Brazila Kongreso de Esperanto
  - Malavio: fondiĝas Lilongwe.
  - Pollandon ekregas komunistoj.
  - Palestinon dupartigas UNO - al juda Israelo kaj arabida Jordanio.
  - 3-a de majo: Japanio postmilita akiras sian konstitucion.
  - 14-a de aŭgusto: Pakistano sendependiĝas de Barato. Post nelonge ĝi membriĝas en UNO.
  - 15-a de aŭgusto: Barato disiĝas de Pakistano.
  - 14-a de oktobro : Chuck YEAGER flugis aviadilon Bell X-1 pli rapide ol la rapideco de sono, fariĝante la unua homo kiu faris tion dum horizontala flugo.
  - Aniĝas al UNO : Jemeno kaj Pakistano.
  - World Skills (esperante, Lertuloj de la Mondo) (konkurso de metiistoj) ekis en Hispanio.
  - Honkonga lingvo kaj Neolatino (Schild) publikitaj.

  Naskiĝoj

  
  - 30-a de julio : Arnold SCHWARZENEGGER
  - 7-a de oktobro : France GALL
  - 31-a de oktobro : Frank SHORTER

  Mortoj

  
  - Eŭgeno LANTI
  - 1-a de decembro : Godfrey Harold Hardy
  - 5-a de februaro : Hans FALLADA
  - 22-a de aprilo : Liu Ren
  - 4-a de oktobro : Max PLANCK
  - 17-a de novembro : Ricarda HUCH
  - 20-a de novembro : Wolfgang BORCHERT
  - 30-a de novembro : Usono : Ernst LUBITSCH ---- 1942 | 1943 | 1944 | 1945 | 1946 | 1947 | 1948 | 1949 | 1950 | 1951 | 1952 19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento ja:1947年ko:1947년ms:1947simple:1947th:พ.ศ. 2490
  
  

  Britio

  Tiu ĉi artikolo traktas la regnon entenantan Anglion, Skotlandon, Kimrion kaj Nord-Irlandon. Ankaŭ, en historio, aliaj ŝtatoj nomiĝis "Unuiĝinta Regno" (ekz. Unuiĝinta Regno de Portugalio, Brazilo kaj Algarvo). Vidu ankaŭ Britio (apartigilo). ---- Geografio > Eŭropo > Unuiĝinta Reĝlando < Historio ---- La Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Nord-Irlando (aŭ Unuiĝinta Reĝlando; oni kutime sed fakte malprecize mallongigas al Britio) estas lando en Okcidenta Eŭropo, sur la insuloj Granda Britio kaj Irlando (norda parto), kune kun kelkaj insuletoj. Ĝi prezentas politikan union de Anglio, Skotlando, Kimrio kaj Nord-Irlando. Ligitaj al la Unuiĝinta Reĝlando estas la Manikinsuloj kaj Manksinsulo. La Britaj Insuloj, nuntempe kelkfoje nomataj la Insuloj de la Nord-Atlantiko (IONA), konsistas el Britio, Irlando, Manksinsulo kaj multaj aliaj insuletoj ĉirkaŭaj. La Manikinsuloj apud Francio apartenas al la reĝoj de Anglio kiel dukoj de Normandio, sed ili ne estas partoj de la Unuiĝinta Regno. En la jaro 1921, la plejmulto de Irlando sendependiĝis kiel la Respubliko de Irlando, kaj nun nur ses provinceroj, aŭ graflandoj (The Six Counties) en la nordorienta parto de la insulo daŭre apartenas al la Unuiĝita Reĝlando. La insulo Britio mem (Great Britain aŭ Britain angle) havas areon da 229.893 km², kaj estas la oka plej granda insulo en la mondo. La loĝantaro de la Regno en 2001 estis 59.508.382, kaj ĝia areo estas 244.100 km². La ĉefurbo estas Londono, kaj la regnestrino estas la reĝino Elizabeth la 2-a . Pro ĝia mara potenco kaj ĝia industria produktado, la Unuiĝinta Reĝlando antaŭ 1945 havis koloniojn en ĉiuj kontinentoj. Antaŭe, preskaŭ kvarono de la mondloĝantaro loĝis en la vasta Brita Imperio. Hodiaŭ, la imperio preskaŭ ne ekzistas, sed multaj el la iamaj kolonioj restas membroj de la malplifortega internacia asocio, la Komunumo de Nacioj (Commonwealth of Nations angle, antaŭe British Commonwealth of Nations). ---- Vidu ankaŭ:
  - Britio (terminaro)
  - La insulo de Granda Britio
  - Esperanto-movado
  - Britaj ĉefministroj
  - Listo de britaj reĝoj
  - Listo de urboj de Britio
  - Loka regado kaj administrado en Britio
  - Loka regado kaj administrado en Kimrio
  - Loka regado kaj administrado en Nord-Irlando
  - Loka regado kaj administrado en Skotlando
  - Domesday Book
  - Sutton Hoo Kategorio:Britio als:Grossbritannien und Nordirland ja:イギリス ko:영국 ms:United Kingdom simple:United Kingdom th:สหราชอาณาจักร zh-min-nan:Liân-ha̍p Ông-kok
  
  

  Palestino

  Geografio > Azio > Palestino < Regionoj ---- Ĝenerale, Palestino (فلسطين) estas regiono de la orienta Mediteraneo kiu estas sude de Libano, norde de Egipto kaj okcidente de la rivero de Jordano. La plej granda urbo estas Jerusalemo, sankta urbo de tri religioj (islamo, judismo kaj kristanismo). Laŭ la cionistoj, necesas ke la judoj havu ŝtaton tie, sed delonge Palestino estas lando de la araboj. En nia tempo ĝi estas lando de senĉesa doloro.
  - Areo: 27.000 kv km
  - Loĝantaro: 9 300 mil (1999)
  - Lingvoj parolataj: araba, hebrea, angla lingvo
  - Religioj: islamo, judismo, kristanismo
  - Esperanto-movado: Historio de Esperanto en Palestino Pli specife, la vorto "Palestino" ofte temas pri la ŝtateto (kaj estonta ŝtato?) de la Palestina Aŭtonomio. La ĝusta nomo por la estonta ŝtato estus Palestinio. Romio nomis la landon Palestino por la filiŝtoj, gento malaperinta, do gento kiu ne penus rekapti la landon (malsimile al la judoj). Palestino nun konsistas de:
  - Israelo
  - Cisjordanio
  - Gaza Sektoro Je 1947, UNO dividis Palestinon en du partojn: juda ŝtato (Israelo) kaj araba ŝtato. En 1948 Transjordanio anektis Cisjordanion kaj Egiptio Gazan Sektoron. Sed en 1967, Israelo kaptis Cisjordanion de Jordanio kaj la Gazan Sektoron de Egipto en la Sestaga Milito. Je 1994, Israelo parte redonis la teron al la araba ŝtateto, la Palestina Aŭtonomio por fari pacon. Sed je 2000, submilito (la intifada) denove ekflamiĝis. Antaŭ 1947, Palestino estis sub Britio kiel parto de la brita imperio kaj, antaŭ la 11-a de septembro1922, sub Turkio kiel parto de la otomana imperio. Inter 1099 kaj 1187, la krucmilitistoj starigis la Reĝlandon de Jerusalemo. Antaŭ 2000 jaroj, en la tempo de Jesuo Kristo, Palestino estis parto de Romio kaj konsistis de:
  - Itureo
  - Galileo
  - Samario
  - Judio
  - Idumeo
  - Pereo Antaŭ la Roma periodo, Palestino estis sendependa ŝtato sub la reĝado de la Hasmoneoj (Makabeoj); la lastaj Hasmoneaj reĝoj agis sub la protekto de Romio. La antaŭhasmonea periodo estas obskura kaj kovrita de legendoj.

  Antaŭekzila periodo

  Laŭ la rakontoj de la Biblio, Palestino estis unuigita sub unu reĝo en la tempo de Reĝo David, antaŭ 3000 jaroj, kaj frakasis poste, fariĝanta du regnoj:
  - Izraelo
  - Judio Tamen, ĉio sur la tempo de la reĝo David restas konjektura; lia povo kaj la grandeco de lia regnaro estis ŝajne troigitaj en la Biblio - oni ankoraŭ ne trovis menciojn de Davido en nehebreaj dokumentoj de la periodo, kaj arĥeologiaj trovajĝoj sugestas ke la ekonomio de la lando tiutempe ne sufiĉis por subteni organizaĵojn kiel tiuj priskribitaj en la tradiciaj rakontoj. La rakontoj Bibliaj sur la antaŭa periodo estas eĉ pli dubaj; ili ofte tute malkonkordas kun arĥeologiaj trovaĵoj (vd. ekz. la pasintaĵoj en la libro de Joŝuo). Asirio kaj Babilonio englutis la regnojn de Izraelo kaj Judio ĉe la fino de la oka kaj komenco de la sesa jarcentoj, respektive. Post la konkero de Babilonio far la persoj, parto de la ekziliita estra klaso de Judio reiris al Palestino.

  Vidu ankaŭ

  
  - Palestinaj politikaj organizojja:パレスチナzh-cn:巴勒斯坦
  
  

  Israelo

  Geografio > Azio > Palestino > Israelo ---- PalestinoPalestino ---- Israelo (hebree מדינת ישראל, Medinat Jisrael, arabe دولة إسرائيل, Daŭlat Isrâ'îl, Ŝtato de Izraelo) estas lando en Sud-Okcidenta Azio, centro de monoteismaj mondreligioj - Judismo, Kristanismo, Islamo, la Bahaa Kredo.
  - Landkodo: IL.
  - E-nomo: [a] Izraelio; [o] Israela Ŝtato.
  - Nacia nomo: Medinat Jisrael (he), Daulat Israil (ar).
  - Areo: 20800 kv.km. inter ili teritorio de Palestina araba politika unuo - 6.220 kv.km.;
  - Teritorioj de Palestina Aŭtonomio: # Cisjordanio # Gaza Sektoro
  - Politika sistemo: demokratia respubliko.
  - Ŝtatestro: prezidento Moshe KACAV.
  - Registarestro: ĉefministro Ariel SHARON (2001)
  - Parlamento: Kneset, kun 120 membroj
  - Ĉefurbo: (Jerusalemo) (504 mil)
  - Adm. divido: 6 provincoj.
  - Urboj: Tel-Avivo (321 mil), Hajfo (223 mil).
  - Loĝantaro: 5.521 mil (1995), inter ili 83,3% hebreoj, 17,0% palestinaj araboj.
  - Ŝtatlingvo: Oficiale la ivrita kaj la araba. La rusa estas parolata de la granda enmigra komunumo el eksa Sovetunio. Estas disvastigita ankaŭ la angla lingvo.
  - Kredantoj: judoj, islamanoj, kristanoj.
  - MNP: totala - 94 mlrd $; pokapa - 15.920 $.
  - Eksporto: frukto, legomaro, naftoproduktoj, kemiaĵoj, maŝinindustria produktaĵo.
  - Monunuo: nova siklo.
  - Organizoj: UNO (1949)
  - Historio:

  Antaŭulo: Reĝo Hussein

  Reĝoj de Jordanio

  Posteulo: --

  1948	Deklaro de Israela Ŝtato
  1948-1949	Milito por sendependeco, reunuiĝo de Okcidenta Jerusalemo
  1948-1952	Ĥajim VAJCMAN, unua israela prezidento
  1949-1953	David BEN-GURION, unua israela ĉefministro (vidu Ĉefministroj de Israelo
  1949	Akcepto de Israelo en UNO
  1956	Sinaja kampanjo kaj Libana krizo
  1967	Sestaga milito, reunuigo de Jerusalemo kun ties orienta parto kaj kaptado de aliaj teritorioj
  1973	Milito kun Sirio kaj Egiptio
  1978	Interkonsento de Camp-David, paco kun Egiptio
  1982	Operacio nomigita Paco al Galileo, detruo de palestinanaj militbazoj en suda Libano kaj komenco de Israela okupado de suda Libano.
  1994	Kreo de araba Palestina Aŭtonomio en Gaza Sektoro kaj Cisjordanio

  
  - Heredaĵo: Jerusalemo (Muro de lamentoj, Domo de Roko, templo de Dia tombo, Via dolorosa, Kruca monaĥejo), Morta maro (Masada kastelo), kristanaj lokoj (Bet-Leĥem, Nazareto, Kapernaum). Israelo estas malgranda lando je la orienta bordo de la Mediteraneo. La moderna lando formiĝis je la 14-a de majo, 1948, kiel patrujo por la Judoj en la tuta mondo. Je 1947 UNO voĉdonis fini la britan regon de Palestino, kaj decidis dividi la regionon en du partojn, Israelo kaj ŝtato Araba. Alvenis multaj da enmigrintoj de Eŭropo, Azio, Afriko kaj Ameriko al Israelo. Dum la Sestaga Milito de junio de 1967, la Israelanoj pliigis multe la amplekson de sia teritorio, kaj ekregis sur orienta Jerusalemo, kiu poste estis aneksita kaj deklarita kiel parto de la unuigita ĉefurbo. Estas multaj konfliktoj inter la Palestinanoj kaj la Judoj pri la rego de Gazastrio, la Okcidenta Bordo, la Golana Montaro, kaj la ĉefurbo Jerusalemo, kaj pri la kreo de la ŝtato de Israelo mem. Laŭ multaj Judoj, la Eternulo promesis la Palestinan regionon al la Judoj antaŭ pli ol 3000 jaroj, eĉ antaŭ la erao de reĝo Davido, kiam Izraelo estis grava kaj potenca ŝtato. Post 2000 jaroj de diasporo kaj persekuto, la kreo de moderna, prospera, fekunda lando, kaj la revivigo de la morta, antikva hebrea lingvo ŝajnas esti vera miraklo. Sed laŭ la Palestinianoj, la invado de ilia lando de la Judoj, kaj la rego de la Judoj tie estas grava maljustaĵo. La konflikto en Israelo estas ankaŭ religia. Multaj lokoj, precipe en Jerusalemo kaj Bet-Leĥem, estas sanktaj al la Judoj, al la Islamanoj, sed ankaŭ al la Kristanoj.

  vidu ankaŭ

  
  - Listo de urboj de Israelo
  - Landnomoj
  - [http://membres.lycos.fr/vilhelmo/vidal.html Israelo kontraŭ Israelo/artikolo] ja:イスラエル ko:이스라엘 ms:Israel simple:Israel zh-min-nan:Í-sek-lia̍t-kok
  
  

  1967

  Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1967 ---- Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta dimanĉe (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1967 post Kristo okazis, interalie:

  Eventoj

  
  - 52-a Universala Kongreso de Esperanto en Roterdamo.
  - Fonditaj la Brazila Esperantista Junulara Organizo kaj la Centre de documentation et d'étude sur la langue internationale.
  - Kreita Anglo-Lat.
  - Junio : Palestino : Israelo kaptas Cisjordanion de Jordanio kaj la Gazan Sektoron de Egipto en la Sestaga Milito.
  - Aŭstralio : La aŭstraloj akceptas civitanajn rajtojn.
  - Niĝerio : Eko de la Biafra milito.
  - Indonezio kunfondas ASEAN.
  - Ribelo en Bolivio sub la gvido de Che Guevara.
  - Demokratia Jemeno aniĝas al UNO.
  - Gabono : prezidentiĝas Omar BONGO, ŝanĝante la landon al unupartia ŝtato.
  - Usono : Carl STOKES fariĝis la urbestro de Cleveland, Ohio, fariĝante la unua nigra urbestro de granda usona urbo.

  Naskiĝoj

  
  - 28-a de oktobro : Julia ROBERTS

  Mortoj

  
  - Francisko SZILÁGYI
  - 27-a de marto : Jaroslav HEYROVSKÝ
  - 18-a de februaro : Robert OPPENHEIMER
  - 12-a de majo : Britio: John MASEFIELD, verkisto
  - 7-a de junio : Usono: Dorothy PARKER, verkistino
  - 10-a de junio : Spencer TRACY
  - 28-a de junio : Oskar Maria GRAF
  - 7-a de julio : Britio: Vivien LEIGH, aktorino
  - 18-a de julio : CASTELLO BRANCO
  - 9-a de oktobro : André MAUROIS ---- 1962 | 1963 | 1964 | 1965 | 1966 | 1967 | 1968 | 1969 | 1970 | 1971 | 1972 19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento ja:1967年 ko:1967년 ms:1967 simple:1967 th:พ.ศ. 2510
  
  

  Cisjordanio

  Geografio > Azio > Palestino > Cisjordanio ---- Disputata teritorio en la okcidenta flanko de la rivero Jordano. Ĝi estis okupita de Jordania armeo dum israela-araba milito en 1948, sed en 1967 dum la Sestaga Milito estis okupata de Israelo.
  - Areo: 5.879 kv.km;
  - Loĝantaro: 1.611 mil (1999).
  - Centro: Jeriko. ja:ヨルダン川西岸地区 ms:Tebing Barat
  
  

  Kategorio:Jordanio

  Kategorio:Aziaj landoj ja:Category:ヨルダン ko:분류:요르단

  Université de St. Joseph

  Universite de Saint-Joseph is a private higher institute of education founded by the Jesuits in 1875 in Beirut, Lebanon, known for its school of medicine and its hospital, Hôtel-Dieu de France.

  See also

  
  - List of universities in Lebanon

  External link

  
  - http://www.usj.edu.lb Category:Universities and colleges in Lebanon Category:Jesuit education Category:Roman Catholic universities and colleges in Asia
  
  ruletka praca w anglii gry zr�czno�ciowe luxury hotel prague free poker
  

Ursachen

Überblick

Nintendo Disk (CD-ROM-Erweiterung)

Allgemein