:: wikimiki.org ::

KUROSAWA Akira

KUROSAWA Akira

Kino>>Reĝisoroj

KUROSAWA Akira (Hepburn/Kunrei) ,黑澤明 [kuro-saŭa akira] (23-a de marto 1910 - 6-a de septembro 1998) estis japana direktoro, produktisto, kaj verkisto de filmoj. Li estas la plej konata el la filmistoj de Japanio, kaj liaj filmoj influis multe da postaj filmistoj tra la mondo. Lia unua filmo eldoniĝis en 1943, lia lasta en 1999 (postmorte). Malmulte da filmistoj ĝuas karieron tiel longan kaj laŭditan.

Vivo

Kurosawa naskiĝis la 23-an de marto, 1910 en Omori, Tokio. Dum sia vivo, li spertis la ŝanĝon de Japanio de neindustriigita lando kun ambicioj militcelaj al pacema potenco ekonomia. Kvankam oni memoras lin pleje pro liaj filmoj de la jaroj 1950aj kaj 1960aj, li daŭre direktis kaj verkis filmojn ĝis sia morto. Li mortis la 6-a de septembro, 1998 en Setagaya, Tokio.

Verkado

Multaj el la plej konataj filmoj de Kurosawa sceniĝas je la feŭdisma epoko de Japanio, proksimume inter la 13-a kaj 17-a jarcentoj. Multe el la plotoj estas adaptaĵoj de la verkaro de Ŝekspiro, ekzemple "Ribelo" (Ran) (bazita je King Lear) kaj "La Aranenesta kastelo" (Kumonosu jo) (bazita je Macbeth). Je Kakushi toride no san akunin ("La tri aĉuloj el la kaŝata fortreso"; 1957), rakonto pri princino, ŝia generalo, kaj du malspritaj bienistoj, George LUCAS taksas kiel influo de sia filmaro Star Wars. Inter aliaj filmoj troviĝas Rashomon, Shichinin no samurai ("La sep samurajoj"; poste adaptita kiel kaŭboj-filmo The Magnificent Seven "La sep mirinduloj") kaj Yojimbo (la bazaĵo de la filmo de Sergio LEONE, Per un pugno di dollari("Por Pugnopleno de dolaroj"). Kurosawa direktis ankaŭ filmigojn de romanoj rusaj: Dersu Uzala k.a.; kaj krimfikciaĵo Tengoku kaj jidoku ("Paradizo kaj Infero", bazita sur novelo de Ed McBAIN).

Kompleta filmlisto de Kurosawa

- Sugata Sanshiro 1943
- La plej bela 1944
- Sugata Sanshiro sekva 1945
- La viroj kiuj marŝis sur tigra vosto 1945
- La homoj kiuj faras morgaŭon 1946
- Ne bedaŭre nian junecon 1946
- Belega dimanĉo 1947
- Ebria anĝelo 1948
- Kvieta duelo 1949
- Vaganta hundo 1949
- Skandalo 1950
- Raŝomon 1950
- La Idioto 1951
- Vivi 1952
- La sep samurajoj 1954
- Vivula kroniko 1955
- La Aranenesta kastelo 1957
- La Basaj fundoj 1957
- La tri aĉuloj el la kaŝata fortreso 1958
- La aĉuloj bone dormas 1960
- Joĵimbo 1961
- Sanĵuro 1962
- Paradizo kaj Infero 1963
- Ruĝbarbo 1965
- Dodesukaden 1970
- Dersu Uzala1975
- La Ombromilitisto 1980
- Ribelo 1985
- Sonĝoj 1990
- Aŭgusta rapsodio 1991
- Madadajo 1993 KUROSAWA Akira KUROSAWA Akira ja:黒澤明 ko:구로사와 아키라

Kino

Je la fino de la 19-a jarcento, la progreso de tekniko faris el fotografio la novan arton kinematografio, aŭ kino. Serio de bildoj, montrata sufiĉe rapide, fariĝas vivanta sceno, kaj la teatraĵo povas esti rafinita, pakita, kaj liverata tra la mondo. La kino, kaj ĝia ido televido, fariĝis grandega kultura influo de la 20-a jarcento. 20-a jarcento

Kino-Festivaloj laŭ landoj

Brazilo

- Festivalo de Gramado
- Festivalo de Sao Paŭlo
- Festivalo de Tiradentes

Francio

- Festivalo de Cannes

Germanio

- Festivalo de Berlino Berlinale

Hispanio

- Seminci de Valladolid.
- Festivalo de San Sebastián
- Fantasta Festivalo de Sitges

Italio

- Festivalo de Venecio (La Biennale di Venezia)

Portugalio

- Festivalo de Porto/Oporto Fantasporto (internacia/fantazi-temaj filmoj)

Usono

- Festivalo de Sundance
- Festivalo de Nov-Jorko
- Seatla Internacia Kino-Festivalo (SIFF)

Famaj filmuloj

- Aktoroj
- Reĝisoroj
- Ĉefaj fotografistoj

Famaj fikciuloj

- James BOND
- Harry POTTER

Filmoj

vidu Listo de filmoj

Filmetoj

- Murdoj en Kastelo
- La Junaj Trezorserĉantoj (nuntempe en farado)

Filmotekniko

- Filmteorio
- Filmformatoj
- Kamerao
- Kinolumiloj
- Kinematografio
- Fakterminaro de Kino

Firmaoj

- Defa
- Gaumont
- Lucasfilm
- MGM
- Paramount
- Pathé
- UFA
- United Artists
- 20th Century Fox

Skoloj

- Dogmo 95
- Franca Nova Ondo

Ĝenroj

- Animeo
- Animacio
- Agfilmo
- Dokumenta Filmo
- Drama Filmo
- Kinoĵurnalo
- Komedia Filmo
- Kulta Filmo
- Mallonga Filmo
- Suspensa filmo
- Vakera filmo
- Vesterno

Premioj

- Akademio de Film-Artoj kaj Sciencoj - vidu Oskaro
- César (Francio)
- Goya (Hispanio) ---- Vidu ankaŭ: Esperanto-filmo Kategorio:Kino ja:映画

Reĝisoroj

Kino > Filmreĝisoroj - Reĝisoro ---- Jen listo kelkaj rimarkindaj filmreĝisoroj: __NOTOC__

A

:Pedro ALMODÓVAR :Alejandro AMENÁBAR

B

:Warren BEATTY :Bahram BEJZAI :Dev BENEGAL :Ingmar BERGMAN :Luc BESSON :Lidja BOBROVA :Klaus Maria BRANDAUER :Luis BUÑUEL :Tim BURTON

C

:Jussef CHAHINE :Charlie CHAPLIN :Francis Ford COPPOLA :Kevin COSTNER :Michael CURTIZ

D

:Walt DISNEY

E

:Clint EASTWOOD

F

:Bahman FARMAN-ARA :Rainer Werner FASSBINDER :Federico FELLINI :Emilio 'Indio' FERNANDEZ :John FORD :Miloš FORMAN

G

H

:Ebrahim HATAMI-KIA :Jim HENSON :Alfred HITCHCOCK :Dennis HOPPER

I

J

:Jean-Pierre JEUNET

K

:Aki KAURISMÄKI :Elia KAZAN :Buster KEATON :Abbas KIAROSTAMI :KIM Ki-duk :Stanley KUBRICK :KUROSAWA Akira :Krzystof KIESLOWSKI

L

:Fritz LANG :Sergio LEONE :Ken LOACH :Loriot :Ernst LUBITSCH :George LUCAS :Auguste kaj Louis LUMIÈRE

M

:Mohsen MAĤMALBAF :Georges MÉLIÈS :Jiří MENZEL :Tahmine MILANI :Vincente MINNELLI :Sejjed Reza MIR-KARIMI :MIYAZAKI Hayao :Michael MOORE :Friedrich Wilhelm MURNAU

N

:Leonard NIMOY

O

:Laurence OLIVIER :OSHII Mamoru

P

:Roman POLAŃSKI

Q

R

:Atik RAHIMI :Satjaĵit RAY :Robert REDFORD :Leni RIEFENSTAHL

S

:Maximilian SCHELL :Volker SCHLÖNDORFF :Steven SPIELBERG :SZABÓ István

T

:Kamal TABRIZI :Bertrand TAVERNIER :François TRUFFAUT :Tom TYKWER

U

:Liv ULLMANN

V

:Roger VADIM :Dziga VERTOV :Luchino VISCONTI

W

:Lothar WARNEKE :Orson WELLES :Wim WENDERS :Billy WILDER :Sönke WORTMANN

X

Y

Z

:ZHANG Yimou
- ja:映画監督一覧

Hepburn

Skribarto > Skriboj > Transliterumaj sistemoj > Sistemo Hepburn ---- La sistemon Hepburn de latinigado (ヘボン式, Hebon-shiki) elpensis usona misia kuracisto dum la jardeko 1860 por transskribi la sonojn de la japana lingvo en la latinan alfabeton (japane, "romazi"). Ĝi estas ofte uzata kaj en anglalingvio kaj en Japanio, kie pluraj junuloj familiariĝis je la Latina alfabeto per la studo de la angla lingvo, kaj tial trovas la literumadon de la Hepburn-sistemo pli kutimuma ol la oficiala Kunrei-normo de latinigado. Gravaj trajtoj:
- Vokaloj estas laŭ la eŭropa normo aŭ en Esperanto, ne prononcataj kiel en la angla: a, i, u, e, o
- Longaj vokaloj markiĝas per superstreko
- La konsonantoj estas ĝenerale laŭnormaj: k/g, s/z, t/d, n, h, b, p, m, y (j), r, w (ŭ), n' (silaba n estas n' antaŭ vokaloj, kaj n antaŭ konsonantoj)
- Duopaj konsonantoj markiĝas per duopigo de la litero
- Ĉe tiuj silaboj, kiuj konstruataj sisteme laŭ la japana silabaro enhavas "malĝustan" konsonanton por la nuntempa parolata lingvo, la ortografio ŝanĝiĝas je io, kio laŭ la angla prononcmaniero pli ĝuste trafas la veran japanan sonon: :し: si -> shi (/Si/ ŝi) :ち: ti -> chi (/tSi/ ĉi) :つ: tu -> tsu (/tsu/ cu) :じ: zi -> ji (/Zi/ ĵi) :ぢ: di -> ji (/dZi/ ĝi) :ふ: hu -> fu (/Fu/, proksimume fu)
- Simile, oni forigas la -y- ĉe: :しゃ, しゅ, しょ: sya, syu, syo -> sha, shu, sho :ちゃ, ちゅ, ちょ: tya, tyu, tyo -> cha, chu, cho :じゃ, じゅ, じょ: zya, zyu, zyo -> ja, ju, jo :ぢゃ, ぢゅ, ぢょ: dya, dyu, dyo -> ja, ju, jo Oftaj variaĵoj de la sistemo Hepburn emas temi pri la longaj vokaloj:
- Tōkyō: Norma, kun superstrekoj
- Tôkyô: Cirkumfleksoj anstataŭ superstrekoj
- Tokyo: Longaj vokaloj kelktempe estas tute nemarkitaj
- Tookyoo: Longaj vokaloj povas esti duopigitaj
- Toukyou: Laŭ la literumado de la hiragana silabaro: longa o estas kutime ou, longa e kutime ei, la aliaj duobligitaj Ĉi tiun lastan metodon oni foje nomas "wapuro"-stilo, ĉar oni tiel enirigas tekston en tekstredaktilo (wāado purosessā el la angla word processor) por aŭtomata konvertado al kana kaj kanji.

Kunrei

Kunrei estas sistemo por skribi la japanan lingvon per la latina alfabeto, kiu obeas pli historiajn rilatojn inter sonoj ol la nuntempan prononcon. Tial havas Kunrei malpli da malregulaĵoj ol la Hebpurn sistemo, sed estas al personoj, kiuj ĝin ne konas, pli malfacila ĝuste legi. zh-min-nan:ISO 3602 ja:ISO 3602

23-a de marto

Historio > Tagoj > la 23-a de marto ---- La 23-a de marto estas la 82-a tago de la jaro (la 83-a en superjaroj) laŭ la gregoria kalendaro. 283 tagoj restas. Je la 23-a de marto okazis, interalie:

Eventoj

- 1868 : La subskribo de la Organika Ago kaŭz la fondo de la Universitato de Kalifornio.
- 1932 : Strato en Rio-de-Ĵanejro ricevis nomon Esperanton.

Naskiĝoj

- 1857 : Gabriel DELANNE
- 1910 : KUROSAWA Akira, Japanio

Mortoj

- 1985: Zoot SIMS, Usono, ĵaza muzikisto
- 1993 : Hans Werner RICHTER, Germanio
- 2002 : Hilda KOŘÍKOVÁ

Specialaj tagoj kaj festoj

Tagoj de semajno

La 23-a de marto estas (laŭ gregoria kalendaro):
- Lundo en jaroj: 1587 1592 1598 1609 1615 1620 1626 1637 1643 1648 1654 1665 1671 1676 1682 1693 1699 1705 1711 1716 1722 1733 1739 1744 1750 1761 1767 1772 1778 1789 1795 1801 1807 1812 1818 1829 1835 1840 1846 1857 1863 1868 1874 1885 1891 1896 1903 1908 1914 1925 1931 1936 1942 1953 1959 1964 1970 1981 1987 1992 1998 2009 2015 2020 2026 2037 2043 2048 2054 2065 2071 2076 2082 2093 2099;
- Mardo en jaroj: 1582 1593 1599 1604 1610 1621 1627 1632 1638 1649 1655 1660 1666 1677 1683 1688 1694 1700 1706 1717 1723 1728 1734 1745 1751 1756 1762 1773 1779 1784 1790 1802 1813 1819 1824 1830 1841 1847 1852 1858 1869 1875 1880 1886 1897 1909 1915 1920 1926 1937 1943 1948 1954 1965 1971 1976 1982 1993 1999 2004 2010 2021 2027 2032 2038 2049 2055 2060 2066 2077 2083 2088 2094;
- Merkredo en jaroj: 1583 1588 1594 1605 1611 1616 1622 1633 1639 1644 1650 1661 1667 1672 1678 1689 1695 1701 1707 1712 1718 1729 1735 1740 1746 1757 1763 1768 1774 1785 1791 1796 1803 1808 1814 1825 1831 1836 1842 1853 1859 1864 1870 1881 1887 1892 1898 1904 1910 1921 1927 1932 1938 1949 1955 1960 1966 1977 1983 1988 1994 2005 2011 2016 2022 2033 2039 2044 2050 2061 2067 2072 2078 2089 2095;
- Ĵaŭdo en jaroj: 1589 1595 1600 1606 1617 1623 1628 1634 1645 1651 1656 1662 1673 1679 1684 1690 1702 1713 1719 1724 1730 1741 1747 1752 1758 1769 1775 1780 1786 1797 1809 1815 1820 1826 1837 1843 1848 1854 1865 1871 1876 1882 1893 1899 1905 1911 1916 1922 1933 1939 1944 1950 1961 1967 1972 1978 1989 1995 2000 2006 2017 2023 2028 2034 2045 2051 2056 2062 2073 2079 2084 2090;
- Vendredo en jaroj: 1584 1590 1601 1607 1612 1618 1629 1635 1640 1646 1657 1663 1668 1674 1685 1691 1696 1703 1708 1714 1725 1731 1736 1742 1753 1759 1764 1770 1781 1787 1792 1798 1804 1810 1821 1827 1832 1838 1849 1855 1860 1866 1877 1883 1888 1894 1900 1906 1917 1923 1928 1934 1945 1951 1956 1962 1973 1979 1984 1990 2001 2007 2012 2018 2029 2035 2040 2046 2057 2063 2068 2074 2085 2091 2096;
- Sabato en jaroj: 1585 1591 1596 1602 1613 1619 1624 1630 1641 1647 1652 1658 1669 1675 1680 1686 1697 1709 1715 1720 1726 1737 1743 1748 1754 1765 1771 1776 1782 1793 1799 1805 1811 1816 1822 1833 1839 1844 1850 1861 1867 1872 1878 1889 1895 1901 1907 1912 1918 1929 1935 1940 1946 1957 1963 1968 1974 1985 1991 1996 2002 2013 2019 2024 2030 2041 2047 2052 2058 2069 2075 2080 2086 2097;
- Dimanĉo en jaroj: 1586 1597 1603 1608 1614 1625 1631 1636 1642 1653 1659 1664 1670 1681 1687 1692 1698 1704 1710 1721 1727 1732 1738 1749 1755 1760 1766 1777 1783 1788 1794 1800 1806 1817 1823 1828 1834 1845 1851 1856 1862 1873 1879 1884 1890 1902 1913 1919 1924 1930 1941 1947 1952 1958 1969 1975 1980 1986 1997 2003 2008 2014 2025 2031 2036 2042 2053 2059 2064 2070 2081 2087 2092 2098.

Vidu ankaŭ jenon:

1910

Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1910 ---- Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta sabate (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1910 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

- Esperantujo: 6-a Universala Kongreso de Esperanto en Vaŝingtono.
- 1-a Rusia Kongreso de Esperantistoj en Peterburgo.
- 1-a Kongreso de Katolikoj Esperantistoj en Parizo en kiu estis fundata IKUE;
- Esperantujo: 3-a Brazila Kongreso de Esperanto en Petropolo.
- Esperantujo: Francisko Valdomiro LORENZ rezignis pri Nov-Esperanto kaj revenis al Esperanto.
- Esperantujo: Himnaro Esperanta publikita.
- Esperantujo: Georgi AKTARĜIEV iĝis prezidento de Bulgara Esperanto-Asocio, BEA.
- Esperantujo: Fonditaj la Internacia Asocio de Instruistoj (IAI) kaj la unua Internacia Pedagogia Revuo.
- Esperantujo: Fondita la Kataluna Esperantisto.
- Esperantujo: Fondita la Esperanto Hejmo de Liono, Francio.
- Esperantujo: Fondita la Esperanto-Grupo de Bordighera.
- Esperantujo: La Nova Testamento de la Biblio eldoniĝis en Esperanto
- Esperantujo: Jenö FUCHS tradukis el la Hungara lingvo al Esperanto la Elektitaj Poemoj de Petöfi.
- Esperantujo: Enciklopedia Vortareto Esperanta publikita de Charles VERAX.
- Esperantujo: Fondita la Klubo "Stelo Bosnia" de Josef EISELT.
- Esperantujo: OISHI Wasaburo, Paŭlo MEDEM, Hector CACHON, Siegfried Eduard SPIELMANN, Isabelle M. HORN, Aleksandr Miĥajloviĉ NEDOŜIVIN kaj Ernest DREZEN eklernis Esperanton.
- Esperantujo: Ors. Vicente INGLADA kaj fariĝis Akademiano.
- Kreitaj Adjuvilo kaj Academia pro Interlingua.
- Fino de Ji dinastio en Koreio.
- Kongolo Brazavila iĝas parto de Franca Ekvatora Afriko.
- To build a fire ("Konstrui fajron") de Jack LONDON eldoniĝis.
- Brazilo: Cearao: Fortalezo: La Teatro José de Alencar finkonstruitas.

Naskiĝoj

- Lisbono: Albertino dos SANTOS MATIAS
- Varsovio,Pollando: Irena SENDLEROWA
- Japanio: KUROSAWA Akira
- André SCHILD
- 28-a de januaro : Adina MANDLOVÁ
- 30-a de januaro : Carola HÖHN
- 5-a de marto: HUYNG BA DUONG
- 2-a de aprilo: Francisco Cândido XAVIER
- 10-a de aprilo : Simeon St. ĤESAPĈIEV
- 20-a de aprilo : Brigitte MIRA
- 24-a de aprilo : Wilhelmus Johannes Arnoldus MANDERS
- 27-a de aprilo : Ranieri MAZZILLI
- 30-a de majo : Inge MEYSEL
- 17-a de septembro: Frantisek HRUBIN
- 26-a de novembro: Karl SCHULZE

Mortoj

- 21-a de aprilo: Mark TWAIN, usona verkisto
- 26-a de aprilo: Bjørnstjerne BJØRNSON, norvega verkisto
- 27-a de majo: Robert KOCH
- 5-a de junio: O. HENRY
- 17-a de oktobro: Kurd LASSWITZ
- 15-a de novembro: Wilhelm RAABE
- 20-a de novembro: Lev TOLSTOJ, rusa verkisto ---- 1905 | 1906 | 1907 | 1908 | 1909 | 1910 | 1911 | 1912 | 1913 | 1914 | 1915 19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento ja:1910年 ko:1910년

1998

Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1998 Jarcentoj: 19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento Jardekoj: 1960-oj - 1970-oj - 1980-oj - 1990-oj - 2000-oj - 2010-oj - 2020-oj Jaroj: 1993 - 1994 - 1995 - 1996 - 1997 - 1998 - 1999 - 2000 - 2001 - 2002 - 2003 ---- Internacia Jaro de la Oceano ---- Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta je ĵaŭdo (vidu ĉi tie kalendaron). En la jaro 1998 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

- 83-a Universala Kongreso: Montepeliero, Francio - 3133 partoprenantoj
- 54-a Internacia Junulara Kongreso: Rijeka, Kroatio - 378 partoprenantoj
- Fondita Esperanta Civito
- Fermita la Esperanto-Kulturdomo de Fortalezo
- Werner MOELLER eklernis Esperanton.
- LEGO Mindstorms, nova LEGO-ludilo
- Google fondita
- Grandajn partoj de Afganio kontrolas la taliboj.
- Jugoslavio: Akriĝas la sinteno inter albanoj kaj serboj en Kosovo. Onidiroj pri etno-purigado.
- Bombatako per sinmortigantoj kontraŭ la usonaj ambasadorejoj en Kenjo kaj Tanzanio. 224 mortintoj. Usono kulpigas je Osama Bin-Laden.
- Indonezio: Falo de Suharto.
- La afero Lewinsky.
- Burundo: Pierre BUYOYA elektatas prezidento.
- Kolombio: Andres PASTRANA ARANGO prezidentiĝas.
- Gvineo: Elektatas prezidento Lansana CONTE.
- Somalio: Puntlando deklaras sin sendependa ŝtato.
- Francio : junio-julio : Monda Pokalo de Futbalo. Fine venkas kiel monda ĉampiono la franca teamo.
- Proponitaj Arvano, Globa lingvo kaj Interkelta lingvo.

Naskiĝoj

Mortoj

- Josef VANĚČEK
- 1-a de februaro: Islando: Halldor Kiljan LAXNESS
- 17-a de februaro: Germanio: Ernst JÜNGER
- 20-a de aprilo : Meksiko : Octavio PAZ
- 3-a de majo : Raimund HARMSTORF
- 12-a de majo: Germanio: Hermann LENZ
- 14-a de majo: Usono: Frank SINATRA
- 2-a de julio : Gaston Hoessélo EBOE
- 9-a de aŭgusto: Mikaelo TERNAVSKI
- 6-a de septembro - Akira KUROSAWA, japana kina direktoro
- 12-a de oktobro - Bernhard MINETTI
- 8-a de novembro : Jean MARAIS ---- 1993 | 1994 | 1995 | 1996 | 1997 | 1998 | 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento als:1998 ja:1998年 ko:1998년 simple:1998 th:พ.ศ. 2541

Filmo

Kino-Festivaloj laŭ landoj

Brazilo

- Festivalo de Gramado
- Festivalo de Sao Paŭlo
- Festivalo de Tiradentes

Francio

- Festivalo de Cannes

Germanio

- Festivalo de Berlino Berlinale

Hispanio

- Seminci de Valladolid.
- Festivalo de San Sebastián
- Fantasta Festivalo de Sitges

Italio

- Festivalo de Venecio (La Biennale di Venezia)

Kanado

- Festivalo de Toronto
- Festivalo de Rouyn-Noranda

Kroatio

- Festivalo de Motovuno
- Festivalo de Zagrebo
- Festivalo de Pulo

Nederlando

- Festivalo de Roterdamo

Portugalio

- Festivalo de Porto/Oporto Fantasporto (internacia/fantazi-temaj filmoj)

Usono

- Festivalo de Sundance
- Festivalo de Nov-Jorko
- Seatla Internacia Kino-Festivalo (SIFF)

Famaj filmuloj

- Aktoroj
- Reĝisoroj
- Ĉefaj fotografistoj

Famaj fikciuloj

- James BOND
- Harry POTTER

Filmoj

vidu Listo de filmoj

Filmetoj

- Murdoj en Kastelo
- La Junaj Trezorserĉantoj (nuntempe en farado)

Filmotekniko

- Filmteorio
- Filmformatoj
- Kamerao
- Kinolumiloj
- Kinematografio
- Fakterminaro de Kino

Firmaoj

- Defa
- Gaumont
- Lucasfilm
- MGM
- Paramount
- Pathé
- UFA
- United Artists
- 20th Century Fox

Skoloj

- Dogmo 95
- Franca Nova Ondo

Ĝenroj

- Animeo
- Animacio
- Agfilmo
- Dokumenta Filmo
- Drama Filmo
- Kinoĵurnalo
- Komedia Filmo
- Kulta Filmo
- Mallonga Filmo
- Suspensa filmo
- Vakera filmo
- Vesterno

Premioj

- Akademio de Film-Artoj kaj Sciencoj - vidu Oskaro
- César (Francio)
- Goya (Hispanio) ---- Vidu ankaŭ: Esperanto-filmo Kategorio:Kino ja:映画

Japanio

Geografio > Azio > Orienta Azio >Japanio ---- Japanio (japanlingve :日本 [nihon/nippon] laŭlitera signifo:　Origino de la Suno)
En antikva epoko, nomiĝis "Yamato (大和 [jamato])". Insularlando en Orienta Azio.
Landkodo: .JP
E-nomo:Japanio (aŭ Japanujo)
Naciaj nomoj:日本 [nihon/nippon] (japane), 大和[jamato] (japane en antikva epoko) Areo: 374.744 km²
semotaŭga: 11% Loĝantaro: 126.549.976 (julio 2000, takso), % urbana: 79% (2000)
homoj po kv. km: 337,7 (2000)
homoj po kv. km da semotaŭga tero: 3070,0 (2000)
kreskanta procento: 0,18% (2000, takso)
naskoj: 9,96 po 1000 homoj po jaro (2000, takso)
mortoj: 8,15 po 1000 homoj po jaro (2000, takso)
migrantoj: +0,0 po 1000 homoj po jaro (2000, takso)
mortokvanto de beboj: 3,91 mortoj po 1000 naskoj (2000, takso)
infanoj po virino: 1,41 infanoj naskita po virino
meza vivo longeco: 80,7 jaroj (77,51 viroj, 84,05 virinoj) (2000, takso) Etnoj: 99,4% japana, 0,6% aliaj (precipe korea)
Religio: 84% budhismo kaj ŝintoismo, 16% aliaj (0,7% kristanismo)
Lingvo: la japana(efektive oficiala), la korea(korea-japano uzas), la aina(aino uzas/is), la okinavaja (insularo Ryu Kyu)
alfabeta: 99% Registaro: parlamenta demokratio en formo, rego de unu partio, la LDP (la Liberala Demokrata Partio), en praktiko. La LDP, kiu regis 1955-93 kaj 1994-nun (2002), reprezentas la intereson de la bankoj, vendejoj, bienistoj, NTT (la ĉefa telefona kompanio), poŝtejoj kaj konstruantoj. Tial la kosto de la reto kaj rizo estas alta kaj la bankoj estas malsanaj.
sendependeco: -660
organizoj: UNO (1956)
konstitucio: la 3-an de majo 1947
korupteco: 6,4 CPI (10 = honesta, 0,0 = tute korupta) (2000) Ekonomio: 711 Gd (1998)
po kapo: 5,62 kd (1998)
kreskanta procento: 0,3% (1999, takso)
inflacio: -0,8% (1999, takso)
senokupa: 4,7% (1999, takso) ---- Regionoj:Japanaj regionoj
Prefektujoj
vidu detale:Japanaj prefektujoj
Gravaj urboj
vd. Listo de urboj de Japanio (ordo alfabeta)
- Fukuoka
- Hakodate
- Hiroŝimo (Hiroshima) ,atombombita 6-a de aŭgusto 1945
- Jokohamo (Yokohama)
- Kioto (Kyoto) ,konata turisma urbo
- Kobe
- Koĉi
- Naha
- Nara ,konata turisma urbo
- Nagano ,1998 18-aj vintraj olimpikoj
- Nagasako (Nagasaki) ,atombombita 9-a de aŭgusto 1945
- Nagojo (Nagoya)
- Niigata
- Osako (Osaka)
- Sapporo ,1972 11-aj vintraj olimpikoj
- Sendai
- Tokio (Tokyo), ĉefurbo,plej granda en japanio, 1964 18-aj someraj olimpikoj
Historio

- Vidu Historio de Japanio
Esperanto en Japanio

2004

- Nisikawa Toyozô (1909-2004) mortis la 20-an de junio. En 1991/1992 li estis prezidanto de Japana Esperanto-Instituto kaj poste ties revizoro.
- Katsumori Hirosi (1925-2004), membro de UEA en Chubu (Japanio), mortis la 9-an de junio pro kancero. La profesoro pri fiziko interalie kompilis fakan terminaron Esperantan-japanan-anglan.
La 91-a Japana Esperanto-Kongreso
La 91-a Japana Esperanto-Kongreso okazis de la 22-a ĝis la 24-a de oktobro en Inuyama, apud Nagojo/Nagoya kun 457 aliĝintoj, el kiuj 123 estas "la moralaj". Inter la gastoj estis P. Jegorovas el Litovio, la lando de la venontjara UK, la ambasadoro de Litovio en Japanio d-ro Kudzys, Henry Studer el Davis, ĝemelurbo de Inuyama en Kalifornio, Usono, Jakvo Schram el Belgio, Duong Tu Kieu el Vjetnamio kaj Andrej Korobejnikov el Rusio, kiu donis piano-koncerton. La kongresan standardon transprenis esperantistoj el Jokohamo, kie okazos la venonta japana kongreso. ! als:Japan ja:日本 ko:일본 ms:Jepun simple:Japan th:ประเทศญี่ปุ่น zh-min-nan:Ji̍t-pún

1999

Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1999 Jarcentoj: 19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento Jardekoj: 1960-oj - 1970-oj - 1980-oj - 1990-oj - 2000-oj - 2010-oj - 2020-oj Jaroj: 1994 - 1995 - 1996 - 1997 - 1998 - 1999 - 2000 - 2001 - 2002 - 2003 - 2004 ---- Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta je vendredo (vidu ĉi tie kalendaron). En la jaro 1999 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

- 84-a Universala Kongreso de Esperanto en Berlino.
- Eŭropa Unio: 1-a de januaro: Eŭro naskiĝas kaj fariĝas la oficiala monunuo i.a. de la 11 eŭropuniaj landoj, kiuj ĝin adoptis (poste, 12). Ĝis la 1-a de januaro 2002, ĝi estas monunuo nur nemateria.
- Rusio kaj Belarusio konsentas uniiĝi.
- Rusio: Boris JELCIN faras Vladimir PUTIN sia posteulo.
- Usono bombatakas Jugoslavion.
- Al Ĉinio redonas Makaon Portugalio.
- Alĝerio: Abdelaziz BOUTEFLIKA elektitas prezidento.
- Aŭstralio: Referendume la aŭstralianoj refuzas proponon ŝtatestr-anstataŭigi la Britain reĝinon per propralanda prezidento.
- Orienta Timoro sendependiĝas de Indonezio, sed restas sub aŭspicoj de UNO.
- Al UNO aniĝas Kiribato, Nauro kaj Tongo.
- Argentino: Fernando DE LA RUA elektatas prezidento.
- Venezuelo: Hugo Rafael CHAVEZ FRIAS elektatas prezidento.
- 20-a de aprilo : Masakro de Columbine.
- La falo de Mobutu kaj lia reĝimo en Kongolo. La land-nomo ŝanĝiĝas de Zairio al Kongolo.
- Vjetnamo: La 2-a Azia Kongreso de Esperanto en Hanojo
- Kolombio: La 4-a Tut-Amerika Kongreso Esperanta en Bogoto
- Barejno: surtroniĝas Amir Hamad bin Isa al-Halifa.
- Oni proponis Saniveston.

Naskiĝoj

Mortoj

- Herbert WOHLFAHRT
- Maria ANGELOVA
- Zdenko KŘIMSKÝ
- Eva SEEMANNOVÁ
- 2-a de januaro : Sebastian HAFFNER
- 7-a de februaro : Reĝo Husein de Jordanio
- 7-a de marto : Stanley KUBRICK
- 12-a de marto : Yehudi MENUHIN
- 23-a de julio : Reĝo Hasan la 2-a de Maroko
- oktobro: Ulf RIBERS
- 28-a de novembro : Peter KARVAŠ
- 17-a de decembro: Aderaldo ROCHA ---- 1994 | 1995 | 1996 | 1997 | 1998 | 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento als:1999 ja:1999年 ko:1999년 simple:1999 th:พ.ศ. 2542 zh-min-nan:1999 nî

23-a de marto

Historio > Tagoj > la 23-a de marto ---- La 23-a de marto estas la 82-a tago de la jaro (la 83-a en superjaroj) laŭ la gregoria kalendaro. 283 tagoj restas. Je la 23-a de marto okazis, interalie:

Eventoj

- 1868 : La subskribo de la Organika Ago kaŭz la fondo de la Universitato de Kalifornio.
- 1932 : Strato en Rio-de-Ĵanejro ricevis nomon Esperanton.

Naskiĝoj

- 1857 : Gabriel DELANNE
- 1910 : KUROSAWA Akira, Japanio

Mortoj

- 1985: Zoot SIMS, Usono, ĵaza muzikisto
- 1993 : Hans Werner RICHTER, Germanio
- 2002 : Hilda KOŘÍKOVÁ

Specialaj tagoj kaj festoj

Tagoj de semajno

Vidu ankaŭ jenon:

Tokio

Geografio > Azio > Japanio > Honŝuo > Kanto-regiono > Tokio < Urboj Geografio > Azio > Japanio > Honŝuo > Kanto-regiono > Tokia Metropolo ----
- loko:
- horzono: GMT+9h (ne somera tempo)
- loĝantaro: 34.750 mil (en la aglomeraĵo en 2000)
- monumentoj: mikada palaco kaj restaĵoj de la 17-a jarcenta kostelo; domego de parlamento; multe da temploj (i.a. la plej malnova budhisma templo en Japanio, 628 j.) Tokio (japane: 東京, とうきょう), urbo en orienta Honshu, estas la ĉefurbo de Japanio kaj la plej granda urba aglomeraĵo en la mondo kun 33 750 000 loĝantoj ene de sia urba influo. Iom pli ol 12 000 000 homoj loĝas en Tokia Metropolo dum cent-miloj da aliaj komutas ĉiutage de la ĉirkaŭaj regionon por labori kaj komerci en Tokio. Tokio estas la ĉefloko de politiko, ekonomio, kulturo, kaj akademieco en Japanio kaj ankaŭ la hejmo de la Japana imperiestro kaj la loko de la nacia registaro, kaj la ĉefa komerca kaj financa centro por ĉia Orient-Azio. Tokio estas malkutima pri tio ke ĝi entenas multe malpli ĉielskrapantojn ol aliaj urboj kun sia grandeco, plejparte pro tertremaj konstruaj kodoj; anstataŭe, ĝii plejparte konsistas el domturetaj apartamentoj kun ses ĝis dek niveloj kaj dense pakitaj familiaj hejmoj. Tokio ankau estas la hejmo de la plej kompleksa vetursistemo de la mondo, kaj estas fama pro siaj troplenaj pinthoroj. Originale nomita Edo (江戸, えど), la urbo renomiĝis en 1868 al Tōkyō, kiu signifas simple "orienta ĉefurbo". Ĝis tiam, la oficiala ĉefurbo de Japanio estis Kioto (京都, きょうと), sed ekde 1603 la administracio de la ŝogunoj regadis efektive el Edo. Kioto nomiĝis "Saikjo" dum mallonga tempo.

Difino de Tokio

En artikolo pri Tokio en Japanlingva Vikipedio, :ja:東京 difinas strikte "Tokio". #Pligranda Tokia Areo(:ja:東京圏) - areo inkludas Tokian Metropolon, Saitama-prefektujon, Kanagaŭa-prefektujon kaj Ĉiba-prefektujo #Ĉefurba Areo(:ja:首都圏) - Areo inkludas la Pligrandan Tokian Areon, Ibaraki-prefektujon, Gunma-prefektujon, Toĉigi-prefektujon kaj Jamanaŝi-prefektujon #Tokia Metropolo(:ja:東京都) - Areo kiun Tokia Prefektujo oficis #Specialaj kvartaloj(:ja:特別区) - Areo kiun Tokia Urbo oficis #15 kvartaloj kiuj situas en centro de Tokia Metropolo, oficis de kiam Tokia Urbo fondiĝis Ekster-Japane, oni uzas ĝin por 1. aŭ 2., en Japanio oni uzas ĝin por 3. 4. aŭ malofte 5. .

Administrado

Tokio havas administran strukturon unika inter la prefektujoj de Japanio. Oficiale nomumita "metropolo" (都 to). Kvankam ĝi ĝenerale aspektas kiel prefektujo, la Tokia Metropola Registaro(東京都 [tō-kjō-to]) ankaŭ ofertas partajn urbajn funkciojn al la 23 specialaj kvartaloj ene de la koro de Tokio, kun kombinita loĝantaro de 8 134 699 kaj areo de 621.3 km². Aldone al la specialaj kvartaloj, Tokio administras 26 suburbaj urboj okcidenten kaj nombro da insuloj en la Pacifika Oceano. La ĉefaj oficejoj de la Metropola Registaro lokiĝas en la kvartalo de Ŝinĵuku. Laŭ la Loĝantara Censo de 2000, Tokio havas loĝantaron de 12 064 101 kaj areon de 2186,9 km². Tokio estas parto de la Pligranda Tokia Areo, kiu konsistas el Tokio mem, kaj la ĉirkaŭaj prefektujoj de Kanagaŭa, Saitama, kaj Ĉiba. La Pligranda Tokia Areo estas la plej granda metropolo en la mo